35075/97

* * * .   * * * * AVRUPA   KONSEYİ   CONSEIL DE *   L’EUROPE   * * *   AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ   BABA- TÜRKİYE DAVASI   (Başvuru no:35075/97)   KARARIN ÖZET ÇEVİRİSİ   STRAZBURG   Ekim 2006   İşbu karar AİHS’nin 44§2. maddesinde belirtilen koşullar çerçevesinde kesinleşecek olup   bazı şekli düzeltmelere tabi olabilir.   ______________________________________________________________________________________   © T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2006. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan   Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,   davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile   Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak   suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.   Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan (35075/97) başvuru no’lu davanın nedeni, bu   ülke vatandaşı Murat Baba’ın (başvuran) 25 Şubat 1997 tarihinde Avrupa İnsan Hakları   Sözleşmesinin eski (AÎHS) 25. maddesi uyarınca Avrupa însan Hakları Mahkemesine   (Mahkeme) yapmış olduğu başvurudur.   Adli yardım hizmetinden yararlandırılan başvuran, AİHM önünde İstanbul Barosu   avukatlarından V. Soytekin tarafından temsil edilmektedir.   OLAYLAR   I . D A V A K O Ş U L L A R I   9 3 5 d o ğ u m lu b a ş v u ra n , O rd u ’ d a ik a m e t e tm e k te o lu p , m a ra n g o z lu k y a p m a k ta d ır.   Başvuran, Kumru Belediyesi ile yaptığı sözleşme gereği, Belediye’ ye ait bir bina için   ahşap kapılar imal etmiştir. Yaptığı işler için kendisine ödenmesi gereken ücretin yalnızca bir   kısmının ödenmesi üzerine, Belediye’ ye karşı dava açarak, alacağı ücretin geriye kalanının   ödenmesini talep etmiştir.   Kumru Asliye Sulh Hukuk Mahkemesi, 8 Haziran 1995 tarihinde verdiği kararla   başvuranı haklı bularak, 30 Kasım 1994 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yıllık %30   gecikme faiziyle birlikte başvurana 37 460 000 TL tazminat ödenmesine hükmetmiştir.   Bu karara istinaden başvuran, Kumru Belediyesi’ ne karşı icra davası açmıştır. Kumru   İcra Hakimi 28 Eylül 1995 tarihinde aldığı kararla Kumru Belediyesi’ ne ait banka   hesaplarına el konulması emrini vermiştir. Ancak Belediye’nin hesaplarındaki meblağ,   ödenmesi gereken borç tutarının altındaydı, Bir belediyenin gayri menkulleri hacze konu   olamayacağından, başvuranın alacağının tamamım tahsil etme yönündeki girişimleri daha   ileriye gidememiştir.   Başvuran, AİHM’ye gönderdiği 17 Ocak 2006 tarihli mektubunda, henüz hiçbir   ödemenin kendisine yapılmadığı bilgisini aktarmıştır.   HUKUK AÇISINDAN   L A Î H S ’ N İ N 1 N O ’ L U E K P R O T O K O L Ü ’ N Ü N 1 . M A D D E S İ N İ N İ H L A L İ İ D D İ A S I   HAKKINDA   Başvuran, 1 No’lu Ek Protokol’ün 1. maddesine atıfta bulunarak, yerel mahkemelerce   lehinde verilmiş kesin kararların uygulanmaması nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiğini   ileri sürmüştür.   A. Kabuledilebilirlik hakkında   AİHM, içtihatlarından doğan kriterler ışığında ve elindeki mevcut unsurların tümü göz   önüne alındığında başvurunun kabuledilebiîir olduğuna ve esastan incelenmesi gerektiği   kanaatine varmıştır. AİHM başvuruda hiçbir kabuledilmezlik gerekçesi ile karşılaşamadığını   tespit etmiştir.   B. Esas hakkında   Hükümet, ihlal olduğu iddiasına itiraz etmektedir.   AİHM, içtihatlarından doğan ilkeye göre; talep edilebilir olmak için varlığı kanıtlanan   bir ‘alacağın’ 1 No’ lu Ek Protokol’ün 1, maddesi bakımından bir ‘mülkiyet’ teşkil   edebileceğini hatırlatmaktadır (bkz. Yunan rafinerileri Stran ve Stratis Andreadis -   Yunanistan 9 Aralık 1994 tarihli karar, no: 301- B ve Bourdov - Rusya, no:59498/00).   Mevcut davada hal böyledir.   