34578/97
WyrokETPCz2000-07-31ECLI:CE:ECHR:2000:0731JUD003457897
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozbawienie wolności skarżącego (zatrzymanie prewencyjne i tymczasowe aresztowanie) było zgodne z prawem i czy jego długość była rozsądna w świetle art. 5 ust. 1 i 3 Konwencji? Czy skarżący miał dostęp do skutecznego środka odwoławczego w celu zakwestionowania legalności jego zatrzymania zgodnie z art. 5 ust. 4 Konwencji?Ratio decidendi
Trybunał podkreślił, że pozbawienie wolności musi być zgodne z prawem krajowym i Konwencją, a także wolne od arbitralności. W przypadku zatrzymania prewencyjnego, Trybunał uznał, że nie mieściło się ono w zakresie art. 5 ust. 1 lit. c, ponieważ nie było związane z postępowaniem karnym w celu postawienia przed właściwym organem sądowym. W odniesieniu do tymczasowego aresztowania, Trybunał stwierdził, że brak wyraźnej decyzji sądowej lub prokuratorskiej na pewien okres, a także niejasność i sprzeczne interpretacje przepisów krajowych (art. 226 ust. 6 K.P.K.), naruszyły zasadę legalności i przewidywalności prawa. Trybunał uznał, że długość tymczasowego aresztowania (prawie 15 miesięcy) była nadmierna, ponieważ jedyne podawane powody (powaga przestępstwa i wystarczające dowody) nie były wystarczające do uzasadnienia tak długiego okresu, zwłaszcza w kontekście późniejszego uniewinnienia. W kwestii art. 5 ust. 4, Trybunał uznał, że skarżący nie miał możliwości skutecznego zakwestionowania legalności swojego aresztowania, ponieważ sądy krajowe odmawiały merytorycznego rozpatrzenia jego skarg, powołując się na ograniczenia proceduralne.Stan faktyczny
Skarżący, Juozas Jėčius, dyrektor hotelu, został aresztowany 8 lutego 1996 r. w związku z podejrzeniem o morderstwo z 1994 r. Początkowo zastosowano wobec niego 'zatrzymanie prewencyjne' na 6 dni, a następnie, od 14 marca 1996 r., 'tymczasowe aresztowanie'. W okresie od 4 czerwca do 31 lipca 1996 r. nie istniała żadna formalna decyzja o przedłużeniu aresztu. Sądy krajowe, w tym Sąd Apelacyjny i Sąd Najwyższy, odmawiały merytorycznego rozpatrzenia skarg skarżącego na legalność aresztowania, powołując się na przepisy proceduralne. Skarżący był tymczasowo aresztowany przez 14 miesięcy i 26 dni, aż do uniewinnienia 9 czerwca 1997 r. z powodu braku dowodów. Później wyrok uniewinniający został uchylony, a sprawa wróciła do prokuratury, która ostatecznie umorzyła postępowanie przeciwko skarżącemu 21 października 1997 r.Rozstrzygnięcie
Trybunał:
1. Stwierdza, że wdowa skarżącego jest uprawniona do kontynuowania postępowania w jego imieniu.
2. Oddala wstępny zarzut Rządu.
3. Stwierdza naruszenie art. 5 ust. 1 Konwencji w odniesieniu do zatrzymania prewencyjnego skarżącego.
4. Stwierdza naruszenie art. 5 ust. 1 Konwencji w odniesieniu do tymczasowego aresztowania skarżącego w okresie od 4 czerwca do 31 lipca 1996 r.
5. Stwierdza brak naruszenia art. 5 ust. 1 Konwencji w odniesieniu do tymczasowego aresztowania skarżącego w okresie od 31 lipca do 16 października 1996 r.
6. Stwierdza brak naruszenia art. 5 ust. 3 Konwencji w odniesieniu do niezwłocznego doprowadzenia skarżącego przed sędziego lub innego urzędnika.
7. Stwierdza naruszenie art. 5 ust. 3 Konwencji w odniesieniu do długości tymczasowego aresztowania skarżącego.
8. Stwierdza naruszenie art. 5 ust. 4 Konwencji.
9. Stwierdza, że:
a) Pozwane państwo ma zapłacić skarżącemu w ciągu trzech miesięcy następujące kwoty:
i) 60 000 (sześćdziesiąt tysięcy) litów litewskich tytułem zadośćuczynienia za szkodę niemajątkową;
ii) 40 000 (czterdzieści tysięcy) litów litewskich, powiększone o wszelkie należne podatki, tytułem kosztów i wydatków.
b) Od upływu wspomnianych trzech miesięcy do dnia zapłaty, od powyższych kwot należne będą odsetki zwykłe według stopy 9,5% rocznie.
10. Oddala pozostałe roszczenia skarżącego dotyczące słusznego zadośćuczynienia.Pełny tekst orzeczenia
mesame seqcia
Jeciusi litvis winaaRmdeg
CASE OF JĖČIUS v. LITHUANIA
(ganacxadi # 34578/97)
ganCineba
ganCineba
strasburgi wlis 31 ivlisi
saqmeze Jeciusi litvis winaaRmdeg
adamianis uflebaTa evropuli sasamarTlos (mesame seqcia)
palatam Semdegi SemadgenlobiT:
batoni j.p. kosta, Tavmjdomare,
mosamarTleebi:
batoni v. furmani,
batoni p. kurisi,
qalbatoni f. tulkensi,
batoni k. iungvirti,
batoni k. traia,
batoni m. ugrexeliZe,
seqciis mdivani: qalbatoni s. dole,
imsjela ra ganmartoebiT 2000 wlis 11 ivliss, wlis 11 ivliss gamoitana winamdebare ganCineba.
procedura
1. saqme sasamarTlos gadmoeca adamianis uflebaTa evropuli
komisiis (SemdgomSi `komisia~) mier 1999 wlis 25 oqtombers,
adamianis uflebaTa da ZiriTad TavisuflebaTa dacvis Sesaxeb
konvenciis (SemdgomSi `konvenciis~) yofili 32(1)-e da 47-e
muxlebiT dadgenil sami Tvis vadaSi. saqmes msvleloba mieca
litvis respublikis winaaRmdeg Semosuli ganacxadis (#34578/97)
safuZvelze, romelic yofili 25-e muxlis safuZvelze komisiaSi
Seitana litvis moqalaqem – baton juozas Jeciusma (SemdgomSi
`ganmcxadebeli~) 1996 wlis 30 dekembers.
ganmcxadeblis saCivari Seexeboda misi prevenciuli patimrobis
da winaswari patimrobis ukanonobas, xelisuflebis mier
mosamarTlis an sxva moxelis winaSe droulad warudgenlobas,
dakavebis xangrZlivobas da dakavebis kanonierebis gasaCivrebis
warmoebis SeuZleblobas. ganmcxadebeli miuTiTebda konvenciis
me-5 muxlis pirvel, me-3 da me-4 punqtebze.
2. komisiam ganacxadi nawilobriv dasaSvebad miiCnia 1997 wlis 1
dekembers.
ganmcxadebeli gardaicvala 1999 wlis 9 aprils. 1999 wlis 14
aprilis werilSi misma qvrivma gamoTqva ganacxadis mxardaWeris
survili.
wlis 11 seqtembris angariSSi (konvenciis yofili 31-e
muxli)1 komisiam gamoTqva mosazreba, ganmcxadeblis prevenciuli
patimrobis saCivarTan dakavSirebiT, rom dairRva konvenciis me-5
muxlis pirveli punqti (ocdaSvidi xmiT oris winaaRmdeg); 1996
wlis
ivnisidan 31 ivlisamde ganmcxadeblis winaswari
patimrobis ukanonobis saCivarTan dakavSirebiT – rom dairRva
konvenciis me-5 muxlis pirveli punqti (erTsulovnad); 1996 wlis ivlisidan 16 oqtombramde ganmcxadeblis winaswari patimrobis
saCivarTan dakavSirebiT – rom dairRva konvenciis me-5 muxlis
pirveli punqti (erTsulovnad); mosamarTlis an sxva moxelis
winaSe droulad warudgenlobis saCivarTan dakavSirebiT – rom
ar darRveula me-5 muxlis me-3 punqti; ganmcxadeblis winaswari
patimrobis xangrZlivobis saCivarTan dakavSirebiT
–
rom
dairRva me-5 muxlis me-3 punqti (erTsulovnad) da rom dairRva
me-5 muxlis me-4 punqti (erTsulovnad).
3. konvenciis me-11 oqmis me-5 muxlis me-4 punqtis, sasamarTlos
reglamentis 100(1) da 24(6) muxlebTan erTobliobaSi, safuZvelze
didi palatis kolegiam 1999 wlis 13 dekembers gadawyvita, rom
saqme unda ganexila sasamarTlos erT-erT seqciaSi Seqmnil
palatas. SemdgomSi sasamarTlos Tavmjdomarem, reglamentis 52(1)
muxlis safuZvelze, saqmis ganxilva daakisra mesame seqcias.
4. 2000 wlis 18 ianvars mesame seqciis Tavmjdomarem konvenciis
27(1) muxlisa da reglamentis 26(1) muxlis Sesabamisad Seqmna
palata.
5. ganmcxadebeli warmodgenili iyo vilniusSi moRvawe advokatis
– b-ni k. stungisis mier. litvis mTavroba (SemdgomSi `mTavroba~)
warmodgenili
iyo
warmomadgenlis,
iusticiis
ministris
moadgilis b-ni g. Svedasis mier.
6. mxareebTan konsultaciis Semdeg sasamarTlom gadawyvita,
ganexila saqme.
7. 2000 wlis 21 marts, 23 marts, 29 marts, 12 maiss da 17 maiss
mxareebma
warmoadginis
sxvadasxva
dokumentebi
rogorc
sasamarTlos TxovniT, ise sakuTari iniciativiT.
faqtebi
I. saqmis garemoebebi
samdivnos SeniSvna. sasamarTlos angariSis mopoveba SesaZlebelia
samdivnoSi.
8. ganmcxadebeli, sastumros direqtori, eWvmitanili iyo 1994
wels Cadenil mkvlelobaSi. 1995 wels aRniSnuli mkvlelobis
saqme daixura mtkicebulebaTa arasakmarisobis safuZvelze.
9. ganmcxadebeli daapatimres 1996 wlis 8 Tebervals. imave dRes
policiis
ufrosma
komisarma,
generaluri
prokuroris
moadgilis sanqciis safuZvelze, gasca brZaneba ganmcxadeblis
`prevenciuli patimrobis~ (prevencinis sulaikymas) Sesaxeb eqvsi dRis
vadiT. 1996 wlis 9 Tebervals vilniusis saolqo sasamarTlom
ZalaSi datova prevenciuli patimrobis brZaneba. brZaneba
miuTiTebda im dros moqmedi sisxlis samarTlis saproceso
kodeqsis 50-e muxlis pirvel punqtze, romliTac dasaSvebi iyo
prevenciuli patimrobis gamoyeneba banditizmis, kriminaluri
dajgufebis da daSinebis SemTxvevebSi. ganmcxadebelma gaasaCivra
prevenciuli patimroba da, inter alia, ganacxada, rom mas ar gaacnes
dakavebis mizezi an mis winaaRmdeg raime braldeba. 1996 wlis 19
Tebervals vilniusis saolqo sasamarTlom ar daakmayofila
saCivari. aRniSnuli gadawyvetilebiT ganmcxadeblisTvis raime
konkretuli braldeba ar yofila wayenebuli. prevenciul
patimrobasTan dakavSirebiT gamoZieba ar Catarebula.
