3932/02

WyrokETPCz2009-05-26ECLI:CE:ECHR:2009:0526JUD000393202

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne

Czy ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej prawomocnym wyrokiem, prowadzące do sprzecznego rozstrzygnięcia, narusza zasadę pewności prawa (res judicata) wynikającą z art. 6 ust. 1 Konwencji, a w konsekwencji także prawo do poszanowania mienia z art. 1 Protokołu nr 1?

Ratio decidendi

Trybunał uznał, że zasada pewności prawa (res judicata) jest fundamentalnym aspektem państwa prawa i jest implicite zawarta w art. 6 ust. 1 Konwencji. Ponowne otwarcie sprawy zakończonej prawomocnym wyrokiem jest dopuszczalne tylko w wyjątkowych okolicznościach, aby skorygować fundamentalne wady, a nie w celu ponownego rozpatrzenia istoty sprawy. W niniejszej sprawie, sąd krajowy wydał nowy wyrok, który bezpośrednio zaprzeczał wcześniejszemu prawomocnemu orzeczeniu, bez uzasadnienia wyjątkowymi okolicznościami, co stanowiło naruszenie tej zasady. Ponieważ ingerencja w prawo własności skarżącej (pozbawienie jej wyłącznego prawa do korzystania z mieszkania) nie była zgodna z prawem z powodu naruszenia zasady res judicata, Trybunał stwierdził również naruszenie art. 1 Protokołu nr 1.

Stan faktyczny

Skarżąca, M. Batsanina, mieszkała w dwupokojowym mieszkaniu w Moskwie. Po śmierci męża w 1998 roku, jej synowa (Ms. M.) i wnuczka wprowadziły się do mieszkania. W 2000 roku sąd krajowy orzekł, że synowa utraciła prawo do korzystania z mieszkania, a decyzja ta stała się prawomocna. Jednak w 2006 roku, w nowych postępowaniach, inny sąd orzekł, że synowa nie utraciła tego prawa, a decyzja ta została utrzymana w mocy przez sąd wyższej instancji w 2007 roku. Skarżąca złożyła skargę do Trybunału Konstytucyjnego, która została odrzucona.

Rozstrzygnięcie

Trybunał jednogłośnie: 1. Uznaje skargę za dopuszczalną. 2. Stwierdza naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji. 3. Stwierdza naruszenie art. 1 Protokołu nr 1. 4. Zasądza od pozwanego państwa na rzecz skarżącej 1000 euro tytułem zadośćuczynienia za szkodę niemajątkową. 5. Oddala pozostałą część roszczenia o słuszne zadośćuczynienie.

