3884/04

COUNCIL   AVRUPA   OF EUROPE   KONSEYĐ   AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ   ĐKĐNCĐ DAĐRE   ASLANTÜRK/TÜRKĐYE   (Baꢀvuru no. 3884/04)   KARAR   STRAZBURG   Ocak 2010   Đꢀbu karar AĐHS’nin 44/2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecektir. ꢁekli   düzeltmelere tabi olabilir.   ______________________________________________________________________________________   © T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2010. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan   Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,   davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile   Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak   suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.   USULĐ ĐꢀLEMLER   Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan 3884/04 no’lu davanın nedeni T.C.   vatandaꢀı Ejder Aslantürk’ün (“baꢀvuran”), Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne 3 Eylül   tarihinde Avrupa Đnsan Hakları ve Temel Özgürlükler Sözleꢀmesi’nin (“AĐHS”) 34.   maddesi uyarınca yapmıꢀ olduğu baꢀvurudur.   Baꢀvuran, Ankara Barosu avukatlarından B. Mungan ve A. Aslantürk ile Strazburg   Barosu avukatlarından G. Doyduk tarafından temsil edilmiꢀtir.   OLAYLAR   DAVANIN KOꢀULLARI   Baꢀvuran, 1951 doğumludur ve Ankara’da yaꢀamaktadır.   Đnꢀaat müteahhidi olan baꢀvuran 11 Ağustos 1994 tarihinde Ardahan Cumhuriyet   Savcısı tarafından idari makamları zarara uğratacak ꢀekilde kendi mali çıkarı için resmi   belgelerde sahtecilik yapmakla suçlanmıꢀtır.   Ekim 1994’te Ardahan Ağır Ceza Mahkemesi, davanın esasına iliꢀkin ilk   duruꢀmayı gerçekleꢀtirmiꢀtir (dava no. 1994/47).   Kasım 1994’te düzenlenen ikinci duruꢀma sırasında Ardahan Ağır Ceza   Mahkemesi, Kars Valiliği’nde çalıꢀan bir inꢀaat mühendisi aleyhinde baꢀlatılan idari takibatın   sonucunu bekletmeye karar vermiꢀtir.   Mayıs 1998’de yukarıda anılan inꢀaat mühendisi aleyhinde baꢀlatılan cezai takibat   ile baꢀvuran aleyhinde açılan dava birleꢀtirilmiꢀtir.   Mart 1999’da inꢀaat mühendisi aleyhinde baꢀlatılan cezai takibatın sonucu ilk derece   mahkemesine tebliğ edilmiꢀtir.   ꢁubat 2001’de Ardahan Ağır Ceza Mahkemesi, baꢀvuranı suçlu bularak mahkum   etmiꢀtir.   Kasım 2002’de Yargıtay, ilk derece mahkemesinin kararını onamıꢀtır.   Ocak 2003’te Yargıtay Baꢀsavcısı inter alia ilk derece mahkemesinin, sahte   oldukları iddia edilen belgelerin grafolojik incelemesini yapmadığını ileri sürerek Yargıtay’ın   kararına itiraz etmiꢀtir.   Nisan 2003’te Yargıtay Ceza Genel Kurulu, dava olaylarının bu tür bir incelemeyi   haklı çıkarmadığı sonucuna vararak Baꢀsavcı’nın grafolojik incelemeye iliꢀkin itirazını   reddetmiꢀ ve 13 ꢁubat 2001 tarihli kararı düzelterek onamıꢀtır.   Haziran 2003’te Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun kararı, ilk derece mahkemesi   sekretaryasına tevdi edilmiꢀtir.   HUKUK   I. AĐHS’NĐN 7. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI   Baꢀvuran, AĐHS’nin 7. maddesine dayanarak imzasını taꢀımayan ve sorumluluğu   altında hazırlanmayan belgelerin sahteciliğini yapmakla haksız yere suçlandığından ꢀikayetçi   olmuꢀtur.   Hükümet, baꢀvurunun sözkonusu kısmının dayanaktan yoksun olduğunu kaydetmiꢀtir.   AĐHM bu ꢀikayetin, AĐHS’nin 6/1 maddesi açısından incelenmesi gerektiği   kanaatindedir. AĐHM bu bağlamda keyfilik sözkonusu olmadığı takdirde, yargılama sonucunu   inceleme yetkisine sahip olmadığını hatırlatır. Mevcut davada, ulusal mahkemelerin   gerçekleri saptarken ve kanunları yorumlarken, keyfi ya da makul olmayan bir ꢀekilde hareket   ettikleri sonucuna varması için gerekçe bulunmadığı sonucuna varır.   Sonuç olarak baꢀvurunun sözkonusu kısmı, AĐHS’nin 3. ve 4. maddeleri bağlamında   dayanaktan yoksun olması nedeniyle reddedilmelidir.   II. AĐHS’NĐN 6/1 MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI   Baꢀvuran yargılama süresinin, AĐHS’nin 6/1 maddesinde ortaya konan “makul süre”   gereğine uygun olmadığından ꢀikayetçi olmuꢀtur.   Hükümet, baꢀvuranın ꢀikayetlerini ulusal makamlar önünde dile getirmemesi   nedeniyle iç hukuk yollarını tüketmemiꢀ olduğunu ileri sürmüꢀtür.   