10. 1996 wlis 8 marts ganaxlda mkvlelobis saqmis gamoZieba.
ganmcxadebels, rogorc mTavar eWvmitanils, bralad waeyena
mkvleloba damamZimebel garemoebebSi. mas brali edeboda mis
manqanaSi savaraudo qurdis ukanono dasjis organizebaSi, ris
Sedegadac es piri gardaicvala. xuT braldebuls Soris saqmeSi
iyo sami policieli, romlebmac savaraudod dapatimrebuli piri
ganmcxadebels gadasces.
11. 1996 wlis 14 marts generaluri prokuroris moadgilem,
sisxlis samarTlis kodeqsis 104-e muxlis safuZvelze, gasca
ganmcxadeblis
winaswar
patimrobaSi
moTavsebis
sanqcia
mkvlelobaSi eWvmitanilobis safuZvliT. sanqciiT, winaswari
patimrobis vada iwureboda 1996 wlis 4 ivniss.
12. 1996 wlis 27 marts ganmcxadebeli daikiTxa. 1996 wlis 22
aprils man prokuraturas warudgina ganacxadi, romelSic
amtkicebda, rom ar arsebobda mtkicebuleba eWvisTvis, rom man
Caidina an dagegma danaSauli da rom misi prevenciuli patimroba
da SemdgomSi winaswari patimroba ewinaaRmdegeboda sisxlis
samarTlis saproceso wesebs da konvenciis me-5 muxls. 1996 wlis
daakmayofila ganacxadi im safuZvliT, rom ganmcxadeblis
patimroba dasabuTebuli iyo Tundac mxolod bralad
wayenebuli danaSaulis simZimiT.
aprils
paneveJisis
olqis
ufrosma
prokurorma
ar
13. 1996 wlis 17 maiss ganmcxadebelma generalur prokurors
warudgina ganacxadi, romelSic kvlav amtkicebda, rom mis
winaaRmdeg ar arsebobda gonivruli eWvi da rom misi patimrobiT
dairRva konvenciis me-5 muxli. 1996 wlis 21 maiss olqis
prokurorma ganacxadi ar daakmayofila. 1996 wlis 4 ivniss
ganmcxadeblis
warmomadgenlis
xelaxali
ganacxadi
ar
daakmayofila paneveJisis olqis ufrosma prokurorma.
14. winaswari gamoZieba dasrulda 1996 wlis 29 maiss. 1996 wlis maisidan 10 ivnisamde ganmcxadebels da mis advokats
saSualeba
hqondaT,
gacnobodnen
saqmis
masalebs.
sxva
braldebulebs saqmis masalebis gacnobis saSualeba hqondaT 1996
wlis 14 ivnisamde.
15. saqmis masalebis gacnobis Semdeg ganmcxadebelma ganacxadiT
mimarTa prokuraturas da ganacxada, rom mis winaaRmdeg
wayenebuli braldeba da misi patimroba dausabuTebeli iyo. 1996
wlis 11 ivniss paneveJisis olqis prokuraturam ar daakmayofila
ganacxadi im safuZvliT, rom saqmis masalebi mTlianobaSi
sakmaris mtkicebulebas Seicavda bralis dasadastureblad.
16. 1996 wlis 13 ivniss prokurorma Seatyobina im cixis
xelmZRvanelobas,
romelSic
ganmcxadebeli
iyo
winaswar
patimrobaSi moTavsebuli, rom winaswari patimrobis vada
sisxlis samarTlis kodeqsis yofili 226-e muxlis me-6 punqtis
Sesabamisad `avtomaturad gagrZelda 1996 wlis 14 ivnisamde~ da
rom saqme sabraldebo
paneveJisis olqis ufros
daskvnis dasamtkiceblad gadaeca
prokurors. gadawyvetileba
ganmcxadeblis winaswari patimrobis Taobaze ar iqna miRebuli.
17. 1996 wlis 24 ivniss paneveJisis olqis ufrosma prokurorma
cixis xelmZRvanelobas werilobiT Seatyobina, rom mkvlelobis
saqme gansaxilvelad gadaeca paneveJisis olqis sasamarTlos da
rom ganmcxadeblis winaswari patimroba kanonieri iyo. winaswar
patimrobasTan
yofila.
dakavSirebiT
gadawyvetileba
miRebuli
ar
18. 1996 wlis 1 ivliss paneveJisis olqis sasamarTlom cixis
xelmZRvanelobas Seatyobina, rom sasamarTlo sxdoma
Catardeboda 1996 wlis 31 ivliss da ganmcxadeblis sasamarTlo
procesTan dakavSirebiT mis advokats miecemoda miTiTebebi.
ganmcxadeblis winaswar patimrobasTan dakavSirebiT araviTari
oficialuri gadawyvetileba ar yofila miRebuli.
19. 1996 wlis 31 ivliss, ganmwesrigebel sxdomaze, paneveJisis
olqis
sasamarTlos
mosamarTlem
gadawyvita,
`ZalaSi
darCeniliyo~ ganmcxadeblis winaswari patimroba. mosamarTles
ar ganuxilavs ganmcxadeblis dakavebis kanoniereba. sxdomas
eswreboda ganmcxadeblis advokati.
20. sasamarTlo ganxilva daiwyo paneveJisis olqis sasamarTloSi wlis 3 seqtembers. 9 seqtembers saqmis ganxilva gadaido
damatebiTi materialuri mtkicebulebebis Sekrebis mizniT.
21. 1996 wlis 14-16 oqtombers olqis sasamarTlom saqme ganixila
ganmcxadeblis da misi advokatis monawileobiT. 1996 wlis 16
oqtombers sasamarTlom daadgina, ZalaSi daetovebina winaswari
patimroba ganmcxadeblis mimarT. gadawyvetilebaSi ar yofila
aRniSnuli ganmcxadeblis dakavebis kanonierebis raime sxva
aspeqti. ganmcxadeblis winaswari patimrobis vada gagrZelda 1997
wlis 15 Tebervlamde. sasamarTlom aseve brZana damatebiTi
sagamoZiebo moqmedebebis Catareba.
22.
gadawyvetileba gaasaCivra saapelacio sasamarTloSi. man aseve
Seitana ganacxadebi generalur prokuraturaSi, cixis
wlis
oqtombers
ganmcxadebelma
aRniSnuli
administraciaSi da ombudsmenis samsaxurSi. ganmcxadebeli
amtkicebda, rom olqis sasamarTlos gadawyvetileba misi
winaswari
patimrobis
Sesaxeb
ukanono
iyo,
radgan
am
gadawyvetilebiT ubralod gagrZelda winaswari patimrobis
ararsebuli gadawyvetileba, romlis vadac 1994 wlis 4 ivniss
amoiwura. ganmcxadebeli, inter alia, acxadebda, rom mis mimarT
dairRva litvis konstituciis me-20 muxli da konvenciis me-5
muxli.
23. 1996 wlis 21 noembers ombudsmenma Sinagan saqmeTa ministris,
generaluri
prokuroris,
sasjelaRsrulebis
departamentis
direqtorisa da cixis ufrosis yuradReba miapyro im faqts, rom,
misi azriT, ganmcxadebeli `1996 wlis 14 ivnisidan 1996 wlis 31
ivlisamde
winaswar
patimrobaSi
imyofeboda
ukanonod,
konstiticiis me-20 muxlisa ... da konvenciis me-5 muxlis pirveli
punqtis c qvepunqtis darRveviT~.
24. 1996 wlis 25 noembers ganmcxadebelma misi patimrobis
gadawyvetileba xelaxla gaasaCivra.
25. 1996 wlis 27 noembers saapelacio sasamarTlom saapelacio
saCivris ganxilvaze uari Tqva im dros moqmedi sisxlis
samarTlis saproceso kodeqsis 372-e muxlis me-4 punqtis
safuZvelze. ganmcxadeblisTvis miweril werilSi saapelacio
sasamarTlo
`SeiZleba~
aRiarebda,
arasworad
rom
ganmartes
qvemdgomma
kanoni
mosamarTleebma
misi winaswari
patimrobis sakiTxis gadawyvetisas, magram aRniSnavda, rom
qvemdgomi mosamarTleebis gadawyvetilebebi gasaCivrebas ar
eqvemdebareboda.
26. imave dRes, paneveJisis olqis sasamarTlos 1996 wlis 16
oqtombris gadawyvetilebis winaaRmdeg Setanili gamoZiebis
saCivris
safuZvelze,
saapelacio
sasamarTlom
gaauqma
gadawyvetileba, romelic damatebiTi sagamoZiebo moqmedebebis
Catarebas iTvaliswinebda. ganmcxadebelma es gadawyvetilebac
gaasaCivra.
27. 1996 wlis 30 noembers ganmcxadebelma misi winaswari
patimrobis
saprotesto
ganacxadiT
mimarTa
uzenaesi
sasamarTlos Tavmjdomares. 1996 wlis 30 dekembers uzenaesi
sasamarTlos sisxlis samarTlis saqmeTa palatis Tavmjdomarem
ganmcxadebels acnoba, rom misi ganacxadi ver ganixileboda. man
aRiara, rom ganmcxadebeli `1996 wlis 4 ivnisidan 1996 wlis 31
ivlisamde
patimrobis aRkveTis RonisZiebis vadis gagrZelebis gareSe~.
Tumca igi aRniSnavda, rom `apelaciis safuZvlebi ver
winaswar
patimrobaSi
imyofeboda
winaswari
Caanacvlebs kanonis normas (sisxlis samarTlis saproceso
kodeqsis 372-e muxlis me-4 punqts), romlis Tanaxmad aRkveTis
RonisZiebis Sefardebis, Secvlis an gagrZelebis gadawyvetileba
gasaCivrebas ar eqvemdebareba~.
28. 1997 wlis 14 ianvars uzenaesma sasamarTlom Secvala
saapelacio sasamarTlos 1996 wlis 27 noembris gadawyvetileba,
romelic auqmebda paneveJisis olqis sasamarTlos 1996 wlis 16
oqtombris gadawyvetilebas damatebiTi sagamoZiebo moqmedebebis
Catarebis Sesaxeb. uzenaesma sasamarTlom aseve daadgina, rom
aRniSnuli mkvlelobis saqme unda ganexila sam mosamarTles
kolegiuri wesiT da ara erT mosamarTles erTpirovnulad.
29.
ganmcxadebelma
samoqalaqo
sarCeli
aRZra
cixis
administraciis winaaRmdeg, formaluri gadawyvetilebis gareSe
misi patimrobaSi yofnis safuZvliT. 1997 wlis 26 Tebervals
Siauliais raionulma sasamarTlom sarCeli ar daakmayofila.
mosamarTlem ganacxada, rom cixis administraciis moqmedeba
efuZneboda
gagrZelebis
`prokuroris
Sesaxeb da
sanqcias,
mosamarTlis
werilebs
da
patimrobis
sasamarTlos
gadawyvetilebebs~. 1997 wlis 28 aprils Siauliais olqis
sasamarTlom
ZalaSi
datova
raionuli
sasamarTlos
gadawyvetileba.
