36983/97

WyrokETPCz2004-01-13ECLI:CE:ECHR:2004:0113JUD003698397

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne

Czy brak możliwości dziedziczenia po biologicznym ojcu, który nigdy nie uznał dziecka urodzonego poza małżeństwem, stanowi naruszenie prawa do poszanowania życia rodzinnego (art. 8) w związku z zakazem dyskryminacji (art. 14) Konwencji, w sytuacji gdy istniały jedynie sporadyczne kontakty, a skarżący nie podjął wcześniej kroków w celu prawnego uznania ojcostwa?

Ratio decidendi

Trybunał uznał, że sporadyczne kontakty skarżącego z P. nie mogły być interpretowane jako „życie rodzinne” w rozumieniu art. 8 Konwencji. Podkreślono, że skarżący nigdy wcześniej nie próbował uzyskać uznania ojcostwa ani stać się członkiem rodziny w sensie emocjonalnego bezpieczeństwa. W konsekwencji, fakty sprawy nie mieściły się w zakresie zastosowania art. 8, a co za tym idzie, art. 14 (rozpatrywany łącznie z art. 8) również nie mógł mieć zastosowania.

Stan faktyczny

Skarżący urodził się poza małżeństwem ze związku jego matki z P. P. nigdy nie uznał skarżącego za syna, ale regularnie płacił matce, spędzał z nimi czas, zabierał na wycieczki i dawał prezenty skarżącemu, który nazywał go „tata”. P. zmarł bez testamentu, a jego majątek odziedziczył jego bratanek K. Skarżący wszczął postępowanie przeciwko K., domagając się majątku P., twierdząc, że istniały więzi rodzinne w rozumieniu art. 8 i że prawo holenderskie dyskryminowało dzieci urodzone poza małżeństwem (art. 14). Sądy krajowe odrzuciły jego roszczenie, uznając, że pewność prawna wymaga, aby tylko osoby z jasnymi prawnymi więziami rodzinnymi mogły dziedziczyć.

Rozstrzygnięcie

Trybunał stwierdza, że artykuły 8 i 14 Konwencji nie mają zastosowania.

Pełny tekst orzeczenia

HAAS protiv Holandije (App. No, 36983/97) Presuda od 13.1.2004. Činjenice: Podnosilac predstavke je rođen van braka iz veze između njegove majke i P, koji nikada nije priznao podnosioca predstavke za svog sina. P. je, ipak, redovno isplaćivao određene sume majci ponosioca predstavke, provodio vreme sa njima, vodio ih na izlete i davao poklone podnosiocu predstavke. Podnosilac predstavke je naveo da ga je zvao “tata”. P. je umro bez testamenta i K.,njegov bratanac i jedini naslednik, nasledio je njegovu imovinu. Podnosilac predstavke pokrenuo je postupak protiv K.-a da bi dobio P.-ovu imovinu. Prvo, tvrdio je da su porodične veze, u smislu člana 8 Konvencije, postojale između njega i preminulog, za koga je tvrdio da je bio njegov biološki otac. Drugo, tvrdio je da je Holandski zakon pravio razliku između dece rođene u braku i van braka, što je bilo suprotno Članu 14 Konvencije. Regionalni sud odbio je njegov zahtev imajući u vidu da pravna sigurnost zahteva da jedino lica sa jasnim pravnim porodičnim vezama sa preminulim mogu biti u mogućnosti da nasleđuju. Sud je našao da je bilo koje hipotetičko mešanje u porodični život podnosioca predstavke bilo u saglasnosti sa zakonom i neophodno u demokratskom društvu. Prema tome, Sud smatra da je nepotrebno ustanovljavati da li je P. zaista bio biološki otac podnosioca predstavke, kao što je ovaj naveo. Žalbe podnosioca predstavke bile su neuspešne, mišljenje Vrhovnog suda je da, iako bi nemogućnost nasleđivanja zasnovana samo na osnovu vanbračnosti bila suprotna članu 8 i 14 , bi mogle postojati druge objektivne osnove za zabranu nasleđivanja od strane vanbračne dece, i podsetio da parlament razmatra reformu zakonodavstva u ovoj oblasti. Zakon: Član 8 i 14 (uzeti zajedno) - Sporadičan kontakt podnosioca predstavke sa P ne bi se mogao protumačiti kao “porodičan život”. Osim toga, podnosilac predstavke nije nikada, pre ovog postupka koga je pokrenuo da nasledi P-a, pokušao da dobije priznanje očinstva ili da postane član njegove porodice u smislu emocionalne sigurnosti. Kao rezultat toga, činjenice ovog slučaja nisu se mogle prilagoditi smislu Člana 8. Pitanje razmatrano pred nacionalnim sudovima nije se ticalo “porodičnog života” već pre pitanja dokaza o tome da li su veze podnosioca predstavke sa preminulim trebale biti priznate. Sud je napomenuo da kako je novo zakonodavstvo u ovoj oblasti usvojeno u Holandiji, otvorena je mogućnost za podnosioca predstavke da zatraži utvrđivanje očinstva. Zaključak: Članovi 8 i 14 nisu primenljivi (jednoglasno)