36548/97

WyrokETPCz2002-11-05ECLI:CE:ECHR:2002:1105JUD003654897

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nakaz zwrotu nieruchomości nabytej w dobrej wierze w okresie komunistycznym, z niewystarczającym odszkodowaniem i brakiem zapewnienia alternatywnego zakwaterowania, stanowi naruszenie prawa do poszanowania mienia z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji?
Ratio decidendi
Trybunał uznał, że cel ustawy o gruntach, czyli naprawa krzywd z okresu komunistycznego, był uzasadniony i służył interesowi publicznemu. Jednakże, interwencja w prawo własności musi zachować sprawiedliwą równowagę między wymogami interesu ogólnego a ochroną praw podstawowych jednostki. W niniejszej sprawie, skarżący nabyli nieruchomość w dobrej wierze, nie byli świadomi jej wcześniejszej konfiskaty i nie mieli wpływu na cenę. Otrzymane odszkodowanie (cena zakupu z 1967 roku) było rażąco niskie w porównaniu z wartością rynkową po 30 latach, a brak zapewnienia alternatywnego zakwaterowania oraz nieuregulowanie zwrotu nakładów na nieruchomość nałożyły na skarżących nadmierne i indywidualne obciążenie, naruszając tę równowagę.
Stan faktyczny
W 1967 roku Blažena Pincová i jej mąż nabyli dom leśniczego z oborą i stajnią, który wynajmowali od 1953 roku. Nieruchomość została skonfiskowana poprzednim właścicielom w 1948 roku bez odszkodowania. Cena zakupu została ustalona przez rzeczoznawcę państwowego. Po śmierci męża, współwłaścicielem stał się syn, Jiří Pinc. W 1992 roku, po wejściu w życie ustawy o gruntach, spadkobierca poprzednich właścicieli zażądał zwrotu nieruchomości. Sądy krajowe orzekły, że skarżący nabyli nieruchomość po zaniżonej cenie i nakazały jej zwrot. Skarżący otrzymali zwrot ceny zakupu z 1967 roku (16 733 CZK), ale nie pełne odszkodowanie za nakłady na nieruchomość ani za utratę nieruchomości, której wartość rynkowa była znacznie wyższa. Skarżący nadal mieszkają w domu, a nowy właściciel żąda od nich czynszu, co prowadzi do dalszych sporów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Trybunał stwierdza, że syn drugiego skarżącego ma prawo kontynuować postępowanie w jego imieniu. Stwierdza naruszenie artykułu 1 Protokołu nr 1. Zobowiązuje państwo pozwane do zapłaty skarżącym 35 000 euro za szkody materialne i niematerialne oraz 9 227,28 euro za koszty i wydatki, wraz z odsetkami ustawowymi. Oddala pozostałą część roszczeń o słuszne zadośćuczynienie.

Pełny tekst orzeczenia

adamianis uflebaTa evropuli sasamarTlo   meore seqcia   pinkova da pinki CexeTis respublikis winaaRmdeg   CASE OF PINCOVÁ AND PINC v. THE CZECH REPUBLIC   (ganacxadi #36548/97)   saboloo versia   05/02/2003   ganCineba   strasburgi   wlis 5 noemberi   saqmeze pinkova da pinki CexeTis respublikis winaaRmdeg   adamianis uflebaTa evropuli sasamarTlos palatam (meore seqcia)   Semdeg mosamarTleTa SemadgenlobiT:   b-ni J.-p. kosta, prezidenti,   b-ni a.b. baka,   b-ni gaukur iorundsoni,   b-ni k. iungveirti,   b-ni v. butkeviCi,   q-ni v. tomaseni,   b-ni m. ugrexeliZe, mosamarTleebi,   da q-ni s. dole, seqciis registratori,   imsjela ra ganmartoebiT 2002 wlis 8 oqtombers,   amave dRes miiRo Semdegi gadawyvetileba:   procedura   1. saqme momdinareobs Cexi erovnebis ori piris, q-ni blaJena   pinkovasa   `ganmcxadeblebi~) mier adamianis uflebaTa evropul komisiaSi   (SemdgomSi `komisia~) adamianis uflebaTa da ZiriTad   da   misi   Svilis   b-ni   jiri   pinkis   (SemdgomSi   TavisuflebaTa evropuli konvenciis adremoqmedi 25-e muxlis   Tanaxmad 1997 wlis 7 maiss Setanili ganacxadidan (# 36548/97).   2. ganmcxadeblebs, romlebmac samarTlebrivi daxmareba miiRes,   warmoadgenda q-ni j. vesela CexeTis advokaturidan, CexeTis   mTavrobas (SemdgomSi `mTavroba~) ki misi warmomadgeneli, b-ni v.   Sormi.   3. ganacxadis mizans warmoadgenda imis dadgena, irkveoda Tu ara   saqmis faqtebidan, rom mopasuxe saxelmwifom daarRvia pirveli   oqmis pirveli muxliT nakisri valdebuleba. 1998 wlis 1 ivliss   komisiam (meore seqcia) gadawyvita, ecnobebina amis Sesaxeb   mTavrobisaTvis, romelsac eTxova werilobiTi komentarebis   warmodgena dasaSvebobisa da arsebiTi ganxilvisaTvis.   4. ganacxadi sasamarTlos gadaeca 1998 wlis 1 noembers, roca   ZalaSi Sevida konvenciis me-11 damatebiTi oqmi (me-11 damatebiTi   oqmis me-5 muxlis me-2 punqti).   5. igi daewera sasamarTlos mesame seqcias (sasamarTlos   reglamentis 52-e muxlis 1-li punqti). am seqciaSi 26-e muxlis 1-li   punqtis Sesabamisad dakompleqtda palata, romelsac saqme unda   ganexila (konvenciis 27-e muxlis 1-li punqti).   6. 2000 wlis   ivnisis gadawyvetilebiT palatam ganacxadi   nawilobriv daSvebulad gamoacxada.   7. ganmcxadeblebma da mTavrobam warmoadgines werilobiTi   komentarebi arsebiT ganxilvaze (59-e wesis 1-li punqti).   mxareebTan moTaTbirebis Semdeg palatam gadawyvita, rom saWiro   ar iyo mosmena arsebiTad ganxilvisas (59-e wesis me-3 punqti).   mxareebma   upasuxes.   erTmaneTis   werilobiT   komentarebs   werilobiTve   8. 2001 wlis 1 noembers sasamarTlom Secvala Tavisi seqciebis   Semadgenloba (25-e wesis 1-li punqti). es saqme daewera axlad   Sedgenil meore seqcias (52-e wesis 1-li punqti).   faqtebi   1. saqmis garemoebebi   9. 1967 wlis 29 dekembers pirvelma ganmcxadebelma da misma   meuRlem SeiZines metyevis saxli sabZliTa da TavliT, romelsac   isini 1953 wlidan qiraobdnen. gasayidi fasi, 14 703 Cexoslovakiuri   krona, dadgenili iqna mesakuTris _ saxelmwifo sawarmos _   daniSnuli topografis mier. mesakuTre iyo aseve wyvilis   damqiravebeli da saxli ise moipova, rom ar gadauxdia kompensacia   wina mesakuTreebisaTvis, romelTac qoneba 1948 wels CamoerTvaT,   miwis pirveli reformis gadasinjvis Sesaxeb #142/1947 kanonis   (zákon o revizi první pozemkové reformy) Tanaxmad.   10. 1968 wlis 30 ivniss pirvelma ganmcxadebelma da misma qmarma   gamyidvels 2 030 Cexoslovakiuri krona gadauxades SeTanxmebis   pirobebis Tanaxmad, rac maT uflebas aZlevda, gamoeyenebinaT miwa   saxlis garSemo.   11. 1992 wlis 23 dekembers, #229/1991 kanonis (zákon o půdě – `kanoni   miwis Sesaxeb~) ZalaSi Sesvlis Semdeg, im pirebis Svilma,   romelTac metyevis saxli 1948 wels konfiskaciamde ekuTvnodaT,   miwis Sesaxeb kanonis me-8 nawilis 1-li punqtis Tanaxmad sarCeliT   mimarTa pribramis raionul sasamarTlos (okresní soud) qonebis   dabrunebis moTxovniT. igi acxadebda, rom pirveli ganmcxadeblisa   da misi meuRlis mier saxlis SeZena ukanonod, im droisaTvis   moqmedi wesebis darRveviT moxda da maT isargebles ukanono   upiratesobiT im TvalsazrisiT, rom maTTvis moTxovnili Tanxa   bevrad naklebi iyo qonebis realur Rirebulebaze. aRniSnuli   piri amtkicebda, rom saxli araobieqturad da im droisaTvis   moqmedi kanonmdeblobis daucvelad Sefasda.   12. 1993 wlis 12 Tebervals raionul sasamarTloSi Setanil   SepasuxebaSi ganmcxadeblebma aRniSnes, rom nasyidobis fasi   sworad, im droisaTvis moqmedi debulebebis dacviT iqna   gamoTvlili da xazi gausves im faqts, rom yidva-gayidvis Sesaxeb   xelSekruleba   damtkicebuli   iqna   saxelmwifo   sanotaro   samsaxuris (státní notářství) pribrimis ganyofilebis mier, sadac igi   registraciaSi gatarda.   13. 