Legal AI34445/04
WyrokETPCz2007-01-11ECLI:CE:ECHR:2007:0111JUD003444504
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy bicie skarżącego w areszcie policyjnym, skutkujące obrażeniami wskazującymi na tortury, oraz nieskuteczne dochodzenie w tej sprawie, naruszyły art. 3 Konwencji, a także czy brak skutecznego środka odwoławczego naruszył art. 13 Konwencji?Ratio decidendi
Trybunał uznał, że władze Azerbejdżanu nie przedstawiły wiarygodnego wyjaśnienia obrażeń skarżącego, które powstały w areszcie i wskazywały na tortury (bicie metodą „falaki”), co stanowiło naruszenie materialnego aspektu art. 3 Konwencji. Stwierdzono również, że dochodzenie krajowe w sprawie zarzutów złego traktowania było nieskuteczne, ponieważ było powierzchowne, opóźnione i nie uwzględniało kluczowych dowodów, co naruszyło proceduralny aspekt art. 3. W konsekwencji, brak skutecznego dochodzenia i rozstrzygnięcia na poziomie krajowym doprowadził do naruszenia art. 13 Konwencji, gwarantującego prawo do skutecznego środka odwoławczego.Stan faktyczny
Skarżący, Sardar Jalaloglu Mammadov, będący sekretarzem generalnym opozycyjnej partii w Azerbejdżanie, został aresztowany 18 października 2003 r. przez zamaskowanych policjantów bez nakazu i przewieziony do Jednostki ds. Przestępczości Zorganizowanej (OCU). Twierdził, że był bity podczas przesłuchania, w tym na podeszwach stóp, co spowodowało obrażenia. Po przeniesieniu do aresztu śledczego nr 1, lekarz odnotował u niego krwiaki. Mimo skargi adwokata i opinii sądowo-medycznej potwierdzającej obrażenia, Prokuratura Generalna odmówiła wszczęcia postępowania karnego, a sądy krajowe podtrzymały tę decyzję, uznając skargę za nieuzasadnioną.Rozstrzygnięcie
Trybunał stwierdza dopuszczalność skarg dotyczących złego traktowania w areszcie policyjnym i braku skutecznych środków odwoławczych, a pozostałe skargi za niedopuszczalne. Stwierdza naruszenie art. 3 Konwencji w związku ze złym traktowaniem w placówce policyjnej. Stwierdza naruszenie art. 3 Konwencji w związku z nieskutecznym dochodzeniem w sprawie zarzucanego złego traktowania. Stwierdza naruszenie art. 13 Konwencji. Zasądza na rzecz skarżącego 10 000 EUR tytułem szkody niemajątkowej oraz 1 817 EUR tytułem kosztów i wydatków, powiększone o wszelkie należne podatki. Odrzuca pozostałą część roszczenia skarżącego o słuszne zadośćuczynienie.Pełny tekst orzeczenia
mamadovi (jalaloRlu) azerbaijanis winaaRmdeg
CASE OF MAMMADOV (JALALOGLU) v. AZERBAIJAN
pirveli seqcia
mamadovi (jalaloRlu) azerbaijanis winaaRmdeg
(ganacxadi # 34445/04)
gadawyvetileba
strasburgi 2007 wlis 11 ianvari
saboloo versia 11/04/2007
gadawyvetileba saboloo gaxdeba konvenciis 44-e muxlis me-2 punqtis Sesabamisad. igi SeiZleba daeqvemdebaros redaqciul gadasinjvas 7
saqmeze mamadovi (jalaloRlu) azerbaijanis winaaRmdeg adamianis uflebaTa evropuli sasamarTlos (pirveli seqcia) palatam Semdegi SemadgenlobiT: x.l. rozakisi, Tavmjdomare l. lukiadiesi, f. tulkensi, n. vajiCi, a. kovleri, e. steineri, h. hajievi. mosamarTleebi da s. nilseni, seqciis registratoris moadgile moiTaTbira daxurul kars miRma 2006 wlis 7 dekembers, gamoitana da amave dRes daamtkica Semdegi gadawyvetileba:
procedura
mamadovi (jalaloRlu) azerbaijanis winaaRmdeg
1. saqmes safuZvlad daedo ganacxadi #34445/04, romelic azerbaijanis respublikis moqalaqem, batonma sardar jalaloRlu mamadovma (Srdar Clal olu Mmmdov; SemdgomSi `ganmcxadebeli~) sasamarTloSi Seitana adamianis uflebaTa da ZiriTad TavisuflebaTa dacvis konvenciis (SemdgomSi `konvencia~) 34-e muxlis Sesabamisad.
2. ganmcxadebels warmoadgenda b-ni f. aRaevi, baqos praqtikosi advokati. azerbaijanis mTavrobis (SemdgomSi `mTavroba~) interesebs icavda saxelmwifo warmomadgeneli b-ni j. asRarovi.
3. ganmcxadeblis ganacxadi exeboda policiis mxridan ganxorcielebul savaraudo arasaTanado mopyrobas mis mimarT, saqmis araefeqtian gamoZiebasa da am mxriv samarTlebrivi dacvis Sidasaxelmwifoebrivi saSualebebis ararsebobas, agreTve diskriminacias mis politikur SexedulebaTa safuZvelze;
4. 2005 wlis 25 oqtombers sasamarTlom gadawyvita, rom Tavisi reglamentis 41-e muxlis Tanaxmad, prioriteti mieniWebina ganacxadisTvis da amis Sesaxeb ecnobebina mTavrobisaTvis. aseve gadawyda, rom sasamarTlo erTdroulad imsjelebda ganacxadis dasaSvebobasa da arsebiT mxareebze, konvenciis 29-e muxlis me-3 punqtis Sesabamisad.
faqtebi
I. saqmis garemoebebi
5. ganmcxadebeli daibada 1957 wels da cxovrobs q. baqoSi. politikur wreebSi ufro icnobdnen, rogorc sardar jalaloRlus. igi iyo azerbaijanis demokratiuli partiis generaluri mdivani. partia iyo opoziciur ZalTagan erT-erTi, romelic 2003 wlis 15 oqtombris saprezidento arCevnebs acxadebda gayalbebulad da miiCnevda aralegitimurad;
A. ganmcxadeblis dakaveba
6. 2003 wlis 16 oqtombers, arCevnebis Sedegebis gaprotestebis mizniT, opoziciis mravalma mxardamWerma moawyo arasanqcirebuli samoqalaqo manifestaciebi baqos centrSi, azadliqis moedanze. gamosvlebi dasrulda samoqalaqo areulobiT da daundobeli SetakebebiT xalxis masasa da policias Soris. ganmcxadebelma ganacxada, rom mas Tavad ar miuRia monawileoba am manifestaciebSi.
7. ganmcxadeblis Tanaxmad, 2003 wlis 18 oqtombers, 18:00 - 19:00 sa-
mamadovi (jalaloRlu) azerbaijanis winaaRmdeg
aTamde, kalaSnikovis markis SaSxanebiT SeiaraRebuli ramdenime niRbiani policiis oficeri mivida ganmcxadeblis saxlTan da ubrZana mas karis gaReba. sanam ganmcxadebeli moTxovnas Seasrulebda, oficerTagan sami an oTxi fanjridan SeiWra mis saxlSi. dakavebis brZanebis an raime sxva dokumentis wardgenis gareSe, policiis oficrebma xelborkilebi daades ganmcxadebels da mis stumars N.J.-s. amis Semdeg, oficrebma gamoaTries isini binidan da Catenes policiis manqanaSi. ganmcxadebeli da N.J. miiyvanes Sinagan saqmeTa saministros organizebuli danaSaulis ganyofilebaSi (M�tkkil Cinaytlr qari M�bariz darsi; SemdgomSi `OCU~);
8. amis Semdeg xelborkildadebuli ganmcxadebeli oTxi saaTis ganmavlobaSi imyofeboda OCU-s Senobis erT-erT oTaxSi. rodesac ganmcxadeblis advokati movida dapatimrebis mizezebis gasarkvevad, OCU-s ufrosma mas ganucxada, rom mizezebi dasaxeldeboda momdevno dRes.
