35044/97

CONSEIL DE   L'EUROPE   AVRUPA   KONSEYİ   AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ   HASAN KILIÇ - TÜRKİYE DAVASI   (Başvuru no:35044/97)   NİHAİ KARARIN ÖZET ÇEVİRİSİ   STRASBOURG   Haziran 2005   Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan (35044/97) başvuru no’lu davanın   nedeni, bu ülke vatandaşı Hasan Kılıç’ın (başvuran) Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin   (AİHS) eski 25. maddesi uyarınca Avrupa İnsan Hakları Komisyonu’na (Komisyon) 24   Kasım 1995 tarihinde yapmış olduğu başvurudur.   Başvuran İstanbul Barosu avukatlarından Ş. Turan ve M. İriz tarafından temsil   edilmektedir.   Başvuran AİHS’nin 3. maddesine atıfta bulunarak gözaltında işkenceye maruz   kaldığını ileri sürmekte ve mevcut davada uygulanan cezai yargılama yolunun etkisiz   olduğunu dile getirmektedir. Başvuran aynı zamanda AİHS’nin 5.,6. ve 14. maddelerinin ihlal   edildiğinden şikayetçi olmaktadır.   Başvuru 1 Nisan 2003 tarihinde kabuledilebilir bulunmuştur.   OLAYLAR   I. Davanın Koşulları   Hasan Kılıç adlı başvuran 1974 doğumlu olup halen Bursa Cezaevi’nde tutulu   bulunmaktadır. Başvuran olayların meydana geldiği dönemde öğrencidir.   A. Başvuranın yakalanıp gözaltına alınması   ______________________________________________________________________________________   © T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2005. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan   Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,   davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile   Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak   suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.   1. Başvuranın yorumu   Mayıs 1994 tarihinde başvuran İstanbul Gayrettepe Emniyet Müdürlüğü Terörle   Mücadele Şubesi polisleri tarafından Beyoğlu’nda bir kafede yakalanmıştır. Yakalama   esnasında polisler başvuranı tekme ve darbelerle araca bindirmişler ve Emniyet Müdürlüğü’ne   götürerek burada gözaltına almışlardır.   Başvuranın ağzı ve burnu kanadığı halde polis tarafından gözleri bağlanıp bodrum   katına indirilmiş ve özel eşyaları alınmıştır. Başvuran bir gün boyunca beton zemin üzerinde   yemeden içmeden oturmak, kimi zaman da uyumaması için tek ayak üzerinde durmak   zorunda bırakılmıştır.   Ardından başvuran bir üst kata çıkarılarak burada jenital organlarına işkence yapılmış   ve tecavüzle tehdit edilmiştir.   Polis memurları başvuranı, İstanbul’da PKK adına yapılan birçok bombalı saldırıya   karıştığını kabul etmeye zorlamışlardır. Başvuranın bunu kabul etmemesi üzerine kendisine   birkaç gün daha işkence yapılıp kötü muamelede bulunulmuştur.   Mayıs 1994 tarihinde başvuran, PKK içinde bomba uzmanı olarak çalıştığını kabul   ettiğini bildiren bir ifade imzalamıştır. Fakat başvuranın gözaltı bununla da sona ermemiş,   doğal ihtiyaçlarından mahrum bırakılarak altı gün daha gözaltında tutulmuştur.   Gözaltı süresinin sona erdiği 25 Mayıs 1994 tarihinde başvuran İstanbul Adli Tıp   Kurumu’na gönderilmiş ve burada kendisiyle birlikte suçlanan diğer altı kişinin muayene   edilmesi sonucunda düzenlenen rapora göre başvuranın vücudunda hiçbir darbe izi ya da yara   tespit edilmemiştir.   