36483/19
WyrokETPCz2024-06-06ECLI:CE:ECHR:2024:0606JUD003648319
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nadmierna długość tymczasowego aresztowania skarżącego naruszyła jego prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego, w szczególności prawo do bycia sądzonym w rozsądnym terminie albo zwolnienia na czas postępowania, zgodnie z art. 5 ust. 3 Konwencji, oraz czy kontrola sądowa postanowień o aresztowaniu była zgodna z art. 5 ust. 4 Konwencji?Ratio decidendi
Trybunał, odwołując się do swojego ugruntowanego orzecznictwa dotyczącego art. 5 ust. 3 Konwencji, stwierdził, że czas trwania tymczasowego aresztowania skarżącego (2 lata, 11 miesięcy i 28 dni) był nadmierny. Wskazano na wady takie jak brak należytej staranności w prowadzeniu postępowania, opieranie się na nieudowodnionym ryzyku ucieczki lub utrudniania postępowania oraz grupowe postanowienia o aresztowaniu. Trybunał nie znalazł żadnych faktów ani argumentów, które mogłyby prowadzić do odmiennych wniosków w sprawie dopuszczalności i zasadności skarg. Podobne naruszenia stwierdzono w odniesieniu do innych zarzutów, w tym dotyczących nadmiernej długości sądowej kontroli postanowień o aresztowaniu, w świetle orzecznictwa Trybunału.Stan faktyczny
Skarżący, Tomasz Janowski, był tymczasowo aresztowany w Polsce od 14 listopada 2018 r. do 10 listopada 2021 r., co trwało 2 lata, 11 miesięcy i 28 dni. Skarżył się na nadmierną długość tego aresztowania, wskazując na brak należytej staranności w postępowaniu, nieuzasadnione ryzyko ucieczki lub utrudniania postępowania oraz grupowe postanowienia o aresztowaniu. Podniósł również zarzuty dotyczące nadmiernej długości sądowej kontroli postanowień o aresztowaniu.Rozstrzygnięcie
Trybunał jednogłośnie:
- uznaje za dopuszczalne zarzuty dotyczące nadmiernej długości tymczasowego aresztowania oraz inne zarzuty w świetle ugruntowanego orzecznictwa Trybunału, zgodnie z załączoną tabelą, zaś pozostałą część skargi za niedopuszczalną;
- stwierdza, że zarzuty wskazują na naruszenie art. 5 ust. 3 Konwencji dotyczące nadmiernej długości tymczasowego aresztowania;
- stwierdza, że doszło do naruszenia Konwencji w odniesieniu do pozostałych zarzutów wniesionych na podstawie ugruntowanego orzecznictwa Trybunału (zob. załączona tabela);
- stwierdza, że pozwane państwo winno uiścić na rzecz skarżącego kwotę 5100 EUR tytułem odszkodowania za szkodę majątkową i zadośćuczynienia za szkodę niemajątkową, powiększoną o podatki i odsetki.Pełny tekst orzeczenia
© Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Translation already published on the official website of the Polish Ministry of Justice] Permission to re-publish this translation has been granted by the Polish Ministry of Justice for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC
© Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Tłumaczenie zostało już opublikowane na oficjalnej stronie Ministerstwa Sprawiedliwości] Zezwolenie na publikację tego tłumaczenia zostało udzielone przez Ministerstwo Sprawiedliwości wyłącznie w celu zamieszczenia w bazie Trybunału HUDOC
SEKCJA PIERWSZA
SPRAWA JANOWSKI PRZECIWKO POLSCE
(Skarga nr 36483/19)
WYROK
STRASBURG
6 czerwca 2024 r.
Wyrok jest ostateczny, ale może podlegać korekcie wydawniczej.
W sprawie Janowski przeciwko Polsce
Europejski Trybunał Praw Człowieka (sekcja pierwsza), zasiadając jako Komitet w składzie:
Péter Paczolay, Przewodniczący,
Gilberto Felici,
Raffaele Sabato, sędziowie,
oraz Viktoriya Maradudina, p.o. Zastępcy Kanclerza Sekcji,
obradując na posiedzeniu niejawnym w dniu16 maja 2024 r.,
wydaje następujący wyrok, który został przyjęty w tym dniu:
POSTĘPOWANIE
1. Sprawa wywodzi się ze skargi przeciwko Polsce, wniesionej do Trybunału w dniu 6 sierpnia 2019 r. na podstawie art. 34 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności („Konwencja”).