B. ganmcxadeblis OCU-Si miyvanis Semdeg ganviTarebuli movlenebi
9. imave dRes, ganmcxadebeli gadaiyvanes OCU-s Senobis sardafSi, romelic gamoiyeneboda droebiTi moTavsebis izolatorad. iq, sapatimro dawesebulebis zedamxedvelis kabinetSi, mas ubrZanes, gaSiSvlebuliyo ramdenime policielis TandaswrebiT. policielma daaTvaliera misi sxeuli dazianebebis aRmoCenis mizniT da amgvari ver aRmoaCina. mogvianebiT igi moaTavses sakanSi, sxva or dakavebulTan erTad, meore dilamde;
10. meore dRes, 2003 wlis 19 oqtombers. 12:00 - 13:00 saaTamde ganmcxadebeli gadaiyvanes generaluri prokuraturis sagamoZiebo departamentSi da dakiTxes Tavisi advokatis TandaswrebiT. dakiTxvis Semdeg mas brali wauyenes 2003 wlis 16 oqtombris movlenebSi misi savaraudo rolis gamo - `samoqalaqo areulobis mowyobasa~ da `sajaro moxeleebis winaaRmdeg Zalis gamoyenebaSi~. ganmcxadeblis Tanaxmad, man gamomZiebels sityvierad SesCivla mis mimarT ganxorcielebul arasaTanado mopyrobaze OCU-Si gadayvanisas da policiis sapatimroSi moTavsebis Semdeg;
11. imave dRis 16:00 saaTze nasimis raionulma sasamarTlom brZana ganmcxadeblis winaswar patimrobaSi moTavseba sami Tvis vadiT. 2003 wlis 28 oqtombers es gadawyvetileba ZalaSi datova saapelacio sasamarTlomac;
12. nasimis raionuli sasamarTlodan ganmcxadebeli gadaiyvanes ukan, OCU-s SenobaSi, sadac or patimarTan erTad imave sakanSi gaaCeres 2003 wlis 22 oqtombramde;
13. 2003 wlis 19 oqtombris 18:00 saaTisTvis, ganmcxadebeli waiyvanes OCU-s ufrosis moadgilis kabinetSi, sadac ganucxades, rom igi `damatebiT daikiTxeboda~. ganmcxadebelma es gaaprotesta, ganacxada ra, rom bralis oficialuri wayenebis Semdeg OCU-s oficrebs aRar hqondaT misi dakiTxvis ufleba, Tumca, misi winaaRmdegoba uSedego aRmoCnda. dakiTxva gagrZelda daaxloebiT 22:00 saaTamde da Seicavda SekiTxvebs misi politikuri partiis wevrTa moRvaweobis Sesaxeb;
14. ganmcxadeblis Tanaxmad, dakiTxvisas igi daeqvemdebara arasaTanado mopyrobas, rodesac inter alia niRbiani policielebi xelketebiT urtyamdnen fexisgulebze;
mamadovi (jalaloRlu) azerbaijanis winaaRmdeg
C. ganmcxadeblis mcdelobebi, mieRo kompensacia savaraudo arasaTanado mopyrobis gamo
15. 2003 wlis 20 oqtombris dilas, ganmcxadebels ewvivnen saerTaSoriso wiTeli jvris warmomadgenlebi. ganmcxadebelma SesCivla maT policiis dawesebulebaSi yofnis dros mis mimarT arasaTanado mopyrobaze;
16. 21 oqtombers ganmcxadeblis advokatma depeSa gaagzavna mTavar prokuraturaSi, sadac asaCivrebda im faqts, rom 20 da 21 oqtombers OCU-m ar misca mas saSualeba, moenaxulebina droebiTi moTavsebis dawesebulebaSi myofi Tavisi klienti. saboloo jamSi, 22 oqtombers ganmcxadebeli Sexvda Tavis advokats da uTxra, rom OCU-Si mas scemdnen policiis oficrebi;
17. imave dRes ganmcxadebeli gadaiyvanes OCU-s droebiTi moTavsebis dawesebulebidan #1 sagamoZiebo izolatorSi. misvlisTanave igi gasinja izolatoris eqimma, romelmac mis sxeulze daafiqsira dazianebebi (saxeldobr, ori hematoma marjvena wvivsa da quslze) da saTanado SeniSvnebi Seitana Tavis CanawerebSi;
18. 2003 wlis 22 oqtombers ganmcxadeblis advokatma Seadgina mimarTva mTavari prokuraturis gamomZieblis saxelze, romelic misi klientis saqmis gamoZiebaze muSaobda. mimarTvaSi igi iTxovda ganmcxadeblis sxeulze arsebul dazianebaTa samedicino gamokvlevas. mimarTvaSi advokatma aRniSna, rom ganmcxadebeli Cioda wamebis faqtze OCU-s droebiTi moTavsebis izolatorSi, da rom man Tavad ixila dazianebebi ganmcxadeblis wvivsa da terfze;
19. xuTi dRis Semdeg, 27 oqtombers, ar miiRo ra pasuxi gamomZieblisgan, advokatma am faqtze saCivriT mimarTa mTavari prokuraturis sagamoZiebo departamentis ufross da gaasaCivra gamomZieblis umoqmedoba;
20. amis Semdeg, 28 oqtombers, gamomZiebelma gasca samedicino Semowmebis brZaneba da ukve 29 oqtombers ganmcxadebeli gasinja jandacvis saministros sasamarTlo-samedicino da paTanatomiis departamentis eqspertma. 30 oqtombriT daTariRebuli sasamarTlo-samedicino eqspertizis daskvnis Tanaxmad, eqspertma ganmcxadeblis sxeulze daafiqsira Semdegi saxis dazianebebi: (1) movardisfro 1X1 sm-s sididis cirkularuli formis sisxlCaqceva marcxena idayvis saxsarze; (2) ganusazRvreli formis 5X3 sm-s sididis moyviTalo hematoma marcxena wvivis zeda nawilSi; da (3) ganusazRvreli formis 6X5 sm sididis moyviTalo hematoma marjvena quslze. eqspertma ver dainaxa dazianebaTaTvis simZimis xarisxis miniWebis saWiroeba da daaskvna, rom isini gamoiwvia mZime blagvma saganma. eqspertma aseve dasZina: `ar unda gamoiricxos [imis albaToba, rom] dazianebebi miayenes 2003 wlis 16 oqtombersac~;
21. 18 dekembers ganmcxadeblis ganacxadTan mimarTebiT daikiTxa OCU-s droebiTi moTavsebis izolatoris zedamxedveli. misi CvenebiT, 18 oqtombers, ganmcxadeblis dawesebulebaSi miyvanisas, igi iyo janmrTeli da sxeulze aranairi dazianebebi ar aReniSneboda. man aseve ganacxada, rom OCU-s droebiTi moTavsebis dawesebulebaSi mosvlis Semdeg ganmcxadebels ar dauCivlia janmrTelobis aranair problemaze. dabolos, man
mamadovi (jalaloRlu) azerbaijanis winaaRmdeg
uaryo ganmcxadeblis wamoyenebuli braldebebi OCU-s dawesebulebaSi ganxorcielebul arasaTanado mopyrobaze;
22. OCU-s oTxi policielis dakiTxvis Semdeg mTavari prokuraturis sagamoZiebo departamentis xelmZRvaneli darwmunda, rom ganmcxadeblis saCivari dausabuTebelia da 2004 wlis 8 ianvars oficialuri uari Tqva sisxlis samarTalwarmoebis dawyebaze ganmcxadeblis mimarT OCU-s droebiTi moTavsebis dawesebulebaSi savaraudo arasaTanado mopyrobis faqtze. gamomZiebelma aRniSna, rom policiis oficrebma uaryves arasaTanado mopyrobis yvela braldeba; sasamarTlo samedicino eqspertizam, saboloo jamSi, mainc ver daadgina, rom dazianebebi ganmcxadeblis sxeulze gaCnda policiis sapatimroSi yofnisas, xolo Tavad ganmcxadebelma ki ver SeZlo arasaTanado mopyrobis damadasturebeli sxva mtkicebulebis warmodgena;
23. amavdroulad, 2003 wlis 14 dekembers ganmcxadebelma Seitana calke saCivari nasimis raionul sasamarTloSi, sadac aRniSnavda, rom igi ukanonod daapatimres da awames policiis dawesebulebaSi. konkretulad, man aRniSna, rom OCU-s ufrosis moadgilis kabinetSi dakiTxvisas, daaxloebiT, oTxi saaTis ganmavlobaSi, mas fexisgulebSi xelketebs urtyamda ori niRbiani policieli. man agreTve dasZina, rom cemis Semdeg Tanamesakneebma SeniSnes dazianebebi mis sxeulze da aRmouCines garkveuli daxmareba. man mouwoda sasamarTlos, rom aRniSnulze pasuxismgebeli pirebi sisxlis samarTlis pasuxisgebaSi mieca;
24. 2004 wlis 28 ianvars nasimis raionulma sasamarTlom uari ganacxada saCivris ganxilvaze teritoriuli iurisdiqciis ararsebobis gamo, miuTiTa ra, rom OCU-s winaaRmdeg sarCeli unda Sesuliyo narimanovis raionul sasamarTloSi;
25. 2004 wlis 29 ianvars, ganmcxadebelma analogiuri saCivari Seitana narimanovis raionul sasamarTloSi, Tumca, am sasamarTlomac miuTiTa teritoriuli iurisdiqciis ararsebobis problemaze da uari ganacxada saCivris ganxilvaze. sakiTxze imsjela saapelacio sasamarTlom da miiCnia, rom saCivris ganxilva eqceoda nasimis raionuli sasamarTlos iursidiqciis qveS;
26. saboloo jamSi, 2004 wlis 18 Tebervals nasimis raionulma sasamarTlom ganixila ganmcxadeblis saCivari mTavari prokuraturis mier sisxlis samarTlis procesis aRZvraze gacxadebuli uaris arakanonierebaze da ukuagdo, rogorc dausabuTebeli. saxeldobr, sasamarTlom aRniSna: sasamarTlo samedicino eqspertizas ar gamouricxavs imis SesaZlebloba, rom ganmcxadebels sxeulze dazianebebi gasCenoda 2003 wlis 16 oqtombris samoqalaqo areulobis periodSi, e.i. mis dapatimrebamde. sasamarTlom ar miiCnia sasamarTlo-samedicino eqspertizis es daskvna Semajamebel mtkicebulebad, rac daadasturebda OCU-s sapatimroSi ganmcxadeblis cemis faqts. sasamarTlom daadgina, rom ganmcxadebelma ver warmoadgina sakmarisi mtkicebuleba Tavis braldebaTa gasamyareblad;
27. ganmcxadeblis saCivari daeyrdno mtkicebas, rom nasimis raionulma sasamarTlom ver SeZlo saTanado samarTlebrivi Sefaseba mieca im mtkicebulebisTvis, romelic adasturebda policiis sapatimroSi mis
mamadovi (jalaloRlu) azerbaijanis winaaRmdeg
wamebas. 2004 wlis 17 marts saapelacio sasamarTlom mxari dauWira nasimis raionuli sasamarTlos gadawyvetilebas. saapelacio sasamarTlos sruli gadawyvetileba ganmcxadeblis advokats gadaegzavna 2004 wlis 18 marts. adgilobrivi kanonmdeblobis mixedviT, xsenebuli gadawyvetileba ar eqvemdebareba Semdgom gasaCivrebas;