Muayeneden sonra başvuran İstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi (DGM)   Cumhuriyet Savcısı’nın karşısına çıkarılmıştır. Başvuran hakkındaki suçlamaları ve işkence   altında alındığı gerekçesiyle polis tarafından alınan ifadesini reddetmiştir. Fakat başvuranın   bu beyanları tutanağa geçirilmemiştir.   2. Hükümet’in yorumu   Mayıs 1994 tarihinde PKK üyesi olduklarından şüphelenilen iki kişi, yani   başvuranın kardeşi H.K. ile suç ortağı Ş.A. Beyoğlu Postanesi’ne bomba koymayı planlarken   bombanın zamanından önce patlaması üzerine H.K. ölmüş, Ş.A. ise yaralı olarak ele   geçirilmiştir. Önce Emniyet Müdürlüğü’nde ardından savcılıkta dinlenen Ş.A. başvuranla   birlikte diğer üç kişinin adını vererek, bu kişilerin bulunduğu yeri de polise bildirmiştir.   Sonuçta PKK’ya üye olduğundan şüphe edilen başvuran aynı tarihte yakalanmıştır.   Başvuranla birlikte suçlanan diğer kişiler 25 Mayıs 1994 tarihine kadar gözaltında   tutulmuşlardır. Bu tarihte Cumhuriyet Savcısı başvuranın ifadesini almış ve ilgili kişi   gözaltında iken kötü muameleye maruz kaldığı yönünde hiçbir şikayette bulunmamıştır.   Yine aynı tarihte başvuran DGM’ye çıkarılmış ve Cumhuriyet Savcısı’na verdiği   ifadeyi doğruladığından, tutuklu yargılanmasına karar verilmiştir.   B. Başvuranın tutuklanmasından sonra yapılan sağlık muayenesi   Başvuran 25 Mayıs 1994 tarihinde Bayrampaşa Cezaevi’ne sevk edilmiştir.   Mayıs 1994 tarihinde cezaevi hekimi tarafından muayene edilen başvuranın sol   elinde uyuşma saptanmıştır.   Haziran 1994 tarihinde Cezaevi İdaresi bu raporu Eyüp Cumhuriyet Savcılığı’na   göndermiştir. Savcılık başvuranı Adli Tıp Kurumu’na göndermeye karar vermiştir.   Haziran 1994 tarihinde Adli Tıp Kurumu, cezaevi hekiminin düzenlediği raporu   onaylamıştır. Yapılan muayenede uyuşukluk ve karıncalanmanın devam ettiği ve her iki kola   ve parmaklara kadar yayıldığı tespit edilmiştir. Herhangi bir dış travmatik lezyon   saptanmadığı için Adli Tıp Kurumu hekimi, ilgili kişinin tehlike altında olmadığı sonucuna   vararak beş günlük istirahat vermiştir.   C. Başvurana işkence yaptıkları iddia edilen kişiler hakkında başlatılan cezai   işlemler   Temmuz 1994 tarihinde başvuran İstanbul Cumhuriyet Savcılığı’na kendisini   gözaltına tutan polis memurları hakkında şikayet dilekçesi vermiştir. Başvuran 29 Haziran   tarihli sağlık raporuna dayanarak, kendisine elektrik verildiğini, asıldığını, hayalarının   sıkıldığını ve falakaya yatırıldığını belirtmiş, ayrıca gözleri bağlıyken bir ifadeyi imzalamak   zorunda bırakıldığını açıklamıştır.   Ocak ve 13 Şubat 1995 tarihlerinde İstanbul Cumhuriyet Başsavcısı sırasıyla polis   memuru Ü.K. ile komiser Ö.D.’yi dinlemiştir. Sözkonusu kişiler gözaltının bitiminde   düzenlenen sağlık raporunda, başvuranın maruz kaldığını iddia ettiği kötü muameleler   konusunda herhangi bir şey belirtilmediğini dile getirerek, benzeri iddiaların, güvenlik   güçlerini yıldırmak isteyen PKK üyeleri tarafından örgütün emri doğrultusunda sıklıkla   ortaya atıldığını eklemişlerdir. Sözkonusu iki emniyet mensubu haklarındaki suçlamalara   karşı çıkarak, başvurana cezaevine girişinden uzun bir süre verilen raporun hiçbir kanıtlayıcı   değer taşımadığını beyan etmişlerdir. İşin aslı PKK üyeleri cezaevlerinde şikayette   bulunabilmek için kendi kendilerine zarar verebilmektedirler.   