40008/04

WyrokETPCz2008-07-17ECLI:CE:ECHR:2008:0717JUD004000804

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne

Czy tymczasowe aresztowanie skarżącego było należycie uzasadnione i czy władze krajowe rozważyły alternatywne środki zapobiegawcze, zgodnie z wymogami art. 5 ust. 3 Konwencji?

Ratio decidendi

Trybunał uznał, że istniało uzasadnione podejrzenie popełnienia poważnego przestępstwa (nielegalne posiadanie broni i amunicji), co wraz z surowością grożącej kary i potrzebą przeprowadzenia dalszych czynności śledczych (np. testowania broni) stanowiło wystarczające podstawy do tymczasowego aresztowania. Trybunał zauważył, że postępowanie było prowadzone szybko (5 miesięcy) i władze wykazały szczególną staranność. Mimo że bardziej szczegółowe uzasadnienie byłoby pożądane, Trybunał uznał, że w okolicznościach sprawy nie doszło do naruszenia art. 5 ust. 3 Konwencji.

Stan faktyczny

Skarżący, Tamaz Galuashvili, został aresztowany w Tbilisi w czerwcu 2004 r. po anonimowym zgłoszeniu o uzbrojonym mężczyźnie. Policja znalazła broń i amunicję przy nim oraz w jego domu. Został oskarżony o nielegalne posiadanie broni. Sądy krajowe zatwierdziły przeszukania i zarządziły trzymiesięczne tymczasowe aresztowanie, powołując się na ryzyko ucieczki i utrudniania śledztwa. Skarżący, cierpiący na cukrzycę, został skazany na rok pozbawienia wolności w zawieszeniu i zwolniony po pięciu miesiącach aresztu. Później wycofał apelację, twierdząc, że był zastraszany.

Rozstrzygnięcie

1. Jednogłośnie uznaje skargi na podstawie art. 5 ust. 3 Konwencji za dopuszczalne, a pozostałą część skargi za niedopuszczalną. 2. Sześcioma głosami do jednego stwierdza, że nie doszło do naruszenia art. 5 ust. 3 Konwencji.