1994 wlis   eqspertiza imis dasadgenad, iyo Tu ara 1967 wlis miwis Sefaseba   Catarebuli im dros moqmedi wesebis dacviT. eqspertma   Tebervals raionulma sasamarTlom daniSna   sasamarTlos moxsenebiT mimarTa 1994 wlis 30 marts. moxsenebaSi   man aRniSna, rom saqmis masalebisa da 1967 wlis Sefasebis   Seswavlis Semdeg man daadgina, rom `Sefaseba srulad ar   Seesabameboda im dros moqmed kanonmdeblobas~ da `rom, garda   amisa,   man   aRmoaCina   Sesafasebeli   obieqtis   arasakmarisad   Sefasebis SemTxvevebi~. amitom man gadawyvita, `Sefaseba xelaxla   Caetarebina   garemoebebze   im   dros   dayrdnobiT,   moqmed   kanonmdeblobasa   rogorc isini   da   saqmis   aRwerilia   samarTalwarmoebis ganmavlobaSi~, raTa SeZleboda am ori   Sefasebis erTmaneTisaTvis Sedareba da maT Soris gansxvavebebis   dadgena.   eqspertis   moxsenebaSi   Sefasebulia   (a)   qonebis   sacxovrebeli nawili da (b) arasacxovrebeli nawili, saxeldobr,   sabZeli da Tavla. am ukanasknelTan mimarTebaSi eqspertma aRniSna:   `... patara sabZlisa da masze miSenebuli Tavlis klasifikacia   moxda `patara nagebobebad~, radgan isini iyvnen mxolod iq   mcxovrebis sargeblobaSi da ar gamoiyenebodnen nebismieri   sasoflo-sameurneo saqmianobisaTvis. Rirebulebis dadgenisas   aman ganapiroba arsebiTi gansxvaveba ... rogorc 1967 wels, ise   axlac. Cems mier dadgenili Rirebuleba gamarTlebulia me-7   muxlTan dakavSirebuli 1965 wlis werilobiTi miTiTebiT,   romlis mixedviT: `gasayidi fasi SeiZleba gavrceldes   mecxoveleobisTvis   gankuTvnil   patara   nagebobebze,   im   pirobiT, rom aRniSnuli saqmianoba ar gascdeba mesakuTrisa   da misi ojaxis wevrebis pirad moTxovnilebebs~. sabZeli   amJamad gamoiyeneba iaraRebis saTavsod. ... Cems mier ori   Senobis klasificireba Seesabameba #73/1964 dekretis me-5   danarTs... me sabZeli da Tavla CavTvale qonebad pirad   sakuTrebaSi, radgan isini gamoiyeneboda ara sasoflo-   sameurneo saqmianobisaTvis, aramed mxolod mesakuTris piradi   moxmarebisaTvis. Tu isini kerZo sakuTrebad CaiTvleboda,   maSin moqmedi kanonmdebloba maTi gadacemis nebarTvas ar   gascemda. sajaro dawesebulebebi SeiZleboda individebze   gasxvisebuliyo mxolod im SemTxvevaSi, Tu es Senobebi   klasificirebuli iqneboda rogorc qoneba pirad sakuTrebaSi.   ... am ori Senobis fasis gansxvaveba 1967 wlis SefasebasTan   SedarebiT daaxloebiT 4 600 Cexoslovakiuri kronaa. ...~.   14. ganmcxadeblebma aRniSnes, rom Senobis sacxovrebeli farTis   eqspertis mier dadgenili Rirebuleba praqtikulad identuri iyo     wels   dadgenili   Rirebulebisa,   gansxvaveba   600   Cexoslovakiur kronaSi imitom aRmoCnda, rom amjerad Sefasda   Tavla da sabZelic. ganmcxadeblebma gaaprotestes Sefasebis   procedura, radgan igi efuZneboda #73/1964 dekrets, sadac   gansazRvruli ar iyo socialisturi organizaciebis kuTvnili   Senobebis   fasebis   praqtikaSi   moqmedeba;   ganmcxadeblebi   amtkicebdnen, agreTve, rom xsenebuli dekretis me-7 muxlis me-2   punqti gamoricxavda am dekretis gamoyenebas maTi saqmis mimarT.   maT damatebiT aRniSnes, rom fasebs Soris gansxvaveba ZiriTadad   ganapiroba aRniSnuli ori Senobis gaufasurebis sxvadasxvagvarma   Sefasebam.   15. pirveli ganmcxadeblis meuRlis sikvdilis Semdeg metyevis   saxlis TanamesakuTre gaxda misi Svili, meore ganmcxadebeli.   16.   raionulma   sasamarTlom,     wlis     seqtembris   gadawyvetilebiT, dauSva wina mesakuTris Svilis sarCeli da   gadawyvita sadavo qoneba misTvis gadaeca. raionulma sasamarTlom   daadgina:   `mtkicebulebebis   Cvenebebis, 1969 wlis 3 Tebervals saxelmwifo sanotaro   samsaxuris mier registrirebuli yidva-gayidvis   – kerZod,   mxareTa   da   mowmeTa   xelSekrulebis, 1968 wlis 30 ivnisis SeTanxmebis, romelmac   mianiWa miwis piradad gamoyenebis ufleba, ..., 1967 wlis 20   dekembers ... saxlis Sefasebis ..., eqspertis 1992 wlis 15   dekembris moxsenebis, romelic [pirveli ganmcxadeblis]   miTiTebebis   Tanaxmad   momzadda   da   sasamarTlos   mier   mtkicebulebad iqna miRebuli, ..., da sasamarTlos daniSnuli   eqspertis mier mowodebuli, SenobaTa fasebis Sesaxeb   moxsenebis - Sefasebis Semdeg sasamarTlo aRniSnavs, rom ...   miwis Sesaxeb kanoni (#229/1991) gamoiyeneba, Tu   dava exeba   uflebis   satyeo   meurneobisaTvis   miwis Sesaxeb   gankuTvnil   kanonis   Senobaze   1-li   gadacemas,   nawilis   (1)(c)   mniSvnelobiT ...   mosarCele ... uflebamosilia, moiTxovos restitucia   restituciis Sesaxeb kanonmdeblobis Tanaxmad. ... mopasuxis   ojaxis wevrebi komunisturi reJimis mowinave figurebs ar   warmoadgendnen, isini ubralo metyeveebi iyvnen, romlebic   saxlSi Sevidnen, rogorc sawarmos daqiravebulebi. isini   daTanxmdnen saxlis SeZenas, roca damqiravebelma amis   saSualeba misca, radgan sxva sacxovrebeli ar gaaCndaT. rac   Seexeba gasayid fass, maT miiRes topografis mier dadgenili   fasi, romelzec aranairi pretenzia ar gamouTqvamT.   Tumca eWvgareSea, rom saxlis gasayidi fasi 19 477   Cexoslovakiuri krona unda yofiliyo, is ki mxolod 14 703   Cexoslovakiuri krona Rirda. Sedegad, winamdebare saqmeSi   daculia miwis Sesaxeb kanonis me-8 nawilis 1-li punqtis   pirobebi, radgan 1967 wels mopasuxeebma qoneba moipoves   namdvil Rirebulebaze dabal fasad. sxvaoba Seadgenda   namdvili Rirebulebis meoTxeds~.   17. 1994 wlis 11 oqtombers ganmcxadeblebma zemoxsenebuli   gadawyvetileba gaasaCivres praRis saolqo sasamarTloSi (krajský   soud). maT ganacxades, rom im droisaTvis, roca saxlis SeZenis   winadadeba miiRes, saxlidan gaZevebis safrTxe emuqrebodaT. maT   xazi gausves, rom topografis moxsenebac da yidva-gayidvis   xelSekrulebac momzadebuli iqna gamyidvelis mier da gadacema   ganxorcielda im droisaTvis moqmedi kanonmdeblobis Sesabamisad.   marTlac,   pribrimis   saxelmwifo   sanotaro   samsaxurma   xelSekrulebis registraciaSi gatarebamde gadaamowma gasayidi   fasi. ganmcxadeblebi amtkicebdnen, rom sasamarTlos eqspertis   moxseneba sakmarisi mtkicebuleba ar iyo imis dasamtkiceblad,   rom gasayidi fasi naklebi iyo im dros moqmedi direqtivebiT   gansazRvrul fasze. amitom ganmcxadeblebma sTxoves saolqo   sasamarTlos, SeekveTa axali eqspertis moxseneba.   18. 1995 wlis 4 ianvars praRis saolqo sasamarTlom pirveli   instanciis gadawyvetileba ZalaSi datova, daadgina ra:   `eqspertis moxsenebidan (1994) Cans ..., rom gakeTebuli   Sefaseba (1967 wels) ar Seesabameboda im dros moqmed wesebs.   ... sabZeli da Tavla unda Sefasebuliyo rogorc pirad   sakuTrebaSi myofi Senobebi, radgan isini ar gamoiyeneboda   soflis   gankargulebaSi iyo. ... ekonomikur saqmeTa saministros 10/1964   direqtivis Tanaxmad, ... socialisturma organizaciam   meurneobisaTvis,   aramed   saxlis   mesakuTris   moqalaqeebs Senobebi mxolod piradi sakuTrebisTvis unda   mihyidos. im dros moqmedi direqtiva da dekreti #73/1964 rom   yofiliyo gamoyenebuli, gasayidi fasi 19 477 Cexoslovakiuri   kroniT ganisazRvreboda.   Sesabamisad, saolqo sasamarTlom ZalaSi datova raionuli   sasamarTlos   dadgenileba   imis   Sesaxeb,   rom   uflebis   gadacemis sakiTxi ganxiluli unda iqnes #229/1991 kanonis   Tanaxmad. ... dadgenili iqna, rom gasayidi fasi ganisazRvra   gamyidvelis mier romelime eqspertis moxsenebis daxmarebis   gareSe ... da es imaze dabali fasi iyo, vidre amas iTxovda im   dros   moqmedi   wesebi   fasebis   Sesaxeb,   rac   aSkaraa   [sasamarTlos] eqspertis moxsenebaSi.   