38011/05

WyrokETPCz2009-09-29ECLI:CE:ECHR:2009:0929JUD003801105

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne

Czy brak dostępu skarżącego do tajnych dokumentów, na których opierał się sąd krajowy w postępowaniu administracyjnym dotyczącym przeniesienia służbowego, naruszył jego prawo do rzetelnego procesu i zasadę równości broni z art. 6 ust. 1 Konwencji?

Ratio decidendi

Trybunał uznał, że brak dostępu skarżącego do tajnych dokumentów, które zostały przedstawione Wojskowemu Sądowi Administracyjnemu przez Ministerstwo Obrony i na których sąd ten oparł swoje rozstrzygnięcie, stanowił naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji. Trybunał podkreślił, że zasada równości broni wymaga, aby każda ze stron miała rozsądną możliwość przedstawienia swojej sprawy w warunkach, które nie stawiają jej w wyraźnie niekorzystnej sytuacji w stosunku do strony przeciwnej. W tym przypadku, skarżący nie miał możliwości zapoznania się z dowodami wykorzystanymi przeciwko niemu, co uniemożliwiło mu skuteczne ustosunkowanie się do nich i naruszyło kontradyktoryjny charakter postępowania. Trybunał powołał się na swoje wcześniejsze orzecznictwa w podobnych sprawach, nie znajdując podstaw do odstąpienia od tej linii orzeczniczej.

Stan faktyczny

Skarżący, Mustafa Merdan, urodzony w 1971 roku, był kapitanem artylerii w Tureckich Siłach Zbrojnych. 8 czerwca 2004 roku wniósł skargę do Wojskowego Sądu Administracyjnego w celu anulowania decyzji o jego przeniesieniu do innej jednostki. Ministerstwo Obrony, broniąc legalności przeniesienia, przedstawiło sądowi tajne dokumenty na podstawie art. 52 ust. 4 ustawy nr 1602, które nie zostały ujawnione skarżącemu. Wojskowy Sąd Administracyjny 15 lutego 2005 roku oddalił skargę, opierając się m.in. na tych tajnych dokumentach. Wniosek skarżącego o sprostowanie decyzji został odrzucony 26 kwietnia 2005 roku.

Rozstrzygnięcie

Trybunał jednogłośnie stwierdził naruszenie art. 6 Konwencji. Zasądził na rzecz skarżącego 6 500 EUR tytułem zadośćuczynienia za szkody niemajątkowe. Oddalił pozostałe żądania skarżącego dotyczące słusznego zadośćuczynienia.