30.
ganmcxadebelma
moiTxova
giraoTi
gaTavisufleba
janmrTelobis mdgomareobis safuZvliT. 1997 wlis 17 marts
paneveJisis olqis sasamarTlom misi ganacxadi ar daakmayofila.
sasamarTlo procesi kidev gadaido 1997 wlis 28 aprilamde da
isev damatebiTi sagamoZiebo RonisZiebebi dainiSna. procesi
ganaxlda 1997 wlis 26 maiss.
31. 1997 wlis
ganmcxadebeli
mtkicebulebaTa
gaTavisuflda.
ivniss paneveJisis olqis sasamarTlom
braldebis
naklebobis
yvela
punqtSi
igi
gaamarTla
safuZvliT.
patimrobidan
32. gamoZiebam da danarCenma braldebulebma gaasaCivres pirveli
instanciis sasamarTlos gadawyvetileba. 1997 wlis 27 agvistos
saapelacio
sasamarTlom
gaauqma
saolqo
sasamarTlos
gadawyvetileba. saqme kvlav daubrunda prokuraturas damatebiTi
gamoZiebisTvis.
33. 1997 wlis 22 oqtombers paneveJisis olqis prokuraturis
prokurorma ganmcxadebels Seatyobina, rom mis winaaRmdeg
sisxlissamarTlebrivi devna Sewyda 1997 wlis 21 oqtombris
gadawyvetilebiT.
II. Sesabamisi Sidasaxelmwifoebrivi kanonmdebloba
34. litvis respublikis konstituciis (Lietuvos Respublikos Konstitucija)
saqmisTvis mniSvnelovani debulebebia:
me-20 muxlis me-3 punqti
`danaSaulis Cadenisas dakavebuli piri 48 saaTis ganmavlobaSi
unda waredginos sasamarTlos, romelmac dakavebuli piris
TandaswrebiT unda daadginos, mizanSewonilia Tu ara misi
dakaveba. Tu sasamarTlo ar gascems brZanebas piris dapatimrebis
Sesaxeb, igi dauyovnebliv unda gaTavisufldes.~
30-e muxlis pirveli punqti
`pirs, romlis konstituciuri uflebebi an Tavisuflebebi
dairRva, aqvs sasamarTlosTvis mimarTvis ufleba.~
35. yofili sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis (Baudžiamojo
proceso kodeksas) saqmisTvis mniSvnelovani debulebebia:
muxli 10 (ZalaSi iyo 1996 wlis 21 ivnisamde)
`piris
gadawyvetilebiT,
sanqciiT...~
dapatimreba
dasaSvebia
mxolod
sasamarTlos
prokuroris
mosamarTlis brZanebiT
an
muxli 50(1) [prevenciuli patimroba] (ZalaSi iyo 1997 wlis 30
ivnisamde)
`... Tu arsebobs sakmarisi safuZveli eWvisTvis, rom pirma
SeiZleba Caidinos sazogadoebrivad saSiSi qmedeba, romlis
Semadgenlobac gaTvaliswinebulia litvis respublikis sisxlis
samarTlis kodeqsis 75-e [banditizmi], 227(1)-e [kriminaluri
dajgufeba] da 227(2)-e [daSineba] muxlebiT, maSin, aseTi qmedebis
Cadenis prevenciis mizniT, policiis ufross ... SeuZlia,
motivirebuli gadawyvetilebiT, [prokuroris] sanqciiT ... gasces
piris dakavebis brZaneba...
dakavebis
ganmaxorcielebeli
policiis
TanamSromlis
da
dakavebaze sanqciis gamcemi prokuroris ... TandaswrebiT
raionuli sasamarTlos Tavmjdomares, saolqo sasamarTlos
mosamarTles an saolqo sasamarTlos palatis Tavmjdomares 48
saaTis vadaSi gamoaqvs gadawyvetileba dakavebis kanonierebis
Sesaxeb.
dakavebis kanonierebis dadgenisas mosamarTles ufleba aqvs,
warmoadgeninos mis winaSe dakavebuli piri; Tumca mosamarTles
SeuZlia
gadawyvetileba
gamoitanos
dakavebuli
piris
dauswrebladac...
dakavebul pirs ... ufleba aqvs, aRniSnuli gadawyvetileba
gaasaCivros zemdgom mosamarTlesTan.
...
zemdgomi
mosamarTlis
gadawyvetileba
sabolooa
da
gasaCivrebas ar eqvemdebareba...
... prokuroris sanqciiT dakavebuli piri, romlis dakavebas
ZalaSi tovebs mosamarTle, SeiZleba dakavebuli iqnes ara
umetes ori Tvis vadiT...~ wlis 21 ivnisidan dakavebis brZanebas gascems mxolod
sasamarTlo an mosamarTle.
muxli 104
(1994 wlis 19 ivlisis # I-551 kanoni, ZalaSia 1996 wlis 21
ivnisidan)
`winaswari patimroba aRkveTis RonisZiebis saxiT SeiZleba
gamoyenebuli iqnes mxolod sasamarTlos gadawyvetilebiT,
mosamarTlis
danaSaulebze,
brZanebiT
an
prokuroris
kanoni
sanqciiT
sasjelis
iseT
saxiT
romelTaTvis
iTvaliswinebs aranakleb erTi wlis vadiT Tavisuflebis
aRkveTas...
sisxlis samarTlis kodeqsis ... 105-e [mkvleloba damamZimebel
garemoebebSi] muxliT gaTvaliswinebuli danaSaulis SemTxvevaSi
winaswari patimroba aRkveTis RonisZiebis saxiT SeiZleba
gamoyenebuli iqnes mxolod danaSaulis simZimis safuZvelzec...
dakavebis sanqciis gacemisas prokurorma saWiroebis SemTxvevaSi
... uSualod unda mousminos eWvmitanils an braldebuls...~
muxli 104(1) (ZalaSi iyo 1996 wlis 21 ivnisidan 1998 wlis 24
ivnisamde)
`... dakavebuli piri mosamarTles unda waredginos ara ugvianes saaTisa ... mosamarTlem unda mousminos dakavebul pirs
dakavebis safuZvlebTan dakavSirebiT. prokurors da dakavebuli
piris advokats ufleba aqvT, monawileoba miiRon ganxilvaSi.
dakavebuli piris dakiTxvis Semdeg mosamarTlem SeiZleba ZalaSi
datovos dakaveba misi xangrZlivobis miTiTebiT, Secvalos an
gaauqmos aRkveTis RonisZieba. ...
saqmis sasamarTloSi gagzavnis Semdeg ... [sasamarTlom] SeiZleba
ZalaSi datovos, Secvalos an gaauqmos winaswari patimrobis
aRkveTis RonisZieba.~
cvlilebaSetanili 104(1) muxlis Tanaxmad (ZalaSia 1998 wlis 24
ivnisidan), prokuroris da advokatis monawileoba dakavebuli
piris pirvel sasamarTlo ganxilvaSi savaldebuloa, Tu
mosamarTle
sxvagvarad
ar
gadawyvets.
cvlilebaSetanili
debuleba aseve nebas rTavs sasamarTlos, aRkveTis RonisZiebis
amowurvamde gaagrZelos misi vada.
muxli 106(3) (ZalaSi iyo 1996 wlis 21 ivnisidan 1998 wlis 24
ivnisamde)
`winaswari
patimrobis,
rogorc
aRkveTis
RonisZiebis,
gagrZelebis mizniT [winaswari gamoZiebis stadiaze mosamarTlem]
unda Caataros sasamarTlo sxdoma, romelzec mowveuli unda
iyvnen advokati da prokurori, xolo saWiroebis SemTxvevaSi
dakavebuli piric.~ wlis 24 ivnisidan moqmedi kodeqsis mixedviT, savaldebuloa
dakavebuli piris daswreba sxdomaze, romelzec misi aRkveTis
RonisZiebis sakiTxi wydeba.
muxli 109(1) (ZalaSi iyo 1996 wlis 21 ivnisidan 1998 wlis 24
ivnisamde)
`dakavebul pirs an mis advokats ufleba aqvT, winaswari
gamoZiebis etapze [saapelacio sasamarTlos] mimarTon saCivriT
winaswari patimrobis RonisZiebis winaaRmdeg ... saapelacio
saCivris ganxilvis mizniT SeiZleba Catardes sxdoma, romelzec
mowveuli unda iqnen dakavebuli piri da misi advokati an
mxolod
advokati.
aseT
sxdomaze
prokuroris
daswreba
savaldebuloa.
[saapelacio mosamarTlis mier] gamotanili gadawyvetileba
sabolooa da kasacias ar eqvemdebareba.
xelaxali apelacia dasaSvebia winaswari patimrobis vadis
gagrZelebis sakiTxis ganxilvisas.~
109(1) muxlis (ZalaSia 1998 wlis 24 ivnisidan) dRevandeli
redaqciiT, dasaSvebia zemdgom sasamarTloSi gasaCivreba, xolo
sxdomas unda eswrebodnen dakavebuli piri da misi advokati an
mxolod advokati.
muxli 226(6) (ZalaSi iyo 1998 wlis 24 ivnisamde)
`dro, romlis ganmavlobaSic braldebuls an mis advokats
hqondaT saqmis masalebis gacnobis SesaZlebloba, ar CaiTvleba
winaswari gamoZiebisa da winaswari patimrobis mTlian vadaSi.
rodesac arsebobs ramdenime braldebuli, maSin dro, romlis
ganmavlobaSic yvela braldebuls da maT advokatebs hqondaT
saqmis masalebis gacnobis SesaZlebloba, ar CaiTvleba winaswari
gamoZiebisa da winaswari patimrobis mTlian vadaSi.~ wlis 24 ivnisidan am dros mniSvneloba aRar aqvs aRkveTis
RonisZiebebis Sesaxeb gadawyvetilebebTan mimarTebaSi.
muxli 372(4) (ZalaSia 1999 wlis 1 ianvridan)
`sasamarTlos
gadawyvetileba
...
aRkveTis
RonisZiebis
Sefardebis, Secvlis an gauqmebis Sesaxeb ... gasaCivrebas ar
eqvemdebareba...~
36. saqmisTvis mniSvnelovania dResdReobiT moqmedi sisxlis
samarTlis saproceso kodeqsis zogierTi debulebac.
52(2) muxlis me-3 da me-8 qvepuntebi da 58(2) muxlis me-8 da me-10
qvepunqtebi, Sesabamisad, adgenen, rom braldebuls da mis
advokats
ufleba
aqvT,
`daayenon
Suamdgomlobebi~
da
`gaasaCivron
dakiTxvis
mwarmoebeli
piris, gamomZieblis,
prokuroris da sasamarTlos qmedebebi da gadawyvetilebebi.~
muxli 249(1)
`braldebulis samarTalSi micemis sakiTxis gadawyvetisas
mosamarTlem erTpirovnulad an sasamarTlom ganmwesrigebel
sxdomaze unda daadginon:
...
(11) sworad iqna Tu ara SerCeuli aRkveTis RonisZieba.~
muxli 250(1)
`mas Semdeg, rac dadgindeba, rom arsebobs sakmarisi safuZvlebi
braldebulis
samarTalSi
misacemad,
mosamarTlem
erTpirovnulad an sasamarTlom ganmwesrigebel sxdomaze unda
gadawyviton
...
(2) braldebulis aRkveTis RonisZiebis sakiTxi...~
muxli 267(1)
`braldebuls ufleba aqvs,
...