rac Seexeba apelantTa protests, rom yidva-gayidvis   xelSekruleba registraciaSi gatarebuli iqna saxelmwifo   sanotaro samsaxuris mier, ... romelic sabZelsa da Tavlas   pirad sakuTrebaSi myof Senobebad gulisxmobda, unda   aRiniSnos, rom es klasifikacia Sedegi iyo samarTlebrivi   mosazrebisa, rac savaldebulo Zalis mqone precedenti ar   aris saqmis gadasawyvetad. ... ufro metic, im faqtis   gaTvaliswinebiT, rom mosarCelem ukve moipova restitucia 50   heqtari tyiT, sasurvelia, #229/1991 kanonis Tanaxmad ..., rom   metyevis   saxli   gamoyenebuli   iqnes   misi   Tavdapirveli   daniSnulebiT.~   19. 1995 wlis 17 marts ganmcxadeblebma sarCeliT mimarTes   sakonstitucio sasamarTlos (Ústavni soud), amtkicebdnen ra, rom maT   saxli SeiZines im droisaTvis moqmedi wesebis Sesabamisad da   raime ukanono upiratesobis gareSe. isini aseve moixmobdnen   samoqalaqo kodeqsis 399-e muxlis me-2 punqts, romlis Tanaxmad   yidva-gayidvis   xelSekruleba   baTilad   gamocxaddeboda,   Tu   gasayidi fasi Zalian maRali iyo. ganmcxadeblebi amtkicebdnen,   rom saolqo sasamarTlom CamoarTva maT qoneba da, Sesabamisad,   darRveuli iqna ZiriTadi uflebebisa da Tavisuflebebis Sesaxeb   qartiis (Listina základních práv a svobod) me-11 muxlis 1-li punqtiT   gaTvaliswinebuli maTi qonebis dacvis ufleba. garda amisa, isini   asaCivrebdnen, rom ver miiRes samarTliani da Sesaferisi   kompensacia, acxadebdnen ra, rom miuxedavad imisa, rom miwis   Sesaxeb kanonis me-8 nawilis me-3 punqtiT fizikur pirs hqonda   ufleba, mieRo nasyidobis safasurisa da im danaxarjebis   anazRaureba, romlebic gonivrulobis farglebSi mohyva qonebis   gaaxlebas, 14 703 Cexuri krona gadaxdili safasurisa da maTi   danaxarjebis sakompensaciod verasodes aunazRaurebda maT saxlis   dakargvas. qonebaze ufleba maT CamoerTvaT ori sxvadasxva   meTodiT gamoTvlil or fass Soris gansxvavebis gamo. ufro   metic, samarTalwarmoebisas isini meore mxaris Tanabar pirobebSi   ar iyvnen, kerZod, SesaZleblobebis TvalsazrisiT. mosarCele   sargeblobda Sesabamisi dokumentaciiT. amasTan dakavSirebiT   ganmcxadeblebma moixmes qartiis 37-e muxli.   20. ganmcxadeblebma aseve sTxoves sakonstitucio sasamarTlos,   SeeCerebina saolqo sasamarTlos gadawyvetilebis aRsruleba da   miwis Sesaxeb kanonis me-8 nawilis 1-li punqtis nawili baTilad   gamoecxadebina. isini amtkicebdnen, rom radgan gansaxilveli   debuleba uSvebda restitucias `uZravi qonebis imaze dabal fasad   gayidvis SemTxvevaSi, vidre amas im droisaTvis moqmedi wesebi   iTxovda~   da   amiT   safrTxes   uqmnida   yidvis   droisaTvis   gamoyenebuli kanonmdeblobis Tanaxmad mopovebul uflebas, man   yofil mesakuTres SesaZlebloba misca, eWvqveS daeyenebina am   qonebis gadacemisas misi Rirebuleba. ganmcxadeblebi amtkicebdnen,   rom miwis Sesaxeb kanonis me-8 nawilis 1-ma punqtma maT iseTive   ziani miayena, rogorc maT miiRes 1948 da 1989 wlebSi, ris   gamosworebasac es kanoni isaxavda miznad. maTi mtkicebiT,   dauSvebeli iyo, rom fizikuri pirebi, romelTac qoneba   keTilsindisierad da im dros moqmedi kanonmdeblobis dacviT   SeiZines, pasuxismgebelni gaexadaT saxelmwifos mier miRebuli   ukanono gadawyvetilebebisa Tu araswori procedurebis gamo.   21. 1995 wlis 24 aprils ganmcxadeblebma saolqo sasamarTlos   sTxoves,   gadawyvetilebis   SeeCerebina   praRis   raionuli   gaeTavisuflebina   sasamarTlos   isini   aRsruleba,   samarTalwarmoebis xarjebisagan da saqme Tavidan ganexila.   aRniSnul mimarTvaSi maT TavianT argumentebs safuZvlad daudes   CexeTis   fasebis   organos   mier   gamoqveynebuli   Sesabamisi   kanonmdeblobis ganmartebis avtoris mosazreba meTodologiis   Sesaxeb, romelic, maTi mtkicebiT, cxadad amtkicebda, rom   sasamarTlos   eqspertma   Secdoma   dauSva.   maT   raionul   sasamarTlos aseve warudgines dokumentebi saxelmwifo arqividan,   romlebiTac mtkicdeboda, Tu rogor gamoiyeneboda sadavo qoneba   warsulSi.   22. 1995 wlis 21 aprils qalaq hrimezdiCisa da sxva soflebis   macxovreblebma respublikis prezidents da parlaments mimarTes   peticiiT, romelSic gamoxatavdnen wuxils imasTan dakavSirebiT,   rom ganmcxadebelTa saqmeSi darRveuli iqna konstituciiT   garantirebuli adamianis uflebebi. isini aRniSnavdnen, rom Zveli   mesakuTris Svilma daibruna qonebis didi nawili (40 heqtari tye   da 100 heqtari sxva miwa), maSin, roca ganmcxadeblebma TavianTi   qoneba TiTqmis mTlianad dakarges, miuxedavad imisa, rom   keTilsindisierad hqondaT SeZenili.   23. 1995 wlis 20 ivniss, peticiaze pasuxad, parlamentis wevrma   werilobiTi SekiTxviT mimarTa premier-ministris moadgiles,   soflis meurneobis ministrs da sakanonmdeblo da sajaro   administraciis   samsaxuris   direqtors.   mas   ainteresebda,   ewinaaRmdegeboda Tu ara miwis Sesaxeb kanonis me-8 nawilis 1-li   punqti, romelic uzrunvelyofda restituciis SesaZleblobas   `uZravi qonebis imaze dabal fasad Sesyidvis SemTxvevaSi, vidre   amas fasebTan dakavSirebiT im dros moqmedi direqtivebi   moiTxovda~, samarTlebrivi simtkicis princips, ramdenadac is   SesaZlebels xdida ukanono qmedebisaTvis pasuxismgeblobis   gadasvlas   saxelmwifodan   individebze,   romlebic   keTilsindisierad moqmedebdnen. is aseve problemurad miiCnevda,   mxareTa Soris Tanasworobis principidan gamomdinare, iseT   samarTlebriv debulebebs, rogoricaa miwis Sesaxeb kanonis 21-e   nawilis (a) punqti, romelic pirebisaTvis, romelTac SeeZloT   restitucia moeTxovaT, uzrunvelyofda daxmarebis sxvadasxva   formas an samarTalwarmoebis baJisagan gaTavisuflebas.   24. premier-ministris moadgile mimarTvas 1995 wlis 7 ivliss   gamoexmaura. man ganacxada, rom gamoTqmuli eWvebi usafuZvlo iyo   da   aRniSna,   rom   miwis   Sesaxeb   kanoni   imgvarad   iqna   Camoyalibebuli, rom, zogadi pirobebis garda, svamda sam   damatebiT tests, romelTagan TiToeuli mimarTuli iyo SemZenTa   keTili nebis gamosaricxad. is faqti, rom miwis Sesaxeb kanoni   exeba Sesyidvis dros moqmed kanonmdeblobas, ar SeiZleba   samarTlebrivi simtkicis xelisSemSlelad CaiTvalos ukuqceviTi   efeqtis gamo.   25. 1995 wlis 23 agvistos raionulma sasamarTlom ganmcxadebelTa   ganacxadi   samarTalwarmoebis   ganaxlebis   Sesaxeb   sajaro   mosmenaze ganixila. miuxedavad maT mier warmodgenili da maTive   iniciativiT daniSnuli axali eqspertis moxsenebisa, man sarCeli   ar daakmayofila, aRniSna ra, inter alia, rom Tavdapirveli   samarTalwarmoebisas arc erTma mxarem ar gamoiZaxa sasamarTlos   mier daniSnuli eqsperti mowmed da ganmcxadeblebma mxolod   gasaCivrebis   stadiaze   moiTxoves   eqspertis   mtkicebulebis   gadasinjva. Sedegad, winamdebare saqme ar akmayofilebda Tavidan   ganxilvis sakanonmdeblo moTxovnebs.   26. 1995 wlis 27 seqtembers ganmcxadeblebma zemoxsenebuli   gadawyvetileba gaasaCivres. isini amtkicebdnen, rom waradgines   mtkicebuleba, romlis warmodgena samarTalwarmoebis dasawyisSi   maTTvis obieqturad SeuZlebeli iqneboda. 1996 wlis 26 Tebervals   praRis   saolqo   sasamarTlom     wlis     agvistos   gadawyvetileba ZalaSi datova, daadgina ra, rom ar arsebobda   faqtebi, gadawyvetilebebi Tu mtkicebuleba, romlebze pasuxis   gacema   samarTalwarmoebis   dasawyisSive   mopasuxeTaTvis   SeuZlebeli iqneboda. Tumca saolqo sasamarTlom neba darTo   mxares misi dadgenileba samarTlebrivi kuTxiT gaesaCivrebina.   