28. rac Seexeba 2003 wlis 16 oqtombers sazogadoebriv uwesrigobaTa mowyobis safuZvelze ganmcxadeblis winaaRmdeg wamowyebul sisxlis samarTalwarmoebas, 2004 wlis 22 oqtombers igi gaasamarTles da miusajes samwliani patimroba. sasamarTlos dadgenilebiT, imisda miuxedavad, rom ganmcxadebeli TviTon ar yofila 2003 wlis 16 oqtombers azaldiqis moedanze, igi iyo sazogadoebriv uwesrigobaTa erT-erTi organizatori da partiis Stab-binidan aZlevda instruqciebs Tavis Tanapartielebs;
29. 2005 wlis martSi Sewyalebis saprezidento gankargulebis safuZvelze ganmcxadebeli gaaTavisufles darCenili vadis moxdisgan;
II. Sesabamisi erovnuli kanonmdebloba da saerTaSoriso angariSebi
A. konstitucia
30. azerbaijanis respublikis konstituciis 46-e (III) muxli ambobs:
`aravin SeiZleba daeqvemdebaros wamebas an arasaTanado mopyrobas. aravin SeiZleba daeqvemdebaros damamcirebel mopyrobas an sasjels. ...~
B. sisxlis samarTlebrivi pasuxismgebloba wamebasa da araadamianur da Rirsebis Semlaxvel mopyrobaze
31. sisxlis samarTlis kodeqsis Tanaxmad, patimrobaSi myofi an raime sxva saxiT TavisuflebaaRkveTili piris [mamakacis an qalis] wameba iTvleba danaSaulad da isjeba Svididan aT wlamde patimrobiT (muxli 113). sajaro moxelis mier Tavisi movaleobis aRsrulebisas pirisaTvis fizikuri an fsiqologiuri zianis miyeneba sistematuri cemisa an sxva saxis Zaladobrivi qmedebebis meSveobiT, iTvleba danaSaulad da isjeba xuTidan aT wlamde patimrobiT (muxli 113);
32. sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis 37-e muxlis Tanaxmad, sisxlis samarTalwarmoeba iwyeba sisxlis samarTlis savaraudo msxverplis saCivris safuZvelze;
C. samoqalaqo saCivari sajaro xelisuflebis arakanonier qmedebasa Tu umoqmedobaze
33. 1999 wlis 11 ivnisis kanoni individualur uflebaTa da TavisuflebaTa damrRvevi qmedebisa Tu umoqmedobis winaaRmdeg saCivrebis Sesaxeb (SemdgomSi `kanoni~) iZleva sajaro moxeleTa winaaRmdeg saCivre-
mamadovi (jalaloRlu) azerbaijanis winaaRmdeg
bis sasamarTlo ganxilvis SesaZleblobas. kanonis me-2 muxlis Tanaxmad, sajaro xelisuflebis mier Cadenili nebismieri qmedeba Tu umoqmedoba, rac arRvevs piris uflebebs an Tavisuflebebs, SeiZleba gaxdes sadavo an (a) uSualod sasamarTlos winaSe; an (b) umaRlesi (zedamxedveli) sajaro xelisuflebis organos winaSe. Tuki saCivari pirvelad waredgineba zedamxedveli sajaro xelisuflebis organos, maSin amgvarma organom, saCivris miRebidan erTi Tvis ganmavlobaSi, werilobiT unda Seatyobinos momCivans misi [mamakacis an qalis] saCivris ganxilvis Sedegebi;
34. kanonis me-5 muxlis Tanaxmad, pirdapiri samarTlebrivi saCivari unda Sevides erTi Tvis ganmavlobaSi im dRidan, rodesac ganmcxadebeli Seityobs misi uflebebis an Tavisuflebebis darRvevis Sesaxeb. Tumca, Tuki momCivanma Tavdapirvelad saCivari Seitana zedamxedvel sajaro xelisuflebis organoSi, daqvemdebarebuli sajaro xelisuflebis organos qmedebisa Tu umoqmedobis winaaRmdeg, maSin sasamarTlo saCivari, romelsac mohyveba zedamxedveli organos gadawyvetileba, unda aRiZras am gadawyvetilebis miRebidan erTi Tvis vadaSi. im SemTxvevaSi, Tu bolo vadis amowurvis Semdeg, momCivans gaaCnia kargi mizezi saCivris Sesatanad, sasamarTlos kidev SeuZlia misi miReba;
35. kanonis me-6 muxlis Tanaxmad, sasamarTlo uflebamosilia, ukanonod gamoacxados sadavo qmedeba Tu umoqmedoba, moxsnas momCivanze dakisrebuli pasuxismgebloba, an miiRos sxva zomebi, raTa aRadginos darRveuli uflebebi an Tavisuflebebi, aseve gansazRvros sajaro xelisuflebis pasuxismgebloba misi ukanono qmedebisa Tu umoqmedobis gamo. Tu sasamarTlo daadgens individualuri uflebebisa da Tavisuflebebis darRvevas, es gaxdeba saxelmwifos winaaRmdeg gancdil zianze samoqalaqo saCivris safuZveli;
36. samoqalaqo kodeqsi Seicavs amave xasiaTis debulebebs. samoqalaqo kodeqsis Tanaxmad, individualur uflebebsa da Tavisuflebebze dava pirebsa da sajaro xelisufalTa Soris SeiZleba gaxdes samoqalaqo saCivris sababi (me-2 da me-5 muxlebi). sajaro xelisuflebis an misi oficialuri pirebis usamarTlo qmedeba Tu umoqmedoba aRZravs saxelmwifos winaaRmdeg samoqalaqo sarCels gancdil zianze (muxli 22). saxelmwifos gaaCnia imave donis samoqalaqo pasuxismgebloba, rac Cveulebriv iuridiul pirs (muxli 43);
37. samoqalaqo saproceso kodeqsi iTvaliswinebs proceduras, romlis mixedviTac pirs SeuZlia daiwyos samoqalaqo samarTalwarmoeba saxelmwifos winaaRmdeg zianis anazRaurebis moTxovniT.
D. wamebis sawinaaRmdego evropuli komitetis (CPT) gamoZiebebi
38. wamebis sawinaaRmdego evropulma komitetma (CPT) ganaxorciela sami viziti azerbaijanSi. pirveli gaimarTa 2002 wlis noember-dekemberSi da moicva viziti #1 sagamoZiebo izolatorsa da Sinagan saqmeTa saministros daqvemdebarebul moTavsebis dawesebulebebSi, maT Soris, OCU-s droebiTi moTavsebis izolatorSi. meore (ad hoc) viziti Sedga 2004 wlis ianvarSi da misi mizani iyo informaciis moZieba 2003 wlis 15 oqtombris
mamadovi (jalaloRlu) azerbaijanis winaaRmdeg
saprezidento arCevnebis Sedegad ganviTarebuli movlenebisas dakavebul pirTa mimarT mopyrobis Sesaxeb. delegacia gaesaubra #1 sagamoZiebo izolatorSi myof daaxloebiT 30 pirs. amavdroulad, delegaciam moinaxula OCU-s droebiTi moTavsebis dawesebuleba. ukve 2005 wlis maisSi Catarebuli mesame (ad hoc) viziti iTvaliswinebda gobustanis cixeSi arsebuli viTarebis Sefasebas. xsenebul vizitebze CPT-s arc erTi moxseneba, garda 2002 wlis noember-dekembrisa, ar gamxdara sajaro, radgan maTi gamoqveyneba moiTxovs saqmeSi moqmedi saxelmwifos Tanxmobas, rac mas ar gamouxatavs.
39. miuxedavad imisa, rom moxseneba 2002 wlis noember-dekemberSi CPT-s vizitze ar ixseniebs OCU-s droebiTi moTavsebis dawesebulebaSi arasaTanado mopyrobis raime specifikur SemTxvevas, igi aRniSnavs, rom delegaciam miiRo uamravi gancxadeba arasaTanado mopyrobaze pirebisadmi, romlebic imyofebian patimrobaSi Sinagan saqmeTa saministros daqvemdebarebul policiis dawesebulebebSi. savaraudo arasaTanado mopyrobis tipebs Soris dominirebs Zlieri dartyma, muStiT cema, wixlis kvra an xelketebiT, SaSxanebis kondaxebiTa da sxva myari nivTebiT rtyma. analogiur SemTxvevebSi, savaraudo arasaTanado mopyrobis sisastike - rogoricaa, eleqtroSoki, Zlieri dartymebi fexisgulebze, dakidebul mdgomareobaSi xelborkildadebuli piris sxeulze cema - iyo imgvari, rom Tavisuflad SeiZleba misi wamebasTan gaTanabreba. amasTan, ramdenime pirma misca Cveneba maTi an naTesavebis damcirebasa da fizikuri Zalis gamoyenebiT daSinebaze (sqesobrivi Zaladobis CaTvliT), danaSaulis aRiarebis an sasurveli informaciis miwodebis mizniT.
samarTali
I. konvenciis me-3 muxlis savaraudo darRveva
40. konvenciis me-3 muxlze dayrdnobiT, ganmcxadebeli Cioda, rom mas arasaTanadod moepyrnen dapatimrebis dros; awames OCU-s droebiTi moTavsebis izolatorSi; xolo misi patimrobis pirobebi #1 sagamoZiebo izolatorSi utoldeboda arasaTanado mopyrobas. igi aseve Cioda, rom misi gancxadeba arasaTanado mopyrobaze ar gamoZiebula efeqtianad, rasac moiTxovs amave muxlis proceduruli valdebulebebi. konvenciis me-3 muxli iTvaliswinebs:
`aravin SeiZleba daeqvemdebaros wamebas an araadamianur an Rirsebis Semlaxvel mopyrobas an dasjas.~
mamadovi (jalaloRlu) azerbaijanis winaaRmdeg
A. dasaSveboba
1. dakavebisas savaraudo arasaTanado mopyrobis Sesaxeb
41. saCivris am nawilSi ganmcxadebeli amtkicebda, rom dakavebisas, 2003 wlis 18 oqtombers, policiis oficrebma igi Zirs dasces, daades xelborkilebi, aTries miwaze da scemes. OCU-s SenobaSi gadayvanis dros mas urtyes da miayenes sityvieri Seuracxyofa. OCU-s ezoSi igi aiZules, pirqve dawoliliyo svel miwaze da am viTarebaSi hkiTxes vinaoba. Tavis braldebaTa gasamyareblad, ganmcxadebelma warmoadgina ojaxis ramdenime wevris Cveneba, detalizaciis gansxvavebuli doniTa da TanmimdevrobiT, sadac amtkicebdnen, rom policia uxeSad moepyro ganmcxadebels Tavis saxlSi dakavebis dros.
42. mTavrobam ganacxada, rom ganmcxadebels ar amouwuravs samarTlebrivi dacvis Sidasaxelmwifoebrivi saSualebebi saCivris im nawilTan mimarTebiT, rac exeba arasaTanado mopyrobas misi moTavsebis dros, radgan man saTanadod ver warudgina saCivari erovnuli xelisuflebis organoebs. saxeldobr, mTavrobam aRniSna, rom sasamarTloSi gasaCivrebamde ganmcxadebels ar warudgenia misi naTesavebis Cvenebebi erovnuli xelisuflebis romelime organosaTvis. mTavrobis am pretenziaze ganmcxadebels raime konkretuli komentari ar gaukeTebia.