(3) daayenos Suamdgomlobebi;
...
(11) gaasaCivros sasamarTlos gadawyvetilebebi da ganCinebebi.~
muxli 277
`sasamarTlo ganxilvisas sasamarTlos SeuZlia Seufardos,
Secvalos an gaauqmos aRkveTis RonisZieba.~
37. sisxlis samarTlis saproceso kodeqsSi cvlilebebisa da
damatebebis Sesaxeb 1996 wlis 21 ivnisis kanonis (Baudžiamojo
proceso kodekso pakeitimų ir papildymų įstatymas) mixedviT, 1996 wlis 21
ivnisamde gacemuli prokuroris sanqciiT dakavebuli piris
winaswari patimrobis gagrZeleba dasaSvebi iyo sasamarTlos
mier winaswari patimrobis Sesaxeb axali saproceso kodeqsiT
dadgenili wesebis Sesabamisad.
III. litvis saxelmwifos mier gakeTebuli daTqma
38. litvis mier konvenciis me-5 muxlis me-3 punqtTan mimarTebaSi
gakeTebuli daTqma ZalaSi iyo 1996 wlis 21 ivnisamde da
SemdegSi mdgomareobda:
`konvenciis me-5 muxlis me-3 punqtis debulebebi zians ar ayenebs
litvis respublikis sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis
(1994 wlis 19 ivlisis # I-551 kanoniT Setanili cvlilebebiT)
104-e muxlis gamoyenebas, romlis Tanaxmad, danaSaulis CadenaSi
eWvmitanil pirs winaswari patimroba SeiZleba Seefardos
prokuroris mierac. es daTqma ZalaSia litvis respublikis
mimarT konvenciis ZalaSi Sesvlidan erTi wlis ganmavlobaSi.~
samarTlebrivi safuZveli
I. ganmcxadeblis gardacvaleba
39. sasamarTlo aRniSnavs, rom ganmcxadebeli gardacvlilia,
xolo misma qvrivma gamoTqva samarTalwarmoebis gagrZelebis
survili.
40.
samarTalwarmoebis
kanonieri interesi amoZravebda.
komisiam
daadgina,
rom
ganmcxadeblis
saxeliT gagrZelebis
qvrivs
ganmcxadeblis
41. sasamarTlo kidev erTxel usvams xazs, rom dakavebis
kanonierebasTan dakavSirebuli saqmis ganxilvisas ganmcxadeblis
gardacvalebis SemTxvevaSi mis nacvlad samarTalwarmoebis
gagrZeleba SeuZliaT mis memkvidreebs an axloblebs (sxva
avtoritetul wyaroebs Soris ix. 1999 wlis 20 aprilis ganCineba
saqmeze Krempovskij v. Lithuania, # 37193/97, sasamarTlos angariSSi
ar aris Sesuli). sasamarTlos, iseve, rogorc komisias, miaCnia,
rom
ganmcxadeblis
daqvrivebul
meuRles
ganmcxadeblis
nacvlad samarTalwarmoebis gagrZelebis legitimuri interesi
gaaCnia.
II. mTavrobis pirveladi pretenzia
42. mTavrobis TqmiT, konvenciis 35-e muxlis pirveli punqtis
Tanaxmad,
ganmcxadeblis
dakavSirebiT.
sasamarTlos
ufleba
mis
ar
prevenciul
acxadebs, rom
hqonda,
ganexila
patimrobasTan
ganmcxadeblis
saCivari
mTavroba
prevenciuli patimroba emsaxureboda misi winaswari patimrobis
garkveul miznebs. aseve, prevenciul patimrobaze sanqcia gaica im
wesisgan gansxvavebuli Sidasaxelmwifoebrivi wesiT, romlis
safuZvelzec mas SemdgomSi winaswari patimroba Seefarda.
radgan prevenciuli patimroba amoiwura 1996 wlis 14 marts,
xolo ganacxadi Setanili iqna 1996 wlis 30 dekembers,
prevenciul patimrobasTan dakavSirebiT xandazmulobis vada
ukve gasuli iyo.
43. komisiam miiCnia, rom marTalia, ganmcxadeblis mimarT
prevenciuli patimroba da winaswari patimroba sxvadasxva
Sidasaxelmwifoebrivi
procedurebis
safuZvelze
iqna
gamoyenebuli, prevenciuli patimrobis winaswari patimrobiT
Canacvlebas raime sagrZnobi gavlena ar hqonia ganmcxadeblis
mdgomareobaze. komisiis azriT, konvenciis 35-e muxlis pirveli
punqtis
ganmcxadeblis patimrobis mTliani periodi da prevenciul
patimrobasTan dakavSirebuli ganmcxadeblis saCivari
gamoyenebis
miznebisTvis
ganxiluli
unda
iqnes
dauSveblad ver gamocxaddeba eqvsTviani vadis daucvelobis
safuZvliT.
44. sasamarTlo eTanxmeba komisiis mosazrebas. rac Seexeba
saCivars gangrZobadi viTarebisas
–
rogoricaa patimrobis
periodi – dacvis saSualebis ararsebobasTan dakavSirebiT, 35-e
muxlis pirveli punqtiT dadgenili eqvsTviani vadis dineba
iwyeba aseTi viTarebis dasrulebis TariRidan – magaliTad,
rodesac ganmcxadebeli patimrobidan gaTavisuflda (ix. mutatis
mutandis, 1997 wlis
dekembris gadawyvetileba winamdebare
ganacxadis dasaSvebobis Sesaxeb). garda amisa, konvenciis 35-e
muxlis pirveli punqtis gamoyenebisas sasamarTlo xSirad
ixedeba saqmis realur garemoebebSi, zedmeti formalizmis
gareSe (sxva avtoritetul wyaroebs Soris ix. 1980 wlis 6
noembris ganCineba saqmeze Guzzardi v. Italy, seria A, # 39, gv. 26-27,
punqti 72).
marTalia, 1996 wlis 14 marts ganmcxadeblis prevenciuli
patimroba sisxlis samarTlis kodeqsis 50(1) muxlis safuZvelze
Seicvala
winaswari
patimrobiT
kodeqsis
104-e
muxlis
Sesabamisad, magram am iuridiuli safuZvlis Secvlas gavlena ar
mouxdenia ganmcxadeblis mdgomareobaze, radgan igi arc sxva
sakanSi an cixeSi gadauyvaniaT, arc kompetenturi sasamarTlo
organos winaSe warudgeniaT aRniSnulis Sesaxeb misTvis
informaciis miwodebis mizniT. amitom sasamarTlos miaCnia, rom
mocemul
saqmeSi
eqvsTviani
vadis
wesis
miznebisTvis
ganmcxadeblis patimrobis sruli periodi mTlianobaSi unda
iqnes ganxiluli.
saqme dauSveblad ver gamocxaddeba xandazmulobis gamo, radgan wlis 30 dekembers, rodesac ganmcxadebelma Semoitana
winamdebare
ganacxadi
patimrobis
aRniSnul
periodTan
dakavSirebiT, is jer kidev patimrobaSi imyofeboda.
45. amitom sasamarTlo uars ambobs mTavrobis pirveladi
pretenziis dakmayofilebaze.
III. konvenciis me-5 muxlis pirveli punqtis savaraudo
darRveva
46. ganmcxadebeli amtkicebs, rom misi patimrobiT dairRva
konvenciis me-5 muxlis pirveli punqti, romlis Sesabamisi
nawilis Tanaxmad:
`1. yvelas aqvs Tavisuflebisa da piradi xelSeuxeblobis
ufleba. aravis SeiZleba aRekveTos Tavisufleba, garda Semdegi
SemTxvevebisa da kanoniT gansazRvruli proceduris Tanaxmad,
esenia:
...
(c) piris kanonieri dakaveba an dapatimreba uflebamosili
samarTlebrivi organos winaSe mis warsadgenad, rodesac
arsebobs samarTaldarRvevis Cadenis safuZvliani eWvi, an
safuZvlianad aris miCneuli piris mier samarTaldarRvevis
Cadenis Tu misi Cadenis Semdeg mimalvis aRkveTis aucilebloba;
...~
1. prevenciuli patimroba
47. ganmcxadebeli amtkicebs, rom 1996 wlis 8 Tebervlidan 14
martamde misi prevenciuli patimroba ewinaaRmdegeba konvenciis
me-5 muxlis pirvel punqts. kerZod, ar arsebobda aseTi
patimrobis
safuZveli,
radgan
mis
mimarT
sisxlis
samarTalwarmoeba im droisTvis jer kidev ar iyo dawyebuli. ar
arsebobda arc danaSaulebi, romelTa Cadenis prevencia unda
momxdariyo.
48. mTavrobam ganacxada, rom ganmcxadeblis prevenciuli
patimroba Seesabameboda konvenciis me-5 muxlis pirveli punqtis
c qvepunqts, radgan adre moqmedi sisxlis samarTlis saproceso
kodeqsis 50(1) muxliT dasaSvebi iyo patimroba banditizmis,
kriminaluri dajgufebis an daSinebis danaSaulTa Cadenis
prevenciis mizniT.
49. komisiis azriT, ganmcxadeblis prevenciuli patimroba
scdeboda konvenciis me-5 muxlis pirveli punqtiT gansazRvrul
piradi xelSeuxeblobis uflebis SezRudvebis farglebs.
50. sasamarTlo SeniSnavs, rom pirs SeiZleba aRekveTos
Tavisufleba mxolod konvenciis me-5 muxlis pirvel punqtSi
gansazRvruli miznebisTvis. konvenciis me-5 muxlis pirveli
punqtis c qvepunqtis miznebisTvis piri SeiZleba dakavebuli iqnes
mxolod
sisxlissamarTlebrivi
devnis
konteqstSi,
uflebamosili samarTlebrivi organos winaSe mis warsadgenad,
rodesac arsebobs samarTaldarRvevis Cadenis safuZvliani eWvi
(ix. mutatis mutandis, 1961 wlis 1 ivlisis ganCineba saqmeze Lawless v.
Ireland, Series A, # 3, gv. 51-52, punqti 14, da 1989 wlis 22 Tebervlis
ganCineba saqmeze Ciulla v. Italy, Series A, # 148, gv. 16-18, punqtebi 38-
41).
51. amitom sasamarTlos miaCnia, rom prevenciuli patimroba im
formiT, rogorc mas adgili hqonda mocemul saqmeSi, ar aris
daSvebuli konvenciis me-5 muxlis pirveli punqtis c qvepunqtiT,
xolo sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis 50(1) muxli ar
aris asaxuli me-5 muxlis pirveli punqtis romelime debulebaSi.
52. amitom am kuTxiT darRveulia konvenciis me-5 muxlis pirveli
punqti.
2. winaswari patimroba 1996 wlis 4 ivnisidan 31 ivlisamde
53. ganmcxadebeli amtkicebs, rom 1996 wlis 4 ivnisidan 31
ivlisamde ar arsebobda raime kanonieri Sidasaxelmwifoebrivi
gadawyvetileba an sxva kanonieri safuZveli misi winaswari
patimrobisaTvis konvenciis me-5 muxlis pirveli punqtis
sawinaaRmdegod.
