39994/04

C O N S E I L D E   L ' E U R O P E   AVRUPA   KONSEYĐ   AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ   ĐKĐNCĐ DAĐRE   M. YILMAZ - TÜRKĐYE DAVASI   (Baꢀvuru no: 39994/04)   KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ   STRAZBURG   Ekim 2010   Đꢀbu karar Sözleꢀme’nin 44 / 2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecek olup   ꢀekli bazı düzeltmelere tabi tutulabilir.   ______________________________________________________________________________________   © T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2010. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan   Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,   davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile   Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak   suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.   Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan ve (39994/04) numaralı baꢀvurunun nedeni   Murat Yılmaz tarafından (baꢀvuran) 28 Eylül 2004 tarihinde Avrupa Đnsan Hakları   Mahkemesi’ne Avrupa Đnsan Hakları Sözleꢀmesi’nin (AĐHS) 34. maddesi uyarınca yapılan   baꢀvurudur.   Baꢀvuran Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi (AĐHM) önünde Ankara Barosu avukatlarından   C. Emir ve G. Tanrıverdi tarafından temsil edilmektedir.   OLAYLAR   DAVANIN KOꢁULLARI   Baꢀvuran 1967 doğumlu olup Ankara’da ikamet etmektedir.   Baꢀvuran Ankara Keçiören Belediyesi’nin yürüttüğü proje kapsamındaki bir arazinin parsel   satıꢀı için belediye ile sözleꢀme imzalamıꢀ ve bedelini ödemiꢀtir. Belediye tek taraflı olarak   almıꢀ olduğu bir karar ile bu projeden vazgeçmiꢀtir. Asliye hukuk mahkemesi 3 Temmuz   tarihinde baꢀvuranın yapmıꢀ olduğu itirazı yerinde bulmuꢀ ve Belediyeyi baꢀvurana 17   Ocak 2003 tarihinden geçerli yasal faizi ile birlikte 7.000.000.000 TL1 ve 9 Haziran 2003   tarihinden geçerli olacak yasal faizi ile birlikte 2.200.000.000 TL2 ödemeye mahkum etmiꢀtir.   Nisan 2004 tarihinde Yargıtay ilk derece mahkemesinin bu hükmünü onamıꢀtır. Đdarenin   borçlu olduğu meblağı ödememesi üzerine baꢀvuran icra takibi baꢀlatmıꢀtır. Baꢀvuranın   avukatları Belediye ile uzlaꢀma sağlayan bir protokol imzalamıꢀtır.   Đdare 2 Nisan 2008 tarihinde baꢀvuranın banka hesabına 10.000 YTL3 tutarındaki bir meblağı   yatırmıꢀtır. Đdare 15 Eylül 2008 tarihinde baꢀvurana 10.000 YTL4 ödemiꢀtir. 22 Aralık 2008   tarihinde baꢀvuranın avukatı AĐHM’ye icra müdürlüğünden alınan bir belgeye göre   baꢀvuranın alacağının o tarihte 11.263 YTL5 olduğunu bildiren bir yazıyı iletmiꢀtir.   HUKUK   I. AĐHS’YE EK 1 NO’LU PROTOKOL’ÜN 1. MADDESĐ’NĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ   ĐDDĐASI HAKKINDA   Baꢀvuran iç hukuktaki mahkemeler tarafından kendisine ödenmesi gereken tazminatların   ödenmediğinden ve alıcısı olduğu arazinin maliki olamadığından yakınmakta ve Ek 1 no’lu   Protokol’ün 1. maddesini öne sürmektedir.   Hükümet bu iddiaya karꢀı çıkmaktadır.   Yaklaꢀık 4.396 Euro   Yaklaꢀık 1.381 Euro   Yaklaꢀık 4.842 Euro   Ocak 2005 tarihinde eski Türk Lirası’nın yerini Yeni Türk Lirası alarak yürürlüğe girmiꢀtir. 1 YTL 1 milyon   TL’ye karꢀılık gelmektedir.   