43. sasamarTlo adgens, rom aucilebeli ara aris imis gadawyveta, saCivris am nawilTan mimarTebiT, ganmcxadebelma amowura Tu ara samarTlebrivi dacvis Sidasaxelmwifoebrivi saSualebebi, radgan asec rom yofiliyo, ganacxadi mainc dauSvebeli iqneboda arsebiT ganxilvaze Semdegi mizeziT.
44. sasamarTlo aRniSnavs, rom ojaxis wevrTa Cvenebebis (rac, savaraudod, usafrTxoebis gamo ar waredgina erovnuli xelisuflebis organoebs) garda, igi ar flobs raime sxva mtkicebulebas dakavebisas ganmcxadeblis mimarT policiis mxridan arasaTanado mopyrobaze. sasamarTlo aseve aRniSnavs, rom ganmcxadeblis braldeba dakavebisas cemis Sesaxeb uaryo OCU-s droebiTi moTavsebis dawesebulebis ufrosma, romelmac daadastura, rom OCU-Si Semosvlisas ganmcxadebels zianis aranairi kvali ar aReniSneboda. Tavad ganmcxadebelic daeyrdno am Cvenebas im nawilSi, romelic exeba sapatimroSi savaraudo arasaTanado mopyrobas da kvlavac dasZina, rom yvela dazianeba, aRnusxuli 2003 wlis 30 oqtombris sasamarTlo samedicino daskvnaSi, mas miadga 2003 wlis 19 oqtombers, dapatimrebidan erTi dRis Semdeg. zemoaRniSnulis gaTvaliswinebiT da saqmesTan mimarTebiT arsebul yvela masalaze dayrdnobiT, sasamarTlo miiCnevs, rom saCivris am nawilTan dakavSirebiT warmodgenili mtkicebuleba ar aris sakmarisi imis ganxilvisaTvis, moepyrnen Tu ara moTavsebisas ganmcxadebels arasaTanadod.
45. aqedan gamomdinare, saCivris es nawili aSkarad dausabuTebelia da ukugdebuli unda iqnas konvenciis 35-e muxlis me-3 da me-4 punqtebis mixedviT;
mamadovi (jalaloRlu) azerbaijanis winaaRmdeg
2. policiis dawesebulebaSi savaraudo arasaTanado mopyrobis Sesaxeb
46. saCivris am nawilSi ganmcxadebeli Cioda, rom OCU-s droebiTi moTavsebis dawesebulebaSi, 2003 wlis 19 oqtombers gamarTuli dakiTxvis dros, igi awames, scemes, daemuqrnen gaupatiurebiT, hyavdaT naxevrad uhaero sakanSi da xuTi dRis ganmavlobaSi amyofes mSieri, sufTa sasmeli wylis gareSe;
47. sasamarTlo adgens, rom saCivris es nawili ar aris aSkarad dausabuTebeli konvenciis 35-e muxlis me-3 punqtis mniSvnelobiT. amasTan, igi ar SeiZleba dauSveblad gamocxaddes raime sxva safuZvliT. amdenad, igi unda gamocxaddes arsebiT ganxilvaze dasaSvebad.
3. #1 sagamoZiebo izolatorSi patimrobis pirobebis Sesaxeb
48. saCivris am nawilSi, ganmcxadebeli Cioda, rom winaswari patimrobis Semdgom etapze #1 sagamoZiebo izolatorSi igi 40 dRis ganmavlobaSi imyofeboda 1,35X2,5 m. sididis metad mcire sakanSi, sadac ar iyo higienis pirobebi, gaTboba da dRe da Rame enTo eleqtroganaTeba. mas uTxres, rom es sakani uwin gamoiyeneboda sikvdilmisjilTaTvis da ramdenime wlis winaT ori aseTi patimari dasajes sikvdiliT swored am sakanSi.
49. mTavrobam ganacxada, rom ganmcxadebels ar amouwuravs samarTlebrivi dacvis Sidasaxelmwifoebrivi saSualebebi saCivris am nawilTan mimarTebiT. sasamarTloSi gasaCivrebamde ganmcxadebels es sakiTxi ar dauyenebia romelime erovnuli xelisuflebis organos winaSe.
50. ganmcxadebelma ganacxada, rom am kuTxiT misTvis ar arsebobda SidasamarTlebrivi dacvis saSualeba. misi mtkicebiT, miuxedavad imisa, rom erovnuli kanonmdebloba aSkarad krZalavs wamebasa da araadamianur mopyrobas cixis TanamSromelTagan da uzrunvelyofs amgvari arasaTanado mopyrobis kompensirebas, ar arsebobda raime konkretuli samarTlebrivi norma sxva tipis arasaTanado mopyrobis mimarT, rogoricaa patimrobis zogadi pirobebi. ganmcxadebelma aseve dasZina, rom patimrobisas misi wamebis faqtze saCivris Sesabamisad warmoebuli aSkarad araefeqtiani oficialuri gamoZiebis fonze, patimrobis pirobebisTvis kompensaciis Ziebis nebismieri mcdeloba, yvela SemTxvevaSi, aseve uSedego iqneboda.
51. sasamarTlo aRniSnavs, rom samarTlebrivi dacvis Sidasaxelmwifoebriv saSualebaTa amowurvis Sesaxeb wesi (konvenciis 35-e muxli) avaldebulebs maT, visac surs saxelmwifos winaaRmdeg Tavisi saqmis Setana saerTaSoriso sasamarTlo an saarbitraJo organoSi, pirvel rigSi gamoiyenon erovnuli kanonmdeblobiT uzrunvelyofili samarTlebrivi dacvis saSualebebi. amgvarad, saxelmwifoebi Tavisufldebian pasuxismgeblobisagan maT mier Cadenil qmedebebze saerTaSoriso organos winaSe, sanam aqvT SesaZlebloba, es sakiTxebi TavianTi samarTlebrivi sistemebis farglebSi moawesrigon. am wesTan Sesabamisobis mizniT, ganmcxadebelma unda mimarTos samarTlebrivi dacvis im saSualebebs, romlebic xelmisawvdomi da sakmarisia savaraudo darRvevaTa sakompensaciod (mag.
mamadovi (jalaloRlu) azerbaijanis winaaRmdeg
ix. Akdivar and Others v. Turkey, 1996 wlis 16 seqtembris gadawyvetileba, Reports of Judgments and Decisions, 1996-IV, gv. 1210, � 65-66);
52. sasamarTlos ar SeuZlia miiRos ganmcxadeblis argumenti, rom erovnuli kanonmdebloba ar uzrunvelyofda mas samarTlebrivi dacvis saSualebiT misi patimrobis pirobebTan mimarTebiT. igi aRniSnavs, rom kanoni individualur uflebaTa da TavisuflebaTa damrRvevi qmedebisa Tu umoqmedobis winaaRmdeg saCivrebis Sesaxeb iZleva sajaro moxeleTa winaaRmdeg saCivrebis sasamarTlo ganxilvis SesaZleblobas, nebismieri qmedebis an umoqmedobis SemTxvevaSi, rac arRvevs piris uflebebs an Tavisuflebebs. orive, azerbaijanis respublikis konstituciis 46-e muxli da konvenciis me-3 muxli, romelic pirdapir gamoiyeneba adgilobriv samarTlebriv sistemaSi, krZalavs araadamianur da Rirsebis Semlaxvel mopyrobas. Sesabamisad, am debulebebze dayrdnobiT, ganmcxadebels SeeZlo, saCivriT miemarTa iusticiis saministrosTvis (rogorc #1 sagamoZiebo izolatoris zedamxedveli organosaTvis) an pirdapir eCivla erovnul sasamarTloebSi da gaesaCivrebina Tavisi patimrobis pirobebi. Tumca, ganmcxadebels es arc ucdia. metic, man aradamajereblad warmoaCina am qmedebaTa araefeqtianoba. samarTlebrivi dacvis saSualebaTa efeqtianobis mimarT mxolod eWvi araa sakmarisi imisaTvis, rom pirma gverdi auaros kompensaciis moTxovnis arsebul saSualebaTa gamoyenebas (magaliTisTvis ix. Kunqurova v. Azerbaijan (dec.), # 5117/03, 2005 wlis 3 ivnisi).
53. sasamarTlo askvnis, rom saCivris es nawili ukugdebuli unda iqnas konvenciis 35-e muxlis 1-li da me-4 punqtebis mixedviT, radgan ar amowurula samarTlebrivi dacvis Sidasaxelmwifoebrivi saSualebebi.
B. arsebiTi mxareebi
1. savaraudo arasaTanado mopyroba policiaSi patimrobisas
(a) mxareTa argumentebi
54. mTavrobam ganacxada, rom ganmcxadebelma ver SeZlo warmoedgina raime saxis damajerebeli mtkicebuleba, rac daadasturebda mis mimarT arasaTanado mopyrobas policiis dawesebulebaSi yofnisas. samedicino eqspertis 2003 wlis 30 oqtombriT daTariRebuli daskvna ar gamoricxavs imis albaTobas, rom dazianebebi miadga 2003 wlis 16 oqtombers, e.i. dapatimrebamde, arCevnebis Semdgom ganviTarebuli samoqalaqo areulobebisas. mTavrobam aseve dasZina, rom nebismier SemTxvevaSi, sasamarTlo-samedicino eqspertizis daskvnis Tanaxmad, dazianebebs ar mouxdenia seriozuli gavlena ganmcxadeblis janmrTelobaze. aqedan gamomdinare, savaraudo arasaTanado mopyrobas ar miuRwevia konvenciis me-3 muxliT moTxovnili sisastikis minimaluri zRvrisaTvis;
55. ganmcxadebelma ganacxada, rom arasaTanado mopyroba mis mimarT OCU-Si patimrobis dros, wamebis tolfasia. man miuTiTa zianis kvalze mis quslze, wvivsa da idayvze. igi amtkicebda, rom xelisuflebas ar warmoudgenia mis sxeulze dazianebaTa gaCenis sxva damajerebeli axsna.
mamadovi (jalaloRlu) azerbaijanis winaaRmdeg
saxeldobr, man aRniSna, rom 2003 wlis 16 oqtombers mas hipoTeturadac ki ar SeeZlo am dazianebaTa miReba, radgan am dRes ubralod ar imyofeboda azadliqis moedanze. faqti, rom OCU-s droebiTi moTavsebis dawesebulebaSi miyvanisas mas sxeulze ar aReniSneboda dazianebebi, dasturdeba uwyebis ufrosis dakiTxvisas micemuli CvenebebiT.