27. Sesabamisad, 1996 wlis 11 aprils ganmcxadeblebma samarTlebriv   sakiTxebze mimarTes uzenaes sasamarTlos (Nejvyšší soud). isini   acxadebdnen, rom sasamarTloSi im gadawyvetilebis gasaCivrebisas,   romelmac maT ufleba CamoarTva, maT amaod wamoWres meore   eqspertisaTvis moxsenebis gakeTebaze uflebamosilebis gacemis   sakiTxi da saolqo sasamarTlos midgomam isini aiZula, hqonodaT   maTive iniciativiT Seqmnili, axali eqspertis moxseneba.   28.     wlis     ianvars   sakonstitucio   sasamarTlom   ganmcxadeblebis sakonstitucio sarCeli ar daakmayofila aSkarad   dausabuTeblobis   daadgina:   safuZvliT.   sakonstitucio   sasamarTlom   `ZiriTadi uflebebisa da Tavisuflebebis Sesaxeb qartiis me-   muxlis 1-li punqtis sadavo darRveva ganxiluli unda iqnes   ara mxolod apelantebis Tvalsazrisis gaTvaliswinebiT,   aramed im pirisac, romelic iTxovs restitucias ... amasTan   dakavSirebiT sasamarTlo moixmobs Tavis gadawyvetilebas,   gamoqveynebuls nomriT 131/1994 ..., romelSic man aRniSna, rom   restituciis mizania uZravi qonebis mesakuTreTa uflebebis   darRvevis   gamosworeba   qonebis   gadacemis   droisaTvis   Cadenili ukanono qmedebisaTvis reparaciiT da qonebis mis   Tavdapirvel mdgomareobaSi restituciisaTvis upiratesobis   miniWebiT. Sedegad, sasamarTlo ver daadgens me-11 muxlis 1-li   punqtis darRvevas, Tu restituciisaTvis kanoniT dadgenili   pirobebi ar dakmayofilda. ...   apelantebis mier moTxovnili, miwis Sesaxeb kanonis (kanoni   # 229/1991) me-8 nawilis 1-li punqtis anulireba SezRudavda   restituciis uflebas da avnebda restituciis mTxovnelTa   didi nawilis interesebs ... restituciis Sesaxeb kanonma unda   daadginos   pirobebi   zaralis   asanazRaureblad,   xolo   erovnulma sasamarTloebma unda ganixilon yvela garemoeba am   kanonebis zogadi miznis gaTvaliswinebiT.   warmodgenil   dokumentebze   dayrdnobiT   momxsenebelma   mosamarTlem daadgina, rom saerTo sasamarTloebma sworad   gamoiyenes kanoni saqmeSi restituciis Sesaxeb moTxovnis   daSvebisas da imis gadawyvetisas, rom ufleba miwaze unda   gadascemoda mosarCeles ..., radgan apelantma da misma meuRlem   saxli   imaze   dabal   fasad   SeiZines,   vidre   fasebTan   dakavSirebiT im dros moqmedi wesebis gamoyenebis safuZvelze   unda SeeZinaT.   rac Seexeba qartiis 37-e muxlis darRvevas, romelic   gulisxmobs   aRniSnavs,   mxareTa   Soris   Tanasworobas,   sasamarTlo   rom   samarTalwarmoebisas   sasamarTloebma   skrupulozurad Seiswavles rogorc im piris mtkicebuleba,   romelic restitucias iTxovda, ise mopasuxeTa   mtkicebulebebi. ...   saqmis garemoebebis mxedvelobaSi miRebiT, momxsenebelma   mosamarTlem saWirod ar CaTvala saolqo sasamarTlos   gadawyvetilebis   aRsrulebis   SeCereba,   im   faqtis     gaTvaliswinebiT, rom Tu apelantebs saxlidan gaasaxlebdnen,   isini alternatiul sacxovrebels miiRebdnen~.   29. 1997 wlis 24 marts ganmcxadeblebma damatebiTi safuZvlebi   warmoadgines sakasacio saCivrisaTvis samarTlebrivi sakiTxebis   (dovolání) gansaxilvelad. isini acxadebdnen, rom maTi saqmis Sesaxeb   yvela   sasamarTlom,   sakonstitucio   sasamarTlos   CaTvliT,   Camoayaliba varaudi, rom sasamarTlos mier daniSnuli eqspertis   moxseneba swori iyo, maSin, roca, sxva naklebs Soris, es moxseneba   Seiqmna ekonomikur saqmeTa saministros mier gacemuli direqtivis   safuZvelze, romelsac ar hqonda iuridiuli Zala, da rom   dekreti #73/1964 am saqmeSi ar gamoiyeneboda. ganmcxadeblebma   yuradReba im faqtzec gaamaxviles, rom maT mier mowveuli meore   eqspertis moxsenebis Tanaxmad, nasyidobis fasi, gadaxdili 1967   wels, imaze naklebi ar iyo, vidre fasi, romelsac iTxovda im   dros moqmedi kanonmdebloba.   30. 1997 wlis 28 aprils uzenaesma sasamarTlom ganmcxadebelTa   saCivari samarTlebriv sakiTxebze dauSveblad miiCnia, aRniSna ra,   rom igi daiSveboda samarTalwarmoebis dasawyisSi, magram ver   daiSveba im etapze, roca ganacxadi Setanilia saqmis gadasinjvis   moTxovniT.   31. ganmcxadeblebs soflis meurneobis saministrom aunazRaura   wels saxlis Sesyidvisas gadaxdili Tanxa da Tanxa, romelic   maT miwiT piradi sargeblobis uflebis mopovebaSi gadaixades.   mTlianad maT miiRes 16 733 Cexuri krona. meores mxriv, im   danaxarjebis anazRaureba, romlebic gonivrulad mohyva saxlis   ganaxlebas, gamoiricxa saxelmwifosa da ganmcxadeblebs Soris   gamosayenebel kursze SeuTanxmeblobis gamo. ganmcxadebelTa   TqmiT, saxelmwifom ganacxada, rom mzad iyo, gadaexada maTTvis   646 Cexuri krona, magram, miuxedavad ganmcxadebelTa   moTxovnisa, mas es Tanxa arasodes gadauxdia. Sesabamisad, Tanxa   unda   ganisazRvros   raionuli   sasamarTlos   mier.   soflis   meurneobis saministros winaaRmdeg ganmcxadeblebma sasamarTlos   wlis aprilSi mimarTes 364 430 Cexuri kronis gadaxdis   moTxovniT.   32. mxareTa mier miwodebuli informaciis Tanaxmad, axal   mesakuTres ganmcxadeblebisaTvis alternatiuli sacxovrebeli ar   SeuTavazebia da isini kvlav am saxlSi cxovroben. isini   amtkicebdnen, rom axalma mesakuTrem uari Tqva maTTan qiravnobis   xelSekrulebis gaformebaze situaciis dasaregulireblad, magram   sarCeli Seitana raionul sasamarTloSi qiris saxiT 28 072 Cexuri   kronis (900 Cexur kronaze meti TveSi) gadaxdis moTxovniT,   sajarimo procentis damatebiT. aman ganapiroba 2000 wlis 31 marts   maTi   misamarTiT   Tanxis   gadaxdis   brZanebis   gacema.   am     gadawyvetilebis gasaCivrebis Semdeg gaimarTa ori mosmena 2000   wlis 27 aprilsa da 26 ivniss da, rogorc aRmoCnda, amjerad   mesakuTrem qiris saxiT ufro maRali Tanxa moiTxova _ 1 200   Cexuri krona TveSi. rogorc ganmcxadeblebi acxadeben, kvlav   ganxilvis procesSia maT mier 2000 wlis aprilSi wamowyebuli   samarTalwarmoeba imis gansazRvris mizniT, Tu ra odenobis Tanxa   unda mieRoT qonebis Senaxvis xarjebis asanazRaureblad. amitom   maT miaCniaT, rom maTi mdgomareoba sajaro moxeleTa winaSe   naklebad xelsayrelia, vidre axali mesakuTrisa.   II. Sesabamisi Sidasaxelmwifoebrivi samarTali   A. sakonstitucio samarTali   33. ZiriTadi uflebebisa da Tavisuflebebis Sesaxeb qartiis me-11   muxlis   1-li   da   me-2   punqtebi,   sxva   sakiTxTa   Soris,   uzrunvelyofen, rom yvela sargeblobdes sakuTrebis uflebiT.   kanoniT unda ganisazRvros sazogadoebis moTxovnilebebisTvis,   erovnuli ekonomikis ganviTarebisa da sajaro wesrigisaTvis   aucilebel   saxelmwifo, municipalitetebi an amisaTvis Seqmnili iuridiuli   pirebi; SeiZleba aseve gaTvaliswinebuli iqnes debuleba,   romliTac garkveul qonebas daeuflebian eqskluziurad   ra   qonebas   SeiZleba   flobdnen   eqskluziurad   moqalaqeebi an CexeTisa da slovakeTis federaciuli respublikis   rezidenti fizikuri pirebi. me-11 muxlis me-3 punqtis Tanaxmad,   akrZalulia   uflebebisaTvis zianis miyenebiT an kanoniT daculi zogadi   interesebis sawinaaRmdegod. me-11 muxlis me-4 punqti   sakuTrebis   nebismieri   gadameteba   sxvaTa   uzrunvelyofs, rom eqspropriacia an sakuTrebis uflebis   SezRudva dasaSvebia mxolod sazogadoebrivi saWiroebis gamo,   kanonis Sesabamisad da kompensaciiT.   34. qartiis 37-e muxlis me-2 punqtis Tanaxmad, yvelas aqvs ufleba   samarTlebriv daxmarebaze sasamarTlos, sxva saxelmwifo organos   Tu administraciuli organos winaSe samarTalwarmoebisas. 32-e   muxlis 1-li punqti uzrunvelyofs, rom sasamarTlo procesis   yvela mxares hqondes erTnairi uflebebi.   