35065/97

AVRUPA   KONSEYĐ   C O U N C I L O F   E U R O P E   AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ   ĐKĐNCĐ DAĐRE   N.M. - TÜRKĐYE DAVASI   (Baꢀvuru no: 42175/05)   KARAR   (Kayıttan Düꢀme)   Mart 2008   ______________________________________________________________________________________   © T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2005. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan   Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,   davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile   Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak   suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.   OLAYLAR   N.M. isimli baꢀvuran 1969 doğumlu bir Đran vatandaꢀıdır ve Kastamonu’da ikamet   etmektedir. Baꢀvuran, AĐHM huzurunda New York Barosu avukatlarından D. Abadi   tarafından temsil edilmektedir.   Taraflarca sunulduğu ꢀekliyle dava olayları ꢀöyle özetlenebilir.   Ağustos 2002 tarihinde, baꢀvuran ile oğulları yasadıꢀı yollardan Türkiye’ye   girmiꢀlerdir.   Baꢀvuranın vermiꢀ olduğu bilgiye göre, baꢀvuranın babası 1986 yılında baꢀvuranın   erkek kardeꢀini vurmuꢀ ve öldürmüꢀ, sonrasında da hapse girmiꢀtir. Babası hapishanedeyken   baꢀvuranın ailesi maddi sıkıntılarla karꢀılaꢀmıꢀ ve baꢀvuranın annesi fahiꢀelik yapmaya   baꢀlamıꢀtır. 1990 yılında, baꢀvuranın annesi polis tarafından yakalanmıꢀ ve zinadan suçlu   bulunmuꢀtur. Ekim 1990’da taꢀlanarak öldürülmüꢀtür. Bu sırada baꢀvuran evli olup bir erkek   çocuğu bulunmaktadır. Bu olaylardan sonra eꢀi baꢀvuranı terk etmiꢀtir. Baꢀvuran, annesinin   ölümünün ardından ruhsal bunalım geçirmiꢀtir. Baꢀvuranın iki erkek kardeꢀi ile kız kardeꢀi   intihar etmiꢀtir. Bu arada, baꢀvuranın babası hapishaneden çıkmıꢀtır. Baꢀvuran, kendisini   sürekli olarak taciz eden babası ile birlikte yaꢀamaya baꢀlamıꢀtır. Baꢀvuranın babası yeniden   evlenmiꢀ ve baꢀvuranı üvey annesinin babası ile evlenmeye zorlamıꢀtır. Bu evlilikten   baꢀvuranın bir erkek çocuğu daha olmuꢀtur.   Baꢀvuran ile oğulları Van’a geldiğinde, baꢀvuran bir kaçakçıdan sahte evrak temin   etmiꢀ ve bu evraka dayanarak polise kaydolmuꢀtur. Baꢀvuran daha sonra Birleꢀmiꢀ Milletler   Mülteciler Yüksek Komiserliği’ne sığınma hakkı talebinde bulunmuꢀtur. Baꢀvuranın sığınma   talebi, Birleꢀmiꢀ Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği tarafından reddedilmiꢀtir.   Baꢀvuran, 2004 yılında Türkiye’den ayrılmıꢀtır. Hükümet, baꢀvuranın kendi rızası ile   ayrıldığını ileri sürerken, baꢀvuran yasadıꢀı olarak sınır dıꢀı edildiğini iddia etmiꢀtir. Baꢀvuran   Đran’a geldiğinde, Đran polisi tarafından zulme maruz bırakılmamıꢀ, ancak yasadıꢀı yollarla   Đran’dan ayrıldığı için para cezasına çarptırılmıꢀtır. Bu olaydan kısa bir süre sonra, baꢀvuran   yeniden yasadıꢀı yollarla Türkiye’ye girmiꢀtir. Van’da polis tarafından yakalanmıꢀ ve tekrar   sınır dıꢀı edilmiꢀtir. Bu kez, baꢀvuran Đran sınırına geldiğinde, Đran Đstihbarat Servisi   tarafından yakalanmıꢀtır. Baꢀvuran, Türk makamları için casusluk yapmakla suçlanmıꢀ ve   iddiaya göre kötü muamele görmüꢀtür. Baꢀvuranın anlattığına göre, kefaletle tahliye   edilmeden önce 27 gün boyunca alıkonmuꢀtur.   