56. ganmcxadebelma aRniSna isic, rom OCU-Si moyvanidan mokle xanSi, policiis oficerma ramdenjerme daartya mas xelketi RviZlis aresa da gverdebSi. momdevno dRes, 2003 wlis 19 oqtombers, OCU-s ufrosis moadgilis kabinetSi dakiTxvisas ori niRbiani policiis oficeri, daaxloebiT, oTx saaTs urtyamda fexisgulebze, informaciis miRebis mizniT. drogamoSvebiT urtyamdnen sxeulis sxva nawilebSic. cemas Tan axlda gaupatiurebiT daSineba. dartymebma gamoiwvia Zalze serioziuli fizikuri tkivili, ris gamoc man droebiT dakarga daxmarebis gareSe gadaadgilebis unari. rodesac is OCU-s oficrebma daabrunes Tavis sakanSi, Tanamesakneebi daexmarnen windebis gaxdaSi da naxes, ra cud mdgomareobaSi hqonda terfebi.
57. ganmcxadebelma ganacxada, rom gaupatiurebiT daSineba gagrZelda cemis Semdegac, rodesac mas uari uTxres sakuTar advokatTan Sexvedraze da sami dRiT Casves naxevrad uhaero sakanSi, sadac aRwevda arasaTanado mopyrobis msxverpl sxva patimarTa godeba. imis gaTvaliswinebiT, Tu ra pirobebsa da garemoebebSi moxda es daSinebebi, maT Rrma moraluri tkivili miayenes ganmcxadebels;
58. amas garda, ganmcxadebelma aRniSna, rom marTalia, is scemes 2003 wlis 19 oqtombers, magram sakuTar advokatTan Sexvedrisa da misi informirebis ufleba mxolod sami dRis Semdeg misces. miuxedavad imisa, rom advokatma dauyovnebliv moiTxova ganmcxadeblis samedicino Semowmeba, erovnuli organoebis mxridan mizanmimarTuli dayovnebis gamo, Semowmeba Catarda mxolod 2003 wlis 29 oqtombers. am droisTvis, ganmcxadebelma metwilad aRidgina daxmarebis gareSe siarulis unari, misi Wrilobebi nawilobriv moSuSda da cemis mravali patar-patara niSani gaqra. samedicino Semowmebis dagvianebam SeuZlebeli gaxada zianis miyenebis zusti drois dadgena. metic, ganmcxadeblis dasabuTebiT, samedicino eqspertma ver SeZlo gadmoeca dazianebaTa sruli suraTi, radgan igi iyo am saxelmwifo dawesebulebis TanamSromeli da, Sesabamisad, mikerZoebuli.
(b) sasamarTlos Sefaseba
59. rogorc sasamarTlom araerTxel ganmarta, me-3 muxli icavs demokratiuli sazogadoebis erT-erT yvelaze fundamentur Rirebulebas. yvelaze rTul viTarebebSic ki, rogoricaa brZola terorizmsa da organizebul danaSaulTan, konvencia absoluturi mniSvnelobiT krZalavs wamebasa da araadamianur an Rirsebis Semlaxvel mopyrobas an dasjas. gansxvavebiT konvenciisa da #1 da 4 oqmebis sxva arsebiT debulebaTagan, me-3 muxli ar iTvaliswinebs gamonaklisebs da dauSveblad miiCnevs misgan gadaxvevas me-15 muxlis me-2 punqtis Sesabamisad, TviT sagangebo mdgomareobis drosac ki, roca safrTxe emuqreba xalxis sicocxles (ix. Selmouni
mamadovi (jalaloRlu) azerbaijanis winaaRmdeg
v. France/ [GC], # 25803/94, �95, ECHR 1999-V; Labita v. Italy [GC], # 26772/95, �119, ECHR 2000-IV da Dikme v. Turkey, # 20869/92, �89, ECHR 2000-VIII).
60. sasamarTlo kvlav dasZens, rom `rodesac piri policiis sapatimroSi miyvanisas janmrTelia, xolo gaTavisuflebisas dgindeba, rom aReniSneba dazianebebi, saxelmwifos valdebulebaa, warmoadginos marTebuli axsna am dazianebaTa gaCenis mizezebze, winaaRmdeg SemTxvevaSi dgeba konvenciis me-3 muxlis gamoyenebis sakiTxi~ (ix. Tomasi v. France, 1992 wlis 27 agvistos gadawyvetileba, Series A, # 241-A, gv.-ebi: 40-41, ��108-11; da Selmouni, citirebulia zemoT, �87).
61. sasamarTlo SeniSnavs, rom Tavidanve mxareebma warmoadgines erTaderTi samedicino Canaweri - 2003 wlis 30 oqtombriT daTariRebuli sasamarTlo-samedicino eqspertizis daskvna, Sedgenili ganmcxadeblis savaraudo cemidan ramdenime dRis Semdeg. Tumca, sasamarTlo aRniSnavs, rom marTalia, amasobaSi ganmcxadebeli sxva sapatimro dawesebulebaSi gadaiyvanes, magram is kvlavac patimrobaSi rCeboda, e.i. xelisuflebis kontrolqveS iyo dRidan savaraudo arasaTanado mopyrobisa sasamarTlo-samedicino eqspertizis daskvnis dRemde.
62. rac Seexeba mTavrobis arguments, rom ganmcxadebelma ver SeZlo sakmarisi mtkicebulebis warmodgena policiaSi patimrobisas Zaladobaze, sasamarTlo aRniSnavs, rom mtkicebulebaTa Sefasebisas man ixelmZRvanela "gonivrul eWvs miRma" mtkicebis standartiT (ix. Ireland v. the United Kingdom, 1978 wlis 18 ianvris gadawyvetileba, Series A, #25, gv. 64-65, �161). Tumca, amgvari mtkiceba SeiZleba gamomdinareobdes mxolod sakmarisad mtkice, cxadi da SeTanxmebuli daskvnebidan, an faqtebis msgavsad utyuari wanamZRvrebidan. roca gansaxilveli SemTxveva mTlianad an bevrwilad eqceva eqskluziurad xelisuflebis codnis farglebSi, rogorc es iyo im adamianTa SemTxvevaSi, romlebic imyofebodnen patimrobaSi maTi kontrolis qveS, warmoiSoba myari varaudi amgvari patimrobisas gaCenil dazianebaTa mimarT. marTlac, mtkicebis tvirTi ekisreba xelisuflebas, romelmac unda warmoadginos sakmarisi da damarwmunebeli ganmarteba (ix. Ribitsch v. Austria, 1995 wlis 4 dekembris gadawyetileba, Series A, #336, gv. 25-26, �34; da Salman v. Turkey [GC], # 21986/93, �100, ECHR 2000-VII).
63. sasamarTlo aRniSnavs, rom ganmcxadeblis mimarT arasaTanado mopyrobis faqtze davisas mTavrobam ver warmoadgina safuZvliani ganmarteba, Tu rodis da ranairad gaCnda es dazianebebi. sasamarTlos ar SeuZlia miiRos mTavrobis argumenti, rom sasamarTlo-samedicino eqspertizis daskvna ar gamoricxavs ganmcxadeblis mier dazianebaTa dapatimrebamde SeZenas. rac Seexeba dazianebaTa gaCenis dros, am mxriv daskvna bundovania da arasruli. is aseve ar gamoricxavs imis SesaZleblobas, rom dazianebebi gaCnda ganmcxadeblis dapatimrebis Semdeg, rodesac igi imyofeboda OCU-s policiis sapatimroSi. Sesabamisad, sasamarTlos azriT, miuxedavad imisa, rom sasamarTlo-samedicino eqspertizam daadgina ganmcxadeblis sxeulze dazianebebi, mas ar ganusazRvravs am dazianebaTa gaCenis zusti dro.
64. sasamarTlo aRniSnavs, rom ganmcxadebelma erovnuli xelisuflebis organoebisa da sasamarTlos winaSe araerTxel dasZina, rom 2003 wlis
mamadovi (jalaloRlu) azerbaijanis winaaRmdeg
16 oqtombers ar imyofeboda azadliqis moedanze da, Sesabamisad, verc dazianebebs miiRebda. miuxedavad amisa, gamoZiebis dros adgilobrivi xelisuflebis organoebs ar miuRiaT zomebi am faqtis uarsayofad. martivi mtkiceba, rom ganmcxadebels dazianebebi SeeZlo mieRo mis dapatimrebamde, ar SeiZleba CaiTvalos mTavrobis mowodebul damakmayofilebel da damajerebel ganmartebad. metic, iTvaliswinebs ra ganmcxadeblis dazianebaTa xasiaTs, saxeldobr, mis quslze blagvi nivTiT miyenebul sisxlCaqcevas, sasamarTlo miiCnevs, rom es aris specifikuri tipis dazianeba, rac naklebad savaraudoa, gaCeniliyo policiasTan Cveulebrivi, quCis Setakebis dros. amasTan dakavSirebiT, sasamarTlo iTvaliswinebs im faqts, rom ganmcxadeblis sisxlis samarTlis saqmis Semdgom ganxilvaze, romelic gaimarTa ramdenime Tvis Semdeg, dadginda, rom mocemul dRes igi piradad namdvilad ar imyofeboda azadliqis moedanze.
65. garda amisa, sasamarTlo aRniSnavs, rom mTavrobam ver warmoadgina raime dokumenturi mtkiceba, romelic aCvenebda, rom ganmcxadebelma dazianebebi miiRo dakavebamde, ramdenadac patimrobis dawesebulebaSi misi miyvanisas ar Catarebula saTanado samedicino Semowmeba (Seadare: Doanay v. Turkey, #50125/99, �30, 2006 wlis 21 Tebervali; da Akkurt v. Turkey, #47938/99, �36, 2006 wlis 4 maisi). amis sapirispirod, gamoZiebisas OCUs droebiTi moTavsebis dawesebulebis ufrosis araorazrovani Cvenebis Tanaxmad, sapatimro dawesebulebaSi moyvanisas Catarebuli daTvalierebis dros ganmcxadebels sxeulze aranairi dazianebebi ar aReniSneboda (ix. zemoT �21).