54. mTavroba acxadebs, rom ganmcxadeblis winaswari patimroba
aRniSnul periodSi gamarTlebuli iyo me-5 muxlis pirveli
punqtidan gamomdinare, radgan arsebobda safuZvliani eWvi, rom
man
Caidina
mkvleloba.
aranairi
Sidasaxelmwifoebrivi
gadawyvetileba ar iyo saWiro winaswari patimrobis aRniSnuli
periodis gasamarTleblad, rodesac ganmcxadebels da sxva
braldebulebs hqondaT saqmis masalebis gacnobis SesaZlebloba,
Tanaxmad maSin moqmedi sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis
226-e muxlis me-6 punqtisa. mTavrobis azriT, aRniSnuli
debulebiT dasaSvebi iyo ganmcxadeblis winaswari patimroba 1996
wlis 21 ivnisamde. mTavroba aseve acxadebs, rom litvis
kanonmdebloba winaswari gamoZiebis etapze mxolod patimrobis
konkretuli vadis dafiqsirebas moiTxovs, xolo sasamarTlo
ganxilvis etapze sasamarTlos SeuZlia Seufardos, Secvalos an
gaauqmos winaswari patimroba (im dros moqmedi sisxlis
samarTlis kodeqsis muxlebi 104(1), 249(1) da 250(1) ). amitom 1996
wlis 24 ivnisamde ganmcxadeblis patimroba gamarTlebuli iyo
imiT, rom saqme gadaeca paneveJisis olqis sasamarTlos,
romelsac ar moeTxoveboda ganmcxadeblis winaswari patimrobis
vadis gagrZelebis damasabuTebeli an sxva damasabuTebeli
gadawyvetilebis gamotana.
55. komisiis azriT, ganmcxadeblis winaswari patimroba 1996 wlis
ivnisidan 31 ivlisamde ar iyo gaTvaliswinebuli raime
kanonieri Sidasaxelmwifoebrivi gadawyvetilebiT an sxva
`kanonieri~ safuZvliT, konvenciis me-5 muxlis pirveli punqtis
sawinaaRmdegod.
56. sasamarTlo imeorebs, rom me-5 muxlis pirvel punqtSi
naxsenebi gamoTqmebi `kanonieri~ da `kanoniT gaTavliswinebuli
proceduris Tanaxmad~ umTavresad exeba Sidasaxelmwifoebriv
kanonmdeblobas da saxelmwifos valdebulebas, Seasrulos
Sidasaxelmwifoebrivi
kanonmdeblobis
materialuri
da
procesualuri moTxovnebi.
magram Sidasaxelmwifoebrivi kanonmdeblobiT gansazRvruli
dakavebis `kanoniereba~ yovelTvis ar aris gadamwyveti faqtori.
amas garda, sasamarTlo imaSic unda darwmundes, rom Sesabamisi
periodis ganmavlobaSi dakaveba SesabamisobaSi iyo konvenciis me-
muxlis pirveli punqtis mizanTan, romelic gulisxmobs
pirisTvis Tavisuflebis TviTneburad aRkveTis Tavidan acilebas.
sasamarTlom aseve unda daadginos, Seesabameba Tu ara Tavad
Sidasaxelmwifoebrivi kanonmdebloba konvencias, maT Soris
konvenciaSi pirdapir asaxul da nagulisxmev zogad principebs.
principebTan dakavSirebiT sasamarTlo xazs usvams, rom
rodesac laparakia Tavisuflebis aRkveTaze, gansakuTrebiT
mniSvnelovania, rom daculi iyos samarTlebrivi gasagebobis
zogadi principi. amitom arsebiTi mniSvneloba aqvs imas, rom
Tavisuflebis
aRkveTis
pirobebi
Sidasaxelmwifoebriv
kanonmdeblobaSi mkafiod iyos gansazRvruli, xolo Tavad
kanonis gamoyeneba iyos ganWvretadi, ris Sedegadac igi
daakmayofilebs
konvenciiT
gaTvaliswinebul
`kanonierebis~
standarts, standarts, romelic moiTxovs, rom yvela kanoni
iyos sakmarisad zusti imisaTvis, rom pirs saWiroebis
–
SemTxvevaSi saTanado konsultaciis gziT – SeeZlos ganWvreta,
mocemuli garemoebebisTvis gonivruli sizustiT, ama Tu im
qmedebis Sedegisa (ix. saqme Baranowski v. Poland, # 28358/95, punqtebi
50-52,ECHR 2000-III).
57. mocemul saqmesTan dakavSirebiT ki sasamarTlo aRniSnavs,
rom mxareebi eTanxmebian erTmaneTs, rom 1996 wlis 4 ivnisidan 31
ivlisamde ganmcxadeblis patimrobis brZaneba/sanqcia ar gaucia
arc mosamarTles da arc prokurors. aqedan Cans, rom aRniSnuli
periodis ganmavlobaSi ganmcxadeblis patimroba winaaRmdegobaSi
modioda
im
dros
moqmed
Sidasaxelmwifoebriv
kanonmdeblobasTan (sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis 1996
wlis 21 ivnisamde moqmedi me-10 da 104-e muxlebi, 1996 wlis 21
ivnisis Semdeg moqmedi me-10 da 104-e muxlebi).
58. magram mTavroba amtkicebs, rom aRniSnuli periodis
ganmavlobaSi ganmcxadebeli patimrobaSi iyo sisxlis samarTlis
saproceso kodeqsis yofili 226(6) muxlis mixedviT, rodesac mas
da sxva braldebulebs hqondaT saqmis masalebis gacnobis
SesaZlebloba.
59. sasamarTlo aRniSnavs, rom prokuroris 1996 wlis 13 ivnisis
werili (ix. zemoT, punqti 16), ombudsmenis 1996 wlis 21 noembris
gadawyvetileba (ix. zemoT, punqti 23), uzenaesi sasamarTlos
sisxlis samarTlis saqmeTa palatis Tavmjdomaris 1996 wlis 30
dekembris werili (ix. zemoT, punqti 27) da mTavrobis mier
sasamarTlosTvis wardgenili argumentacia (ix. zemoT, punqti 54)
sam, erTmaneTisgan gansxvavebul, pasuxs iZleva kiTxvaze:
ganmcxadeblis
patimrobis
romeli
periodis
mimarT
gamoiyeneboda sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis 226(6)
muxli, risi Sedegic aris is, rom ganmcxadeblis patimroba
aRniSnuli debulebiT gamarTlebulia 1996 wlis 4 ivnisamde, 14
ivnisamde an 21 ivnisamde. sasamarTlos arasaWirod miaCnia
sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis yofil 226(6) muxlTan
dakavSirebuli winaaRmdegobis gamorkveva, radgan is imdenad
gaugebaria,
rom
dabneulobas
iwvevs
TviT
kompetentur
saxelmwifo organoebs Sorisac. amitomac igi winaaRmdegobaSi
modis konvenciis me-5 muxlis pirveli punqtiT gaTvaliswinebul
`kanonierebis~ moTxovnebTan. amasTanave, aRniSnuli debuleba
dakavebas dasaSvebad acxadebda im safuZvlebiT, romlebic
scdeba me-5 muxlis pirveli punqtiT dadgenil farglebs.
aqedan gamomdinare, ganmcxadeblisTvis Tavisuflebis aRkveTa
sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis yofili 226(6) muxlis
safuZvelze ar iyo kanoniT gaTvaliswinebuli konvenciis me-5
muxlis pirveli punqtis gagebiT.
60. mTavrobam aRniSna, rom 1996 wlis 24 ivnisidan ganmcxadeblis
patimroba gamarTlebuli iyo mxolod im faqtiTac, rom saqme
gadaeca
saolqo
sasamarTlos.
Sesabamis
dros
moqmedi
kanonmdeblobis
mTavrobiseuli
interpretaciiT,
aRniSnuli
TariRis Semdeg sasamarTlos ar moeTxoveboda ganmcxadeblis
patimrobis xangrZlivobis vadis gagrZelebis an sxvagvarad misi
legitimaciis damtkicebis gadawyvetilebis gamotana.
61. sasamarTlos miaCnia, rom mTavrobis mier moyvanili argumenti
ver gaabaTilebs im moTxovnas, rom ganmcxadeblis patimroba
unda efuZnebodes patimrobis kanonier brZanebas, magram aseTi
brZaneba ar arsebobda 1996 wlis 4 ivnisidan 31 ivlisamde
periodTan dakavSirebiT.
62.
amasTanave,
sasamarTlo
imeorebs,
rom
konkretuli
samarTlebrivi safuZvlis gareSe piris patimrobaSi yola,
dakavebuli piris mdgomareobis maregulirebeli mkafio wesebis
ararsebobis
Tavisuflebis
safuZvliT,
aRkveTa
risi
ganusazRvreli
Sedegic
aris
pirisTvis
sasamarTlos
vadiT
nebarTvis gareSe, winaaRmdegobaSia iuridiuli gasagebobisa da
TviTnebobisagan dacvis principebTan, romlebic wiTel zolad
gasdevs
konvenciasa
da
samarTlis
uzenaesobas
(ix.
zemoxsenebuli baranovskis saqme, punqtebi 54-57).
63. sasamarTlo SeniSnavs, rom is faqti, rom saqme saolqo
sasamarTlos gadaeca 1996 wlis 24 ivniss, naTels ar hfenda
sakiTxs,
gagrZeldeboda
Tu
ara
ganmcxadeblis
dakaveba,
romelic Sefardebuli iqna ganusazRvreli vadiT sagamoZiebo
stadiaze, sasamarTlo ganxilvis drosac (xolo Tu hfenda, maSin
ra pirobebiT gagrZeldeboda).
aqedan gamomdinareobs, rom ganmcxadeblis patimroba mxolod im
safuZvliT, rom saqme gaigzavna sasamarTloSi, ar warmoadgens
ganmcxadeblis
winaswari
patimrobis
vadis
gagrZelebis
`kanonier~ safuZvels konvenciis me-5 muxlis pirveli punqtis
gagebiT.
rom SevajamoT, 1996 wlis 4 ivnisidan 31 ivlisamde periodze ar
arsebobda raime kanonieri Sidasaxelmwifoebrivi gadawyvetileba
an
sxva
`kanonieri~
safuZveli
ganmcxadeblis
winaswari
patimrobisTvis.
64. Sesabamisad, aRniSnul periodTan dakavSirebiT darRveulia
konvenciis me-5 muxlis pirveli punqti.
3. winaswari patimroba 1996 wlis 31 ivlisidan 16 oqtombramde
65. ganmcxadebeli aseve Civis, rom 1996 wlis 31 ivlisis
ganmwesrigebel sxdomaze saolqo sasamarTlom arasworad
gamoiyena sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis 104(1) muxli,
rodesac daadgina ganmcxadeblis winaswari patimrobis `ZalaSi
datoveba~. ganmcxadeblis azriT, misi winaswari patimrobis vada
amoiwura 1996 wlis 4 ivniss, xolo saolqo sasamarTlos axali
winaswari patimroba ar Seufardebia da arc dauzustebia,
romeli
aRkveTis
RonisZiebis
gamoyenebas
apirebda.
ganmcxadeblis azriT, mas winaswari patimroba kanonieri
sasamarTlo brZanebiT Seefarda mxolod 1996 wlis 16 oqtombers,
rodesac
ganmcxadeblisTvis
saolqo
sasamarTlom
aRkveTis RonisZiebad
daakonkreta,
SerCeuli
rom
iqna
winaswari patimroba. amdenad, 1996 wlis 31 ivlisidan 16
oqtombramde mas Tavisufleba Sidasaxelmwifoebrivi kanoniT
gansazRvruli proceduris sawinaaRmdegod hqonda aRkveTili.