B. miwis Sesaxeb kanoni (# 229/1991)   35. miwis Sesaxeb kanonis 1-li nawilis (1)(c) punqti ambobs, rom es   kanoni gamoiyeneba sacxovrebel da fermis SenobebTan, agreTve, im   nagebobebTan (maT Soris, miwasTan, romelzec es nagebobebi iqna   aRmarTuli) mimarTebaSi, romlebic gamoiyeneba soflis meurneobis   Tu satyeo meurneobisaTvis an amgvari meurneobisaTvis saWiro   wylis ganawilebisTvis.     36. me-4 nawilis 1-li punqti iTvaliswinebs, rom restituciis   moTxovna SeiZleba wamoWrili iqnes mxolod CexeTis da   slovakeTis federaciuli respublikis im moqalaqeTa mier,   romelTa miwebi, Senobebi da/an nagebobebi, adre soflis   meurneobisaTvis rom gamoiyeneboda, gadaecaT saxelmwifos an sxva   iuridiul pirebs, me-6 nawilis 1-l punqtSi dadgenili pirobebis   Tanaxmad, 1948 wlis 25 Tebervlidan 1990 wlis   ianvramde   periodSi. me-4 nawilis me-2 (c) punqtSi naTqvamia, rom roca es piri   gardaicvleba an gardacvlilad iqneba aRiarebuli me-13 nawilSi   miTiTebuli vadis gasvlamde, misi ufleba restituciaze, CexeTisa   da slovakeTis federaciuli respublikis moqalaqeobis pirobis   dakmayofilebis SemTxvevaSi, gadaecema Semdeg fizikur pirebs:   Tanabar wilad im piris Svilebsa da meuRles, romelzec saubaria   me-4 nawilis 1-l punqtSi; Tu me-13 nawilSi miTiTebuli vadis   gasvlamde misi Svili gardaicvleba, misi ufleba restituciis   moTxovnisa memkvidreobiT gadaecema mis Svilebs da Tu romelime   maTgani gardaicvleba, misi ufleba gadaecema mis Svils.   37. me-6 nawilis (b) punqti uzrunvelyofs miwis pirveli reformis   gadasinjvis Sesaxeb # 142/1947 kanonis an miwis axali reformis   Sesaxeb #46/1948 kanonis Tanaxmad saxelmwifosa Tu iuridiuli   pirisaTvis kompensaciis gareSe konfiskaciis gziT gadacemuli   uZravi qonebis dabrunebas pirTaTvis, romelTac ufleba aqvT,   moiTxovon restitucia.   38. me-8 nawilSi, romelSic cvlilebebi iqna Setanili #195/1993   kanoniT, naTqvamia, rom sasamarTloebis prerogativaa, daadginon,   unda dabrundes Tu ara iseTi fizikuri piris mflobelobaSi   myofi qoneba, romelmac igi saxelmwifos an sxva iuridiuli   pirisagan SeiZina im dros moqmedi wesebis darRveviT an imaze   dabal fasad, vidre amas iTxovda im dros arsebuli fasebTan   dakavSirebuli direqtivebi, an romelmac SeZenisas ukanono   upiratesobiT isargebla. me-8 nawilis me-3 punqti iTvaliswinebs,   rom piri, romelic me-8 nawilis 1-li punqtis Sesabamisad   valdebulia, daabrunos qoneba, uflebamosilia, miiRos nasyidobis   fasisa da qonebis SenarCunebisTvis gonivrulad daxarjuli   Tanxis anazRaureba.   39. 21-e nawilis (a) punqti iTvaliswinebs restituciasTan, qonebis   gacvlasTan Tu kompensaciasTan dakavSirebuli administraciuli   gadasaxadisgan   gaTavisuflebas.   restituciis   moTxovnaze   uflebamosili piri, romelic cdilobs, daamtkicos Tavisi   ufleba im piris sawinaaRmdegod, vinc valdebulia, Sesabamisi   qoneba daabrunos, ar ixdis sasamarTlos baJs.MbaJis gadaxdisagan   gaTavisufleba vrceldeba aseve im pirebze, romlebic cdiloben   TavianTi uflebebis damtkicebas me-8 nawilis Sesabamisad. miwis     Sefasebis da miwis nakveTebis identificirebisa da Seswavlis   xarjebs saxelmwifo faravs.   40. 28-e nawilis (a) punqtis Tanaxmad, Tu sxvagvarad ar aris   gaTvaliswinebuli, miwis Sesaxeb kanonis Tanaxmad gacemuli   kompensaciis odenoba dadgenilia 1991 wlis 24 ivnisisaTvis moqmed   fasebTan mimarTebaSi, radgan dekreti #182/1988 vrceldeba uZravi   qonebis fasebze.   C. samoqalaqo kodeqsi   41. samoqalaqo kodeqsis 712-e muxlis Tanaxmad, alternatiuli   sacxovrebeli iqneba kompensatoruli binis an kompensatoruli   sacxovreblis formis. kompensatoruli bina gulisxmobs binas,   romlis farTobi da sveli wertilebi uzrunvelyofs mobinadrisa   da misi ojaxis imgvar cxovrebas, rom daculi iqnes adamianis   Rirsebis pativiscema. kompensatoruli sacxovrebeli niSnavs   sacxovrebel   oTaxs   an   oTaxs   sastumroSi   axalgazrda   dauqorwinebeli pirebisaTvis an sxva pirisagan daqiravebuli binis   (avejiT an avejis gareSe) qveqiravnobiT aRebul nawils. Tu   mobinadre uflebamosilia alternatiul sacxovrebelze, igi   valdebuli ar aris dacalos bina, romlidanac mas asaxleben,   sanam ar miiRebs Sesaferis sacxovrebels; Tanamobinadreebs   ufleba   aqvT   alternatiuli   sacxovreblis   mxolod   erT   SeTavazebaze.   samarTali   I.   pirveli oqmis pirveli muxlis savaraudo darRveva   42. ganmcxadeblebi Ciodnen, rom maT CamoerTvaT keTilsindisierad   da erovnuli kanonmdeblobis Sesabamisad mopovebuli qoneba da   acxadebdnen, rom ar miuRiad adekvaturi kompensacia. isini   efuZnebodnen pirveli oqmis pirvel muxls, romelSic naTqvamia:   `yovel fizikur an iuridiul pirs aqvs Tavisi   sakuTrebiT daubrkolebeli sargeblobis ufleba. mxolod   sazogadoebrivi saWiroebisaTvis SeiZleba CamoerTvas vinmes   misi sakuTreba kanoniTa da saerTaSoriso samarTlis zogadi   principebiT gaTvaliswinebul pirobebSi.   amasTan, winare debulebebi aranairad ar akninebs   saxelmwifos uflebas, gamoiyenos iseTi kanonebi, romelTac   is aucileblad miiCnevs saerTo interesebis Sesabamisad   sakuTrebiT sargeblobis kontrolisaTvis, an gadasaxadebisa   Tu mosakreblis an jarimebis gadaxdis uzrunvelsayofad.~     43. sasamarTlos precedentuli samarTlis Tanaxmad, pirveli   damatebiTi oqmis pirveli muxli sami sxvadasxva wesisagan Sedgeba.   erTi, romelic gamoxatulia pirveli abzacis pirvel winadadebaSi   da atarebs zogad xasiaTs, awesebs sakuTrebiT daubrkoleblad   sargeblobis   princips.   meore   wesi,   imave   abzacis   meore   winadadebaSi, exeba sakuTrebis CamorTmevas da uqvemdebarebs mas   konkretul pirobebs. mesame wesi, romelic dadgenilia meore   abzacSi,   aRiarebs,   rom   xelSemkvreli   saxelmwifoebi   uflebamosilni arian, sxva sakiTxebTan erTad, sakuTrebiT   sargebloba marTon sazogado interesis Sesabamisad. es wesebi   `sxvadasxva~ ar aris erTmaneTTan daukavSireblobis gamo: meore   da mesame wesebi, romlebic exeba sakuTrebiT daubrkoleblad   sargeblobis uflebaSi Carevis konkretul SemTxvevebs, gagebuli   unda   iyos   pirvel   wesSi   Camoyalibebuli   principis   gaTvaliswinebiT.   44. winamdebare saqmeSi sadavo ar aris, rom moxda ganmcxadeblebis   sakuTrebis uflebaSi Careva, rac pirveli oqmis 1-li muxlis   pirveli   `CamorTmevas”   abzacis   meore   winadadebis   SinaarsiT   sakuTrebis   unda   utoldeboda.   Sesabamisad,   sasamarTlom   imsjelos, gamarTlebuli iyo Tu ara es Careva pirveli oqmis 1-li   muxlis moTxovnebis fonze.   45. sasamarTlo xazs usvams, rom pirveli oqmis 1-li muxlis   pirveli da umniSvnelovanesi moTxovna is aris, rom nebismieri   Careva sajaro xelisuflebis mxridan sakuTrebiT daubrkoleblad   sargeblobaSi unda iyos kanonieri: pirveli abzacis meore   winadadeba iZleva sakuTrebis CamorTmevis nebarTvas mxolod   `kanoniT gaTvaliswinebuli pirobebis dacviT~, xolo meore   abzaci cnobs, rom saxelmwifoebs ufleba aqvT, akontrolon   sakuTrebiT   sargebloba   `kanonebiT~.   ufro   metic,   kanonis   uzenaesoba, demokratiuli sazogadoebis erT-erTi ZiriTadi   principi, konvenciis yvela muxlis ganuyofeli nawilia (ix. Amuur   v. France, 1996 wlis 25 ivnisis gadawyvetileba, Reports of Judgments and   Decisions 1996-III, gv. 850-51, punqti 50; The former King of Greece and Others v.   Greece [GC], # 25701/94, punqti 79, ECHR 2000-XII; da Malama v. Greece, #   43622/98, punqti 43, ECHR 2001-II).   