Şubat 1995 tarihinde İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, sözkonusu polis memurları   hakkında, devlet görevlilerinin zorla ifade almak amacıyla kötü muamelede bulunmalarını   yasaklayan Türk Ceza Kanunu’nun 243. maddesi uyarınca İstanbul Ağır Ceza   Mahkemesi’nde dava açmıştır.   Haziran 1995 tarihinde Ağır Ceza Mahkemesi davalı polis memurlarının isnat   edilen suçları işlediklerine dair kesin ve ikna edici delillerin bulunmayışı nedeniyle ilgili   kişilerin beraat etmelerine karar vermiştir. Başvuranın dayanaktan yoksun iddialarının soyut   iddialar olmanın ötesine geçemediğini belirten Mahkeme, sözkonusu kişinin olaylar hakkında   anlattıklarının da çelişkili olduğuna kanaat getirmiştir.   Savcılık Ağır Ceza Mahkemesi’nin verdiği kararı temyize götürmediğinden, karar 15   Haziran 1995 tarihinde kesinleşmiştir. TCK’nın 371. maddesi uyarınca davaya müdahil taraf   olarak katılmayan başvuran da kararı temyize götürememiştir.   D. Başvurana karşı açılan dava   Haziran 1994 tarihinde Savcılık, başvuran hakkında PKK’ya üye olmak   suçlamasıyla DGM’ye dava açmıştır.   Temmuz 1995 tarihinde başvuran tutuklu ve sanıklara yapılan kötü muameleleri   protesto etmek amacıyla açlık grevine başlamıştır.   Son olarak DGM başvurana 12 yıl 6 ay hapis cezası vermiş ve bu karar 8 Şubat 1999   tarihinde kesinleşmiştir.   HUKUK AÇISINDAN   I. AİHS’NİN 3. MADDESİNİN İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI HAKKINDA   Başvuran kendisini itirafa zorlamak için gözaltında yapılan işkenceler dolayısı ile   AİHS’nin 3. maddesinin ihlal edildiğini iddia etmektedir.   A. Tarafların Savları   1. Hükümet   Hükümet, gözaltının bitiminden otuz dört gün sonra, 29 Haziran 1994 tarihinde alınan   sağlık raporunun hiçbir ispat değeri taşımadığını ve AİHS’nin 3. maddesi açısından da hiçbir   sonuca ulaştıramayacağını ileri sürmektedir. Buna karşılık 25 Mayıs 1994 tarihli rapor,   olayların kronolojik düzeni için düşünüldüğünde başvuranı yalanlamak için yeterlidir.   Sonuç olarak Hükümet Erdagöz-Türkiye (22 Ekim 1997 Derleme Kararlar ve   Hükümler 1997-VI, s. 2312, § 42) kararına gönderme yapmakta ve AİHM’den, İstanbul Ağır   Ceza Mahkemesi’nin verdiği hükme temel oluşturan tespitlere katılmasını ve mevcut davada,   Devlet’in belirtilen olaylarda sorumluluğunu ortaya koyacak hiçbir unsurun bulunmadığı   yönünde karar vermesini talep etmektedir.   2. Başvuran   Başvuran gözaltına alınmadan önce herhangi bir sağlık muayenesinden   geçirilmediğinin altını çizmekte ve 25 Mayıs 1994 tarihli rapor ile beş gün sonra verilen rapor   arasında saptanan farkın ancak yapılan ilk muayenenin yüzeyselliğinin bir kanıtı olabileceğini   ileri sürmektedir.   Böylelikle başvuran, Erdagöz kararında   belirtilen durumun kendisininkine   benzemediğini, zira kendisinin olaylara ilişkin yaptığı açıklamaların hiçbir karışıklığa yol   açmadığını ve hapsedilmesinden sonra gerçekleştirilen muayenede elde edilen sonuçlarla   desteklendiğini dile getirmektedir.   B. AİHM’nin Takdiri   AİHM başvuranın gözaltı bitiminde, 25 Mayıs 1994 tarihinde İstanbul Adli Tıp   Kurumu tarafından muayene edildiğini ve vücudunda hiçbir şiddet izine rastlanmadığını   kaydetmektedir. Oysa başvuranı 30 Mayıs 1994 tarihinde muayene eden Bayrampaşa Cezaevi   doktoru elde ve sol serçe parmakta duyu kaybı saptamıştır. Bu tanı 29 Haziran 1994 tarihinde   Adli Tıp Kurumu tarafından onaylanmış ve bulguların vücudun üst uzuvlarına kadar yayıldığı   gözlemlendiğinden beş günlük istirahat vermiştir.   