34738/04

WyrokETPCz2007-06-05ECLI:CE:ECHR:2007:0605JUD003473804

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący doświadczyli tortur podczas zatrzymania, a postępowanie krajowe w tej sprawie było nieskuteczne, naruszając odpowiednio art. 3 i art. 13 Konwencji?
Ratio decidendi
Trybunał uznał, że obrażenia skarżących, potwierdzone raportami medycznymi i ustaleniami sądów krajowych, stanowiły tortury, ponieważ były celowe, okrutne i poważne, mające na celu wymuszenie zeznań. W odniesieniu do art. 13, Trybunał stwierdził, że choć początkowe śledztwo było szybkie, to przewlekłość postępowania karnego przeciwko funkcjonariuszom policji, zakończona umorzeniem sprawy z powodu przedawnienia, sprawiła, że środek prawny był nieskuteczny. Trybunał podkreślił, że w sprawach dotyczących tortur państwo ma pozytywny obowiązek zapewnienia szybkiego i skutecznego postępowania, które prowadzi do ukarania sprawców.
Stan faktyczny
Dwóch skarżących, Hidir Yeşil i Haşan Sevim, zostało zatrzymanych 9 września 1996 roku w Stambule pod zarzutem przynależności do Marksistowsko-Leninowskiej Partii Komunistycznej (MLKP). Podczas zatrzymania byli poddawani torturom, co potwierdziły raporty medyczne i późniejsze ustalenia sądów krajowych. Pomimo skazania siedmiu funkcjonariuszy policji za tortury przez sąd pierwszej instancji w 2002 roku, sprawa została ostatecznie umorzona przez Sąd Kasacyjny w 2004 roku z powodu przedawnienia, po ponad ośmiu latach od zdarzeń.
Rozstrzygnięcie
Trybunał jednogłośnie uznał skargę za dopuszczalną. Stwierdził naruszenie art. 3 Konwencji oraz naruszenie art. 13 Konwencji. Uznał, że nie ma potrzeby odrębnego badania zarzutu naruszenia art. 6 Konwencji. Zasądził każdemu ze skarżących 30 000 euro tytułem zadośćuczynienia za szkody niemajątkowe oraz 5 000 euro łącznie na pokrycie kosztów i wydatków, pomniejszone o 850 euro pomocy prawnej. Odrzucił pozostałe roszczenia dotyczące słusznego zadośćuczynienia.

Pełny tekst orzeczenia

CONSEIL DE   L'EUROPE   AVRUPA   KONSEYİ   AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ   YEŞİL VE SEVİM-TÜRKİYE DAVASI   (Başvuru no:34738/04)   KARARIN ÇEVİRİSİ   STRAZBURG   Haziran 2007   İşbu karar AÎHS’nin 44§2 maddesinde belirtilen koşullar çerçevesinde kesinleşecek olup bazı   şekli düzeltmelere tabi olabilir.   ______________________________________________________________________________________   © T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2007. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan   Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,   davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile   Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak   suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.   Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan 34738/04 başvuru no Tu davanın nedeni, bu ülke   vatandaşları olan Hidir Yeşil ve Haşan Sevim’in (başvuranlar), 19 Ağustos 2004 tarihinde   Avrupa İnsan Haklan Sözleşmesi’nin (AİHS) 34. maddesi uyarınca Avrupa İnsan Hakları   Mahkemesi’ne (AİHM) yapmış oldukları başvurudur.   Başvuranlar, AİHM önünde, İstanbul Barosu avukatlarından Sayın F.N. Ertekin   tarafından temsil edilmektedirler,   OLAYLAR   DAVA KOŞULLARI   Başvuranlar sırasıyla 1972 ve 1954 doğumlu olup İstanbul’da ikamet etmektedirler.   