Pełny tekst orzeczenia

� - � - I. ( - ), - 4. 1957 : , - . . , -- A. , M. , , 5. , , .. - , , BATSANINA V. RUSSIA 2, - - . 1977 , - ( 8927/02) , . 1998 . - . 2009 ., . , : 2009 . , . 4 - , 2 1998 . . - 1. - . . - ( 3932/02) , - . , . - 6. , ( -- ) , . , - , - - , ( -- ), ( - M.), 2002 . - 2. , - - , , . - , - . , , . . - , ( -- - . -) 7. 9 2000 . - - . , - . 25 2000 . - . 3. 22 2006 . - - . -. - 8. - , , . - - . - ( 3 29 - . 1 2001 . ). - . -- 1 6 -- , . , -- -- , , . �� , 1 6 . , - 1 6 , - . - 30 . . . 1 -- ( ). 2 -- ( ). 9 2009 . 18 2001 . . . 16 2001 . , 1 18 2001 . . , - , 6 2001 . 9. 30 2003 . . , inter alia1, , , , . B. 10. , 4 2000 . . 19 2000 . . 15 2006 . , . . II. , A. 11. ( -- ), , , : 41. � , <...>. , , , , , , , , , , , <...>�. 12. � � ( 2202-1 17 1992 .), , , , : 1. �<...> 3. , ( -- ), , , <...>�. 35. 1. , <...>. 3. , <...>�. B. 13. 106 , , , , . , , . 108 109 , , . 14. 8, 29 1999 ., , , , ( 12). 171 28 1999 ., , , ; ; , , ; ; , , . III. , 15. 1604 (2003 ) � , �, : � <...> , , , : a. - - - Inter alia (.) -- , , ( ). 2009 357 , ; b. ; c. , , , - , <...>�. 16. ( )1 63- (10--11 2005 .) � � (. ). : �<...> 56 <...> , , , , . , , , , , <...> : 1. , , -- -- -- , ( ). 2. ; , ( ). 3. , , ( ). 4. ( ). 5. ( ). 6. , () (, , ..) ( ). 7. , , ( ) <...>. 14. , , ( ). 15. , ( ) <...>. 73. , , <...>, , , , , , �. 17. 3 (2008 ), , , 13 2005 ., [, , ]: �22. -- , ( ) -- , . - , , , , . , . , , -- . 23. , , , ( ) . ( ; ) <...> , 1990 . -- , , , . , , . , - ( ). 9 2009 25. -- -- : ( , , , ), ( , -- , , , ), , ( ), ( , ) <...>. 27. <...> , , . ; ( , , ) ; ( res judicata1); , ; . 28. -- . , �. , : �a. ; b. , , ; c. � � , , , ; d. ; e. ; f. , , , ( ); g. (res judicata) , , , ; h. , , ; i. , , ; j. , , , <...>�. I. 1 6 , 18. , , . 1 6 , : � <...> <...> <...> <...>�. A. 19. , 3 35 . , . . �res judicata� -- -- ( ). 2009 359 B. 20. , , , , , . . . , , . . 21. - , 41 (. , 11 ) , . ; , . 22. , 1 6 . � �, , , (. � � [Yvon v. France] ( 44962/98), � 31, [ECHR] 2003-V; 18 1997 . �- � [Nider�st-Huber v. Switzerland], � 23, [Reports of Judgments and Decisions] 1997-I; � � [Kress v. France] ( 39594/98), � 72, [ECHR] 2001-VI). 23. , , , , -- �� -- 1 6 (. � � [Martinie v. France] ( 58675/00), � 53, [ECHR] 2006 -- ...). , , , ( ) (. 20 1996 . � � [Lobo Machado v. Portugal], � 31, - [Reports of Judgments and Decisions] 1996-I; 27 1998 . �K.D.B. � [K.D.B. v. the Netherlands], � 43, [Reports of Judgments and Decisions] 1998-II; � � [G�� v. Turkey] ( 36590/97), � 55, [ECHR] 2002-V). 24. , , , ; , . , , , , (. � �, � 81, 31 2005 . �F.W. � [F.W. v. France] ( 61517/00), � 27). , , , , (. 30 1991 . � � [Borgers v. Belgium], � 24, ��, 214-B). 25. : , , , , � � . , � � . 26. , in abstracto1; -- , , 1 6 (. 26 1993 . � � [Padovani v. Italy], � 24, ��, 257-B, 24 1989 . � � [Hauschildt v. Denmark], � 45, ��, 154). 1 6 , 1 6 (. � � [S�rmeli v. Germany] ( 75529/01), � 129, [ECHR] 2006 -- ...). , , - in abstracto (.) -- ; ( ). 9 2009 6 , (. , 15 16 ). 27. , , , . , , , , , , , , , , . , ( 21 2005 . � � [Yavorivskaya v. Russia] ( 34687/02), � 25). , . , - . , , , ( � � [Menchinskaya v. Russia] ( 42454/02), � 37--40, 15 2009 .). . , (. , 11 12 ). , , (., mutatis mutandis1, � � [Steel and Morris v. the United Kingdom] ( 68416/01), � 67, [ECHR] 2005-II). , , , . 28. 1 6 - . II. 1 6 , 16 2001 . 29. -- 1 6 (. ) -- , 16 2001 . A. 30. , 3 35 . , . . B. 31. - , - . - , . 32. , - 8, 1999 (. , 14 ). , . (). 33. , - , . - , . , , , , , . , - . , , , . 34. 1 6 , , (. 15 2005 . � � [Yakovlev v. Russia] ( 72701/01), � 19 ; 20 2005 . � � [Groshev v. Russia] ( 69889/01), � 27 ; 5 2006 . � � [Mokrushina v. Russia] ( 23377/02), � 20 - Mutatis mutandis (.) -- ( ). 2009 361 ; 3 2007 . � � [Prokopenko v. Russia] ( 8630/03), � 17 ; 12 2008 . � � [Subbotkin v. Russia] ( 837/03), � 18 ; 14 2008 . � � [Litvinova v. Russia] ( 34489/05), � 16 ). 35. , , . 36. , - 1 6 . III. 37. -- 6, 13 14 -- , . , -- 1 1 -- , , . , -- 34 -- , . 38. , -- , , , , -- - , . , 3 4 35 . IV. 41 39. 41 : � , , , , , �. A. 40. , - , -- 72 653 . 25 . 41. - , , , 1 6 . - , . 42. 1 6 . , , , , ; . , , , , . B. 43. 30 , . 44. - , . 45. , , . C. 46. , , . 1. , , , -- ; 2. �� , 1 6 - ; 3. , - 1 - 9 2009 , ; 4. (a) - -- 2 44 -- 1000 ( ) , , , 30 () ; (b) , ; 5. . , 26 2009 . 2 3 77 . , , 45 2 74 . , , 1 6 - . 1 6 . � �, , , (. � � ( 44962/98), � 31, [ECHR] 2003-V; � � ( 39594/98), � 72, [ECHR] 2001-VI). , , , - M., . -- M. -- . , . , -- , .. -- , , , , (. 15 2009 . � � ( 42454/02), � 35). . , . , , , . . , . , - ; , . - , -- -- . , . , , , , , , , . , , � �, . . � � . � 2009 363