Bilindiği üzere bir kimse tek başına tutuklu bulundurulurken meydana gelen her türlü   yaralanma, olaylara dair güçlü karinelere sebebiyet verdiğinden (Salman-Turkiye [GC],   no 21986/93, § 100, CEDH 2000-VII), AİHM mevcut şikayete kaynaklık eden olayların   tespit edilmesi amacıyla dayanak alınacak delilin, yeterince ciddi, açık ve uyumlu bir dizi   emareden doğması gerektiğini hatırlatır (Dikme- Türkiye, no 20869/92, § 73, CEDH 2000-   VIII). Bu son noktada, başvuranın on günlük gözaltı süresince ne bir avukata, doktora,   yakınına ya da arkadaşına erişim hakkından yararlandığını, ne hakim önüne çıkarıldığını   hatırlatmak uygun olacaktır. Tüm bu süre boyunca başvuran tamamen, başta kendisini   sorgulamakla görevli olanlar olmak üzere polis memurlarının insafına bırakılmıştır.   Daha önce de benzer durumlarla karşılaşan AİHM, bazı kötü muamele biçimleri ile bir   kişinin vücudunun üst bölgelerinde tespit edilen duyu kaybı, karıncalanma ve ağrıdan   başlayıp (Bkz., örneğin, Algür-Türkiye, no 32574/96, §§ 14 ve 16, 22 Ekim 2002 ; Yaz-   Türkiye, no 29485/95, §§ 12 ve 15, 22 Temmuz 2003 ve Ayşe Tepe -Türkiye, no 29422/95, §§   ve 18, 22 Temmuz 2003) kollardaki sinir ağında oluşan lezyonlara kadar uzanan (Aksoy-   Türkiye, 18 Aralık 1996, Derleme 1996-VI, s. 2278, § 60) rahatsızlıklar arasındaki az çok   yakın ilişkiyi görmezlikten gelemez. AİHM kesin hüküm vermekten kaçınarak, başvuranın   dayanak aldığı tıbbi belgelerin bu hususta kesin bir tespit teşkil etmemekle birlikte,   kollarından asıldığı yönündeki iddiasına inandırıcılık katabileceği kanaatindedir.   İlgili kişi özgürlüğünden yoksun bırakılmasının başlangıcında sağlık muayenesinden   geçirilmediği için, tespit edilen semptoma yol açan olayların, yakalanmasından önceki   dönemde meydana gelmiş olabileceği ileri sürülemez. Dolayısıyla bu semptomun kaynağı   hakkında makul bir açıklama getirmek ve sözkonusu iddiayı şüpheye düşürebilecek olayları   doğrulayan kanıtlar sunmak Hükümet’in sorumluluğundadır (Bkz., diğerleri arasında,   Selmouni-Fransa [GC], no: 25803/94, § 87, CEDH 1999-V; Berktay-Türkiye, no: 22493/93, §   167, 1 Mart 2001, ve Altay-Türkiye, no: 22279/93, § 50, 22 Mayıs 2001).   Oysa aşağıda belirtilen nedenlerden dolayı Hükümet’in açıklamaları AİHM tarafından   ikna edici bulunmamıştır.   Öncelikle 25 Mayıs 1994 tarihinde gerçekleştirilen muayeneyi 29 Haziran 1994 günlü   muayeneden ayıran yaklaşık bir aylık süreye dayanan argüman incelendiğinde zayıf olduğu   ortaya çıkmaktadır, zira yapılan son muayene ile 30 Mayıs 1994 tarihinde, yani başvuranın   gözaltına alınmasından beş gün sonra, cezaevi doktoru tarafından yapılan muayenede konan   ilk tanı doğrulanmıştır.   Ayrıca İstanbul Ağır Ceza Mahkemesi’ni davalı iki polis memuru hakkında beraat   kararı vermeye sevk eden gerekçeleri, kendisini haklı kılıyormuş gibi gösteren Hükümet’e, bu   hususta da katılmak mümkün değildir.   Her şeyden önce şu sebeple ki, işkenceci olduğundan şüphe edilen bir kimsenin beraat   etmesi, Savunmacı Devlet’in, AİHS’nin 3. maddesi açısından, denetimi altındaki bireylere   karşı taşıdığı sorumluluğu ortadan kaldırmamaktadır (Yaz, § 30, ve Berktay, § 168). İkincisi,   bu sorumluluk dikkate alındığında, emniyet yetkilileri, tutukluların polisi yıldırmak için kendi   kendilerine zarar vermelerinin sıkça rastlanan bir yöntem olduğu gibi varsayımlar ardına   sığınamazlar.   