Başvuranlar, 9 Eylül 1996 tarihinde polis tarafından yakalanmış ve Marksist Leninist   Komünist Partisi (MLKP) üyesi oldukları şüphesiyle İstanbul Emniyet Müdürlüğü Terörle   Mücadele Şubesi’nde gözaltına alınmışlardır.   Eylül 1996 tarihinde İstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi (DGM) Cumhuriyet   Başsavcısı, Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele Şubesi’nin talebi üzerine başvuranların   gözaltı sürelerinin 23 Eylül 1996 tarihine kadar uzatılmasına karar vermiştir.   Başvuranlar 18 Eylül 1996 tarihinde Cumhuriyet Başsavcısı tarafından dinlenmiş ve   başvuranlar aleyhlerindeki suçlamaları reddetmişlerdir. Ayrıca Hidir Yeşil sağlık durumunun   iyi olmadığını ve Haşan Sevim de gözaltında bulunduğu sırada kötü muameleye maruz   kaldığını ileri sürmüşlerdir.   Cumhuriyet Başsavcısı aynı tarihte başvuranların İstanbul Adli Tıp Kurumu’nda   görevli bir adli tıp uzmanı tarafından muayene edilmelerine karar vermiştir. Adli tıp uzmanı   aynı gün düzenlediği sağlık raporunda Hidir Yeşil’in göğsünün sol kısmında birbirine paralel   seyreden 1x3 ebadından kabuklanmış sıyrık alanları ve sol kolda hareket kısıtlılığı tespit   edildiğini belirtmiştir. Adli tıp uzmanı, başvuranın gözaltında bulunduğu sırada dövüldüğünü,   elektroşoka maruz kaldığını, tazyikli su tutulduğunu ve cinsel organının sıkıldığını ileri   sürdüğünü tespit etmiş ve Hidir Yeşile’e beş günlük iş göremezlik raporu vermiştir. Haşan   Sevim’le ilgili olarak ise adli tıp uzmanı, Sevim’in ağrı şikayetlerinin bulunduğunu ve   özellikle de sol dirsek ve bilekte olmak üzere vücudun tamamında hareket kısıtlılığı tespit   edildiğini belirtmiştir. İlgilinin de gözaltında bulunduğu sırada dövüldüğünü, asıldığını,   tazyikli suya ve elektroşoka maruz kaldığını iddia etmesi üzerine adli tıp doktoru nörolojik ve   ürolojik muayenelerin yapılmasına karar vermiştir.   Aynı gün Hasan Sevim nörolojik ve ürolojik muayeneden geçirilmiş ve yapılan   muayeneler sonucunda patolojik bir bulguya ve parmaklarda ağrıya rastlanmamıştır. Bu   muayeneler sonucunda adli tıp doktoru on günlük iş göremezlik raporu vermiştir.   Yine 18 Eylül 1996 tarihinde başvuranlar, İstanbul DGM Yedek Hakimliği’ne   sevkedilmiş ve ifadeleri alındıktan soma başvuranların tutuklu olarak yargılanmalarına karar   verilmiştir. Başvuranlar bir kez daha gözaltında bulundukları sırada kötü muameleye maruz   kaldıklarını ileri sürmüşlerdir.   Ekim 1996 tarihinde başvuranların gözaltından sorumlu polis memurları aleyhinde   başlatılan cezai soruşturma çerçevesinde davaya bakmakla yükümlü Cumhuriyet Savcısı   ratione loci yetkisizlik kararı vermiş ve dava dosyasını Fatih Cumhuriyet Savcılığına   sevketmiştir.   Fatih Cumhuriyet Savcısı, 23 Ekim 1996 tarihinde Emniyet Müdürlüğü Terörle   Mücadele Şubesinden başvuranlar adına düzenlenen sağlık raporlarım, ifadeleri ve aynı   zamanda gözaltı kayıtlarının bir nüshasını talep etmiştir. Fatih Cumhuriyet Savcısı,   ifadelerinin   alınması   amacıyla   başvuranların   gözaltından   sorumlu   polis   memurlarının   çağrılmasına karar vermiştir.   yılının Aralık ayı ile 1997 yılının Nisan ayı arasında Cumhuriyet Savcısı   tarafından başvuranların gözaltından sorumlu olan Bayram Kartal, Yusuf Öz, Ali İhsan Kaya,   Mustafa Ünal, Yalçın Büyükhan, Zafer Virlan ve Nafiz Aktaş isimli polis memurlarının   ifadeleri alınmıştır. Polis memurları, başvuranlara kötü muamelede bulundukları iddialarını   reddetmişlerdir.   