66. sasamarTlos miaCnia, rom hematomebi ganmcxadeblis marjvena quslze, mis sxeulze arsebul sxva silurjeebTan erTad, miuTiTebs e.w. falakas (falaka) meTodis (fexisgulebze xelketebiT cema) gamoyenebas. es meTodi, wamebis sawinaaRmdego evropuli komitetis moxsenebis Tanaxmad, gamoiyeneboda Sinagan saqmeTa saministros daqvemdebarebul sapatimro dawesebulebebSi, rogorc arasaTanado mopyrobis erT-erTi forma. am saxis dazianebebi, wesiT, ar unda yofiliyo SemTxveviTi (ix. Salman-is zemoxsenebuli saqme, �113);
67. ganmcxadeblis Tanmimdevruli da dawvrilebiTi saCivris gaTvaliswinebiT, romelsac amagrebs sasamarTlo-samedicino eqspertizis daskvnac, aseve imis gaTvaliswinebiT, rom ar arsebobs raime sxva damajerebeli ganmarteba ganmcxadeblis sxeulze aRmoCenil dazianebaTa gamomwvevi mizezebis Sesaxeb, sasamarTlo miiCnevs, rom es dazianebebi ukavSirdeba arasaTanado mopyrobas, razec pasuxs ageben adgilobrivi organoebi.
68. rac Seexeba arasaTanado mopyrobis aqtis seriozulobas, sasamarTlo kvlav imeorebs, rom imis gansazRvrisas, arasaTanado mopyrobis romelime konkretuli forma kvalificirdes Tu ara wamebad, gasaTvaliswinebelia me-3 muxlSi asaxuli gansxvaveba wamebis cnebasa da araadamianur an Rirsebis Semlaxvel mopyrobas Soris. rogorc Cans, mizani iyo, rom am gansxvavebis saSualebiT, konvencias samarcxvino laqiT aReniSna seriozuli da mZime tkivilis gamomwvevi ganzrax Cadenili araadamianuri mopyroba (ix. Ireland-is zemoxsenebuli saqme, gverdebi: 66-67, �167; da Aksoy v. Turkey, 1996 wlis 18 dekembris gadawyvetileba, Reports 1996-VI, gverdebi:
mamadovi (jalaloRlu) azerbaijanis winaaRmdeg
2278-79, �63). araadamianuri mopyrobis seriozulobasTan erTad, arsebobs miznobrivi elementi, aRiarebuli gaeros wamebis da sxva daundobeli, araadamianuri an Rirsebis Semlaxveli mopyrobisa an dasjis sawinaaRmdego konvenciiT, romelic ZalaSi Sevida 1987 wlis 26 ivniss da romlis 1-li muxli gansazRvravs wamebas miznobrivad miyenebuli Zlieri tkivilis an wvalebis konteqstSi, risi mizanicaa inter alia informaciis miReba, dasja an daSineba (ix. Salman-is zemoxsenebuli saqme, �114; da Dikme, �94-95).
69. arasaTanado mopyrobis bunebis (ganmcxadeblisTvis fexisgulebSi cema) gaTvaliswinebiT, sasamarTlos miaCnia, rom es SeiZleboda yofiliyo mxolod miznobrivad Cadenili qmedeba, radgan mis gansaxorcieleblad uciloblad daixarjeboda garkveuli dro da Zalisxmeva. rogorc Cans, amgari qmedeba miznad isaxavda aRiarebas an informaciis miRebas ganmcxadeblisgan (Seadare zemoxsenebul Aksoy-s saqmes, gv. 2279, �64; aseve Salman-is zemoxsenebul saqmes, �115, sadac sasamarTlom daadgina, rom falakas gamoyeneba utoldeba wamebas). sasamarTlos azriT, aRniSnuli mopyroba iyo imdenad seriozuli da sastiki, rom igi SeiZleba daxasiaTdes rogorc wameba.
70. dasasruls, sasamarTlo adgens, rom am mimarTebiT dairRva konvenciis me-3 muxli.
2. savaraudod araefeqtianad warmarTuli gamoZieba
(a) mxareTa argumentebi
71. mTavrobam ganacxada, rom xelisuflebam warmarTa efeqtiani oficialuri gamoZieba ganmcxadeblis mier arasaTanado mopyrobaze Semotanil saCivarze. mTavrobam gansakuTrebulad aRniSna, rom generalurma prokuraturam awarmoa sisxlis samarTlebrivi gamoZieba, romlis drosac ganmcxadeblis mier arasaTanado mopyrobis faqtze Setanil saCivarTan dakavSirebiT daikiTxa OCU-s oTxi oficeri da dadginda, rom braldebebi usafuZvlo iyo. Semdgom ganmcxadebelma sasamarTloSi gaasaCivra gamoZiebis Sedegebi da misi saCivris arsebiTi mxareebi ganixiles adgilobrivma sasamarTloebma;
72. ganmcxadebelma ganacxada, rom verc gamomZiebelma organoebma da verc adgilobrivma sasamarTloebma SeZles misi saCivris mtkice da efeqtiani gamoZieba. man kvlav dasZina, rom gamoZieba iyo zedapiruli da gajerebuli mravali faruli qmedebiT. konkretulad, xelisuflebam aSkara ignorireba gaukeTa OCU-s winaswari moTavsebis dawesebulebis ufrosis Cvenebas, rom sapatimroSi misvlisas ganmcxadebeli iyo janmrTeli. amis msgavsad, maT ar moipoves Cvenebebi sxva mowmeTagan, romelTac SeeZloT faqtis dadastureba. adgilobrivma sasamarTloebma or Tveze meti xniT daagvianes misi saqmis ganxilva da Caidines igive Secdomebi, rac gamomZiebelma organoebma;
(b) sasamarTlos Sefaseba
mamadovi (jalaloRlu) azerbaijanis winaaRmdeg
73. sasamarTlo Seaxsenebs: rodesac pirovneba aRZravs dasabuTebul saCivars, rom igi [mamakaci an qali] seriozuli arasaTanado mopyrobis msxverplia da mis mimarT dairRva me-3 muxli, maSin es mdgomareoba, konvenciis 1-li muxliT dadgenil saxelmwifos zogad valdebulebasTan erTobliobaSi, `yvelasaTvis Tavisi iurisdiqciis farglebSi uzrunvelyos [am] konvenciaSi ... gansazRvruli uflebebi da Tavisuflebebi~, azrobrivad moiTxovs efeqtiani oficialuri gamoZiebis Catarebas. am gamoZiebam unda uzrunvelyos pasuxismgebel pirTa amocnoba da saTanado dasja. sxvagvarad, wamebisa da araadamianuri da Rirsebis Semlaxveli mopyrobisa da dasjis saerTo samarTlebrivi akrZalva, Tavisi Zireuli mniSvnelobis miuxedavad (ix. zemoT 59-e punqti), gaxdeba realurad araefeqtiani da, rig SemTxvevebSi, SesaZloa, saxelmwifo warmomadgenlebma SeZlon TavianT kontrolqveS myofTa uflebebis darRveva virtualuri dausjelobis viTarebaSi (ix. Assenov and Others v. Bulgaria, 1998 wlis 28 oqtomberi, Reports 1998-VIII, gv. 3290, punqti 102; da Labita-s zemoxsenebuli saqme, punqti 131). sasamarTlos precedentuli samarTliT gansazRvruli efeqtianobis minimaluri standartebi aseve moicavs moTxovnas, rom gamoZieba iyos damoukidebeli, miukerZoebeli da sazogadoebis usafrTxoebis gamomxatveli, da rom kompetenturma organoebma unda imoqmedon samagaliTo mondomebiTa da siswrafiT (ix. Isayeva and Others v. Russia, # 57947/00, 57948/00 da 57949/00, punqtebi 208-213, 2005 wlis 24 Tebervali; da Menesheva v. Russia, # 59261/00, punqti 67, ECHR 2006-...);
74. sasamarTlo dasawyisSive aRniSnavs, rom ganmcxadebels ar SeeZlo arasaTanado mopyrobis Sesaxeb Tavis saCivarze xelisuflebis dauyovnebeli informireba, radgan cemidan sami dRis ganmavlobaSi mas ukrZalavdnen sakuTar advokatTan Sexvedras. xelisuflebis organoebamde pirvelad sakiTxi mivida 2003 wlis 22 oqtombers, rodesac misma advokatma moiTxova samedicino daTvalierebis Catareba. miuxedavad amisa, moTxovnis mimarT saTanado yuradReba ar gamovlenila, radgan umoqmedobam gastana iqamde, sanam xuTi dRis Semdeg advokatma ar gaasaCivra prokurorTan samedicino Semowmebis dagvianeba. Tumca, amis merec, samedicino Semowmebamde kidev ori dRe gavida. amasTan dakavSirebiT, sasamarTlo aRniSnavs, rom msxverplisTvis Zalze rTulia policiaSi patimrobis dros arasaTanado mopyrobis dadastureba, Tuki is [mamakaci, an qali] izolirebuli iyo garesamyarosgan da ar eZleoda saSualeba, Sexvedroda eqims, advokats, ojaxis wevrebs an megobrebs, romelTac SeeZloT daxmarebodnen saWiro mtkicebulebaTa TavmoyraSi (ix. Aksoy-s zemoxsenebuli saqme, gv. 2286, punqti 97). xelisuflebas marTebs, gadadgas mis SesaZleblobebSi arsebuli nebismieri gonieri nabiji, raTa daicvas faqtTan makavSirebeli mtkicebulebebi, inter alia sasamarTlo samedicino eqspertizis mtkicebulebaTa CaTvliT. gamoZiebis nebismierma naklovanebam, rac Zirs gamouTxris mis sandoobas dazianebaTa dadgenis saqmeSi an damnaSave pirTa gamoaSkaravebaSi, SeiZleba migviyvanos am standartis darRvevamde (ix. Bati and Others v. Turkey, #: 33097/96 da 57834/00, punqti 134, ECHR