Elbette kabul edilemeyecek olan benzeri yöntemler şayet bu kadar yaygın ise, şüpheli   koşullar altında gözaltına alınan kişilerin öncelikle eksiksiz bir şekilde sağlık muayenesinden   geçirilmelerini sağlamak ve bu kişilerin tutuklu bulundukları cezaevlerinde yeterli gözetim   tedbirlerini almak yine yetkili mercilere düşen bir görevdir.   Her ne sebepten olursa olsun, 30 Mayıs ve 29 Haziran tarihlerinde gerçekleştirilen   muayeneler arasındaki süreçte başvuranın durumunun ağırlaştığını belirtmek gerekir. O halde   burada sözkonusu olan, zamanla ağırlaşma eğilimli ve en geç ilk tanının konmasından hemen   sonra daha gelişmiş bir nörolojik muayeneye, ardından ise tıbbi takibe konu olması gerekse de   doğası gereği, gözaltı süresinin bitiminde ortaya çıkartılabilecek bir problemdir. Bu ayrıca   cezaevi yetkililerinin, başvuranın davranışlarını ve gerçek sağlık durumunu daha yakından   izlemelerini sağlayabilirdi.   AİHM’nin takdirine sunulan unsurların bütünü ve özellikle dosyada yer alan üç sağlık   raporu arasındaki uyuşmazlığa Hükümet tarafından makul bir açıklama getirilemediği dikkate   alındığında, ilk yapılan muayenenin usulüne uygun biçimde gerçekleştirilmediği ve son iki   rapora göre kollarda tespit edilen rahatsızlığın, Hükümetin sorumluluğunu taşıdığı kötü   muameleden kaynaklandığı sonucuna varılması gerekmektedir.   AİHM bu tespit ışığında, diğer fiziksel ve psikolojik şiddet iddialarının mevcut davada   kanıtlanmasındaki güçlük dikkate alındığında, bunların doğruluğunu araştırma   zorunluluğunun bulunmadığı kanaatindedir.   Sonuç olarak AİHM, AİHS’nin 3. maddesinin ihlal edildiğine karar vermiştir.   II. AİHS’NİN 13. MADDESİNİN İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI HAKKINDA   Başvuran kendisine işkence yapanların cezasız kalmasıyla mevcut davada etkisiz kalan   Hukuk sisteminin uygulamadaki zayıflığına işaret ederek, AİHS’nin 13. maddesine atıfta   bulunmaktadır.   A. Tarafların Savları   Hükümet, başvuranın davalı polis memurlarının yargılanmasına müdahil taraf olarak   katılmadığı gözönünde bulundurulduğunda, AİHS’nin 3. maddesine dayanan şikayetin   “savunulabilir” olmayışının, 13. madde açısından ortaya hiçbir sorun çıkarmadığını ileri   sürmektedir.   Başvuran ise diğer yandan, zanlı iki polis memurunu aklamak amacıyla davaya bakan   hakimlerin, iddialarını destekleyen tıbbi belgeleri gerektiği gibi dikkate almadıklarından   şikayetçi olmaktadır. Sözkonusu kişilerin masum oldukları varsayılsa bile gerçek   sorumluların tespit edilmesi ve cezalandırılması gerekmekteydi. Bunu gerçekleştirmeyen   yetkili hakimler aslında, maruz kalınan haksızlığın telafi edilmesi için yapılacak bir tazminat   başvurusunun başarı şansının önünü tamamen kapamışlardır.   B. AİHM’nin Takdiri   Sözkonusu hak, doğası gereği, AİHS’nin 13. maddesi gereğince Devletlerin sunmak   zorunda oldukları hukuki başvuru yolu türü açısından bazı sonuçlar içermektedir. AİHS’nin 3.   