34506/03

CONSEIL   AVRUPA   DE L’EUROPE   KONSEYĐ   AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ   ĐKĐNCĐ DAĐRE   BOLLUK -TÜRKĐYE DAVASI   (Baꢀvuru no:34506/03)   KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ   STRAZBURG   Ekim 2007   Đꢀbu karar AĐHS’nin 44§2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecektir. ꢁekli   düzeltmelere tabi olabilir.   ______________________________________________________________________________________   © T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2007. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan   Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,   davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile   Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak   suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.   Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan ve (34506/03) baꢀvuru no’lu davanın nedeni bu   ülke vatandaꢀı olan Mehmet Bolluk’un, 8 Temmuz 2003 tarihinde Avrupa Đnsan Hakları   Mahkemesi’ne (AĐHM) Avrupa Đnsan Hakları Sözleꢀmesi’nin (“Sözleꢀme”) Đnsan Hakları ve   Temel Özgürlükleri güvence altına alan 34. maddesi uyarınca yapmıꢀ olduğu baꢀvurudur.   Baꢀvuran, Balıkesir Barosu avukatlarından M.A. Kaan tarafından temsil edilmektedir.   OLAYLAR   I. DAVANIN UNSURLARI   Baꢀvuran, 1936 yılı doğumludur ve Balıkesir’de ikamet etmektedir.   Ekim 2002 tarihinde, K.T. baꢀvuranın da aralarında olduğu üç kiꢀiden müessir fiil   suçundan dolayı ꢀikayetçi olmuꢀtur.   Ekim 2002 tarihinde polis tarafından sorgulanan baꢀvuran, kendisi aleyhindeki tüm   suçlamaları reddetmiꢀtir.   Ocak 2003 tarihinde, Balıkesir Cumhuriyet Baꢀsavcılığı baꢀvuran aleyhinde kamu   davası açmıꢀ ve öldürme kastı olmaksızın bir baꢀkasının fiziksel ve ruhsal bütünlüğüne   yönelik saldırıyı cezalandıran TCK’nın 456/4. maddesinin uygulanmasını talep etmiꢀtir.   Ocak 2003 tarihinde, Sulh Ceza Mahkemesi hiç duruꢀma gerçekleꢀtirmeksizin   baꢀvuranı yaklaꢀık 102 Euro’ya tekabül eden 181.753.415 TL ağır para cezasına çarptırmıꢀtır.   Bunun için, Sulh Ceza Mahkemesi, ceza kararnamesi verilmesine olanak sağlayarak   basitleꢀtirilmiꢀ yargılamayı öngören Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun 386. maddesini   temel almaktadır.   Mart 2003 tarihinde, baꢀvuran, Balıkesir Asliye Ceza Mahkemesi’nde sözkonusu   mahkumiyete itiraz etmiꢀtir. 7 Nisan 2003 tarihli bir karar ile Balıkesir Asliye Ceza   Mahkemesi de duruꢀma gerçekleꢀtirmeksizin bu itirazı reddetmiꢀtir.   HUKUK AÇISINDAN   I. AĐHS’NĐN 6. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA   Baꢀvuran, mahkemelerin duruꢀma yapmamasından dolayı davasının hakkaniyete   uygun olarak görülmediğini ileri sürmektedir. Böylelikle, baꢀvuran, duruꢀmalara katılma ve   uygun bir ꢀekilde savunmasını sunma hakkından yoksun bırakılmıꢀtır. Baꢀvuran, AĐHS’nin 6.   maddesine atıfta bulunmaktadır.   Hükümet bu iddialara karꢀı çıkmaktadır ve ceza kararnamesinin adil bir yargılamanın   sonunda ve hukuk kurallarına riayet edilerek verildiğini belirtmektedir. Hükümet, önemsiz   olarak adlandırılan davalarla ilgili yargılamaları basitleꢀtirerek mahkemelerin iꢀ yükünü   azaltmayı amaçlayan bir yargılamanın söz konusu olduğuna dikkat çekmektedir. Üstelik   Hükümet, ceza kararnamesinin hüküm olarak düꢀünülemeyeceğini de belirtmektedir.   Hükümet, Türk Hukuku’nun, Asliye Ceza Mahkemeleri’ne itirazda bulunmak suretiyle ceza   kararnamelerine karꢀı etkili bir baꢀvuru yolu sunduğu hususunda AĐHM’nin dikkatini   çekmektedir. Hükümet, buradan ceza kararnamesi usulünün AĐHS’nin 6. maddesinin   gereklerine uygun olduğu sonucuna ulaꢀmaktadır.   Hükümet, 1 Haziran 2005 tarihinden beri yürürlükte olan Tük Ceza Kanunun ve cezai   yargılamadaki yeniliklerin kabul edilmesinden itibaren ceza kararnamesi usulünün Türk   Hukukunda artık bulunmadığını eklemektedir.   