mamadovi (jalaloRlu) azerbaijanis winaaRmdeg
2004-IV (amonaridebi)). Sesabamisad, sasamarTlo miiCnevs, rom am saqmesTan dakavSirebiT araefeqtiani gamoZiebis erT-erTi mniSvnelovani faqtoria sasamarTlo mtkicebulebaTa droulad vermoZieba. droul samedicino gamokvlevas SeeZlo medicinis eqspertisTvis mieca saSualeba, gamoetana ufro sruli daskvna dazianebaTa miyenebis drosa da mizezebze;
75. metic, winamdebare saqmeze sisxlis samarTlebrivi gamoZieba ar yofila damakmayofilebeli. gamomZiebeli organoebi Semoifarglnen mxolod sasamarTlo eqspertizis daskvnis SeswavliTa da policiis im oTxi oficris dakiTxviT, romelTac urTierToba hqondaT ganmcxadebelTan OCUSi. arc erTi sxva mowme ar dakiTxula. imis gaTvaliswinebiT, rom ganmcxadeblis mimarT arasaTanado mopyrobis damtkicebiT SeiZleba dadges OCUs mesveurTa pasuxismgeblobis sakiTxi, sasamarTlos, rogorc es xSirad xdeba, srulebiT ar akvirvebs, rom policiis dakiTxuli oficrebi uaryofen savaraudo arasaTanado mopyrobis faqts. miuxedavad amisa, gamomZiebelma WeSmaritebad miiRo policiis oficerTa uaryofa da, miuxedavad ganmcxadeblis Cvenebisa da sxeulis udavo dazianebebisa, uari ganacxada sisxlis samarTlis procesis dawyebaze;
76. am SezRuduli gamoZiebis safuZvelze, gamomZiebelma ubralod miiCnia, rom ganmcxadebelma es dazianebebi miiRo 2003 wlis 16 oqtombris movlenebis dros, daeyrdno ra Zalze arasrul sasamarTlo eqspertizis daskvnas, romelic ar gamoricxavda amgvar scenarsac. miuxedavad amisa, gamomZiebels ar gauTvaliswinebia is faqti, rom sasamarTlo eqspertizis daskvna aseve ar gamoricxavda im albaTobas, rom dazianebebi ganmcxadebels SeiZleba midgomoda dapatimrebis drosac. sinamdvileSi, yovelive aman gamoiwvia arasaTanado mopyrobaze sakuTar braldebaTa mtkicebis tvirTis ganmcxadebelze gadatana. Tumca, rogorc ukve iTqva, im saqmeebSi sadac pirs ziani adgeba sapatimroSi yofnisas, maSin mtkicebis tvirTi gadadis xelisuflebaze, rom warmoadginos dazianebaTa mizezebis sakmarisi da damarwmunebeli ganmarteba (ix. zemoT punqtebi 60 da 62);
77. sasamarTlo aseve dasZens, rom Tavis gadawyvetilebaSi, ar wamoewyoT sisxlis samarTalwarmoeba, sagamoZiebo organoebma srulebiT ver gaiTvaliswines OCU-s droebiTi moTavsebis dawesebulebis ufrosis araorazrovani Cveneba, sadac igi adasturebda, rom OCU-Si moyvanisas ganmcxadebels sxeulze aranairi dazianeba ar aReniSneboda. sasamarTlo ganxilvis arc erT etapze xelisuflebis warmomadgenlebs eWvqveS ar dauyenebiaT [OCU-s] ufrosis Cvenebebi. mxolod am Cvenebas SeeZlo mieyvana gamomZiebeli daskvnamde, rom dazianebebi ganmcxadebels miadga patimrobisas;
78. metic, ganmcxadebeli Tanmimdevrulad amtkicebda, rom 2003 wlis 16 oqtombris movlenebis dros ar imyofeboda azadliqis moedanze da, aqedan gamomdinare, am dazianebebsac ver miiRebda iq. miuxedavad amisa, gamoZiebis dros xelisuflebis organoebs am informaciis gadasamowmeblad aranairi zoma (vTqvaT, nebismieri mowmis dakiTxva, vinc daadasturebda ganmcxadeblis azadliqis moedanze aryofnas) ar miuRiaT. maT Cvenebebi arc sxva mowmeTagan (ganmcxadeblis ojaxis wevrebi, mezoblebi an sxva pirebi, visac masTan hqonda kontaqti dapatimrebamde) auRiaT, romlebic SeZlebdnen ecnobebinaT, hqonda Tu ara ganmcxadebels dazia-
mamadovi (jalaloRlu) azerbaijanis winaaRmdeg
nebebi dakavebamde. aseve ar ucdiaT, daekiTxaT ganmcxadeblis Tanamesakneebi OCU-Si, romelTac igi ixiles uSualod cemis Semdeg;
79. am uamravi uzustobisa da Secdomis gaTvaliswinebiT, sasamarTlo miiCnevs, rom ganmcxadeblis saCivari arasaTanado mopyrobaze araefeqtianad gamoiZies. aqedan gamomdinare, dairRva konvenciis me-3 muxli.
II. konvenciis me-13 muxlis savaraudo darRveva
80. ganmcxadebeli Cioda, rom mas uari eTqva SidasamarTlebrivi dacvis efeqtian saSualebebze, roca man konvenciis safuZvelze gaasaCivra arasaTanado mopyroba policiis dawesebulebaSi. igi daeyrdno konvenciis me-13 muxls, romelic ambobs:
`yvelas, visac daerRva am konvenciiT gaTvaliswinebuli uflebebi da Tavisuflebebi, unda hqondes samarTlebrivi dacvis efeqtiani saSualeba erovnuli xelisuflebisagan, Tundac es darRveva Caidinos pirma, romelic samsaxurebriv uflebamosilebas axorcielebda~.
A. dasaSveboba
81. sasamarTlo aRniSnavs, rom es saCivari dakavSirebulia adre ganxilul sxva saCivarTan da, aqedan gamomdinare, unda gamocxaddes dasaSvebad.
B. arsebiTi mxareebi
82. mxareTa argumentebi arsobrivad iyo igive, rac konvenciis me-3 muxlis procedurul nawilTan mimarTebiT.
83. sasamarTlo kvlav aRniSnavs, rom konvenciis me-13 muxliT garantirebulia erovnul doneze SidasamarTlebrivi dacvis saSualebaTa arseboba konvenciis uflebaTa da TavisuflebaTa dasacavad, nebismieri formiT, adgilobriv kanonmdeblobaSi. wesisamebr, Tuki samarTlebrivi dacvis erTi konkretuli saSualeba TavisTavad srulad ar akmayofilebs me-13 muxlis moTxovnebs, maSin amis gakeTeba xelewifeba adgilobrivi kanonmdeblobiT uzrunvelyofil samarTlebrivi dacvis saSualebaTa krebuls (magaliTisTvis ix. Kudla v. Poland, [GC], #30210/96, punqti 157, ECHR 2000-XI; da Menesheva-s zemoxsenebuli saqme, punqti 74).
84. Tumca, saxelmwifos valdebulebaTa zRvari, me-13 muxlis Tanaxmad, meryeobs ganmcxadeblis saCivris xasiaTidan gamomdinare da, rig SemTxvevebSi, konvencia moiTxovs raime konkretuli samarTlebrivi dacvis saSualebiT uzrunvelyofas. amgvarad, saeWvo sikvdilisa da arasaTanado mopyrobis saqmeebSi, me-2 da me-3 muxlebiT daculi uflebebis Zireuli mniSvnelobis gaTvaliswinebiT, me-13 muxli moiTxovs, sadac es saWiroa, amomwurav da efeqtian gamoZiebas kompensaciis gadaxdasTan erTad, rasac mohyveba pasuxismgebel pirTa amocnoba da dasja (ix. Aksoy-s zemoxsenebuli saqme, gv. 2286 da 2287, punqtebi 95 da 98; da Assenov and Others, gv. 3293, punqti 117).
mamadovi (jalaloRlu) azerbaijanis winaaRmdeg
85. winamdebare saqmeSi warmodgenil mtkicebulebaze dayrdnobiT, sasamarTlom daadgina, rom OCU-s policiis dawesebulebaSi ganmcxadeblisadmi miyenebul dazianebebze pasuxs agebs xelisufleba. am mimarTebiT ganmcxadeblis saCivrebic adgilobrivi xelisuflebis organoebisadmi efuZneboda analogiur mtkicebulebas da, aqedan gamomdinare, `dasabuTebulia~ me-13 muxlis miznebisaTvis (ix. Boyle and Rice v. the United Kingdom, 1988 wlis 27 aprilis gadawyvetileba, Series A # 131, gv. 23, punqti 52). amgvarad, xelisufleba valdebuli iyo, Caetarebina efeqtiani gamoZieba policiis oficerTa winaaRmdeg misi saCivris safuZvelze.
86. zemoxsenebuli mizezebis gaTvaliswinebiT, sasamarTlom daadgina, rom ganmcxadeblis saCivarze adgilobrivad warmoebuli gamoZieba ar yofila sakmarisad amomwuravi da efeqtiani. amis msgavsad, adgilobrivma sasamarTloebmac, romelTac ganixiles sisxlis samarTlebrivi gamoZiebis Sedegi, saqmis arsSi damoukideblad garkvevis mcdelobis gareSe, ubralod mxari dauWires gamomZieblis mosazrebas, rom ganmcxadeblis saCivari iyo dausabuTebeli, riTac, faqtobrivad, dauSves igive Secdomebi da uzustobebi, rac gamomZieblebma sisxlis samarTlebrivi gamoZiebis dros;
87. amrigad, imis gaTvaliswinebiT, rom winamdebare saqmesTan mimarTebiT, ar Catarebula efeqtiani gamoZieba, sasamarTlo adgens, rom ganmcxadebels uari eTqva samarTlebrivi dacvis efeqtian saSualebaze policiis sapatimroSi arasaTanado mopyrobis faqtTan dakavSirebiT. Sesabamisad, dairRva konvenciis me-13 muxli.