2. Sprawa została zakomunikowana rządowi polskiemu („Rząd”).
FAKTY
3. Dane skarżącego oraz informacje istotne dla skargi przedstawiono w załączonej tabeli.
4. Skarżący skarżył się na nadmierną długość tymczasowego aresztowania, a także podniósł inne zarzuty na podstawie postanowień Konwencji.
PRAWO
ZARZUCANE NARUSZENIE ART. 5 UST. 3 KONWENCJI
5. Skarżący zarzucił przede wszystkim, że jego tymczasowe aresztowanie było niezasadnie długotrwałe. Powołał się na art. 5 ust. 3 Konwencji.
6. Trybunał zauważa, że zasady ogólne dotyczące prawa do bycia sądzonym w rozsądnym terminie albo zwolnienia na czas postępowania, gwarantowanego w art. 5 ust. 3 Konwencji, zostały określone w szeregu wcześniejszych wyroków (zob. między innymi Kudła przeciwko Polsce [WI], nr 30210/96, § 110 i nast., ETPCz 2000‑XI; oraz McKay przeciwko Zjednoczonemu Królestwu [WI], nr 543/03, §§ 41-44, ETPCz 2006‑X, z dalszymi odniesieniami).
7. W sprawach wiodących Kauczor przeciwko Polsce, nr 45219/06, 3 lutego 2009 r., oraz Celejewski przeciwko Polsce, nr 17584/04, 4 maja 2006 r., Trybunał stwierdził już naruszenie w odniesieniu do kwestii podobnych do tych w niniejszej sprawie.
8. Po zapoznaniu się z całym przedstawionym mu materiałem Trybunał nie ustalił żadnego faktu ani argumentu, które mogłyby przekonać go do wyciągnięcia innych wniosków w sprawie dopuszczalności i zasadności tych skarg. Uwzględniając swoje orzecznictwo w tym zakresie, Trybunał uznaje, że w niniejszej sprawie czas trwania tymczasowego aresztowania skarżącego był nadmierny.
9. Skargi te są zatem dopuszczalne i wskazują na naruszenie art. 5 ust. 3 Konwencji.
INNE ZARZUCANE NARUSZENIA ZGODNIE Z UGRUNTOWANYM ORZECZNICTWEM
10. Skarżący sformułowań inne zarzuty, w których również podniósł kwestie wynikające z Konwencji, biorąc pod uwagę odpowiednie ugruntowane orzecznictwo Trybunału (zob. załączona tabela). Skargi nie są w sposób oczywisty nieuzasadnione w rozumieniu art. 35 ust. 3 lit. a Konwencji ani niedopuszczalne z jakichkolwiek innych względów. W związku z tym należy je uznać za dopuszczalne. Po przeanalizowaniu wszystkich zgromadzonych materiałów Trybunał stwierdza, że wskazują one również na naruszenia Konwencji w świetle jego ustaleń w sprawie Frasik przeciwko Polsce, nr 22933/02, §§ 64-66, ETPCz 2010 (fragmenty).
POZOSTAŁE ZARZUTY
11. Rząd zauważył, że skarga wniesiona na podstawie art. 5 ust. 4 Konwencji, dotycząca rzekomo przewlekłego rozpatrywania zażalenia skarżącego na postanowienie z dnia 4 października 2019 r. w sprawie przedłużenia jego tymczasowego aresztowania, nie została podniesiona w żadnym z pism skarżącego. Skarżący nie odniósł się do tej kwestii.
12. Trybunał zauważa, że chociaż skarżący przekazał Trybunałowi odpisy dokumentów dotyczących przedmiotowego postępowania, to nie podniósł, nawet co do istoty, żadnych zarzutów w tym zakresie. W związku z powyższym ta część skargi jest w sposób oczywisty nieuzasadniona i podlega odrzuceniu zgodnie z art. 35 ust. 3 lit. a oraz ust. 4 Konwencji (zob. Uruç przeciwko Turcji (dec.), nr 39558/10, § 26, 20 października 2020 r.).
ZASTOSOWANIE ART. 41 KONWENCJI
13. Uwzględniając dokumenty znajdujące się w jego posiadaniu oraz swoje orzecznictwo (zob. w szczególności ww. wyrok w sprawie Kauczor), Trybunał uważa za zasadne zasądzenie kwot wskazanych w załączonej tabeli.