Pełny tekst orzeczenia

evropis sabWo adamianis uflebaTa evropuli sasamarTlo meore seqcia saqme galuaSvili saqarTvelos winaaRmdeg (saCivari # 40008/04) gadawyvetileba strasburgi 2008 w. 17 ivlisi winamdebare gadawyvetileba SeiZleba daeqvemdebaros redaqciul gadasinjvas sasamarTlo procesi - galuaSvili saqarTvelos winaaRmdeg mosamarTle tulkensis gansakuTrebuli mosazreba adamianis uflebaTa dacvis sasamarTlo (meore nawili), sasamarTlos kolegia Semdegi SemadgenlobiT: fransuaz tulkensi, Tavmjdomare ireneu kabral bareto, vladimiro zagrebelski, danute joSiene, nona woworia, isil karakasi, mosamarTleebi da sali dole, ganmwesrigebeli, mas Semdeg, rac 2008 w. 24 ivniss erTad ganixiles saqme, Semdegi gadawyvetileba: sasamarTlo gadawyvetileba gamotanil iqna 2008 w. 24 ivniss. miiRes procedura 1. saqme warmodgenil iqna saCivarSi #40008/04 saqarTvelos winaaRmdeg da waredgina sasamarTlos adamianis uflebaTa da fundamentaluri TavisuflebaTa dacvis konvenciis (SemdgomSi "konvencia") 34-e muxlis Sesabamisad b-n Tamaz galuaSvilis mier 2004 w. 27 oqtombers. sasamarTlos winaSe momCivanis warmoadgendnen Semdegi pirebi: q-ni lia muxaSavria, q-ni manana kobaxiZe, q-ni maka gioSvili, q-ni naTia kacitaZe, b-ni nikoloz legaSvili da b-ni vaxtang vaxtangiZe. 2. saqarTvelos mTavrobas (SemdgomSi "mTavroba") warmoadgenda misi Suamavali, b-ni mixeil kekenaZe (iusticiis saministro). 3. 2006 w. 24 oqtombers sasamarTlom gamoacxada momCivani mxare miuRebelad da gadawyvita acnobos mTavrobas momCivanis gancxadebebi, romelic dakavSirebulia mis dakavebasTan samarTliani eWvmitanis gareSe, informaciis ararsebobasTan misi dakavebis mizezis Sesaxeb da sasamarTlos mier misi dapatimrebis Sesaxeb gamotanili gadawyvetilebis adekvaturi argumentirebis ararsebobasTan. konvenciis 29-e muxlis me-3 punqtis Sesabamisad, sasamarTlom gadawyvita ganexila sarCelis danarCeni nawili paralelurad misi dasaSveblobisa. 4. mTavrobam da momCivanim daafiqsires TavianTi mosazrebebi misaRebobasTan da arsebiT mxaresTan dakavSirebiT (sasamarTlos wesebis #54a wesi). faqtebi I. saqmis faqtobrivi garemoebebi 5. momCivani daibada 1956 wels da cxovrobs q. TbilisSi. 6. 2004 w. 26 ivniss 3.35 saaTze miRebuli anonimuri satelefono zaris safuZvelze, romliTac q. Tbilisis policiis mTavar departaments (SemdgomSi "pmd") ecnoba imis Sesaxeb, rom nanaxi iyo SeiaraRebuli mamakaci, romelic marTvada avtomanqanas, policiam saswrafod dagegma dakavebis operacia. saqmis masalebi Seicavs aRniSnuli zaris gaSifrvas 7. 2004 w. 26 ivniss, daaxlovebiT 4 saaTze manqana, romelsac marTavda momCivani, gaCerebul iqna q. Tbilisis erTerT centralur prospeqtze (detalebi ixileT saqmeSi � galuaSvili saqarTvelos winaaRmdeg, sarCeli #40008/04, 2006 w. 24 oqtomberi). oqmebis Tanaxmad ganmcxadeblis sxeulis Cxreka ganxorcielda adgilze, rac dadasturda ori mowmis xelmoweriT, iaraRi iyo gayrili Sarvlis qamarSi. Cxrekis Semdeg momCivani dauyonebliv gadayvanil iqna pmd-Si. 8. magram ganmcxadeblis movlenaTa versiis Tanaxmad, misi Cxreka ar ganxorcielebula da misi dakavebis mizezebi droulad ar axsnila. Cxrekis oqmi Sedgenil iqna post-faqtum da waredgina mas mxolod pmdSi, quCaSi dakavebidan oci wuTis Semdeg. man uari saCivara dakavebis oqmis xelmoweraze da ganaxcada, rom is fabricirebuli iyo. 9. amavdroulad momCivani amtkicebda, rom pirvelad gaigo ra xasiaTis iyo mis winaaRmdeg wamoynebuli braldebebi, roca uyurebda televizors pmd-s dakiTxvisTvis gankuTvnil oTaxSi. 