66.
mTavroba
amtkicebs,
rom
wlis
ivlisis
gadawyvetilebiT saolqo sasamarTlom ganmcxadebels winaswari
patimroba Sidasaxelmwifoebrivi kanonmdeblobis moTxovnaTa
dacviT Seufarda.
67. komisiam miiCnia, rom 1996 wlis 31 ivlisidan 16 oqtombramde
ganmcxadeblis winaswari patimroba Sefardebuli iyo kanoniT
gansazRvruli proceduris dacviT, konvenciis me-5 muxlis
pirveli punqtiT dadgenili wesis Sesabamisad.
68. sasamarTlo imeorebs, rom me-5 muxlis pirveli punqti, inter
alia,
moiTxovs,
rom
patimroba
SesabamisobaSi
iyos
Sidasaxelmwifoebriv kanonmdeblobasTan. rogorc sasamarTlom
ganacxada zemoxsenebul baranovskis saqmeze (zemoT, punqti 50),
`marTalia, Sidasaxelmwifoebrivi kanonmdeblobis ganmartebisa
da gamoyenebis funqcia upirveles yovlisa Sidasaxelmwifoebriv
organoebs
_
sasamarTloebs
_
akisria, magram sxvagvarad
SeiZleba moxdes, rodesac am kanonis SeusruleblobiT irRveva
konvencia, magaliTad me-5 muxlis pirveli punqti. aseT
SemTxvevebSi
sasamarTlos
SeuZlia
da
valdebulia,
ganaxorcielos garkveuli uflebamosileba – ganixilos, daculi
iqna Tu ara Sidasaxelmwifoebrivi kanonmdebloba.~
dakavebis vada, principSi, `kanonieria~, Tu igi efuZneba
sasamarTlos
brZanebas.
dakavebis
brZanebaSi
garkveuli
xarvezebis arsebobis SemTxvevaSic ki dakavebis vada ukanonod ar
iqceva me-5 muxlis pirveli punqtis gagebiT (ix. 1996 wlis 10
ivnisis ganCineba saqmeze Benham v. the United Kingdom, Reports of
Judgments and Decisions 1996-III, gv. 753-54, punqtebi 42-47; 2000 wlis 6
ianvris gadawyvetileba saqmeze Visockas v. Lithuania, # 49107/99, ar
aris
Sesuli
angariSSi;
da
wlis
Tebervlis
gadawyvetileba saqmeze Kamantauskas v. Lithuania, # 45012/08, ar aris
Sesuli angariSSi).
69. sasamarTlo aRniSnavs, rom ganmcxadebeli ar xdis sadavod,
rom 1996 wlis 31 ivlisis ganmwesrigebel sxdomaze saolqo
sasamarTlo moqmedebda kanonierad im TvalsazrisiT, rom igi
uflebamosili iyo, gaeca Sesabamisi brZaneba ganmcxadeblis
patimrobasTan dakavSirebiT sisxlis samarTlis saproceso
kodeqsis me-10, 104(1), 249(1) da 250(1) muxlebis safuZvelze.
marTalia
is
faqti,
rom
saolqo
sasamarTlos
Tavis
gadawyvetilebaSi ar uTqvams, rom man `brZana~ axali aRkveTis
RonisZiebis Sefardeba, arc is dauzustebia, Tu romeli aRkveTis
RonisZieba `datova ZalaSi~, miuxedavad imisa, rom ganmcxadeblis
patimrobis vada 1996 wlis 4 ivniss amoiwura. magram, arsebuli
konteqstis
gaTvaliswinebiT,
saolqo
sasamarTlos
gadawyvetileba – romliTac ganmcxadeblis mimarT ZalaSi darCa
winaswari patimrobis RonisZieba – gasagebi unda yofiliyo 1996
wlis 31 ivlisis sxdomaze myofi yvela pirisTvis, maT Soris
ganmcxadeblis advokatisTvis.
sasamarTlo
ar
Tvlis,
rom
saolqo
sasamarTlo
arakeTilsindisierad moiqca an arasworad gamoiyena Sesabamisi
Sidasaxelmwifoebrivi kanonmdebloba.
amitom ar mtkicdeba, rom 1996 wlis 31 ivlisis patimrobis
brZaneba ukanono iyo Sidasaxelmwifoebrivi samarTlis mixedviT
an rom patimroba am brZanebis Sedegad ukanono iyo me-5 muxlis
pirveli punqtis gagebiT.
70. aqedan gamomdinare, 1996 wlis 31 ivlisidan 16 oqtombramde
periodSi ganmcxadeblis winaswar patimrobasTan dakavSirebiT ar
aris darRveuli konvenciis me-5 muxlis pirveli punqti.
IV. konvenciis me-5 muxlis me-3 punqtis savaraudo darRveva
71. ganmcxadebeli amtkicebs, rom darRveulia konvenciis me-5
muxlis me-3 punqti, romlis Tanaxmad:
`am muxlis 1-li (c) punqtis debulebebis Tanaxmad dakavebuli an
dapatimrebuli yvela piri dauyovnebliv unda waredginos
mosamarTles an sasamarTlo xelisuflebis ganxorcielebisaTvis
kanoniT uflebamosil sxva moxeles da mas ufleba unda hqondes,
misi saqme ganixilos sasamarTlom gonivrul vadaSi, an
gaTavisufldes saqmis ganxilvis ganmavlobaSi. gaTavisufleba
SeiZleba
uzrunvelyofili
iqnes
sasamarTlo
procesze
gamocxadebis garantiebiT.~
1. mosamarTlis an sxva moxelis winaSe dauyovnebliv wardgena
72. ganmcxadebeli acxadebs, rom igi ar warudgines Sesabamis
moxeles 1996 wlis 14 oqtombers misi dakavebis momentidan. igi
amtkicebs, rom misi patimrobis Tavdapirvel periodSi, 1996 wlis Tebervlidan 1996 wlis 21 ivnisamde, igi ar warudgines
mosamarTles an prokurors, xolo 1996 wlis 21 ivnisis Semdeg,
rodesac sisxlis samarTlis saproceso kodeqsSi Setanili iqna
cvlilebebi, igi dauyovnebliv ar warudgines mosamarTles.
ganmcxadeblis azriT, litvis mier me-5 muxlis me-3 punqtis
mimarT gakeTebuli daTqma ZalaSi ar iyo da gavlenas ver
moaxdenda mis uflebaze, dauyovnebliv yofiliyo wardgenili
Sesabamisi moxelis winaSe.
73. mTavroba acxadebs, rom litvis mier me-5 muxlis me-3 punqtis
mimarT gakeTebuli daTqma auqmebda ganmcxadeblis uflebas,
dauyovnebliv yofiliyo wardgenili Sesabamisi moxelis winaSe wlis 21 ivnisamde – sanamdec es daTqma ZalaSi iyo, xolo am
TariRis Semdeg ganmcxadebels me-5 muxlis me-3 punqtis
safuZvelze es ufleba aRarc hqonda, radgan es ufleba
gamoiyeneboda mxolod Tavdapirveli Tavisuflebis aRkveTis
mimarT.
74. komisia, arsebiTad, daeTanxma mTavrobas da miiCnia, rom me-5
muxlis me-3 punqti ar darRveula.
75. sasamarTlo pirvel rigSi aRniSnavs, rom 1996 wlis 8
Tebervals misi dakavebis momentidan 14 martamde ganmcxadebeli
imyofeboda prevenciul dakavebaSi, romlis mimarTac konvenciis
me-5 muxlis pirveli punqtis c qvepunqti ar gamoiyeneboda (ix.
zemoT, punqtebi 51-52). amitom Sesabamisi moxelis winaSe
wardgenis garantia, romelic me-5 muxlis me-3 punqtiT aris
gaTvaliswinebuli, ar gamoiyeneboda ganmcxadeblis mimarT misi
prevenciuli patimrobis periodSi.
76. konvenciis me-5 muxlis pirveli punqtis
miznebisTvis, ganmcxadeblis winaswari patimrobis sanqcia gaica wlis 14 marts. Sesabamisad, sasamarTlo saCivars
gamoikvlevs am TariRidan.
c
qvepunqtis
77. meore, sasamarTlo aRniSnavs, rom 1996 wlis 14 martidan 14
oqtombramde ganmcxadebeli imyofeboda winaswar patimrobaSi
ise, rom ar iqna wardgenili Sesabamisi moxelisadmi konvenciis
me-5 muxlis me-3 punqtis gagebiT. amitom saWiroa detalurad
iqnes gamokvleuli sakiTxi, hqonda Tu ara litvis daTqmas
gavlena am periodis mimarT.
78. sasamarTlo miuTiTebs konvenciis 57-e muxlze, romlis
Tanaxmad:
`1. am konvenciis xelmoweris an ratificirebis sigelis
deponirebisas nebismier saxelmwifos SeuZlia gaakeTos daTqma
konvenciis romelime konkretuli debulebis mimarT, Tu mis
teritoriaze am dros moqmedi romelime kanoni ar Seesabameba am
debulebas. zogadi xasiaTis daTqmebi am muxliT dauSvebelia.
2. am muxlis safuZvelze gakeTebuli nebismieri daTqma unda
Seicavdes Sesabamisi kanonis mokled gadmocemas.~
79. sasamarTlo imeorebs, rom `zogadi xasiaTis~ daTqmebis
akrZalvis
mizani
aris
imis
uzrunvelyofa,
rom
maTi
formulireba ar iyos zedmetad gaugebari an farTo, rom
SesaZlebeli iyos maTi mniSvnelobis da farglebis dadgena (1988
wlis 29 aprilis ganCineba saqmeze Belilos v. Switzerland, Series A, #
132, gv. 55).
80. litvis mier gakeTebuli zemoaRniSnuli daTqma ZalaSi iyo wlis 21 ivnisamde da konvenciis me-5 muxlis me-3 punqtTan
mimarTebaSi iTvaliswinebda, rom pirisadmi winaswari patimrobis
Sefardebis ufleba hqonda prokurorsac, im dros moqmedi
sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis 104-e muxlis Sesabamisad
(ix. zemoT, punqti 38).
81. iseve, rogorc komisia, sasamarTlo SeniSnavs, rom daTqmaSi
arsebuli lingvisturi xarvezebi SeuZlebels ar xdis misi
mniSvnelobisa da farglebis dadgenas. daTqma sakmarisad
mkafiod miuTiTebda konvenciis me-5 muxlis me-3 punqtze da
Sesabamis
Sidasaxelmwifoebriv
kanonmdeblobaze,
romelic
prokurors aRniSnul uflebamosilebas aniWebda. sasamarTlo
askvnis, rom daTqma sakmarisad mkafio da zusti iyo da
akmayofilebda konvenciis 57-e muxlis moTxovnebs.
82. amitom is faqti, rom ganmcxadebeli ar warudgines Sesabamis
moxeles misTvis winaswari patimrobis Sefardebisas ver
CaiTvleba konvenciis me-5 muxlis me-3 punqtis darRvevad, radgan
im dros daTqma ZalaSi iyo.
83. gamosakvlevi rCeba sakiTxi – xom ar gauCnda ganmcxadebels
Sesabamisi moxelisadmi dauyovnebliv wardgenis ufleba mas
Semdeg, rac daTqmam Zala dakarga 1996 wlis 21 ivniss.