İstanbul Ağır Ceza Mahkemesi Cumhuriyet Savcısı 7 Mayıs 1997 tarihinde Türk Ceza   Kanunu’nun 243. maddesi uyarınca yedi polis memuru aleyhinde ceza savası açmıştır.   Cumhuriyet Savcısı yedi polis memurunu, aralarından başvuranların da bulunduğu on iki   kişiye gözaltı sırasında kötü muamele etmekle itham etmiştir. Başvuranlar müdahil taraf   olarak bu davaya katılmışlardır.   Ağır Ceza Mahkemesi, 13 Mayıs 1997 tarihinde ilk duruşmasını düzenlemiş ve   duruşma sırasında Sakarya Ağır Ceza Mahkemesinden başvuranlarla ilgili ek bilgi talep   edilmesine karar verilmiştir.   Ağır Ceza Mahkemesi, 30 Eylül 1997 tarihli duruşma sırasında sanıkların ifadelerini   dinlemiştir. Sanıklar başvuranlara kötü muamelede bulundukları iddialarını reddetmişlerdir.   Bununla birlikte yakalama sırasından güç kullanmak zorunda kaldıklarım ifade etmişlerdir.   Ağır Ceza Mahkemesi, 25 Kasım 1997 ve 29 Nisan 1999 tarihleri arasında yedi   duruşma düzenlemiştir.   Ağır Ceza Mahkemesi, 22 Haziran 1999 tarihinde iki şikayetçinin ifadelerini dinlemiş   ve tarafları yüzleştirmeden önce şikayetçi olan diğer kişilerin de ifadelerinin alınmasına ve   Sakarya Ağır Ceza Mahkemesinden istenen soruşturmanın cevabının beklenmesine karar   vermiştir. Aynı duruşma sırasında başvuranların avukatı, 18 ve 20 Eylül 1996 tarihlerinde   Sakarya Cezaevinde bulunan mağdurlarla yapılan görüşmelerin yer aldığı İşkenceyi Önleme   Komitesinin raporunun dosyaya eklenmesini talep etmiştir.   Ağır Ceza Mahkemesi   Ekim 1999 tarihinde başvuranların avukatı tarafından   İşkenceyi Önleme Komitesinin raporunun dava dosyasına eklenmesi yönünde dile getirilen   talebin reddedilmesine karar vermiş ve başvuranların istinabe yoluyla ifadelerinin alınmasına   karar vermiştir.   Başvuranlar 21 Mart 2000 tarihinde Gebze Ağır Ceza Mahkemesi tarafından   dinlenmiştir. Başvuranlar gözaltında bulundukları sırada kötü muameleye maruz kaldıklarını   ileri sürmüşlerdir. Başvuranlar Bayram Kartla ve Yusuf Öz’ü tanıdıklarını beyan etmiş ve   yüzleştirme yapılmasına karar verilmesi durumunda diğer polis memurlarını da teşhis   edebileceklerini belirtmişlerdir.   Ağır Ceza Mahkemesi 5 Haziran 2000 tarihinde başvuranların istinabe yoluyla alınan   ifadelerinin dava dosyasına eklendiğini tespit etmiştir.   Ağır Ceza Mahkemesi 22 Haziran ve 25 Ekim 2000 tarihlerinde, tanıklık etmeleri   amacıyla C.Y. ve S.K. isimli iki mağdurun adreslerinin tespit edilmesine karar vermiştir.   Ocak ve 2 Mayıs 2001 tarihli duruşmalarda C.Y. ve S. K. isimli kişilerin ifadelerine   başvurulmuş ve bu kişiler gözaltında bulundukları sırada kötü muameleye maruz kaldıklarım   ileri sürmüşlerdir. Ağır Ceza Mahkemesi, TCK’nın 243. maddesinde öngörülen suçlar için   sayılı Kanun’un uygulanıp uygulanamayacağına ilişkin Anayasa Mahkemesi önünde   görülmekte olan bir başvurunun sonucunun beklenmesine karar vermiştir.   Ağır Ceza Mahkemesi, 16 Temmuz, 19 Kasım 2001 ve 28 Şubat 2002 tarihli   duruşmalarda Anayasa Mahkemesi’nin, TCK’nın 243. maddesinde öngörülen suçlar için 4616   sayılı   Kanun’un   uygulanıp   uygulanamayacağı   hususunda   henüz   herhangi   bir   görüş   bildirmediğini tespit etmiştir. Bununla birlikte Ağır Ceza Mahkemesi adresi tespit edilemeyen   bir sanığın ifadesinin alınmasından vazgeçmiş ve son görüşlerini sunmaları amacıyla   mağdurlara süre tanımıştır.   