AİHM, mevcut davada Asliye Sulh Hukuk Mahkemesi’ nin , 8 H aziran 1995 tarihinde   verdiği kararla başvuranı haklı bularak, 30 Kasım 1994 tarihinden itibaren geçerli olmak   üzere yıllık %30 gecikme faiziyle birlikte başvurana 37 460 000 TL tazminat ödenmesine   hükmettiğini gözlemlemiştir. Bununla birlikte AİHM, başvuranın bir belediyenin   gayrimenkullerinin haczedilmesine müsaade etmeyen yürürlükteki ulusal kanun ve   belediyenin banka hesaplarında yeterli bakiye bulunmaması nedeniyle sözkonusu kararın   uygulanmasını sağlamak imkanına sahip olamadığım dikkate almıştır. AÎHM, ulusal   makamların kesin kararları uygulamaktan imtina ederek bu müdahale için hiçbir gerekçe   göstermeksizin başvuranı mülkiyet hakkından mahrum bıraktıklarını kaydetmektedir (.Dragne   vd. - R om anya, no. 78047/01, par. 39, 7 avril 2005, et Sabin P opescu - R om anya, no.   48102/99, par. 81 2 Mart 2004).   Diğer taraftan Hükümet, mevcut davada verilmiş adli kararların uygulanmamasının   yol açtığı müdahaleyi haklı gösterecek bir gerekçe sunmamıştır. Bu yüzden Hükümet’in   müdahalesi keyfidir ve yasallık ilkesini ihlal etmiştir. Böylesi bir sonuç AİHM’ yi, toplumun   genel menfaati ile başvuranın bireysel haklan arasındaki adil dengenin korunup   korunmadığını araştırmaktan muaf tutmaktadır (Metaxas ~ Yunanistan, no. 8415/02, par. 19,   Mayıs 2004).   Bu nedenlerle 1 No’ lu Ek Protokol’ ün 1. maddesi ihlal edilmiştir.   II. A İ H S ’N İ N 41. M A D D E S İ ’N İ N U Y G U L A N M A S I   AİHS’nin 41. m addesi:   “ M a h k e m e işb u S ö z le şm e v e P ro to k o lle rin in ih la l e d ild iğ in e k a ra r v e rirse v e ilg ili Y ü k se k S ö z le şm e c i   Tarafın iç hukuku bu ihlali ancak kısmen telafi edebiliyorsa, Mahkeme, gerektiği takdirde, hakkaniyete   uygun bir surette, zarar gören tarafın tatminine hükmeder.”   A. Tazminat   Başvuran, maddi tazminat olarak 8 631 Euro talep etmektedir. Bu meblağa, ulusal   mahkemeler ve AİHM önünde yapılmış masraf ve harcamalar da dahildir. Bunun dışında,   manevi tazminat olarak da 5 000 Euro talep etmektedir.   Bu talepleri temelden yoksun bulan Hükümet, itiraz etmektdiı*.   Kendi hesaplama yöntemini uygulayan AİHM,. içtihatlarının ışığında, başvurana   alacağının Ödenmeyen kısmıyla birlikte maddi tazminat olarak 1 175 Euro ödenmesini makul   . takdir etmiştir.   AİHM, ihlalin tespitinin kendi başına, başvuranın uğradığı manevi zarar için adil bir   tazmin sağladığını takdir etmektedir,   AİHM, masraf ve harcama konusunu bir sonraki başlık altında incelemenin uygun   olacağı kanaatindedir.   B. Masraf ve harcamalar   Elindeki mevcut unsurları ve içtihatlarından doğan kriterleri göz Önüne alan AİHM,   başvurana hakkaniyete uygun olarak, Avrupa Konseyi tarafından verilen 630 Euro’luk adli   yardım miktarı düşürülmek üzere toplam 2 000 Euro ödenmesine karar vermiştir.   C. G ec i k m e f a iz i   Gecikme faizi olarak, Avrupa Merkez Bankasinın marjinal kredi kolaylıklarına   uyguladığı faiz oranına üç puan eklenecektir.   BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, AÎHM OYBİRLİĞİYLE;   1. Başvurunun kabul edilebilir olduğuna;   . 1 N o ’ l u E k P r o t o k o l ’ ü n 1 . m a d d e s i n i n ihlal edildiğine;   . İ h la lin te s p itin in m a n e v i ta z m in iç in y e te r li olacağına;   . a ) A İ H S ’ n in 4 4 § 2 m a d d e s i g e r e ğ in c e k a r a r ın k e s in le ş tiğ i ta r ih te n itib a r e n ü ç a y iç in d e ,   döviz kuru üzerinden Y.T.L.’ye çevrilmek üzere, Savunmacı Hükümet tarafından başvurana:   i . m a d d i t a z m i n a t i ç i n 1 1 7 5 E u r o ( b i n y ü z y e t m i ş b e ş ) ödenmesine;   ii.masraf ve harcamalar için Avrupa Konseyi tarafından verilen 630 Euro’luk adli   yardım miktarı düşülmek üzere üzere toplam 2 000 Euro (iki bin) ödenmesine;   iii. bu miktarın yansıtılabilecek her türlü vergiden muaftutulmasına;   b) Sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar Hükümet   tarafından, Avrupa Merkez Bankasinın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan   fazlasına eşit oranda faiz uygulanmasına;   5. A dil tazm ine ilişkin diğer taleplerin reddine;   Karar vermiştir.   İşbu karar Fransızca olarak hazırlanmış ve AİHM’nin iç tüzüğünün 77 §§ 1 ve 3.   maddesine uygun olarak 17 Ekim 2006 tarihinde yazıyla bildirilmiştir.