84. sasamarTlos miaCnia, rom me-5 muxlis me-3 punqtSi mocemuli
formulireba `dauyovnebliv unda waredginos~ gulisxmobs, rom
Sesabamisi moxelisadmi dauyovnebliv wargenis ufleba exeba im
dros, rodesac pirs pirvelad aRekveTa Tavisufleba me-5 muxlis
pirveli punqtis c qvepunqtis safuZvelze. amitom me-5 muxlis me-3
punqtiT
gaTvaliswinebuli
xelSemkvreli
saxelmwifoebis
valdebuleba
Semoifargleba
dakavebulis
dauyovnebliv
Sesabamisi moxelisadmi wardgeniT swored am sawyis etapze,
Tumca konvenciis me-5 muxlis me-4 punqtis ZaliT zogierT
SemTxvevaSi
mosamarTlis
SeiZleba
winaSe
savaldebulo
wardgena patimrobis
iyos
SemdgomSic
kanonierebis
dasadgenad, Tu patimroba did xans grZeldeba (ix. mutatis mutandis,
saqme Trzaska v. Poland, ganacxadi # 25792/94, komisiis 1998 wlis 19
maisis angariSi, punqtebi 71-81, gamoqveynebuli ar aris).
85. konvenciis 57-e muxliT gaTvaliswinebul daTqmas mizani
daekargeboda, Tu am daTqmis vadis gasvlis Semdeg saxelmwifos
daTqmiT gaTvaliswinebuli periodis mimarT mainc moeTxoveboda
uflebis ganxorcieleba retroaqtiulad.
86. rac Seexeba mocemuli saqmis faqtebs, me-5 muxlis me-3
punqtTan mimarTebaSi gakeTebul daTqmas vada gauvida 1996 wlis ivniss. am droisaTvis ganmcxadebeli patimrobaSi imyofeboda wlis 14 martidan – anu sam Tveze meti xnis ganmavlobaSi.
Sesabamisad, 1996 wlis 21 ivnisisTvis cneba `dauyovnebliv~ ukve
gadacilebuli iyo (ix. mutatis mutandis, 1998 wlis 28 oqtombris
ganCineba saqmeze Assenov and Others v. Bulgaria, Reports 1998-VIII, gv. 3299,
punqti 147).
aqedan gamomdinareobs, rom daTqmis vadis gasvlis momentisaTvis
litvas aRar ekisreboda ganmcxadeblis Sesabamisi moxelis
winaSe dauyovnebliv wardgenis valdebuleba. anu me-5 muxlis me-3
punqtis
moqmedebis
farglebSi
ar
Sedioda
xelaxali
valdebuleba daTqmis vadis gasvlis Semdeg.
87. Sesabamisad, amasTan dakavSirebiT ar aris darRveuli
konvenciis me-5 muxlis me-3 punqti.
2. dakavebis xangrZlivoba
88. ganmcxadebeli aseve amtkicebs, rom mis mimarT darRveulia
konvenciis me-5 muxlis me-3 punqti, radgan misi patimrobis
mTliani vada – Teqvsmeti Tve da erTi dRe – gadaWarbebulia.
kerZod, is acxadebs, rom misi prevenciuli patimrobis periodSi
xelisuflebis organoebs ar ganuxorcielebiaT Sesabamisi
procesualuri
qmedebebi.
agreTve,
misi
gancxadebiT,
xelisuflebis organoebis qmedebebi winaswari gamoZiebisa da
sasamarTlo ganxilvis etapebze zedmetad zanti iyo, rac
gulisxmobs arasaWiro procesualur davebs da Seferxebebs
damatebiTi gamoZiebis moTxovniT. ganmcxadebeli askvnis, rom
misi dakavebis xangrZlivoba gaumarTlebelia konvenciis me-5
muxlis me-3 punqtis mixedviT.
89. mTavroba acxadebs, rom mxedvelobaSi misaRebi periodi
daiwyo 1996 wlis 14 marts da dasrulda 1997 wlis 9 ivniss.
amdenad, mTavrobis azriT, konvenciis me-5 muxlis me-3 punqtis
miznebisTvis, ganmcxadebeli dakavebuli iyo 14 Tvisa da 26 dRis
ganmavlobaSi.
mTavroba
aRniSnavs,
rom
Sesabamisi
samarTalwarmoeba exeboda damamZimebel garemoebebSi Cadenil
mkvlelobas da ganmcxadebelTan erTad braldebuli iyo sami
policieli. is faqti, rom aRniSnuli saqme faqtiurad da
iuridiulad rTuli iyo, dasturdeba sasamarTlo ganxilvis
orjer gadadebiT damatebiT mtkicebulebaTa mopovebis mizniT.
mTavrobis azriT, ganmcxadeblis patimroba ganpirobebuli iyo
ara marto saqmeSi arsebuli mtkicebulebebis ZaliT da
danaSaulis simZimiT, aramed im safrTxiTac, rom ganmcxadebeli
`xels SeuSlida saqmeze WeSmaritebis dadgenas~. mTavroba
miiCnevs, rom ganmcxadeblis winaswari patimrobis mTliani
xangrZlivoba jdeba `gonivrul vadaSi~ konvenciis me-5 muxlis
me-3 punqtis gagebiT.
90. komisiis azriT, darRveuli iqna me-5 muxlis me-3 punqti
zemoxsenebul saCivarTan mimarTebaSi, radgan xelisuflebis
organoebs ar gaaCndaT Sesabamisi da sakmarisi safuZveli
ganmcxadeblis patimrobaSi datovebisa.
91. sasamarTlom pirvel rigSi unda daadginos, romeli periodia
mxedvelobaSi misaRebi. sasamarTlom daaskvna, rom ganmcxadeblis
prevenciuli patimrobis dro 1996 wlis
Tebervlidan 14
martamde ar eqceva me-5 muxlis pirveli punqtis c qvepunqtis
moqmedebis farglebSi da zemoxsenebuli periodis mimarT ar
gamoiyeneba me-5 muxlis me-3 punqti (ix. zemoT, punqtebi 51, 52 da
75).
miuxedavad
amisa,
sasamarTlos
SeuZlia,
dakavebis
xangrZlivobis gonivrulobis Sefasebis mizniT, mxedvelobaSi
miiRos dakavebis periodis is nawilic, romelze msjelobac mis
kompetencias scildeba (ix. komisiis 1991 wlis 10 oqtombris
gadawyvetileba saqmeze Mitap and Müftüoğlu v. Turkey, ganacxadebi ##
15530/89 da 15531/89, Decisions and Reports 72, gv. 169).
92. ganmcxadeblis winaswari patimroba grZeldeboda 1996 wlis 14
martidan 1997 wlis 9 ivnisamde, anu 14 Tvisa da 26 dRis
ganmavlobaSi. amitom sasamarTlo ganmcxadeblis dakavebis
xangrZlivobis gonivrulobas Seafasebs am periodis safuZvelze.
sasamarTlo aseve mxedvelobaSi miiRebs, rom ganmcxadeblisTvis
winaswari patimrobis Sefardebis momentisTvis ganmcxadebeli
ukve erTi Tvis ganmavlobaSi imyofeboda patimrobaSi 1996 wlis Tebervlidan.
93.
sasamarTlo
imeorebs,
rom
dakavebis
xangrZlivobis
gonivruloba unda Sefasdes yovel konkretul saqmeSi arsebuli
specifikis gaTvaliswinebiT. mocemul saqmeSi gaxangrZlivebuli
dakaveba SeiZleba gamarTlebuli iyos mxolod im SemTxvevaSi,
Tu arsebobs mkafiod gamoxatuli namdvili sajaro interesi,
romelic, udanaSaulobis prezumfciis miuxedavad, gadaswonis
piradi xelSeuxeblobis uflebas.
damajerebloba gonivruli eWvisa, rom dakavebulma pirma Caidina
danaSauli, aris aucilebeli piroba dakavebis gaxangrZlivebis
kanonierebisTvis, magram garkveuli periodis Semdeg igi ukve
aRar kmara. amitom sasamarTlom unda daadginos, iyo Tu ara
sasamarTlo organoebis mier miTiTebuli sxva safuZvlebi
`Sesabamisi~
da
`sakmarisi~
Tavisuflebis
aRkveTis
gaxangrZlivebis dasasabuTeblad (sxva avtoritetul wyaroebs
Soris ix. saqme Punzelt v. the Czech Republic, # 31315/96, punqti 73, 2000
wlis 25 aprili, ar aris Sesuli angariSSi).
94. mocemul saqmeSi saqmis mwarmoebeli organoebis mier
miTiTebuli
patimrobaSi dasatoveblad iyo danaSaulis simZime (ix. zemoT,
punqti 12) da saqmeSi arsebuli misi sawinaaRmdego
erTaderTi
mizezi
ganmcxadeblis
winaswar
mtkicebulebebis sakmarisoba (ix. zemoT, punqti 15). saolqo
sasamarTlos saerTod ar dausabuTebia winaswari patimrobis
vadis gagrZeleba (ix. zemoT, punqtebi 19 da 21)).
sasamarTlos miaCnia, rom ganmcxadeblis mier mkvlelobis
Cadenis eWvi Tavdapirvelad SeiZleba amarTlebda mis dakavebas,
magram igive eWvi ver CaiTvleba `Sesabamis da sakmaris~
safuZvlad TiTqmis 15 Tvis ganmavlobaSi dakavebaSi misi
yofnisTvis, gansakuTrebiT im fonze, rom aRniSnuli eWvi
dausabuTeblad miiCnia [Sidasaxelmwifoebrivma] sasamarTlom da
Sedegad
gaamarTla
ganmcxadebeli.
amitom
ganmcxadeblis
dakavebis xangrZlivoba gadaWarbebuli iyo.
95. Sesabamisad, amasTan dakavSirebiT darRveulia konvenciis me-5
muxlis me-3 punqti.
V. konvenciis me-5 muxlis me-4 punqtis savaraudo darRveva
96. ganmcxadebeli aseve Civis, rom mis mimarT dairRva konvenciis
me-5 muxlis me-4 punqti, romelic adgens:
`yvelas, visac dakavebiT an dapatimrebiT aRekveTa Tavisufleba,
ufleba
aqvs,
mimarTos
sasamarTlos,
romelic
swrafad
ganixilavs misi dapatimrebis marTlzomierebis sakiTxs da
brZanebs gaTavisuflebas, Tu dapatimreba ar aris kanonieri.~
97. ganmcxadebeli Civis, rom mas ar mieca misi winaswari
patimrobis kanonierebis gasaCivrebis SesaZlebloba, radgan
kanoni
krZalavda
winaswari
patimrobis
Semfardebeli
sasamarTlos gadawyvetilebaTa gasaCivrebas.
98. mTavroba acxadebs, rom Sesabamisi Sidasaxelmwifoebrivi
kanonmdebloba ganmcxadebels sakmaris SesaZleblobas aZlevda
misi patimrobis gasaCivrebis TvalsazrisiT. kerZod, misi
patimrobis kanonierebis sakiTxi ganxiluli iqna saolqo
sasamarTlos mier 1996 wlis 31 ivlisis da 14-16 oqtombris
sxdomebze.