Z POWYŻSZYCH WZGLĘDÓW TRYBUNAŁ JEDNOGŁOŚNIE
uznaje za dopuszczalne zarzuty dotyczące nadmiernej długości tymczasowego aresztowania oraz inne zarzuty w świetle ugruntowanego orzecznictwa Trybunału, zgodnie z załączoną tabelą, zaś pozostałą część skargi za niedopuszczalną;
stwierdza, że zarzuty wskazują na naruszenie art. 5 ust. 3 Konwencji dotyczące nadmiernej długości tymczasowego aresztowania;
stwierdza, że doszło do naruszenia Konwencji w odniesieniu do pozostałych zarzutów wniesionych na podstawie ugruntowanego orzecznictwa Trybunału (zob. załączona tabela);
stwierdza
(a) że pozwane państwo winno, w terminie trzech miesięcy, uiścić na rzecz skarżącego kwotę wskazaną w załączonej tabeli, przeliczoną na walutę pozwanego państwa według kursu obowiązującego w dniu płatności;
(b) że od upływu wyżej wskazanego terminu trzech miesięcy aż do momentu uregulowania należności należne będą odsetki zwykłe od określonej powyżej kwoty, naliczone według stopy równej marginalnej stopie procentowej Europejskiego Banku Centralnego obowiązującej w tym okresie, powiększonej o trzy punkty procentowe.
Sporządzono w języku angielskim i obwieszczono pisemnie w dniu 6 czerwca 2024 r. zgodnie z Regułą 77 § 2 i 3 Regulaminu Trybunału.
Viktoriya Maradudina Péter Paczolay
p.o. Zastępcy Kanclerza Sekcji Przewodniczący
ZAŁĄCZNIK
Skarga, w której podniesiono zarzuty na podstawie art. 5 ust. 3 Konwencji
(nadmiernie długi czas trwania tymczasowego aresztowania)
Nr skargi
Data wniesienia skargi
Imię i nazwisko skarżącego
Rok urodzenia
Okres tymczasowego aresztowania
Sąd, który wydał postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania / rozpoznał zażalenie
Długość tymczasowego aresztowania
Szczegółowe wady
Inne zarzuty na podstawie ugruntowanego orzecznictwa
Kwota zasądzona tytułem odszkodowania za szkodę majątkową i zadośćuczynienia za szkodę niemajątkową na jednego skarżącego
(w EUR)[1]
36483/19
06.08.2019 r.
Tomasz JANOWSKI
1983 r.
14.11.2018 r. do
10.11.2021 r.
Sąd Rejonowy w Łodzi, 16.11.2018 r., IV Kp 530/18 (pierwsze postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania);
Sąd Apelacyjny w Łodzi, 15.09.2021 r., II AKp 126/21 (ostatnie przedłużenie)
2 lata, 11 miesięcy i 28 dni
brak przeprowadzenia postępowania z należytą starannością w okresie tymczasowego aresztowania;
przyjęcie założenia, bez podstaw dowodowych, że istnieje ryzyko ucieczki lub utrudniania postępowania;
uporczywe opieranie się, w miarę postępu sprawy, na zarzutach dotyczących członkostwa w zorganizowanej grupie przestępczej;
grupowe postanowienia o zastosowaniu tymczasowego aresztowania
Artykuł 5 ust. 4 – nadmierna długość sądowej kontroli postanowienia o zastosowaniu tymczasowego aresztowania – w dniu 07.02.2019 r. Sąd Okręgowy w Łodzi przedłużył tymczasowe aresztowanie skarżącego do dnia 13.05.2019 r. Skarżący wniósł zażalenie. Jego zażalenie zostało oddalone przez Sąd Apelacyjny w Łodzi w dniu 08.05.2019 r. (sygn. akt II AKz 298/19). W dniu 09.05.2019 r. jego tymczasowe aresztowanie przedłużono na kolejny okres.
Skarżący zarzuca, że jego zażalenie było bezcelowe, ponieważ Sąd Apelacyjny rozpoznał je zaledwie jeden dzień przed kolejnym przedłużeniem.
Artykuł 5 ust. 4 – nadmierna długość sądowej kontroli postanowienia o zastosowaniu tymczasowego aresztowania – w dniu 08.02.2021 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi (sygn. akt II AKz 21/21) postanowił nie rozpoznawać zażalenia skarżącego na postanowienie z dnia 17.12.2020 r. o przedłużeniu tymczasowego aresztowania. Sąd ten uznał, że tymczasowe aresztowanie skarżącego zostało już przedłużone na kolejny okres. Tym samym rozpoznawanie jego zażalenia było bezcelowe.
[1] Powiększona o podatki, które mogą być nałożone na skarżącego.
© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 13.07.2026. · Źródło