46. winamdebare saqmeSi mxareTa Soris sadavo ar aris is faqti,   rom ganmcxadebelTa sakuTrebis CamorTmeva moxda miwis Sesaxeb   kanonis (# 229/1991) safuZvelze, ramac SesaZlebeli gaxada   pirebisTvis,   romlebic   Sesabamis   pirobebs   akmayofilebdnen,   daebrunebinaT garkveuli tipis sakuTreba da amiT uzrunvelyo   nebarTva, Sesabamisi sakuTreba CamorTmeodaT im pirebs, romlebic   mas flobdnen. sasamarTlo aRniSnavs, rom kanonierebis moTxovna   dakmayofilebuli iqna.     47. sasamarTlom axla unda gaarkvios, emsaxureboda Tu ara   sakuTrebis CamorTmeva kanonier mizans, kerZod ki, arsebobda Tu   ara `sazogadoebrivi saWiroeba~ pirveli oqmis pirvel muxlSi   dadgenili meore wesis mniSvnelobiT. amasTan dakavSirebiT   sasamarTlo aRniSnavs, rom rameTu erovnuli organoebi ukeT   icnoben TavianT sazogadoebas da mis interesebs, principSi isini   saerTaSoriso mosamarTlesTan SedarebiT upirates mdgomareobaSi   arian   saWiroebaSi~. konvenciiT dadgenili dacvis sistemis Tanaxmad,   erovnulma organoebma unda moaxdinon sazogadoebrivi   mniSvnelobis iseTi problemis arsebobis pirveladi Sefaseba,   romelic amarTlebs sakuTrebis CamorTmevis RonisZiebis   imis   Sesafaseblad,   Tu   ra   Sedis   `sazogadoebriv   ganxorcielebas. Sesabamisad, erovnuli organoebi am sferoSi   sargebloben garkveuli Sefasebis zRvriT, iseve, rogorc sxva   sferoebSic, romlebzec vrceldeba konvenciis garantiebi.   48. garda amisa, `sazogadoebrivi saWiroeba~ farTo cnebaa.   saxeldobr,   gadawyvetileba   imis   Sesaxeb,   rom   dainergos   sakuTrebis CamorTmevasTan dakavSirebuli kanonebi, Cveulebriv,   moicavs politikuri, ekonomikuri da socialuri sakiTxebis   analizs.   sasamarTlo,   romelsac   bunebrivad   miaCnia,   rom   kanonmdeblisTvis nebadarTuli Sefasebis zRvari socialuri da   ekonomikuri politikis danergvisas farTo unda iyos, pativs scems   kanonmdeblis gadawyvetilebas imasTan dakavSirebiT, Tu ra   warmoadgens `sazogadoebriv saWiroebas~, Tuki es gadawyvetileba   aSkarad gonivruli safuZvlis gareSe ar iqna miRebuli (ix. James   and Others v. the United Kingdom, 1986 wlis 21 Tebervlis gadawyvetileba,   seriaA #98, gv.32, punqti 46, daMalama, ix. zemoT, punqti46).   49. winamdebare saqmeSi mTavroba amtkicebda, rom miwis Sesaxeb   kanonis mizani iyo `1948-1989 wlebSi soflis da satyeo   meurneobaSi gamoyenebuli uZravi qonebis mesakuTreTa sakuTrebis   uflebebis konkretul darRvevaTa Sedegebis aRmofxva~. am miznis   misaRwevad   SerCeuli   samarTlebrivi   instrumenti   iyo   `restitucia~; sistema miznad isaxavda sakuTrebis CamorTmevis   dros Cadenili ukanono qmedebisaTvis reparaciis uzrunvelyofas   da   upiratesobas   aniWebda   sakuTrebis   restitucias   misi   Tavdapirveli formiT.   restituciis mizani iyo uflebis CamorTmevis ukanonobis an   sakuTrebis uflebaSi sxvagvari ukanono Carevis aRmofxvra   sakuTrebis   dabrunebiT   misi   Tavdapirveli   samarTlebrivi   mdgomareobiT, ukuqceviTi qmedebiT. amitom restitucia sakuTrebis   iZulebiTi   CamorTmeva   ki   ar   aris,   aramed   Tavdapirveli   samarTlebrivi mdgomareobis aRdgenis valdebulebaa.     50. ganmcxadeblebi ar davobdnen imaze, rom miwis Sesaxeb kanonis   mizani is iyo, rac mTarobam warmoadgina, magram acxadebdnen, rom   saWiro iyo samarTlianobis arsebiTi principis pativiscemac,   romliTac unda marTuliyo rogorc moqmedi kanoni, aseve misi   gamoyeneba. es principebi daculi ar iqna winamdebare saqmeSi,   vinaidan miuxedavad imisa, rom saxelmwifom aRmofxvra sakuTrebis   uflebis adreuli darRvevebis Sedegebi, magram araferi gaakeTa   imisaTvis, rom Seemcirebina am mizniT ganxorcielebuli axali   Carevebis Sedegebi.   51. sasamarTlo aRniSnavs, rom mizani, romelsac miwis Sesaxeb   kanoni emsaxureba, aris sakuTrebis uflebis im darRvevaTa   Sedegebis aRmofxvra, romelTac adgili hqonda komunisturi   reJimis dros. sasamarTlos esmis, Tu ratom unda mieCnia CexeTis   saxelmwifos aucilebel amocanad am problemis gadaWra, romelic,   misi azriT, zians ayenebda mis demokratiul reJims. maSasadame,   kanonis zogadi mizani ar SeiZleba ukanonod CaiTvalos, radgan   igi namdvilad `sazogadoebriv saWiroebas~ warmoadgenda (ix.   mutatis mutandis, Zvolský and Zvolská v. the Czech Republic (dec.), #46129/99, 2001   wlis 11 dekemberi).   52. sasamarTlo adgens, rom nebismieri RonisZieba, romelic ereva   sakuTrebiT daubrkoleblad sargeblobis uflebis gamoyenebaSi,   samarTlian wonasworobas unda amyarebdes sazogadoebis zogadi   interesis moTxovnilebebsa da individis ZiriTadi uflebebis   dacvis moTxovnebs Soris (ix., sxva wyaroebTan erTad, Sporrong and   Lönnroth v. Sweden, 1982 wlis 23 seqtembris gadawyvetileba, seria A #   52, gv. 26, punqti 69). moTxovna, damyardes am saxis wonasworoba,   aisaxeba pirveli oqmis pirveli muxlis mTlian struqturaSi,   Sesabamisad,   meore   winadadebis   CaTvliT,   romelic   unda   ganvixiloT pirvel winadadebaSi gaTvaliswinebuli zogadi   principis fonze. saxeldobr, unda damyardes proporciulobis   gonivruli urTierTdamokidebuleba gamoyenebul saSualebasa da   dasaxul mizans Soris, romelic miiRweva nebismieri saSualebiT   pirisaTvis sakuTrebis CamorTmevis gziT (ix. Pressos Compania Naviera   S.A. and Others v. Belgium, 1995 wlis 20 noembris gadawyvetileba, seria   A # 332, gv. 23, punqti 38, daThe former King of Greece and Others, ix. zemoT,   punqti 89). amgvarad, wonasworoba, romelic unda damyardes   sazogadoebis zogadi interesis moTxovnilebebsa da ZiriTadi   uflebebis moTxovnebs Soris, irRveva, Tu Sesabamis pirs mouwia   etvirTa `araproporciuli tvirTi~ (ix., sxva wyaroebs Soris, The   Holy Monasteries v. Greece, 1994 wlis 9 dekembris gadawyvetileba, seria   A # 301-A, gv. 34-35, punqtebi 70-71).   53. Sesabamisad, sasamarTlom daadgina, rom pirs, romelsac   CamoerTva   sakuTreba,   unda   mieces   `mis   RirebulebasTan     gonivrulad dakavSirebuli~ kompensacia, miuxedavad imisa, rom   `sazogadoebrivi saWiroebis~ kanonieri mizani SeiZleba srul   sabazro Rirebulebaze naklebis anazRaurebas iTxovdes~ (ibid.).   sasamarTlo miiCnevs, rom zemoT naxsenebi wonasworoba zogadad   miRweulia, roca im pirisaTvis gadaxdili kompensacia, romelsac   sakuTreba CamoerTva, gonivrul kavSirSia sakuTrebis `sabazro~   RirebulebasTan, rogorc es dadgenili iqna eqspropriaciis dros.   54. winamdebare saqmeSi mTavroba amtkicebda, rom miwis Sesaxeb   kanoni   gonivrulad   proporciul   urTierTobas   amyarebda   gamoyenebul saSualebebsa da im mizans Soris, romelsac SezRudva   emsaxureba, radgan igi moiTxovda, saxelmwifosaTvis Sesabamisi   qonebis ukanonod gadasvlis garda, gauqmebuliyo kidev erTi   ukanono elementi   _ imave qonebis saxelmwifosgan fizikuri   pirisTvis gadacema. amave dros, kanonma fizikur pirs mianiWa   ufleba, anazRaureboda Sesyidvisas gadaxdili Tanxa da qonebis   dRevandel mdgomareobaSi SenarCunebisTvis gonivrulad gaRebuli   xarjebi.   amas garda, kanoniT aikrZala uwindeli mflobelis gasaxleba am   dabrunebuli   dakmayofileba   sakuTrebidan,   Sesaferisi   sanam   alternatiuli   ar   moxdeboda   misi   sacxovrebliT.   