maddesinde öngörülen hakların ihlal edildiğine ilişkin “savunulabilir” iddialar sözkonusu   olduğunda (Z. ve diğerleri-Birleşik Krallık [GC], no 29392/95, § 108, CEDH 2001-V), gerek   maddi gerekse manevi zararın tazmin edilmesi ilkesel olarak mümkün olup, tazminat   rejiminin bu başlık altında uygulanacak bir parçasını teşkil etmektedir (ibidem, § 109, ve,   mutatis mutandis, Öneryıldız- Türkiye [GC], no 48939/99, § 107, CEDH 2004-XII).   Şayet benzeri diğer davlarda AİHM 13. madde kapsamında bazen, sorumluların tespit   edilip cezalandırılmalarını sağlayacak, etkili soruşturmaların yapılmadığını teyit etmişse de   (Bkz., örneğin, Aksoy, s. 2286, § 95 ; Aydın -Türkiye, 25 Eylül 1997, Derleme 1997-VI, ss.   1895-1896, § 103 ; bu konu hakkındaki tartışma için, bkz., İlhan -Türkiye [GC], no 22277/93,   §§ 91-93, CEDH 2000-VII, ve Assenov-Bulgaristan, 28 Ekim 1998, Derleme 1998-VIII, s.   3290, § 102), bunun nedeni, böylesi bir soruşturmanın yokluğunda, Türk hukukundaki ceza   soruşturmaları ile idari veya hukuki başvuru yolları arasında usul açısından mevcut olan sıkı   bağ nedeniyle mağdurun, kendisine tazminat verilmesi için açık olan başvuru yolunu   kullanmasının imkansız olduğu bir durumda bulunabilmiş olması idi (Bkz., örneğin, Salman,   § 109).   AİHS’nin ne 13. ne de bir diğer hükmü başvurana üçüncü kişiler hakkında adli işlem   başlatmak ve mahkum ettirmek hakkı tanımadığından, başvuranın şikayeti tam olarak bu   çerçeve içinde yer almaktadır (Perez-Fransa [GC], no 47287/99, § 70, CEDH 2004-I).   Buradan çıkan sonuca göre mevcut davada AİHM’nin görevi sadece, başvuranın   elbette Sözleşme’nin 3. maddesine göre “savunulabilir” şikayeti karşısında, Türk Ceza   Hukuku’nun işleyiş tarzının, başvuranı etkili bir başvuru yolu kullanmaktan alıkoyup   koymadığını araştırmak olacaktır.   Mevcut davada Savcılık tarafından mahkemeye çıkarılan iki polis memuru hakkında   başlatılan cezai yargılama, ilgili kişilerin beraat etmeleriyle sonuçlanmıştır. Sonuçta verilen   hükme göre, ne herhangi bir kötü muamelenin varlığı, ne de şu veya bu polis memurunun   belirtilen olaylara herhangi bir şekilde dahil olduğu tespit edilmiştir (Hasan Kılıç-Türkiye, no   35044/97, 1 Nisan 2003). Davaya bakan hakimler, özellikle zanlı polis memurlarının verdiği   ifadelerden ve başvuranın sözlerinde gözlerinin bağlı olduğu zamana dair ortaya çıkan   çelişkiden yola çıkarak, ne daha derin bir ek soruşturma yürütülmesini, ne de son iki sağlık   raporunda belirtilen sonuçların doğruluğunu teyit etmek amacıyla ekspertiz yapılması   yönünde karar almışlardır. Böylelikle davaya bakan hakimler, sadece ilgilide tespit edilen   rahatsızlıkların kaynağını değil, aynı zamanda bu rahatsızlıkların tespitindeki gecikmeye yol   açmış olabilecek ihmalkarlıkların nedenlerini de aydınlatma olasılığını ortadan   kaldırmışlardır.   Sonuç olarak mevcut davada uygulanan cezai yargılama yolu, idare ve hukuk   mahkemeleri tarafından kendisine tazminat verilmesi için başvuranın çaba göstermesini   makul kılan hiçbir dayanak sunmamıştır, çünkü başvuranın bu ve diğer davalarda olduğu gibi,   en azından kötü muamele mağduru olduğunu kanıtlaması gerekmiştir (Hasan Kılıç, adıgeçen   karar).   Bu itibarla AİHM, Hükümet tarafından ortaya konanın aksine, başvuranın müdahil   taraf olması halinde kullanabilecek olduğu temyiz yolunun, soruşturmanın ya da davanın   sonuçlarını kaydadeğer bir şekilde değiştirebileceğine ikna olmamıştır (Bkz., örneğin,   Şenses).   