99. komisiis azriT, ganmcxadebels, me-5 muxlis me-4 punqtis
sawinaaRmdegod, uari eTqva SesaZleblobaze, gaesaCivrebina misi
winaswari
patimrobis
Sesabamisoba
Sidasaxelmwifoebrivi
kanonmdeblobis materialur da procesualur normebTan.
100. sasamarTlo imeorebs, rom konvenciis me-5 muxlis me-4 punqti
dakavebul an dapatimrebul pirs aniWebs uflebas, gadasinjuli
iqnes im procesualur da materialur pirobebTan Sesabamisoba,
romlebic arsebiTia Tavisuflebis aRkveTis konvenciiseuli
gagebiT `kanonierebisaTvis~. es niSnavs, rom kompetenturma
sasamarTlom unda ganixilos ara marto Sidasaxelmwifoebrivi
kanonmdeblobis procesualur moTxovnebTan Sesabamisoba, aramed
dakavebis ganmapirobebeli eWvis gonivruloba da dapatimrebis da
patimrobaSi yofnis miznis legitimuroba (ix. 1988 wlis 29
noembris ganCineba saqmeze Brogan and Others v. the United Kingdom, Series
A, #145-B, gv. 34-35, punqti 65).
me-5 muxlis me-4 punqti ar iZleva uflebas, rogorc aseTs,
gasaCivrebuli iqnes dakavebis Semfardebeli an dakavebis
gamaxangrZlivebeli
gadawyvetilebebi,
radgan
aRniSnul
debulebaSi laparakia `sasamarTlosTvis mimarTvaze~ da ara
`gasaCivrebaze~. principSi, me-5 muxlis me-4 punqtis moTxovnas
erTi organos mier ganxilvac akmayofilebs im pirobiT, rom
procedura aris sasamarTlo xasiaTis da Sesabamis pirs aZlevs
Sefardebuli
Tavisuflebis
aRkveTis
xasiaTis
Sesaferis
garantiebs (ix. mutatis mutandis, 1971 wlis 18 ivnisis ganCineba
saqmeze De Wilde, Ooms and Versyp v. Belgium, Series A, # 12, gv. 40-41,
punqti 76).
101.
sasamarTlo
aRniSnavs,
winaswari
rom
patimrobis
mxedvelobaSi
saolqo
sasamarTlom
Semfardebel
ganmcxadeblis
ganmcxadeblisTvis
gadawyvetilebebSi
ar
miiRo
saCivrebi misi patimrobis ukanonobasTan dakavSirebiT (ix. zemoT,
punqtebi 19 da 21). garda amisa, saapelacio sasamarTlom da
uzenaesi sasamarTlos sisxlis samarTlis saqmeTa palatis
Tavmjdomarem daadastures, rom ganmcxadeblis patimrobis
kanoniereba sadavo iyo, magram ar Seamowmes ganmcxadeblis
saCivrebi im dros moqmedi sakanonmdeblo SezRudvebis mizeziT
(ix. zemoT, punqtebi 25 da 27).
ganmcxadeblis mier cixis administraciis winaaRmdeg warmoebuli
samoqalaqo-samarTlebrivi warmoeba mxedvelobaSi ar miiReba me-5
muxlis me-4 punqtis miznebisTvis, radgan samoqalaqo saqmeTa
sasamarTloebs ar hqondaT ganmcxadeblis gaTavisuflebis
uflebamosileba, rasac aRniSnuli debuleba moiTxovs. nebismier
SemTxvevaSi, ganmcxadeblis samoqalaqo sarCelis ganxilvisas
sasamarTloebi Semoifarglnen imis SemowmebiT, arsebobda Tu
ara misi patimrobis Sesaxeb oficialuri brZanebebi da ar
SeumowmebiaT
misi
patimrobis
kanoniereba
am
brZanebebis
safuZvelze (ix. zemoT, punqti 29).
aqedan gamomdinare, ganmcxadebels uari eTqva uflebaze,
gaesaCivrebina is procesualuri da materialuri pirobebi,
romlebic
aucilebeli
iyo
misi
winaswari
patimrobis
`kanonierebisTvis~.
102. Sesabamisad, darRveulia konvenciis me-5 muxlis me-4 punqti.
VI. konvenciis 41-e muxlis savaraudo darRveva
103. konvenciis 41-e muxlis Tanaxmad:
`Tu sasamarTlo daadgens, rom dairRva konvencia da misi oqmebi,
xolo
Sidasaxelmwifoebrivi
Sesabamisi
maRali
samarTali
xelSemkvreli
darRvevis
mxaris
mxolod
nawilobrivi gamosworebis SesaZleblobas iZleva, saWiroebis
SemTxvevaSi, sasamarTlo dazaralebul mxares samarTlian
dakmayofilebas miakuTvnebs.~
A. materialuri ziani
104. patimrobis gamo miuRebeli Semosavlebisa da dakarguli
SesaZleblobebis anazRaurebis saxiT ganmcxadebeli iTxovs 256 litis gadaxdas. igi aseve iTxovs 8 600 litis gadaxdas,
romelic man daxarja cixeSi yofnisas damatebiT sakvebze da 1 litis gadaxdas, romelic man daxarja cixeSi yofnisas
damatebiT medikamentebsa da vitaminebze.
105. mTavrobas es moTxovna dausabuTeblad miaCnia.
106. sasamarTlo Tvlis, rom ar arsebobs mizezobrivi kavSiri
dadgenil darRvevebsa da moTxovnil fulad anazRaurebas Soris
(ix., mutatis mutandis, zemoxsenebuli baranovskis saqme, punqti 81, da
zemoxsenebuli punzeltis saqme, punqti 103). amitom sasamarTlos
dausabuTeblad miaCnia ganmcxadeblisTvis mis mier moTxovnili
Tanxis mikuTvneba.
B. aramaterialuri ziani
107. ganmcxadebeli aseve iTxovs 191 600 litis gadaxdas cixeSi
gancdili fsiqikuri da fizikuri zianis anazRaurebis saxiT.
108. mTavrobas moTxovnili Tanxa gadaWarbebulad miaCnia.
109. sasamarTlo Tvlis, rom ganmcxadebelma namdvilad ganicada
aramaterialuri ziani, romelic mxolod darRvevis
dadasturebiT sakmarisad ar kompensirdeba. samarTlianobis
principis safuZvelze sasamarTlo ganmcxadebels miakuTvnebs 60 lits.
C. xarjebi da danaxarjebi
110.
ganmcxadebeli
aseve
iTxovs
lits
Sidasaxelmwifoebrivi
da konvenciuri
organoebis
winaSe
samarTalwarmoebisas gaweuli xarjebis anazRaurebis saxiT da 9 lits Sidasaxelmwifoebrivi warmoebisas gaweuli
satransporto xarjebis anazRaurebis saxiT.
111. mTavrobas moTxovnili Tanxebi gadaWarbebulad miaCnia.
112.
sasamarTlo
imeorebs,
rom
imisaTvis,
rom
xarjebi
unda
anazRaurdes
konvenciis
41-e
muxlis
safuZvelze,
dadasturdes, rom es xarjebi iyo realuri da aucilebeli, aseve
raodenobrivad gonivruli (sxva avtoritetul wyaroebs Soris
ix. saqme Nikolova v. Bulgaria [GC], # 31195/96, punqti 79,ECHR 1999-II).
113.
sasamarTlos
miaCnia,
rom
ganmcxadeblis
mier
Sidasaxelmwifoebrivi samarTalwarmoebisas gaweuli xarjebi ar
iqna gaweuli konvenciis safuZvelze wayenebul mis moTxovnebTan
dakavSirebiT. amitom sasamarTlo uars ambobs am Tanxebis
mikuTvnebaze.
114. rac Seexeba advokatis gasamrjelos, sasamarTlo aRniSnavs,
rom am xarjebis mniSvnelovani nawili dakavSirebuli iyo
sisxlis samarTlis braldebebisgan ganmcxadeblis dacvasTan da
mis saCivrebTan usamarTlo mopyrobis Taobaze, romlebic
komisiis mier dauSveblad gamocxadda. es xarjebi ar aris
aucilebeli
xarjebi,
gaweuli
im
darRveuli
uflebebis
aRsadgenad, romlebic gaTvaliswinebulia konvenciis me-5 muxlis
pirveli, me-3 da me-4 punqtebiT. samarTlianobis principis
safuZvelze sasamarTlo ganmcxadebels miakuTvnebs 40 000 lits
samarTlebrivi xarjebisTvis, plius damatebiTi Rirebulebis
gadasaxadi, romelic SeiZleba am Tanxas daericxos.
D. procentis dakisreba gadaxdis valdebulebis gadacilebisTvis
115.
sasamarTlos
xelT
gaTvaliswinebuli
arsebuli
informaciiT,
procentis odenoba
litvis
am
kanonmdeblobiT
ganCinebis gamotanis momentisTvis aris 9,5% weliwadSi.
aRniSnulis safuZvelze sasamarTlo erTsulovnad:
1.
adgens,
rom
ganmcxadeblis
daqvrivebuli
meuRle
uflebamosilia, gaagrZelos saqmis warmoeba mis nacvlad;
2. uars ambobs mTavrobis pirveladi pretenziis dakmayofilebaze;
3. adgens, rom darRveulia konvenciis me-5 muxlis pirveli punqti
ganmcxadeblis prevenciul patimrobasTan dakavSirebiT;
4. adgens, rom darRveulia konvenciis me-5 muxlis pirveli punqti wlis 4 ivnisidan 31 ivlisamde periodSi ganmcxadeblis
winaswar patimrobasTan dakavSirebiT;
5. adgens, rom darRveulia konvenciis me-5 muxlis pirveli punqti wlis 31 ivlisidan 16 oqtombramde periodSi ganmcxadeblis
winaswar patimrobasTan dakavSirebiT;
6. adgens, rom ar aris darRveuli konvenciis me-5 muxlis me-3
punqti
mosamarTlis
an
sxva
Tanamdebobis
pirisadmi
ganmcxadeblis droulad warudgenlobasTan dakavSirebiT;
7. adgens, rom darRveulia konvenciis me-5 muxlis me-3 punqti
ganmcxadeblis
dakavSirebiT;
winaswari
patimrobis
xangrZlivobasTan
8. adgens, rom darRveulia konvenciis me-5 muxlis me-4 punqti;
9. adgens, rom:
(a) mopasuxe saxelmwifom ganmcxadebels sami Tvis vadaSi unda
gadauxados Semdegi Tanxebi:
(i) 60 000 (samoci aTasi) litvuri liti aramaterialuri zianis
anazRaurebis saxiT;
(ii) 40 000 (ormoci aTasi) litvuri liti, plius damatebiTi
Rirebulebis gadasaxadi, romelic am Tanxas SeiZleba daericxos;
(b) zemoaRniSnuli sami Tvis gasvlis Semdeg angariSsworebis
TariRamde gadasaxdel Tanxas daericxos martivi procenti 9,5%-
is odenobiT;
10. uars ambobs samarTlian dakmayofilebasTan dakavSirebiT
ganmcxadeblis sxva moTxovnebis dakmayofilebaze.
Sesrulebulia inglisur enaze, Setyobinebulia werilobiT 2000
wlis 31 ivliss, sasamarTlos reglamentis 77-e muxlis me-2 da
me-3 punqtebis Sesabamisad.
mdivani: s. dole
Tavmjdomare: j.-p. kosta
© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 13.07.2026. · Źródło