Ağır Ceza Mahkemesi, 25 Nisan 2002 tarihli bir kararla şikayetçi olan kişilerin   dövüldüklerinin,   boğazlarının   sıkıldığının,   kıyafetlerinin   çıkarıldığının,   hırpalandıklarının,   tehdit edildiklerinin, tazyikli suya ve elektroşoka maruz bırakıldıklarının, uykudan ve   ihtiyaçlarım giderme imkanından yoksun bırakıldıklarının tespit edildiğine karar vermiştir.   Ağır Ceza Mahkemesi, bu eylemlerin mağdurları itirafa zorlamak amacıyla polis memurları   tarafından gerçekleştirildiğine ve şiddetli acılara sebebiyet verdiklerini tespit etmiştir. Ağır   Ceza Mahkemesi ayrıca şikayetçilerin beyanlarının ve düzenlenen sağlık raporlarının, polis   memurlarının sözkonusu yaraların ilgili kişilerin yakalandıkları sırada meydana geldiği   yönündeki savunmalarını desteklemediğine kanaat getirmiştir. Ceza Muhakemeleri Usulü   Kanunu’nun yasak sorgu yöntemleri arasında işkence altında sorgu yapılmasını yasaklayan   135. maddesine ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin maddelerine atıfla bulunan Ağır   Ceza Mahkemesi, polis memurlarının işkence yapmak suçundan suçlu olduklarına karar   vermiştir (TCK’nın 243 § 1. maddesi). Bu nedenle Ağır Ceza Mahkemesi, Bayram Kartal’ı on   ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve iki ay on beş gün süreyle görevden   uzaklaştırılmasına karar vermiştir. Mahkeme diğer altı polis memurunun on bir ay yirmi gün   hapis cezası ile cezalandırılmalarına ve üç ay süreyle görevden uzaklaştırılmalarına karar   vermiştir. Ağır Ceza Mahkemesi, sanıkların suçu tekrar etmeyeceklerine kanaat getirerek bu   cezaların infazının, Cezaların İnfazı Hakkındaki 647 sayılı Kanun’un 6. maddesi uyarınca   ertelenmesine karar vermiştir.   Yargıtay, 5 Mayıs 2004 tarihinde ilk derece mahkemesi kararını onaylayarak sanıklar   hakkındaki kamu davasının zamanaşımı nedeniyle ortadan kaldırılmasına karar vermiştir.   HUKUK AÇISINDAN   I.   AİHS’NİN 3. MADDESİNİN İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI HAKKINDA   Başvuranlar AİHS’nin 3. maddesinin ihlal edildiği ileri sürmektedirler.   A. Kabuledilebilirlik Hakkında   AİHM bu şikayetin AİHS’nin 35 § 3. maddesi bakımından açıkça dayanaktan yoksun   olmadığım tespit etmektedir. AİHM ayrıca başka hiçbir kabuledilemezlik gerekçesi tespit   etmemektedir. Bu nedenle sözkonusu başvurunun kabuledilebilir ilan edilmesi uygun   olacaktır.   B. Esas Hakkında   Hükümet başvuranların iddialarına karşı çıkmaktadır.   AİHM mevcut davada adli tıp doktorları tarafından düzenlenen sağlık raporlarının,   gözaltı süresinin sonunda başvuranların vücudunda ciddi yaraların tespit edildiğini ortaya   koyduğunu tespit etmekte ve hiç kimse bu yaraların daha önceki bir dönemde meydana   gelmediği hususunda AİHM önünde bir itiraz dile getirmemektedir. Öte yandan ulusal   mahkemeler önünde ve AİHM önünde görülen ceza davası sırasında taraflarca sunulan delil   unsurları, polis memurları tarafından yapıldığı ileri sürülen çeşitli şiddet eylemlerine ilişkin   başvuranların beyanlarım doğrular niteliktedir. Bu nedenle, dosyada yer alan delil unsurları ve   dikkate alındığında ve ulusal mahkemelerin de kabul ettiği gibi AİHM de başvuranların çeşitli   şiddet eylemlerine maruz kaldıklarını kabul etmektedir.   