37910/21
WyrokETPCz2024-02-08ECLI:CE:ECHR:2024:0208JUD003791021
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewlekłość postępowania karnego trwającego ponad 6 lat naruszyła prawo skarżącego do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie z art. 6 ust. 1 Konwencji oraz czy skarżący dysponował skutecznym środkiem odwoławczym w tym zakresie zgodnie z art. 13 Konwencji?Ratio decidendi
Trybunał uznał, że kwota 2 000 PLN przyznana skarżącemu na poziomie krajowym za przewlekłość postępowania była niewystarczająca, co oznacza, że skarżący nie utracił statusu ofiary. Oceniając długość postępowania karnego, Trybunał zastosował standardowe kryteria (złożoność sprawy, zachowanie stron i organów, znaczenie sprawy) i stwierdził, że ponad sześcioletni czas trwania był nadmierny i nie spełniał wymogu „rozsądnego terminu”. Ponadto, Trybunał uznał, że skarżący nie dysponował skutecznym środkiem odwoławczym w odniesieniu do zarzutów przewlekłości, co stanowiło naruszenie art. 13 Konwencji.Stan faktyczny
Skarżący, Paweł Kowalik, urodzony w 1980 roku, był stroną postępowania karnego wszczętego 7 maja 2017 roku, które w momencie składania skargi do ETPCz (15 lipca 2021 r.) oraz wydania wyroku (8 lutego 2024 r.) nadal było w toku, trwając ponad 6 lat i 6 miesięcy. Skarżący wniósł skargę na przewlekłość postępowania na poziomie krajowym, w wyniku której Sąd Okręgowy Warszawa-Praga uznał naruszenie jego prawa do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki i przyznał mu 2 000 PLN zadośćuczynienia.Rozstrzygnięcie
Trybunał jednogłośnie uznaje skargę za dopuszczalną. Trybunał jednogłośnie stwierdza, że skarga ujawnia naruszenie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji dotyczące przewlekłości postępowania karnego i braku skutecznego środka odwoławczego w tym zakresie. Trybunał stwierdza, że pozwane państwo winno uiścić na rzecz skarżącego kwotę 3 200 EUR tytułem zadośćuczynienia za szkodę niemajątkową oraz zwrotu kosztów i wydatków.Pełny tekst orzeczenia
© Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Translation already published on the official website of the Polish Ministry of Justice] Permission to re-publish this translation has been granted by the Polish Ministry of Justice for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC
© Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Tłumaczenie zostało już opublikowane na oficjalnej stronie Ministerstwa Sprawiedliwości] Zezwolenie na publikację tego tłumaczenia zostało udzielone przez Ministerstwo Sprawiedliwości wyłącznie w celu zamieszczenia w bazie Trybunału HUDOC
SEKCJA PIERWSZA
SPRAWA KOWALIK PRZECIWKO POLSCE
(Skarga nr 37910/21)
WYROK
STRASBURG
8 lutego 2024 r.
Wyrok jest ostateczny, ale może podlegać korekcie wydawniczej.
W sprawie Kowalik przeciwko Polsce
Europejski Trybunał Praw Człowieka (sekcja pierwsza), zasiadając jako Komitet w składzie:
Péter Paczolay, Przewodniczący,
Gilberto Felici,
Raffaele Sabato, sędziowie,
oraz Viktoriya Maradudina, p.o. Zastępcy Kanclerza Sekcji,
obradując na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 stycznia 2024 r.,
wydaje następujący wyrok, który został przyjęty w tym dniu:
POSTĘPOWANIE
1. Sprawa wywodzi się ze skargi przeciwko Polsce, wniesionej do Trybunału w dniu 15 lipca 2021 r. na podstawie art. 34 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności („Konwencja”).
2. Skarga została zakomunikowana Rządowi polskiemu („Rząd”).
FAKTY
3. Dane skarżącego oraz informacje istotne dla skargi zostały przedstawione w załączonej tabeli.
4. Skarżący podniósł zarzut przewlekłości postępowania karnego oraz braku skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym.
PRAWO
ZARZUCANE NARUSZENIE ART. 6 UST. 1 I ART. 13 KONWENCJI
5. Skarżący zarzucił, że długość przedmiotowego postępowania karnego była niezgodna z wymogiem „rozsądnego terminu” i że w tej mierze był pozbawiony skutecznego środka odwoławczego. Powołał się na art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji.
6. Rząd podniósł zastrzeżenie wstępne, zgodnie z którym skarżący nie może być dłużej uznawany za „ofiarę” w rozumieniu art. 34 Konwencji w związku z naruszeniem jego prawa do rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie, ponieważ otrzymał już kwotę 2 000 złotych polskich (PLN). Trybunał zauważa, że kwestia ta powinna zostać rozstrzygnięta w świetle zasad ustanowionych w orzecznictwie Trybunału (zob. Cocchiarella p. Włochom [WI], nr 64886/01, pkt 69–107, ETPC 2006‑V i Scordino p. Włochom (nr 1) [WI], skarga nr 36813/97, pkt 178–213, ETPC 2006‑V).