AĐHM önceki davalarda iç hukuk yollarının tüketilmediği iddiaları hususunda   Hükümet’inkine benzer itirazları incelemiꢀ ve reddetmiꢀtir. AĐHM, mevcut davada   Karakullukçu davasında vardığı sonuçtan farklı bir sonuca varmasını gerektiren özel koꢀullar   tespit etmemektedir. Bu nedenle, Hükümet’in itirazını reddeder ve baꢀvurunun sözkonusu   kısmının kabuledilebilir olduğu sonucuna varır.   AĐHM, baꢀvuranın ꢀikayetinin esası hususunda, göz önüne alınması gereken sürenin,   savcının baꢀvuranı suçlayan bir iddianame sunduğu 11 Ağustos 1994 tarihinde baꢀlayıp   Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun Ardahan Ağır Ceza Mahkemesi’nin kararını onadığı 1 Nisan   2003’te sona erdiğini gözlemler. Bu nedenle göz önüne alınan süre iki aꢀamalı yargılamada   sekiz yıl yedi ay sürmüꢀtür.   AĐHM, mevcut davadakine benzer konuların ortaya konduğu davalarda sıklıkla   AĐHS’nin 6/1 maddesinin ihlal edildiği sonucuna varmıꢀtır. Mevcut davada bu tür bir sonuca   varmamak için sebep tespit etmemiꢀtir. Sonuç olarak, baꢀvuran aleyhinde baꢀlatılan cezai   takibatın aꢀırı uzun sürmesi hususunda AĐHS’nin 6/1 maddesi ihlal edilmiꢀtir.   III. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI   AĐHS’nin 41. maddesine göre:   “Mahkeme iꢀbu Sözleꢀme ve protokollerinin ihlal edildiğine karar verirse ve ilgili Yüksek Sözleꢀmeci   Tarafın iç hukuku bu ihlali ancak kısmen telafi edebiliyorsa, Mahkeme, gerektiği takdirde, hakkaniyete   uygun bir surette, zarar gören tarafın adil tazminine hükmeder.”   A. Tazminat   Baꢀvuran, mahkum edildikten sonra inꢀaat mühendisi olarak çalıꢀamaması nedeniyle   yıllık 50,000 Türk Lirası1 maddi tazminat talep etmiꢀtir. Ayrıca, mahkum edildikten sonra   mesleki yükümlülüklerini yerine getirememiꢀ olması nedeniyle aylık 1,3002 Türk Lirası talep   etmiꢀtir.   Baꢀvuran, 50,000 Türk Lirası3 manevi tazminat talep etmiꢀtir.   Hükümet, bu taleplere itiraz etmiꢀtir.   AĐHM, baꢀvuranın uğradığını iddia ettiği maddi zarara iliꢀkin olarak, baꢀvuranın   talebini destekleyen bir sunmadığını ve dolayısıyla AĐHM’nin talebi reddettiğini gözlemler.   Ancak, baꢀvuranın yalnızca ihlal bulgusu ile telafi edilemeyecek bir manevi zarara   uğramıꢀ olduğunu kabul eder. Sonuç olarak, dava koꢀullarını ve içtihadını göz önüne alan   AĐHM, baꢀvurana 4,200 Euro tazminat ödenmesine karar vermiꢀtir.   B. Yargılama masraf ve giderleri   Baꢀvuran ayrıca ulusal mahkemeler önünde yaptığı harcamalar için 34,000 Türk   Lirası4 ve AĐHM önünde yaptığı harcamalar için 15,950 Türk Lirası5 talep etmiꢀtir.   Hükümet bu taleplere itiraz etmiꢀtir.   AĐHM içtihadına göre, baꢀvuran gerçekten gerekli oldukları için yapıldıklarını ve   meblağların makul olduğunu kanıtladığı müddetçe masraf ve harcamaların tazminine hak   kazanmaktadır. AĐHM mevcut davada, baꢀvuranın taleplerini destekleyen hiçbir belge   sunmadığını gözlemler. Dolayısıyla, AĐHM bu baꢀlık altında tazminat ödenmemesine karar   vermiꢀtir.   C. Gecikme Faizi   AĐHM, gecikme faizinin Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına   uyguladığı orana yüzde üç puanlık bir ekleme yapılarak belirlenmesi gerektiği kanaatindedir.   BU GEREKÇELERE DAYANARAK AĐHM, OYBĐRLĐĞĐ ĐLE   1. Yargılamanın aꢀırı uzun sürdüğüne iliꢀkin ꢀikayetin kabuledilebilir ve baꢀvurunun kalan   kısmının kabuledilemez olduğuna;   2. AĐHS’nin 6/1 maddesinin ihlal edildiğine;   3. (a) AĐHS’nin 44. maddesinin 2. paragrafı gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç   ay içinde, ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden Türk Lirası’na çevrilmek üzere Sorumlu   Yaklaꢀık 23,360 Euro   Yaklaꢀık 607 Euro   Yaklaꢀık 23,360 Euro   Yaklaꢀık 15,885 Euro   Yaklaꢀık 7,450 Euro   Devlet tarafından baꢀvurana 4,200 Euro (dört bin iki yüz Euro) manevi tazminat ve buna ek   olarak ödeme gününde uygulanabilecek her tür verginin ödenmesine;   (b)Yukarıda belirtilen üç aylık sürenin sona erdiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına   kadar, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan marjinal kredi kolaylığı oranının   üç puan fazlasına eꢀit oranda basit faiz uygulanmasına;   4. Adil tatmine iliꢀkin diğer taleplerin reddedilmesine;   KARAR VERMĐꢁTĐR.   Đꢀbu karar Đngilizce olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM Đçtüzüğü’nün 77. maddesinin 2. ve 3.   paragrafları gereğince 19 Ocak 2010 tarihinde yazılı olarak bildirilmiꢀtir.