Pełny tekst orzeczenia

COUNCIL AVRUPA OF E U R O P E KONSEYĐ AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ ĐKĐNCĐ DAĐRE MERDAN – TÜRKĐYE (B a ꢀvuru no. 38011/05 ) KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ STRAZBURG Eylül 2009 Đꢀbu karar AĐHS’nin 44/2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecektir. ꢁekli düzeltmelere tabi olabilir. ______________________________________________________________________________________ © T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2009. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri, davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir. USUL Bu dava, Mustafa Merdan (“baꢀvuran”) adlı T.C. vatandaꢀı tarafından Türkiye Cumhuriyeti aleyhine, 19 Ekim 2005 tarihinde, Đnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına iliꢀkin Sözleꢀme’nin (“Avrupa Đnsan Hakları Sözleꢀmesi - AĐHS”) 34. maddesi uyarınca yapılan 38011/05 numaralı baꢀvuru sonucu görülmektedir. Baꢀvuran Đstanbul Barosu avukatlarından G. Bağcı tarafından temsil edilmektedir. OLAYLAR DAVANIN KOꢀULLARI doğumlu baꢀvuran ꢁırnak’ta ikamet etmektedir. Türk Silahlı Kuvvetleri’nde topçu yüzbaꢀı olan baꢀvuran, baꢀka bir garnizona atanmasının iptali için, 8 Haziran 2004 tarihinde, Askeri Yüksek Đdare Mahkemesi’nde Savunma Bakanlığı hakkında dava açmıꢀtır. Savunma Bakanlığı, savunmasında baꢀvuranın atamasının yasalara uygun olduğunu savunmuꢀ, Askeri Yüksek Đdare Mahkemesi’nin incelemesi için 1602 Sayılı Kanun’un 52 (4) maddesi kapsamında argümanlarını destekleyici bir takım gizli belgeler sunmuꢀtur. Bu belgeler baꢀvurana bildirilmemiꢀtir. Askeri Yüksek Đdare Mahkemesi 15 ꢁubat 2005 tarihinde baꢀvuranın atamasının yasalara aykırı olmadığına karar vermiꢀ, baꢀvuranın talebini reddetmiꢀtir. Askeri Yüksek Đdare Mahkemesi, bu kararı alırken, diğer hususlar meyanında, 1602 Sayılı Kanun’un 52 (4) maddesi çerçevesinde Savunma Bakanlığı’nın sunduğu gizli belgelere dayanmıꢀtır. Askeri Yüksek Đdare Mahkemesi 26 Nisan 2005 tarihinde baꢀvuranın kararın düzeltilmesi talebini reddetmiꢀtir. HUKUK I. AĐHS’NĐN 6. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI Baꢀvuran Savunma Bakanlığı’nın dava esnasında Askeri Yüksek Đdare Mahkemesi’ne sunduğu gizli bilgi ve belgelerin kendisine iletilmediğinden ve bunun kuvvetlerin eꢀitliği ilkesiyle AĐHS’nin 6/1 maddesi tarafından güvence altına alınan çekiꢀmeli yargılanma hakkını ihlal ettiğinden ꢀikayetçi olmuꢀtur. Hükümet, esas olarak Pellegrin – Fransa ([BD], 28541) davasındaki içtihadına dayanarak, baꢀvuran ile Devlet arasındaki özel iliꢀkiden dolayı AĐHS’nin 6/1 maddesinin mevcut davaya uygulanamayacağını savunmuꢀtur. AĐHM, benzer davalarda Hükümet’in ortaya sürdüğü itirazları inceleyip reddettiğini kaydeder (bkz. Miran – Türkiye, 43980/04 ve Topal – Türkiye, 3055/04). AĐHM, bu davada içtihadından sapmasını gerektirecek özel koꢀullar tespit etmemiꢀtir. Bu nedenle Hükümet’in itirazını reddeder. AĐHS’nin 35. maddesinin 3. fıkrası çerçevesinde bu ꢀikayetin dayanaktan yoksun olmadığını kaydeden AĐHM, ayrıca baꢀka bir gerekçe altında da kabuledilemezlik unsuru bulunmadığını tespit eder. Bu nedenle baꢀvuru kabuledilebilir niteliktedir. ꢁikayetin esaslarıyla ilgili olarak, Hükümet baꢀvuranın davayla iliꢀkili tüm bilgiye vakıf olduğunu ileri sürmüꢀtür. Öte yandan, baꢀvuran Askeri Yüksek Đdare Mahkemesi’ne sunulan bazı belgelerin içeriğinden iddia edildiği gibi haberdar idiyse, Hükümet sözkonusu bu belgelerin dava süresince ne amaçla gizli kaldığını açıklamamıꢀtır. AĐHM daha önce benzer ꢀikayetleri değerlendirdiğini ve AĐHS’nin 6/1 maddesinin ihlal edildiğini tespit ettiğini kaydeder (bkz. Güner Çorum – Türkiye, 59739/00; Aksoy (Eroğlu) – Türkiye, 59741/00; Miran; Topal). Hükümet’in, mevcut davada içtihadından sapmasını gerektirecek bir delil veya görüꢀ ortaya koymadığı kanısındadır. Bu nedenle, baꢀvuranın Askeri Yüksek Đdare Mahkemesi’ne sunulan gizli belgelere eriꢀememesi nedeniyle, AĐHS’nin 6/1 maddesi ihlal edilmiꢀtir. II. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI A. Tazminat ve yargılama giderleri Baꢀvuran 50.000 Euro (EUR) manevi tazminat talep etmiꢀtir. Hükümet haddinden yüksek olduğu gerekçesiyle bu talebe itiraz etmiꢀtir. AĐHM, baꢀvuranın, bu kararda AĐHS’nin ihlal edildiğinin tespit edilmesiyle yeterince telafi edilemeyecek derecede manevi zarara uğradığı kanısındadır. Hakkaniyete uygun surette baꢀvurana 6.500 EUR tazminat ödenmesine hükmeder (bkz. Güner Çorum; Aksoy (Eroğlu); Miran ve Topal). Baꢀvuran yargılama gideri için talepte bulunmamıꢀtır. Buna göre bu baꢀlık altında tazminata hükmedilmez. B. Gecikme Faizi AĐHM, Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı faiz oranına üç puanlık bir artıꢀın eklenmesinin uygun olduğuna karar vermiꢀtir. BU GEREKÇELERE DAYANARAK, AĐHM, OYBĐRLĐĞĐYLE 1. Baꢀvurunun geri kalanının kabuledilebilir olduğuna; 2. Baꢀvuranın Askeri Yüksek Đdare Mahkemesi’ne sunulan gizli belgelere eriꢀememesi nedeniyle AĐHS’nin 6. maddesinin ihlal edildiğine; 3. (a) AĐHS’nin 44. maddesi’nin 2. fıkrası gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay içinde, Savunmacı Hükümet tarafından baꢀvurana, ödeme tarihinde geçerli olan döviz kuru üzerinden Türk Lirası’na çevrilmek üzere, uygulanabilecek her türlü vergiyle beraber 6.500 EUR (altı bin beꢀ yüz Euro) manevi tazminat ödenmesine; (b) yukarıda belirtilen üç aylık sürenin sona erdiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan marjinal kredi kolaylığı oranının üç puan fazlasına eꢀit oranda basit faiz uygulanmasına; 4. Baꢀvuranın adil tatmine iliꢀkin diğer taleplerinin reddedilmesine KARAR VERMĐꢀTĐR. Đꢀbu karar, Đngilizce olarak hazırlanmıꢀ ve Mahkeme Đç Tüzüğü’nün 77. maddesinin 2. ve 3. fıkraları uyarınca 29 Eylül 2009 tarihinde yazılı olarak tebliğ edilmiꢀtir. Françoise Elens-Passos Zabıt Katibi Françoise Tulkens Baꢀkan 3