Yaklaꢀık 5.654 Euro   Yaklaꢀık 5.326 Euro   A. Kabuledilebilirliğe iliꢀkin   Hükümet, baꢀvuranın Belediyenin yürütmüꢀ olduğu gayrimenkul projesine katılmasının bu   proje kapsamında yer alan ilgili araziler üzerinde hiçbir surette bir mülkiyet hakkını   oluꢀturmadığını savunmaktadır. Hükümet baꢀvuranın avukatlarının baꢀvuran adına belediye ile   uzlaꢀma sağlayan ve buna göre borçların sıraya konulduğu bir protokole imza attıklarını ifade   etmektedir. Çelikay-Türkiye no: 44576/04, 18 Ekim 2007, Dağdelen ve Durakcan-Türkiye no:   45218/04 ve 9098/05, 18 Ekim 2007 ve Çavdar-Türkiye no: 5816/04, 18 Ekim 2007 kararlarına   atıfta bulunan Hükümet imzalanan protokolün ihtilaf konusunu sona erdirdiğini ve dolayısıyla   AĐHS’nin 31. maddesinin 1 b) bendi uyarınca davanın kayıttan düꢀürülmesi gerektiğini   savunmaktadır.   Baꢀvuran böylesi bir protokole imza attığını yadsımakta ve bu protokolün ona kesin surette   imza atan kimseleri kapsadığını ileri sürmektedir. Baꢀvurana göre bu protokole imza   atmadığından, belediye halen kendisine karꢀı borçlu konumdadır.   AĐHM öncelikle dosyada yer alan unsurlar ıꢀığında, baꢀvuranın belediyenin konut yapımı   iꢀinden vazgeçmesiyle birlikte zarara uğradığını iddia etse de, bu zararın ulusal mahkemeler   tarafından kabul edildiğini ve adı geçene uğradığı zararın giderilmesi bakımından maddi ve   manevi tazminatın ödendiğini gözlemlemektedir. Baꢀvuranın mezkur taꢀınmazın maliki   olamadığı yönündeki ꢀikayeti dayanaktan yoksun bulunmaktadır ve bu ꢀikayetin AĐHS’nin 35.   maddesinin 3. ve 4. paragraflarına uygun olarak reddedilmelidir.   AĐHM ulusal yargı kararlarının icrasının gerçekleꢀtirilmediği ꢀikayetine iliꢀkin ise Hükümetin   baꢀvuranın avukatları tarafından imzalanan uzlaꢀma protokolünün bir nüshasını sunduğunu   kaydetmektedir. Bu nedenle, bu protokolün hükümlerine göre yasal temsilcileri aracılığıyla   kendi rızaları ile imza atan alacaklıları bağlamaktadır. Zira, baꢀvuran böylesi bir uzlaꢀmayı   kabul etmediğini iddia etmektedir. Bu bağlamda AĐHM, Hükümetin baꢀvuranın mezkur sürecin   kesin olarak sona erdirilmesi talebine karꢀılık gelecek ꢀekilde bir uzlaꢀma sağlayan protokolün   etkili biçimde gerçekleꢀtirildiğini kanıtlayıcı herhangi bir belge ile ortaya koyamadığını   saptamaktadır. Üstelik baꢀvuran alacaklı olduğu meblağı halen alamadığından ihtilaf   konusunun çözümlendiği söylenememektedir. Hükümetin itirazı bu noktada reddedilmektedir.   AĐHS’nin 35. maddesinin 3. paragrafı çerçevesinde ꢀikayetin dayanaktan yoksun olmadığını   kaydeden AĐHM, ayrıca baꢀka açılardan bakıldığında da kabuledilemezlik unsuru   bulunmadığını tespit eder. Bu nedenle ꢀikayet kabuledilebilir niteliktedir.   B. Esasa dair   AĐHM esas ile ilgili olarak yerleꢀik içtihadından ileri gelen kıstas uyarınca talep edilebilirliği   yeterince ispat edildiği takdirde bir «alacağın» Ek 1 no’lu Protokol’ün 1. maddesi   çerçevesinde bir «mülkü» oluꢀturacağını hatırlatır (Bkz. Stran ve Stratis Andreadis Yunan   Rafinerileri-Yunanistan kararı, 9 Aralık 1994, A serisi no: 301-B, sözü edilen Bourdov-Rusya   kararı no: 59498/00, 7 Mayıs 2002 ve Bourdov-Rusya (no2), no: 33509/04, 15 Ocak 2009).   Bu ilke mevcut baꢀvuruya da uygulanabilmektedir.   AĐHM ayrıca Yüksek Sözleꢀmeye taraf Devlet tarafından bir alacağın ödenmesindeki   gecikmenin ödemenin uygun niteliğini hatırı sayılır ölçüde azalttığını ve bilhassa paranın kimi   ülkelerde değer kaybettiği hususunun baꢀvuranı belirsizlikte bıraktığının altını çizmektedir   (Bkz. Akkuꢀ-Türkiye kararı, 9 Temmuz 1997).   