III. konvenciis me-14 muxlis savaraudo darRveva
88. ganmcxadebeli Cioda, rom igi awames an, sxvagvarad rom vTqvaT, mas arasaTanadod moepyrnen misi politikuri mosazrebebisa da opoziciuri partiisadmi kuTvnilebis gamo. amgvarad, moxda misi diskriminacia, konvenciis me-14 muxlis sawinaaRmdegod, romlis Tanaxmad:
`am konvenciiT gaTvaliswinebuli uflebebiTa da TavisuflebebiT sargebloba uzrunvelyofilia yovelgvari diskriminaciis gareSe, sqesis, rasis, kanis feris, enis, religiis, politikuri Tu sxva Sexedulebebis, erovnuli Tu socialuri warmoSobis, erovnuli umciresobisadmi kuTvnilebis, qonebrivi mdgomareobis, dabadebisa Tu sxva statusis ganurCevlad~.
89. mTavrobam ganacxada, rom ganmcxadebels ar amouwuravs SidasamarTlebrivi dacvis yvela saSualeba, radgan mas ar miumarTavs romelime adgilobrivi saxelisuflebo organosTvis saCivriT diskriminaciis Sesaxeb. nebismier SemTxvevaSi, mTavroba kvlav im poziciazea, rom ganmcxadeblis mimarT ar ganxorcielebula diskriminaciuli mopyroba.
90. ganmcxadebelma kvlav gaimeora Tavisi saCivari da ganacxada, rom am sakiTxTan mimarTebiT, mas ar moeTxoveboda samarTlebrivi dacvis raime gancalkevebuli gasaCivrebis saSualebis amowurva.
91. Tu davuSvebT imasac, rom ganmcxadebelma Tavis saCivarTan mimarTebiT amowura SidasamarTlebrivi dacvis yvela saSualeba, sasamarTlo
mamadovi (jalaloRlu) azerbaijanis winaaRmdeg
miiCnevs, rom mas ar warmoudgenia diskriminaciis damadasturebeli iseTi samxili, rac sasamarTlos saSualebas miscemda, winamdebare saqmeSi ganexila me-14 muxlis darRvevis albaToba. amasTan, igi aRniSnavs, rom es saCivari aSkarad dausabuTebelia da ukugdebuli unda iqnas konvenciis 35-e muxlis me-3 da me-4 punqtebis Tanaxmad.
IV. konvenciis 41-e muxlis gamoyeneba
92. konvenciis 41-e muxli iTvaliswinebs:
`Tu sasamarTlo daadgens, rom dairRva konvencia da misi oqmebi, xolo Sesabamisi maRali xelSemkvreli mxaris Sidasaxelmwifoebrivi samarTali darRvevis mxolod nawilobrivi gamosworebis SesaZleblobas iZleva, saWiroebis SemTxvevaSi, sasamarTlo dazaralebul mxares samarTlian dakmayofilebas miakuTvnebs~.
A. ziani
1. materialuri ziani
93. ganmcxadebelma moiTxova 100,000 evro (EUR) materialuri zianisaTvis. man ganacxada, rom sapatimroSi cema `Seuqcevad gavlenas iqoniebs mTel mis cxovrebaze~. mas kvlavac awuxebs posttravmuli tkivili terfsa da fexebSi, rac aiZulebs, mudmivad mimarTos samedicino daxmarebas. Tavisi moTxovnebis gasamyareblad, man warmoadgina ukanaskneli samedicino daskvna (gacemuli 2006 wels), sadac miTiTebulia iseTi samedicino zomebisaTvis mimarTva, rogoricaa fizioTerapia, masaJi da samedicino mkurnaloba.
94. mTavrobis gancxadebiT, ganmcxadebelma ver SeZlo materialuri zianis Sesaxeb raime mtkicebulebis warmodgena.
95. sasamarTlo ver xedavs raime SemTxveviT kavSirs dadgenil darRvevasa da savaraudo materialur zians Soris. konkretulad, warmodgenil samedicino daskvnaSi ar Cans, rom ganmcxadeblis janmrTelobis amJamindeli problemebi pirdapiri Sedegia im cemisa, romelic mis mimarT ganxorcielda patimrobisas 2003 wels. metic, miuxedavad imisa, rom xsenebuli cnobebiT ganmcxadebels eniSneba samedicino mkurnalobis rigi procedurebi, isini ver asaxaven amgvari mkurnalobis periods, sixSires an Rirebulebas. dabolos, ganmcxadebels ar warmoudgenia arc raime mtkicebuleba imisa, rom man patimrobidan gamosvlis Semdeg realurad gaiara raime samedicino mkurnaloba, arc amgvari mkurnalobisTvis gadaxdili Tanxis damadasturebeli dokumentacia. amgvarad, sasamarTlo uaryofs ganmcxadeblis moTxovnas materialur zianze.
2. aramaterialuri ziani
96. ganmcxadebelma moiTxova 400,000 evro (EUR) aramaterialuri zianisaTvis. man ganacxada, rom sapatimroSi arasaTanado mopyrobam miayena
mamadovi (jalaloRlu) azerbaijanis winaaRmdeg
mas seriozuli moraluri ziani. 97. mTavrobis mtkicebiT, moTxovnili Tanxa dausabuTebeli da ga-
daWarbebulia. 98. imis gaTvaliswinebiT, rom ganmcxadebeli awames policiis dawese-
bulebaSi da adgilobrivi gamoZieba mis saCivarTan dakavSirebiT araefeqtiani gamodga, sasamarTlo miiCnevs, rom es ar SeiZleba kompensirdes mxolod darRvevis aRiarebiT. miuxedavad amisa, moTxovnili Tanxa gadaWarbebulia. konvenciis 41-e muxlis moTxovnaTa Sesabamisad, samarTlianobis principze dayrdnobiT, sasamarTlo ganmcxadebels moraluri zianisTvis akuTvnebs 10,000 evros (EUR), plus nebismieri gadasaxadi, riTac es Tanxa SeiZleba daibegros.
B. sasamarTlo xarjebi
99. ganmcxadebelma moiTxova 100 evro (EUR) safosto xarjebisTvis, 890 evro (EUR) adgilobriv sasamarTloebSi gaweuli xarjebisTvis da 890 evro (EUR) strasburgis sasamarTloSi gaweuli xarjebisTvis. man warmoadgina mxolod safosto xarjis damadasturebeli qviTari 46 aSS dolaris (USD) (daaxloebiT, 37 evro) odenobiT. mas ar warmoudgenia adgilobriv sasamarTloebSi gaweuli xarjebis damadasturebeli dokumentacia.
100. mTavrobas am xarjebTan mimarTebiT araviTari komentari ar gaukeTebia.
101. sasamarTlos precedentuli samarTlis Tanaxmad, ganmcxadebels xarjebi unazRaurdeba mxolod im SemTxvevaSi, Tuki dadgindeba, rom xarjebi iyo realuri da aucileblobiT gamowveuli da Seesabameboda gonivrul odenobas. winamdebare saqmeSi sasamarTlo akuTvnebs ganmcxadeblis mier dadasturebul safosto xarjs, e.i. 37 evros (EUR). rac Seexeba adgilobrivi sasamarTlo ganxilvebisTvis gaweul xarjebs, saqmis faqtobriv garemoebaTa gaTvaliswinebiT, sasamarTlos miaCnia, rom marTalia, ganmcxadebelma ver SeZlo am xarjebis damadasturebeli raime mtkicebulebis warmodgena, magram mizanSewonilia misTvis moTxovnili Tanxis mikuTvneba. sasamarTlo aseve gonivrulad miiCnevs, miakuTvnos ganmcxadebels moTxovnili Tanxa sasamarTloSi gaweuli xarjebisaTvis. Sesabamisad, sasamarTlo yvela muxlze akuTvnebs Tanxas - 1,817 evros (EUR) odenobiT, plus nebismieri gadasaxadi, riTac es Tanxa SeiZleba daibegros.
C. sauravi
102. sasamarTlo Sesaferisad miiCnevs, rom sauravi ganisazRvros evropis centraluri bankis mier dadgenili minimaluri nixriT, rasac unda daematos Tanxis sami procenti.
mamadovi (jalaloRlu) azerbaijanis winaaRmdeg
xsenebuli mizezebidan gamomdinare, sasamarTlo erTxmad
1. acxadebs patimrobisas arasaTanado mopyrobisa da samarTlebrivi dacvis Sidasaxelmwifoebriv saSualebaTa ukmarobis Sesaxeb saCivrebs dasaSvebad, xolo danarCens - dauSveblad;
2. adgens, rom dairRva konvenciis me-3 muxli policiis dawesebulebaSi arasaTanado mopyrobis faqtidan gamomdinare;
3. adgens, rom dairRva konvenciis me-3 muxli savaraudo arasaTanado mopyrobasTan dakavSirebiT ganmcxadeblis saCivarze araefeqtiani gamoZiebis gamo;
4. adgens, rom dairRva konvenciis me-13 muxli;
5. adgens:
(a) konvenciis 44-e muxlis me-2 punqtis Sesabamisad, gadawyvetilebis ZalaSi Sesvlidan sami Tvis ganmavlobaSi, mopasuxe saxelmwifom ganmcxadebels unda gadauxados 10,000 (aTi aTasi) evro aramaterialuri zianisTvis da 1,817 (aTas rvaas Cvidmeti) evro xarjebisTvis azerbaijanul manaTSi gadaxdis dRes arsebuli kursiT, plus nebismieri gadasaxadi, riTac es Tanxa SeiZleba daibegros;
(b) zemoxsenebuli samTviani vadis gasvlis Semdeg Tanxis gadaxdis dRemde, aRniSnul Tanxas daemateba sauravi im moculobiT, rac utoldeba evropuli bankis sesxisTvis gankuTvnil minimalur procents, romelsac unda daematos samprocentiani ganakveTi;
6. uaryofs ganmcxadeblis moTxovnis danarCen nawils samarTlian dakmayofilebasTan dakavSirebiT.
Sesrulebulia inglisur enaze da werilobiT gacxadebulia 2007 wlis 11 ianvars, sasamarTlos reglamentis 77-e muxlis me-2 da me-3 punqtebis Sesabamisad.
soren nilseni
xristos rozakisi
registratoriTavmjdomare
30
© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 12.07.2026. · Źródło