AİHM özellikle de İstanbul Ağır Ceza Mahkemesi’nin başvuranların karşı karşıya   kaldıkları eylemleri, şiddet düzeylerini ve bu eylemlerin, görevleri çerçevesinde hareket eden   devlet memurları tarafından isnat edilen suçlamalarla ilgili olarak bilgi almak ya da gözaltında   bulunan kişileri itirafa zorlamak amacıyla bilinçli olarak gerçekleştirildiğini dikkate alarak   işkence   olarak   nitelendirdiğini   tespit   etmektedir.   AİHM   bu   kararlardan   ayrılmasını   gerektirecek bir neden görmemekte ve genel olarak değerlendirildiğinde, başvuranlara   uygulanan şiddet eylemlerinin, acımasız ve ciddi nitelikte olduğuna ve bunların “şiddetli”   acıların yaşanmasına neden olabilecek türden olduklarına kanaat getirmiştir. Bu nedenle bu   eylemlerin, AİHS’nin 3. maddesi “işkence” olarak değerlendirilmesi gerekmektedir.   Sonuç olarak AİHS’nin 3. maddesi ihlal edilmiştir.   II. AİHS’NİN 13. MADDESİNİN İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI HAKKINDA   Başvuranlar, kötü muamele iddiaları karşısında yetkililerin etkili bir şekilde hareket   etmediklerini ileri sürmekte ve AİHS’nin 13. maddesine atıfta bulunmaktadırlar.   A. Kabuledilebilirlik Hakkında   AİHM bu şikayetin AİHS’nin 35 § 3. maddesi bakımından açıkça dayanaktan yoksun   olmadığını tespit etmektedir. AİHM ayrıca başka hiçbir kabuledilemezlik gerekçesi tespit   etmemektedir. Bu nedenle sözkonusu başvurunun kabuledilebilir ilan edilmesi uygun   olacaktır.   B. Esas Hakkında   Hükümet soruşturmanın etkili bir şekilde yürütüldüğünü ve soruşturmanın “etkili”   olup olmamasının başvuranlar lehine bir sonuç çıkıp çıkmaması ile ilgili olmadığını   belirtmektedir. Hükümet bununla ilgili olarak ulusal mahkemelerin yalnızca kanunları   uyguladığını ve davanın süresi ile ilgili olarak yetkili makamların suçlanamayacağını ifade   etmektedir. Hükümet sanık sayısının ve şikayetçi sayısının çok olması sebebiyle sözkonusu   davanın, tartışmasız bir şekilde karmaşıklık arz ettiğine dikkat çekmektedir. Adli yetkililer,   ifadelerin   alınması   hususunda   alışılmışın   dışında   güçlüklerle   karşılaşmışlardır.   Zira   başvuranlar ulusal mahkemelerle aktif olarak işbirliği yapmamış ve bu durum da davanın   yavaş ilerlemesine katkıda bulunmuştur,   AİHM, kendisine sunulan delillerden hareketle, başvuranların maruz kaldıkları   işkenceden Savunmacı Devletin sorumlu olduğuna karar vermiştir. Bu nedenle başvuranlar   tarafından ileri sürülen şikayetler, AİHS’nin 13. maddesi bakımından “savunulabilir”   niteliktedir. Bu nedenle yetkili makamların, Batı ve diğerleri-Türkiye (no: 33097/96 ve   57834/00) davasında ifade edilen gereklilikleri karşılayabilecek şekilde etkili bir soruşturma   açma ve yürütme zorunluluğunu bulunmaktadır. Ayrıca AİHM, bir devlet memurunun   AİHS’nin 3. maddesine aykırı şekilde muamelelerde bulunmakla itham edildiği durumlarda,   bu kişinin suçluluğu ispatlandığında kamu görevine devam etmesi mümkün olmadığından   kendisi ile ilgili olan bir soruşturma ya da dava sırasında görevine devam etmesinin   anlaşılmasının güç olduğunu tekrarlamaktadır (mutatls mutandis, Abdühamet Yanum-Türkiye,   no: 32446/96, 2 Kasım 2004).   