mTavrobam aRniSna, rom Tumca axali mesakuTrisgan alternatiuli   sacxovreblis SeTavazeba a priori ar yofila gamoricxuli, magram   CexeTis kanonmdeblobiT mas amgvari SeTavazebis gakeTeba ar   evaleboda. Sesabamisad, gasaxlebul pirs amasTan dakavSirebiT ar   SeeZlo sasamarTloSi raime sarCeli daeyenebina. garda amisa,   gaTvaliswinebuli iqna samoqalaqo kodeqsis zogadi debulebebi,   romelTa Tanaxmad, pirebs, romlebic valdebulni iyvnen, qoneba   daebrunebinaT (ganmcxadebelTa msgavsad), ar evalebodaT misi   gaTavisufleba,   sacxovrebeli.   sanam   ar   gamoeyofodaT   alternatiuli   55. Sesabamisad, mTavroba acxadebs, rom fizikuri pirebisaTvis   dakisrebuli tvirTi, daebrunebinaT qoneba, ar iyo gadaWarbebuli   da gamoyenebuli saSualeba ar iyo araproporciuli dasacav   interesTan mimarTebaSi.   56. ganmcxadeblebi amtkicebdnen, rom arasamarTliani iyo is faqti,   rom kompensacia, romliTac isini uzrunvelyofilni iqnebodnen,   iyo anazRaureba 1960-ian wlebSi Sesyidvisas gadaxdili fasisa,   rac daaxloebiT erT ormocdameaTeds warmoadgenda dRevandeli   sabazro fasisa da im xarjebisa, rac maT gonivrulad gaiRes   qonebis SesanarCuneblad. es ukanaskneli Tanxa ganisazRvra 1981   wlis 24 ivniss arsebuli tarifis Sesabamisad. ganmcxadeblebi   aseve usamarTlod miiCnevdnen imas, rom isini valdebulni iyvnen,   daetovebinaT   saxli   da   alternatiuli   sacxovrebeli     daeqiravebinaT an qira gadaexadaT, raTa SeZlebodaT daekavebinaT   is Senoba, romlis movla-patronobasac mTeli cxovreba Sealies.   isini Ciodnen, rom maT ara marto CamoerTvaT ufleba saxlze,   romelic savaraudod im dros moqmedi wesebis darRveviT SeiZines,   aramed dakarges ufleba miwazec, romelic am wesebis Tanaxmad   iqna SeZenili.   57. Sesabamisad, ganmcxadeblebi amtkicebdnen, rom gamoyenebul   saSualebebsa da Sesabamis mizans Soris proporciulobis   moTxovna maT saqmeSi daculi ar iqna. isini miiCnevdnen, rom maT   daekisraT individualuri da gadametebuli tvirTi, rac kidev   ufro mZimdeboda im moraluri tanjviT, romelsac ganicdidnen   daaxloebiT 80 wlis pirveli ganmcxadebeli da avadmyofi meore   ganmcxadebeli.   garda amisa, ganmcxadeblebi amtkicebdnen, rom arc pirvelma   ganmcxadebelma da arc misma meuRlem 1967 wels saxlis SeZenisas   ar icodnen, rom adre igi ar ekuTvnoda saxelmwifos, romelmac   saxli konfiskaciis gziT moipova. am konteqstSi ganmcxadeblebma   aRniSnes, rom 1967 wels mxolod is pirebi daiSvebodnen miwis   reestrSi konsultaciis misaRebad, romlebic daamtkicebdnen, rom   kanonieri interesi amoZravebdaT. im faqtis gaTvaliswinebiT, rom   isini satyeo meurneobaSi muSaobdnen, aragonivruli iqneboda maTi   gakritikeba imisaTvis, rom ar Seecadnen gamoerkviaT, im dros,   roca TiTqmis yvelaferi saxelmwifos sakuTrebaSi iyo, es saxli   odesme ekuTvnoda Tu ara vinme sxvas.   58. sasamarTlo aRiarebs, rom restituciis Sesaxeb kanonis zogadi   mizani, kerZod, komunisturi reJimiT gamowveuli sakuTrebis   uflebis konkretuli darRvevebis Sedegebis aRmofxvra, kanonieri   mizania da gulisxmobs samarTlebrivi garigebebis kanonierebisa   da qveynis socialur-ekonomikuri ganviTarebis dacvas. Tumca   sasamarTlo aucileblad miiCnevs imis uzrunvelyofas, rom Zveli   zianis   aRmofxvram   ar   gamoiwvios   araproporciuli   axali   samarTaldarRvevebi. am mizniT kanonmdeblobiT SesaZlebeli unda   gaxdes TiToeuli saqmis konkretuli garemoebebis imgvarad   gaTvaliswineba,   rom   pirebs,   romelTac   sakuTreba   keTilsindisierad SeiZines, ar daekisroT pasuxismgeblobis   tvirTi, romelic sinamdvileSi im saxelmwifos tvirTia, vis   mierac moxda am qonebis konfiskacia.   59. winamdebare saqmeSi sasamarTlo iRebs ganmcxadeblebis   arguments imis Sesaxeb, rom maT sakuTreba keTilsindisierad   SeiZines, rom maT ar icodnen, rom manamde es qoneba konfiskacias   daeqvemdebara da ar SeeZloT zegavlena moexdinaT garigebis   pirobebsa da Sesasyid fasze. ufro metic, rogorc Cans, CexeTis   sasamarTloebis dadgenileba imis Sesaxeb, rom ganmcxadeblebma     qoneba imaze dabal fasad SeiZines, vidre amas Sesabamisi wesebi   iTxovda, upirvelesad ganpirobebuli iqna sabZlisa da Tavlis _   Senobis arasacxovrebeli farTis _ sxvagvari SefasebiT.   60. rac Seexeba saqmeSi ganmcxadeblebisaTvis dakisrebul tvirTs,   sasamarTlo aRniSnavs, rom mas ar moeTxoveba imis dadgena, Tu ra   safuZvelze   unda   ganesazRvraT   erovnul   sasamarTloebs   gadasaxdeli kompensaciis odenoba; igi ver daikavebs CexeTis   saxelmwifo organoebis adgils im wlis SerCevisas, romelic unda   miRebuliyo mxedvelobaSi saxlis Rirebulebis dadgenisas, da im   xarjebis Sefasebisas, romlebic gonivrulad iqna gaRebuli   saxlis dRevandel mdgomareobaSi SenarCunebis mizniT (ix., mutatis   mutandis, Malama, miTiTebulia zemoT, punqti 51).   61. Tumca sasamarTlos ar SeuZlia ar aRniSnos, rom 1967 wels   gadaxdili Sesasyidi fasi, romelic daubrunda ganmcxadeblebs,   SeuZlebelia   gonivrul   kavSirSi   iyos     wlis   Semdgom   RirebulebasTan.   amas   xelmisawvdomi   garda,   gansaxilveli   erTaderTi sacxovrebeli   saxli   ganmcxadebelTaTvis   iyo. 1995 wels   restituciis Sesaxeb gadawyvetilebis miRebis droisaTvis isini am   saxlSi cxovrobdnen ormocdaori wlis ganmavlobaSi, aqedan   ocdarva weli rogorc mesakuTreebi.   62. aseve unda aRiniSnos, rom ganmcxadeblebi aramyar da   namdvilad rTul socialur mdgomareobaSi arian. anazRaurebuli   nasyidobis fasiT SeuZlebelia sacxovreblis SeZena. marTalia,   dReisaTvis ar momxdara maTi saxlidan iZulebiT gaZeveba da,   samoqalaqo kodeqsis 712-e muxlis Tanaxmad, maT unda SesTavazon   alternatiuli sacxovrebeli. Tumca mTavroba TviTonve aRiarebs,   rom SeuZlebelia am uflebis sasamarTlos ZaliT mtkiceba. ufro   metic,   qonebis axali mesakuTre, rogorc Cans, iyenebs Tavis   upiratesobas ganmcxadebelTa mimarT, romelTac man Tviuri qiris   gadaxda mosTxova, imis miuxedavad, rom maT Soris qiravnobis   xelSekruleba ar dadebula. vinaidan ganmcxadeblebma uari   ganacxades am garemoebebSi qiris gadaxdaze, axalma mesakuTrem   maT winaaRmdeg sasamarTlos mimarTa da misi sarCeli isev   ganxilvis procesSia.   63. Sesabamisad, sasamarTlo aRniSnavs, rom ganmcxadeblebisTvis   gansazRvruli `kompensacia~ ar iTvaliswinebda maT pirad da   socialur mdgomareobas da maT ar gamoeyoT aranairi Tanxa   aramaterialuri zaralisaTvis, romelic miadgaT am erTaderTi   qonebis CamorTmeviT. amas garda, maT jer kidev ar anazRaurebiaT   saxlis dRevandel mdgomareobaSi SesanarCuneblad gonivrulad   gaRebuli xarjebi, miuxedavad imisa, rom amoiwura Svidi wlisa da     eqvsi Tvis periodi 1995 wlis 23 Tebervlidan _ dRidan, rodesac   saboloo gaxda praRis saolqo sasamarTlos gadawyvetileba   sakuTrebaze uflebis Zveli mesakuTris SvilisTvis gadacemis   Sesaxeb.   64. amgvarad, ganmcxadeblebs daekisraT individualuri da   gadaWarbebuli tvirTi, romelmac daarRvia is samarTliani   wonasworoba, rac unda damyarebuliyo, erTis mxriv, zogadi   interesis   moTxovnilebebsa   da,   meores   mxriv,   sakuTrebiT   daubrkolebeli sargeblobis uflebas Soris. Sesabamisad, adgili   hqonda pirveli oqmis pirveli muxlis darRvevas.   II.   konvenciis 41-e muxlis gamoyeneba   65. konvenciis 41-e muxlSi naTqvamia:   `Tu sasamarTlo daadgens, rom dairRva konvencia da misi   oqmebi, xolo Sesabamisi maRali xelSemkvreli mxaris   Sidasaxelmwifoebrivi   samarTali   darRvevis   mxolod   nawilobrivi gamosworebis SesaZleblobas iZleva, saWiroebis   SemTxvevaSi, sasamarTlo dazaralebul mxares samarTlian   dakmayofilebas miakuTvnebs.