7. Skarżący nie zgodził się uznając, że kwota otrzymana na poziomie krajowym nie była wystarczająca, biorąc pod uwagę ogólny czas postępowania.
8. Trybunał zauważa, że Sąd Okręgowy Warszawa-Praga przeanalizował przebieg zaskarżonego postępowania w świetle kryteriów, które stosuje sam Trybunał. Uznał, że doszło do opóźnień, które należy przypisać organom krajowym, oraz że doszło do naruszenia prawa skarżącego do rozpatrzenia jego sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki i przyznał skarżącemu równowartość 468 euro (EUR) w związku z czasem trwania postępowania. Trybunał stwierdza, że zadośćuczynienie przyznane skarżącemu na poziomie krajowym, rozpatrywane na podstawie okoliczności faktycznych będących przedmiotem skargi wniesionej do Trybunału, było niewystarczające (zob. Janulis p. Polsce, nr 31792/15, pkt 21, 16 stycznia 2020 r., z dalszymi przykładami). W tych okolicznościach argument, że skarżący utracił status ofiary, nie zasługuje na uwzględnienie.
9. Trybunał podkreśla, że rozsądny charakter czasu trwania postępowania należy oceniać w świetle okoliczności sprawy i z uwzględnieniem następujących kryteriów: złożoności sprawy, zachowania skarżącego i odpowiednich organów oraz znaczenia sprawy dla interesów skarżącego (zob. m.in. Pélissier i Sassi p. Francji [WI], nr 25444/94, pkt 67, ETPC 1999‑II i Frydlender p. Francji [WI], nr 30979/96, pkt 43, ETPC 2000‑VII).
10. Już w wiodącej sprawie Rutkowski i Inni p. Polsce, nr 72287/10 i 2 inne, 7 lipca 2015 r., Trybunał stwierdził naruszenie art. 6 Konwencji w odniesieniu do przewlekłości postępowania karnego.
11. Po zapoznaniu się z całym przedstawionym mu materiałem Trybunał nie znalazł żadnego faktu ani argumentu mogącego uzasadnić łączną długość postępowania na poziomie krajowym. Mając na względzie swoje orzecznictwo w tym zakresie, Trybunał stwierdza, że długość postępowania w niniejszej sprawie była nadmierna i nie spełniała wymogu „rozsądnego terminu”.
12. Trybunał zauważa ponadto, że skarżący nie dysponował skutecznym środkiem odwoławczym w odniesieniu do tych zarzutów.
13. Zarzuty te są zatem dopuszczalne i ujawniają naruszenie art. 6 ust. 1 oraz art. 13 Konwencji.
ZASTOSOWANIE ART. 41 KONWENCJI
14. Uwzględniając dokumenty znajdujące się w jego posiadaniu oraz swoje orzecznictwo (zob., w szczególności, Rutkowski i Inni, cyt. pow.), Trybunał uważa za zasadne zasądzenie kwoty wskazanej w załączonej tabeli.
Z TYCH WZGLĘDÓW TRYBUNAŁ JEDNOGŁOŚNIE
uznaje skargę za dopuszczalną;
stwierdza, że skarga ujawnia naruszenie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji dotyczące przewlekłości postępowania karnego i braku skutecznego środka odwoławczego w tym zakresie;
stwierdza
(a) że pozwane państwo winno uiścić, w terminie trzech miesięcy, na rzecz skarżącego kwotę wskazaną w załączonej tabeli, przeliczoną na walutę pozwanego państwa według kursu obowiązującego w dniu płatności;
(b) że, od upływu wyżej wskazanego terminu trzech miesięcy aż do momentu płatności, należne będą odsetki zwykłe od określonej powyżej kwoty, naliczone według stopy równej marginalnej stopie procentowej Europejskiego Banku Centralnego obowiązującej w tym okresie, powiększonej o trzy punkty procentowe.
Sporządzono w języku angielskim i obwieszczono pisemnie w dniu 8 lutego 2024 r., zgodnie z Regułą 77 §§ 2 i 3 Regulaminu Trybunału.
Viktoriya Maradudina Péter Paczolay
p.o. Zastępcy Kanclerza Sekcji Przewodniczący
ZAŁĄCZNIK
Skarga zawierająca zarzuty na podstawie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji
(przewlekłość postępowania karnego oraz brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym)
Skarga nr
Data złożenia
Imię i nazwisko skarżącego
Rok urodzenia
Wszczęcie postępowania
Zakończenie postępowania
Łączny czas trwania
Instancje
Decyzja krajowa w sprawie skargi na podstawie
ustawy z 2004 r.
Kwota zasądzona przez sąd krajowy
(w PLN)
Kwota zasądzona tytułem zadośćuczynienia za szkodę niemajątkową oraz zwrotu kosztów i wydatków na jednego skarżącego
(w EUR)[1]
37910/21
15.07.2021
Paweł KOWALIK 07.05.2017
w toku
Ponad 6 lat, 6 miesięcy i 4 dni
1 instancja
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga, 06.12.2019,
sygn. akt VI S 133/19,
2 000 PLN
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga, 10.02.2021,
sygn. akt VI S 12/21
3 200
[1] Powiększona o wszelkie podatki należne od skarżącego.
© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 13.07.2026. · Źródło