Sonuç olarak mevcut davada AİHS’nin 13. maddesi ihlal edilmiştir.   II. AİHS’NİN 41. MADDESİNİN UYGULANMASI HAKKINDA   AİHS’nin 41. maddesinde belirtilen unsurlar.   A. Tazminat   Başvuran maddi tazminat olarak 33.739,50 Amerikan Doları (USD) talep etmektedir.   Aylık 271 USD asgari ücreti baz alan başvuran, hapis cezasını çektikten sonra normal yaşama   dönene kadar maruz kaldığı gelir kaybından söz etmektedir.   Başvuran diğer yandan, gözaltındayken yaşadıklarından, özellikle maruz kaldığı   şiddetten kaynaklanan manevi zarar için 50.000 USD talep etmektedir.   Hükümet bu miktarlara karşı çıkmakta olup, bunların hem fahiş tutarda olduğunu hem   de adil bir tazminin hiçbir surette makul sınırları aşmaması ve haksız zenginliğe yol açmaması   gerektiğini belirtmektedir.   Tespit edilen şiddet olayları ile başvuranın dile getirdiği maddi zarar arasında   nedensellik bağı bulunmayışı nedeniyle AİHM maddi tazminat talebinin kabul   edilemeyeceğine kanaat getirmiştir. Buna karşılık AİHM manevi zarar için hakkaniyete uygun   olarak için 15.000 Euro ödenmesine karar vermiştir.   B. Masraf ve Harcamalar   Başvuran yaptığı masraf ve harcamalar için 4148 Euro talep ederek bu tutarın belli bir   ölçüde hesap dökümünü çıkarmakta ve Bakanlık tarifesine göre belirlenen avukatlık ücretleri   için de sözkonusu miktara 857 Euro eklemektedir.   Hükümet sözkonusu talep kanıtlanmadığından ve fahiş tutarda olduğundan AİHM’den   bunu reddetmesini talep etmektedir.   AİHM Sözleşme’nin 41. maddesi uyarınca yalnızca gerçekten yapılmış olan ve makul   tutarda olan masrafların ödenebileceğini hatırlatır (Nikolova-Bulgaristan [GC], no: 31195/96,   § 79, CEDH 1999-II). Başvuran iddialarına ilişkin ne bir kanıtlayıcı belge ne de bir yazı   tebliğ ettiğinden, AİHM bunların bu haliyle kabul edilemeyeceğine kanaat getirmiştir. Ne var   ki mevcut davanın hazırlanması için başvuranın, 21 Şubat 2001 tarihinde Avrupa Konseyi   tarafından adli yardım adı altında yapılan 625,04 Euro ile karşılanmayan bazı harcamalar   yapmış olması gerektiğinden, AİHM masraf ve harcamalar için 1.500 (binbeşyüz) Euro   ödenmesinin makul olduğuna karar vermiştir.   C. Gecikme Faizi   AİHM, Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı %3 'lük   bir faiz oranının uygulanacağını belirtmektedir   BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK AİHM OYBİRLİĞİYLE,   1. AİHS’nin 3. maddesinin ihlal edildiğine,   2. AİHS’nin 3. maddesi ile birlikte 13. maddesinin de ihlal edildiğine,   3. a) AİHS’nin 44 § 2 maddesi gereğince kararın kesinleştiği tarihten itibaren üç ay   içinde, ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden TL’ye çevrilmek üzere Savunmacı   Hükümet tarafından başvurana,   i. manevi tazminat için 15.000 (onbeş bin) Euro ödenmesine,   ii. masraf ve harcamalar için 1.500 (bin beş yüz) Euro ödenmesine;   iii. yukarıdaki miktarların her türlü vergiden muaf tutulmasına;   (b) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar Hükümet   tarafından, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan   fazlasına eşit oranda basit faizi ödenmesine;   4. Adil tazmine ilişkin diğer taleplerin reddine;   karar vermiştir.   İşbu karar Fransızca olarak hazırlanmış ve AİHM’nin iç tüzüğünün 77 §§ 2 ve 3   maddesine uygun olarak 28 Haziran 2005 tarihinde yazıyla bildirilmiştir.