2004 w. 26 ivnisis saRamos axal ambebSi gamocxadebul iqna saqmis gamomZieblis mier miwodebuli informaciaze dayrdnobiT, rom momCivani "zedmetsaxelad wyneTis spilo, kargad cnobili kriminali, recidivisti iyo dakavebuli iaraRis ukanono tarebisTvis da didi odenobiT SenaxvisTvis". mxolod mogvianebiT momCivanis waredgina gamomZieblis gadawyvetileba, romelic iyo daTariRebuli 2004 w. 26 ivnisiT, 8:00 saaTiT, romlis safuZvelze aRiZra sisxlis samarTlis saqme da momCivani gamocxadda eWvmitanilad. 10. amave dRes, ganmcxadeblis Setyobinebis gareSe policiam ganaxorciela misi sacxovrebeli saxlis Cxreka ojaxis wevrebis TandaswrebiT. am Cxrekis oqmis Tanaxmad, romelic damowmda ramodenime mowmis xelmoweriT, saxlSi aRmoCenil iqna iaraRi da tyvia-wamali. garda amisa, policiam aRmoaCina da amoiRo ganmcxadeblis saqarTvelos moqalaqis ramodenime pasporti, romelTa gacemis TariRi gaurkveveli iyo da Seicavda sxvadasxva seriul nomers, agreTve ganmcxadeblis sabWoTa kavSiris ori Zveli pasporti. erT-erT maTganSi momCivani iyo cxadad aRniSnuli rogorc yofili ruseTis sabWoTa federaciuli socialisturi respublikis moqalaqe. ganmcxadeblis meuRlem uari saCivara Cxrekis oqmis xelmoweraze da ganaxcada, rom policiam TviTon Seugdo saxlSi cecxlsasroli iaraRi. 11. 2004 w. 27 ivniss q. Tbilisis vake-saburTalos raionulma sasamarTlom daamtkica ori zemoaRniSnuli Cxrekis Sedegebi. 12. 2004 w. 28 ivniss momCivans bralad daedo cecxlsasroli iaraRis da tyvia-wamlis ukanono tareba da Senaxva. is aRiarebul iqna "udanaSaulod" da Sepirda eTanamSromla gamoZiebasTan. amave dRes prokurorma moiTxova ganmcxadeblis dabruneba sapatimroSi Semdegi argumentaciiT: "saqmis garemoebebi adastureben ganmcxadeblis brals. is ar aris gulaxdili gamomZieblebTan urTierTobaSi. arsebobs eWvi, rom is abrkolebs simarTlis dadgenas. ar gamoiricxeba SesaZlebloba imisa, rom is daimaleba marTlmsajulebisgan. unda ganxorcieldes mravali sagamoZiebo qmedeba.." zemoaRniSnuli gancxadebis mxardasaWerad ar moxda saqmis specifikur garemoebebze dayrdnoba da ar iyo SeTavazebuli aranairi specifikuri axsna-ganmarteba. 13. 2004 w. 29 ivniss Catarebul mosmenaze momCivanim uaryo usafuZvlo xasiaTis mqone braldeba da saCivara, rom misi ojaxi, samuSao da fiqsirebuli sacxovrebeli adgili aris misi sasamarTlo procesze gamocxadebis garatnia. man kidev erTxel daadastura misi mzadyofna gamoZiebasTan TanamSromlobisTvis da saCivara, rom daavadebulia diabetiT. vake-saburTalos raionulma sasamaTlom sarCelis sasamarTlo ganxilvamde gasca ganmcxadeblis samTviani patimrobis Sefardebis Sesaxeb gankarguleba Semdegi pirobebiT: "ganixila ra sxvadasxva mtkicebulebis nawilebi, sasamarTlo mivida daskvnamde, rom Segrovebuli mtkicebulebebi adastureben samarTaldarRvevaze eWvis mitanas. mticebulebebi Segrovebul iqna saproceduro normebis Sesabamisad. sasamarTlos azriT, prokuroris moTxovna aris dasabuTebuli da misi dakmayofileba iqneba kanonieri, aqedan gamomdinare braldebuls wauyendes braldeba da miesajos 5 welze meti patimroba. unda moxdes amoRebuli iaraRis identifikacia, raTa gairkves mis gamoyeneba-argamoyenebaze eWvis mitanis faqti sxva samarTaldarRvevisas. eWvi imaze, rom ganTavisuflebis SemTxvevaSi braldebuls SeuZlia daabrkolos simarTlis dadgena, marTlmsajulebisgan damalvis perspeqtivis TvlasazrisiT, aris dasabuTebuli". 