~   A. ziani   66. materialuri zianis saxiT ganmcxadeblebi iTxovdnen 1 277 903   Cexur kronas, ra Tanxac, maTi mtkicebiT, warmoadgenda   gansxvavebas (743 547 Cexuri krona) maTTvis sakuTrebis CamorTmevis   droisaTvis saxlis Rirebulebas (760 280 Cexuri krona) da   Sesyidvis fass (16 733 Cexuri krona) Soris, romelic maT 1967   wels gadaixades saxlSi da garSemo mdebare miwis gamoyenebaze   personalur uflebaSi, amas gamoklebuli Tanxa 156 646 Cexuri   kronis odenobiT, romelic, rogorc saxelmwifom ganacxada, maT   unda   anazRaurebodaT   saxlis   dRevandel   mdgomareobaSi   SesanarCuneblad gonivrulad gaRebuli xarjebisaTvis, plus   sajarimo procenti 2000 wlis 1-li aprilidan (631 549 Cexuri   krona) da 60 000 Cexuri krona ganmcxadebelTa mier miwaze   Catarebuli samuSaoebisaTvis.   ganmcxadeblebi damatebiT iTxovdnen 2 500 000 Cexur kronas   moraluri zianisaTvis, romelic maT miadgaT didi drois   ganmavlobaSi gancdili moraluri tanjvis Sedegad.   67. mTavroba acxadebda, rom adgili ar hqonia konvenciis   darRvevas da ar iqna dakmayofilebuli pirobebi ganmcxadebelTa   samarTliani   dakmayofilebisTvis.   mTavroba   amtkicebda,   rom     Sesyidvis fasi _ 16 733 Cexuri krona _ ganmcxadeblebisTvis   keTili nebiT iqna anazRaurebuli. saxlis dRevandel   mdgomareobaSi SesanarCuneblad gonivrulad gaRebuli xarjebis   sakiTxTan dakavSirebiT mTavroba amtkicebda, rom ver moxerxda   SeTanxmeba, radgan ganmcxadeblebi iTxovdnen, rom Tanxa mocemuli   momentisTvis arsebuli kursis mixedviT gamoTvliliyo, rasac   miwis Sesaxeb kanoni krZalavda. Tumca mTavroba am moTxovnis   princips ar ewinaaRmdegeboda da mzad iyo mis dasakmayofileblad,   rogorc ki raionuli sasamarTlo Tanxis odenobas gansazRvravda.   rac Seexeba 60 000 Cexuri kronis odenobis Tanxas, romelsac   ganmcxadeblebi saxlze Catarebuli samuSaoebisTvis iTxovdnen,   mTavrobam ganacxada, rom es Tanxa Sedioda saxlis dRevandel   mdgomareobaSi SesanarCuneblad gonivrulad gaRebul xarjebSi.   mTavroba ar uaryofda, rom sasamarTlo procesebi SesaZloa   moralurad Zneli gadasatani yofiliyo, magram amtkicebda, rom   amaze saxelmwifo ar iyo pasuxismgebeli.   68. sasamarTlo aRniSnavs, rom ganmcxadeblebis moTxovnebi miznad   isaxavs rogorc materialuri, aseve aramaterialuri zaralis   reparaciis uzrunvelyofas. sasamarTlo adgens, rom, materialuri   zaralis   sakiTxTan   dakavSirebiT,   ganmcxadeblebs   ar   warmoudgeniaT saxlis amJamindeli Rirebulebis damadasturebeli   raime saxis dokumenti. Tumca mTavrobas, rogorc Cans, ar surs   ganmcxadebelTa mier dasaxelebuli Tanxis, 760 280 Cexuri kronis,   gaprotesteba. Sesabamisad, sasamarTlo am Tanxas dasaSvebad   miiCnevs.   samarTlianobis principze dayrdnobiT da am sakiTxze sakuTari   precedentuli samarTlis gaTvaliswinebiT sasamarTlo iRebs   gadawyvetilebas,   mianiWos   ganmcxadeblebs       evro   materialuri da aramaterialuri zaralisaTvis. es Tanxa unda   gadaicvalos Cexur kronebze gadaxdis dros arsebuli kursiT.   B. xarjebi   69. ganmcxadeblebi iTxovdnen 302 793 Cexur kronas CexeTis   sasamarTloebsa da konvenciis organoebSi   daxarjuli Tanxis   asanazRaureblad. maTi iuridiuli warmomadgenlobis xarjebi   efuZneboda advokatTa anazRaurebis Sesaxeb # 270/1990 kanons   (ZalaSi iyo 1996 wlis 1 ivlisamde) da # 177/1996 kanons, romelic   adgenda advokatTa anazRaurebis farglebs. maTi advokati   acxadebda, rom misi Cveulebrivi sakontraqto anazRaureba saaTSi   500 Cexur kronas Seadgenda. ganmcxadebelTa finansuri   mdgomareobis gaTvaliswinebiT man ar aiRo Tanxa, im pirobiT, rom   saqmis   gadawyvetis   Semdeg   ganmcxadeblebi   aunazRaurebdnen   samuSaos.     70. mTavroba acxadebda, rom mxedvelobaSi unda yofiliyo   miRebuli mxolod saolqo da sakonstitucio sasamarTloebis   winaSe gaweuli xarjebi, aseve samarTalwarmoebis ganaxlebis   moTxovniT wardgenil sarCelze daxarjuli Tanxa, radgan   danarCeni xarjebis gaweva konvenciis darRvevis gasaCivrebis   mizniT ar momxdara. amas garda, mTavrobam yuradReba gaamaxvila   im faqtze, rom Tumca ganmcxadebelTa advokatma erovnuli   samarTalwarmoebisTvis advokatTa zRvruli ganakveTi moiTxova,   sasamarTlos winaSe samarTalwarmoebisTvis igi sakontraqto   anazRaurebas iTxovda, rac, mTavrobis mtkicebiT, gacilebiT   gadametebuli iyo, iseve, rogorc im saaTebis raodenoba (150),   romlebic,   advokatis   TqmiT,   mas   dasWirda   ganacxadze   muSaobisaTvis.   71. sasamarTlo acxadebs, rom konvenciis darRvevis dadgenis   SemTxvevaSi man ganmcxadeblebs SeiZleba mianiWos is Tanxebi da   danaxarjebi, rac maT gaiRes erovnuli sasamarTloebis winaSe   darRvevis Tavidan asacileblad an uflebis aRsadgenad (ix., sxva   wyaroebTan erTad, Zimmermann and Steiner v. Switzerland, 1983 wlis 13   ivlisis gadawyvetileba, seria A # 66, gv. 14, punqti 36, da Hertel v.   Switzerland, 1998 wlis 25 agvistos gadawyvetileba, Reports 1998-VI, gv.   2334, punqti 63). winamdebare saqmeSi erovnuli sasamarTloebis   ganxilvis   sagani   iyo   ganmcxadebelTa   ufleba   sakuTrebiT   daubrkoleblad   sargeblobisa,   ufleba,   romlis   darRvevac   dadgenili iqna sasamarTlos mier. Sesabamisad, sasamarTlo   askvnis, rom ganmcxadeblebi uflebamosilni arian, moiTxovon im   Tanxebisa da danaxarjebis anazRaureba, rac maT erovnul   sasamarTloebSi daexarjaT.   72. sasamarTlo aRniSnavs, rom ganmcxadeblebs ar warmoudgeniaT   aranairi sagarantio sabuTi maTi moTxovnis mxardasaWerad. Tumca   aSkaraa, rom zemoxsenebuli miznisaTvis maT Tanxa daxarjes da   maTma advokatma es Tanxa moqmedi erovnuli kanonmdeblobis   Tanaxmad gamoiTvala. samarTlianobis safuZvelze sasamarTlo   adgens, rom ganmcxadeblebs aunazRaurdeT Tanxa 10 000 evros   odenobiT, 772,72 evros gamoklebiT, ra Tanxac maT ukve miiRes   samarTlebrivi daxmarebis saxiT.   C. sauravi   73. sasamarTlos miaCnia, rom sauravi unda emyarebodes evropis   centraluri   bankis   zRvrul   sasesxo   ganakveTs,   romelsac   daemateba sami procenti.   zemoxsenebulidan gamomdinare, sasamarTlo erTxmad     1. adgens, rom meore ganmcxadeblis Svils ufleba aqvs, mis   nacvlad gaagrZelos winamdebare samarTalwarmoeba;   2. adgens, rom dairRva #1 oqmis pirveli muxli;   3. adgens, rom   (a)   mopasuxe saxelmwifo valdebulia, sami Tvis vadaSi   TariRidan, roca es gadawyvetileba saboloo gaxdeba   konvenciis   44-e   muxlis   me-2   punqtis   Sesabamisad,   gadauxados ganmcxadeblebs qvemoT miTiTebuli Tanxebi,   gadacvlili mopasuxe saxelmwifos erovnul valutaze   angariSsworebis dRes arsebuli kursiT:   (i)       evro   (ocdaTxuTmeti   aTasi   evro)   materialuri da aramaterialuri zaralisaTvis;   227,28 evro (cxra aTas oras ocdaSvidi evro da   ocdarva centi) danaxarjebisaTvis;   (ii)   (b)   zemoxsenebuli samTviani vadis amowurvidan gadaxdamde   unda dawesdes gadasaxdeli Tanxa sauravis saxiT evropis   centraluri   bankis   zRvruli   sasesxo   ganakveTis   odenobiT, rasac daemateba sami procenti.   4. ar akmayofilebs samarTliani dakmayofilebis moTxovnis   darCenil nawils.   Sesrulebulia   frangul   enaze,   werilobiTi   saxiT   aris   gamoqveynebuli 2002 wlis 5 noembers, sasamarTlos reglamentis   77-e wesis me-2 da me-3 punqtebis Sesabamisad.   s. dole   J.-p. kosta   registratori   prezidenti   24

© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 13.07.2026. · Źródło