Her ne olursa olsun, mahkumiyet kararlarının açıklanma ve infaz edilme safhaları da   dahil olmak üzere bu türden bir davanın yürütülmesinin ve tamamlanmasının, af gibi istisnai   tedbirler nedeniyle kesintiye uğraması ya da dikkatli ve özenli olma gerekliliği ile uyuşmayan hukuki   ertelemeler nedeniyle zamanaşımına uğramaları prensip olarak kabuledilemez niteliktedir (Okkalı-Türkiye,   no: 52067/99, 17 Ekim 2006). Kötü muamele iddiaları hakkında soruşturma yürütülmesi sözkonusu   olduğunda yasalara uygunluk ilkesi çerçevesinde kamu güvenini sağlamak ve suç ortaklığı yapıldığı ya   da yasal olmayan eylemlere müsamaha gösterildiği izleniminin önlenmesi için yetkili makamların ivedi   cevabının esas teşkil ettiği düşünülebilir {Batı ve diğerleri kararı).   AİHM sözkonusu polis memurlarının, TCK’ııın 243, maddesi bakımından işkence   altında itirafa zorlama suçundan dolayı   Mahkemesine sevkedildiklerini tespit   Mayıs 1997 tarihinde İstanbul Ağır Ceza   etmektedir. Bu nedenle İstanbul Savcılığının   sorumluları ivedi bir şekilde teşhis ettiğine ve başvuranların şikayetleri ile ilgili olarak olası   sorumlulukları tespit ettiğine kanaat getirilmesi mümkündür. Böylece AİHM’ye göre   sözkonusu hukuki gerekliliklerle bağdaşan bir hazırlık soruşturması yapılıp yapılmadığının   tespit edilmesinden ziyade burada asıl sözkonusu olan, Türk mahkemelerinin sorumluların   cezalandırılması arzusunda olup olmadıklarının incelenmesidir.   Ceza davası ile ilgili olarak AİHM öncelikle bir bütün olarak değerlendirildiğinde   dava süresinin uzun olduğu kanaatindedir. Ağır Ceza Mahkemesi, olayların meydana geldiği   tarihten beş yıl ve yedi ay sonra başvuranlara işkence yaptıkları gerekçesiyle polis   memurlarının suçlu olduklarına karar vermiştir. Bununla birlikte Yargıtay’ın temyiz   başvurusu hakkında görüş bildirmek ve bütün dava süresince görevlerine devam eden ve   başvuranlara işkence yaptıkları iddia edilen polis memurları aleyhinde açılan kamu davasının   zamanaşımı nedeniyle ortadan kaldırılmasına karar vermek için iki yıl ve bir ay beklemesi de   dikkat çeken bir konudur. Dava olayların üzerinden sekiz yıldan fazla bir sürenin geçmiş   olması nedeniyle kapanmıştır.   AİHM için AİHS’nin 3. maddesinde yer alan ifadeler dikkate alındığında (Jalloh- Almanya   [Büyük Daire], no: 54810/00), Türk mahkemelerinin, zamanaşımına uğramadan evvelden davayı sonuca   bağlamak amacıyla dava koşullarının ciddiyetinin gerektirdiği pozitif tedbirleri almaları gerektiği konusu   şüphe götürmemektedir.   Bu nedenle polislerin yargılanması için davada harcanan toplam süre dikkate   alındığında, ki bu süre yaklaşık sekiz saattir, AİHM Türk yetkililerin yeteri ölçüde hızlı   davrandıklarına ve makul düzeyde özen gösterdiklerine kanaat getirilemeyeceği kanaatindedir   zira şiddet eylemlerini gerçekleştiren kişiler, işkence yapmakla suçlu ilan edilmelerine rağmen   cezalandırılmamıştır. Bu durum başvurana işkence yaptıkları iddia edilen kişiler aleyhinde   açılan kamu davasının kapanmasına sebebiyet veren olaylar nedeniyle, cezai yargılama   yolunun AİHS’nin 13. maddesi bakımından “etkili” olmaktan uzak olduğunu ortaya koymak   için yeterlidir zira kullanılan başvuru yolu, hukuken olduğu kadar uygulamada da etkili   olmalıdır.   