Bu baꢀvuruda, AĐHM dava dosyasında yer alan unsurlardan ve taraflardan edinilen bilgilerden   ve icra takibine rağmen baꢀvuranın alacaklı olduğu miktarın tamamını elde edemediğinin   anlaꢀıldığını ifade etmektedir. Baꢀvuran açısından 3 Temmuz 2003 tarihli hükmün icrasının   yerine getirilmemesi Ek 1 no’lu Protokol’ün 1. maddesinin birinci paragrafının ilk cümlesinde   yer alan mülkiyet hakkına riayet edilmesi önünde aꢀırı bir müdahaleyi teꢀkil etmektedir.   Asliye hukuk mahkemesinin kararına riayet etmeyen ulusal yetkililer baꢀvuranın makul olarak   elde etmeyi umduğu tazminatın ödenmesine engel olmuꢀtur. AĐHM bu müdahalenin meꢀru   olmadığı kanaatindedir. Dolayısıyla Ek 1 no’lu Protokol’ün 1. maddesi ihlal edilmiꢀtir.   II. AĐHS’NĐN 17. ve 18. MADDELERĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA   Baꢀvuran aynı olaylara dayalı olarak AĐHS’nin 17. ve 18. maddelerinin ihlal edildiğini ileri   sürmektedir.   AĐHM bu ꢀikayetlerin yukarıda incelenen madde ile ilintili olduğunu belirterek, ꢀikayetleri   kabuledilebilir ilan etmektedir.   AĐHM bununla birlikte, baꢀvuranın mülkiyet hakkına yönelik bir ihlalin yapıldığı tespitinin   ıꢀığında bu ꢀikayetleri ayrıca incelemeyi gerekli görmemektedir.   III. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐ’NĐN UYGULANMASI HAKKINDA   A. Tazminat   Baꢀvuran 25.000 Euro maddi tazminat talep etmektedir.   Hükümet bu meblağa karꢀı çıkmaktadır.   AĐHM bu baꢀvuruda Ek 1 no’lu Protokol’ün 1. Maddesinin ihlal edildiği sonucuna vardığını   hatırlatarak Savunmacı Devlete düꢀen yükümlülüğün iç hukuk mercilerinin Ankara Asliye   Hukuk Mahkemesi’nin 3 Temmuz 2003 tarihli kararının (5 Nisan 2004’te nihai hale   gelmiꢀtir) icrasını yerine getirmeleri için gerekli tedbirlerin alınması sağlamak olduğunu   kaydetmektedir.   B. Yargılama masraf ve giderleri   Baꢀvuran AĐHM önünde yapmıꢀ olduğu yargılama giderleri için 5.500 Euro talep etmekte, bu   yönde kanıtlayıcı herhangi bir belge sunmamaktadır.   Hükümet bu meblağa karꢀı çıkmaktadır.   AĐHM’nin yerleꢀik içtihadına göre bir baꢀvuran gerçekliğini, gerekliliğini kanıtladığı makul   miktarlardaki yargı giderlerini elde edebilir. Bu baꢀvuruda ilgili kanıtlayıcı belgelerin   yokluğunda ve sözü edilen kıstaslar ıꢀığında AĐHM, yargılama masraf ve giderlerine iliꢀkin   talepleri reddetmektedir.   BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, AĐHM, OYBĐRLĐĞĐYLE,   1. Baꢀvurunun kabuledilebilir olduğuna;   2. Ek 1 no’lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğine;   3. Baꢀvuranın diğer ꢀikayetlerinin ayrıca incelenmesine gerek olmadığına;   4. AĐHS’nin 44/2 maddesi gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay içinde   Savunmacı Hükümet tarafından Ankara Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 3 Temmuz 2003 tarihli   kararının (5 Nisan 2004 tarihinde nihai hale gelmiꢀtir) icrasının sağlanması için gerekli   tedbirlerin alınmasına;   5. Adil tatmine iliꢀkin diğer taleplerin reddine;   KARAR VERMĐꢁTĐR.   Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM’nin iç tüzüğünün 77. maddesinin 2. ve 3.   paragraflarına uygun olarak 27 Ekim 2009 tarihinde yazılı olarak bildirilmiꢀtir.   5