Baꢀvuran ile oğulları, 19 Aralık 2004 tarihinde yeniden Türkiye’ye kaçmıꢀtır. Sahte   pasaportu olduğundan dolayı baꢀvuran sınırda kaydolmamıꢀtır. Bu kez, Van yerine   Kütahya’ya gitmiꢀtir. Mülteci statüsü için yeniden Birleꢀmiꢀ Milletler Mülteciler Yüksek   Komiserliği’ne baꢀvurmuꢀtur.   yılının sonuna doğru, Birleꢀmiꢀ Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği   baꢀvuranın davasını yeniden açmaya karar vermiꢀtir. 21 Ekim 2005 tarihinde, baꢀvuran polis   tarafından yakalanmıꢀtır. Dosyasının Birleꢀmiꢀ Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği   makamları tarafından incelenmekte olduğunu polise anlattıktan sonra serbest bırakılmıꢀtır.   yılının Kasım ayının baꢀında, Birleꢀmiꢀ Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği   baꢀvuranla görüꢀmüꢀtür.   Kasım 2005 tarihinde, Kütahya polisi baꢀvuranla iletiꢀime geçmiꢀtir. Baꢀvurana   Van’a –Türkiye’ye yasa dıꢀı yollardan girdiği sınıra- gitmesi söylenmiꢀtir.   Aralık 2005’te baꢀvuran Van’a geri dönmüꢀtür.   Ocak 2006 tarihinde, Birleꢀmiꢀ Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği   baꢀvuranın talebini reddetmiꢀtir. Bu karar, 23 Mart 2006 tarihinde baꢀvurana tebliğ edilmiꢀtir.   AĐHM ÖNÜNDEKĐ USUL   Baꢀvuran, 25 Kasım 2005 tarihinde baꢀvurusunu AĐHM’ye sunmuꢀtur. AĐHM, 28   Kasım 2005 tarihinde AĐHM Đçtüzüğü’nün 39. maddesini uygulamaya karar vermiꢀtir.   Baꢀvuranın avukatı, Birleꢀmiꢀ Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği’nin 23 ꢁubat   tarihinde baꢀvuran ile oğullarına mülteci statüsü verdiğini 28 Mart 2007 tarihli bir   mektup ve faks mesajı ile AĐHM’ye bildirmiꢀ ve baꢀvuran ile oğullarının “Birleꢀmiꢀ Milletler   Mülteciler Yüksek Komiserliği Mülteci Sertifikalarının” kopyalarını sunmuꢀtur.   Hükümet, Đçiꢀleri Bakanlığı’nın 27 Nisan 2007 tarihinde baꢀvuran ile oğullarına 18   Ağustos 2007 tarihine kadar -üçüncü bir ülkeye yerleꢀinceye kadar- geçerli oturma izni   verdiğini 4 Haziran 2007 tarihli bir mektupla AĐHM’ye bildirmiꢀtir.   Hükümet, 12 Eylül 2007 tarihinde baꢀvuran ile oğullarının oturma izinlerinin 17   Ağustos 2008 tarihine kadar uzatıldığını 11 Ekim 2007 tarihli bir mektupla AĐHM’ye   bildirmiꢀtir.   ꢁĐKAYETLER   Baꢀvuran, sınır dıꢀı edilme riski altında bulunduğu ve Đran’a dönmesi halinde hem Đran   makamlarından hem de ailesinden zulüm göreceğini ileri sürmüꢀ ve bu ꢀikayetini AĐHS’nin 3.   ve 13. maddelerine dayandırmıꢀtır.   HUKUK   Baꢀvuran, Đran’a zorunlu dönüꢀünün AĐHS’nin 3. ve 13. maddelerince güvence altına   alınan haklarını ihlal edeceği konusunda ꢀikayetçi olmuꢀtur.   AĐHM, baꢀvuran ile oğullarına üçüncü bir ülkeye yerleꢀene kadar 17 Ağustos 2008   tarihine kadar geçerli yenilenebilir oturma izni verildiğini kaydetmektedir. Bu nedenle,   baꢀvuran ꢀu anda sınır dıꢀı edilme konusunda direkt risk altında değildir ve sınır dıꢀı edilmeye   maruz bırakılmadığı için de 3. maddeye aykırı bir risk sözkonusu değildir.   Bu ꢀartlarda, AĐHM, AĐHS’nin 37. maddesinin 1 (a) bendi anlamı dahilinde, artık   baꢀvuruyu incelemeye devam etmenin haklı bir gerekçesi olmadığı kararına varır (Carmen   Emilia Rojas Arenas / Hollanda, no. 1989/07). Ayrıca AĐHM, in fine 37/1 madde uyarınca,   AĐHS ve Protokollerinde tanımlandığı ꢀekliyle insan haklarına saygıya iliꢀkin olarak,   baꢀvurunun incelenmesine devam edilmesini gerektiren hiçbir özel koꢀul tespit etmemektedir.   Dolayısıyla, AĐHM, AĐHS’nin 29/3 maddesi ile AĐHM Đçtüzüğünün 39. maddesinin artık   davaya uygulanmaması ve davanın kayıttan düꢀürülmesi gerektiği kararını verir.   BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK AĐHM, OYBĐRLĐĞĐYLE,   Baꢀvurunun kayıttan düşürülmesine karar vermiꢀtir.   4