Baꢀvuran, iddialarını yinelemektedir.   A. Kabuledilebilirliğe Đliꢀkin   AĐHS’nin 35. maddesinin 3. paragrafı çerçevesinde baꢀvurunun dayanaktan yoksun   olmadığını kaydeden AĐHM, ayrıca, baꢀvurunun baꢀka açılardan bakıldığında da   kabuledilmezlik unsuru bulunmadığını tespit eder. Bu nedenle baꢀvuru kabuledilebilir   niteliktedir.   B. Esasa Đliꢀkin   AĐHM, yargılamanın hiçbir aꢀamasında baꢀvuranın ulusal mahkemeler önünde   duruꢀmadan faydalanmadığını not etmektedir. Ne ceza kararnamesi çıkaran Ceza Mahkemesi   ne itiraz üzerine hükme varan Asliye Ceza Mahkemesi duruꢀma yapmıꢀtır. Baꢀvuran,   kendisini yargılamaya çağrılan hakimler önüne hiçbir zaman vicahi olarak çıkma olanağına   sahip olmamıꢀtır.   AĐHM, mevcut davadakine benzer sorunları ortaya koyan birçok dava incelemiꢀ ve   AĐHS’nin 6. maddesinin 1. paragrafının ihlal edildiğini tespit etmiꢀtir (Bkz. diğerleri   arasından, Karahanoğlu, Tanyar ve Küçükergin-Türkiye, baꢀvuru no: 74242/01, Gençer ve   diğerleri-Türkiye, baꢀvuru no: 6291/02, 21 Aralık 2006, Sümer-Türkiye, baꢀvuru   no:27158/02, 6 ꢁubat 2007 ve Taner karaları).   Mevcut davada, AĐHM, gözlemlerinde, Hükümet’in farklı bir sonuca ulaꢀtıracak ikna   edici hiçbir tespit ve delil sunmadığını not etmektedir. Ayrıca, AĐHM, sözkonusu sonuçların   reddedilmesi için hiçbir gerekçe görememektedir.   Olayın unsurlarının tamamı ıꢀığında ve içtihadını göz önüne alarak, AĐHM, baꢀvuranın   davasının, davaya bakan mahkemeler tarafından hakkaniyete uygun olarak görülmediğinden   AĐHS’nin 6. maddesinin 1. paragrafının ihlal edildiğini düꢀünmektedir.   AĐHS’nin 6. maddesinin 1. paragrafı kapsamında ulaꢀılan ihlal tespitini göz önüne   alarak, AĐHM, mevcut baꢀvuruda ortaya konulan baꢀlıca hukuki sorunu incelediği   kanaatindedir. AĐHM, AĐHS’nin 6. maddesi kapsamında yapılan ꢀikayetlerin geri kalan   kısmının ayrı olarak incelenmesine gerek olmadığını düꢀünmektedir.   A. Tazminat   Baꢀvuran, maddi tazminat olarak 20.000 Euro ve manevi tazminat olarak 30.000 Euro   talep etmektedir.   Hükümet, bu miktara itiraz etmektedir.   AĐHM, belirtilen ihlallerin olmamasından dolayı Türk mahkemelerinin ulaꢀtıkları   sonuçlar üzerinde düꢀünme gereği duymamakta ve baꢀvuranın maddi tazminat talebini   reddetmektedir.   Manevi tazminata iliꢀkin olarak, AĐHM, ihlal tespitinin kendisinin manevi tazminat   için yeterli adil tatmin oluꢀturduğu kanaatindedir.   B. Yargılama masraf ve giderleri   Baꢀvuran, AĐHM ve yerel mahkemeler önünde yapmıꢀ oldukları masraf ve harcamalar   için 7.000 Yeni Türk Lirası (YTL) talep etmektedir.   Hükümet, bu talebe itiraz etmektedir.   AĐHM yerleꢀik içtihadına göre, AĐHS’nin 41. maddesi uyarınca, masraf ve   harcamaların ödenmesi, gerçekliğinin, zorunluluğunun ortaya konulmasını ve miktarlarının   makul oranda olmasını öngörmektedir (Iatridis-Yunanistan (adil tazmin), baꢀvuru no:   31107/96).   AĐHM, baꢀvuranın masraf ve harcamalarına iliꢀkin iddialarını belgelendirmediğini   gözlemektedir. Dolayısıyla, bu talebin reddedilmesi uygun olacaktır.   BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK AĐHM OYBĐRLĐĞĐYLE,   1. Baꢀvurunun kabuledilebilir olduğuna;   2. Ulusal yargılama çerçevesinde bir duruꢀma gerçekleꢀtirilmediğinden AĐHS’nin 6.   maddesinin ihlal edildiğine;   3. AĐHS’nin 6. maddesi kapsamındaki diğer ꢀikayetlerin ayrı olarak incelenmesine   gerek olmadığına;   4. Mevcut kararın kendisinin baꢀvuranın maruz kaldığı manevi tazminat için yeterli   adil tatmin oluꢀturduğuna;   5. Adil tatmine iliꢀkin diğer tüm taleplerin reddine;   KARAR VERMĐꢁTĐR.   Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM iç tüzüğünün 77/2. ve 77/3.   maddelerine uygun olarak 20 Eylül 2007 tarihinde yazıyla bildirilmiꢀtir.   4