Sonuç olarak AİHS’nin 13. maddesi ihlal edilmiştir.   III. AİHS’NİN 6. MADDESİNİN İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI HAKKINDA   Başvuranlar, polisler aleyhine yapılan yargılamanın adil olmadığını ve makul sürede   sonuçlanmadığım ileri sürmekte ve AİHS’nin 6. maddesine atıfta bulunmaktadırlar.   Hükümet bu iddiaya karşı çıkmaktadır.   AİHM ileri sürülen bu şikayetin yukarıda incelenen şikayetle ilgili olduğunu tespit   etmekte ve bu nedenle kabuledilebilir ilan edilmesinin uygun olacağına kanaat getirmektedir.   Bununla birlikte AİHS’nin 13. maddesi ile ilgili olarak yapılan tespit dikkate alındığında   mevcut davada bu maddenin ihlal edilip edilmediğinin ayrıca incelenmesinin gerekli   olmadığına karar vermiştir.   IV. AİHS’NİN 41. MADDESİNİN UYGULANMASI HAKKINDA,   A. Tazminat   Manevi tazminat olarak Hidir Yeşil 80.000 Euro, Haşan Sevim ise 100.000 Euro talep   etmektedir.   Hükümet bu taleplerin aşırı olduğu kanaatindedir.   Başvuranların mağduru oldukları ve AİHS’nin 3. ve 13. maddeleri bakımından tespit   edilen ihlallerin ciddiyeti dikkate alındığında AİHM başvuranların her birine manevi tazminat   olarak 30.000 Euro ödenmesine karar vermiştir.   B. Masraf ve harcamalar   Başvuranlar ulusal mahkemeler önünde yapılan masraf ve harcamalar için 634 Euro ve   AİHM önünde yapılan masraf ve harcamalar için 7.946 Euro talep etmektedirler. Başvuranlar   bununla ilgili olarak iki adet makbuz sunmaktadırlar.   Hükümet bu iddiaların aşırı olduğunu belirtmektedir.   AİHM’ııin içtihadı uyarınca ancak gerçekten yapılan ve makul miktardaki masraf ve   harcamalar geri ödenebilmektedir. Mevcut davada ve elindeki mevcut unsurlar ve yukarıda   yer alan kriterler uyarınca AİHM başvuranlara toplu olarak tüm masraf ve harcamalar için   5.000 Euro ödenmesine ve bu miktardan adli yardım olarak ödenen 850 Euro’nun   düşürülmesine karar vermiştir.   C. Gecikme Faizi   Gecikme faizi olarak, Avrupa Merkez Bankası’nııı marjinal kredi kolaylıklarına   uyguladığı faiz oranına üç puanlık bir artış eklenmektedir.   BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK AİHM OYBİRLİĞİYLE;   1. Başvurunun kabuledilebilir olduğuna;   2. AİHS’nin 3. maddesinin ihlal edildiğine;   3. AİHS’nin 13. maddesinin ihlal edildiğine;   4. AİHS’nin 6. maddesine ilişkin olarak ileri sürülen şikayetin ayrıca incelenmesinin   gerekli olmadığına;   5. a) AİHS’nin 44 § 2. maddesi gereğince kararın kesinleştiği tarihten itibaren üç ay   içerisinde, ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden Y.T.L.’ye çevrilmek üzere   Savunmacı Hükümet tarafından başvuranların her birine manevi tazminat olarak   30.000 Euro (otuz bin Euro), masraf ve harcamalar için toplu olarak 5.000 Euro   (beş bin Euro) ödenmesine;   b) Söz konusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar,   Avrupa Merkez Bankasının   o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan   fazlasına eşit oranda basit faizin uygulanmasına;   6. Adil tazmine ilişkin olarak dile getirilen taleplerin reddedilmesine;   Karar vermiştir.   İşbu karar Fransızca olarak hazırlanmış ve AİHM iç tüzüğünün 77   maddelerine uygun olarak 5 Haziran 2007 tarihinde yazıyla bildirilmiştir.   § 2. ve 3.

© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 13.07.2026. · Źródło