14. momCivanim moiTxova misi ganTavisufleba imave safuZvelze, romelic ukve waredgina raionul sasamarTlos. man saCivara, rom braldebis mxaris mier ar aris dadasturebuli is faqti, rom arsebobda safuZveli samarTliani eWvisTvis imisa, rom momCivanis SeuZlia daemalos an moaxdinos uaryofiTi gavlena gamoZiebis procesis mimdinareobaze. momCivanim aseve gamoiyena Tavisi daavadeba, diabeti, rogorc misi ganTavisuflebis argumenti. prokurorma upasuxa, rom misi apelacia ar aris dasabuTebuli. unda iyos miRebuli mravali sagamoZiebo zoma, xolo ganmcxadeblis ganTavisufleba ewinaaRmdegeba gamoZiebis interesebs. braldebis mxarem aRniSna, rom ganmcxadeblis daavadebis damadasturebeli samedicino mowmoba wardgenili ar iyo. 15. 2004 w. 1 ivliss Tbilisis saolqo sasamarTlom mxari dauWira dakavebis gankargulebas, romelic gaica 2004 w. 29 ivniss. sasamarTlom aRniSna, rom momCivani unda darCes sapatimroSi im garemoebebis safuZvelze, romelic "kargad aris argumentirebuli prokuroris gancxadebaSi". sasamarTlom ganagrZo, kerZod, "arsebobs sakmarisi safuZveli im mosazrebisa, rom ganmcxadeblis ganTavisufleba sasamarTlo procesamde daabrkolebs simarTlis dadgenas, kerZod, braldebulis mier warmodgenili mticebulebebis Sefasebis gamo". 16. 2004 w. 29 ivnisiT daTariRebulma dakavebis gankargulebam da 2004 w. 1 ivlisiT daTariRebulma saapelacio gadawyvetilebam daadastures is faqti, rom cecxlsasroli iaraRi da tyvia-wamali aRmoCenil iqna rogorc ganmcxadeblis sxeulze, aseve mis sacxovrebel saxlSi 2004 w. 26 ivniss. 17. 2004 w. 5 ivliss ganmcxadeblis advokatma moiTxova oficialur eqsperts gaekeTebina samedicino daskvna ganmcxadeblis janmrTelobis mdgomareobis Sesaxeb. 2004 w. 8 ivliss gamomZiebelma uari saCivara moTxovnis dakmayofilebaze im safuZvelze, rom momCivanis ufleba aqvs iyos gamokvleuli damoukidebeli samedicino eqspertis mier. 18. 2004 w. 26 ivliss ganmcxadeblis advokatma moiTxova braldebis mxarisgan Seetana sisxlis samarTlis saqmeSi cameti pirovnebis werilobiTi gancxadebebi, romlebic iyvnen gamokiTxulni mis mier. zogierTma zemoaRniSnuli pirebidan, romlebic iyvnen 2004 w. 26 ivniss ganmcxadeblis quCaSi dakavebis faqtis TviTmxilvelebi, saCivares, rom momCivani ar iyo gaCxrekili adgilze. sxvebma ki, romlebic iyvnen ganmcxadeblis sacxovrebeli saxlis Cxrekis mowmeebi, aCvenes, rom policiam TviTon Seugdo cecxlsasroli iaraRi. advokatma agreTve moiTxova zemoaRniSnuli mowmeebis dakiTxva braldebis mxaris mier. 19. 2004 w. 20 ivliss gamomZiebelma uari saCivara Seetana zemoaRniSnuli gancxadebebi mticebulebis saxiT saqmis masalebSi da daekiTxa am gancxadebebis avtorebi. mizezad man moiyvana is, rom yvela TviTmxilveli, romelic daeswro ganmcxadeblis dakavebas, iyo qalbatoni, isini ar iyvnen dainteresebulni imiT, Tu ra xdeboda quCaSi, xolo maTi Cvenebebi aris zedapiruli, gaugebari da dausabuTebeli da ar Seesabamebian simarTles. gamomZiebelma gamoTqva azri, rom zemoaRniSnul mdedrobiTi sqesis mowmeebze moxdenil iqna zewola an isini iyvnen gamoZaxebulni ganmeorebiT da agreTve saCivara is, rom adgilze Catarebuli Cxrekis faqti ukve dadasturebulia sxva mowmeebis xelmowerebiT. rac Seexeba im mowmeebs, romlebic daeswrnen ganmcxadeblis sacxovrebeli saxlis Cxrekas, gamomZiebelma CaTvala, rom vinaidan isini arian ganmcxadeblis mezoblebi, amitom ver iqnebian miukerZoebelni. 20. ganmcxadeblis advokatma gaasaCivra es gadawyvetileba prokuroris winaSe da danarCenTan erTad waradgina saCivari imis Sesaxeb, rom gamomZiebelma moaxdina mdedrobiTi sqesis mowmeebis diskriminacia. 2004 w. 2 agvistos prokurorma aacila apelacia da zemoaRniSnulis magivrad gasca gankarguleba policiis im TanamSromlebis dakiTxvis Sesaxeb, romlebic CarTulni iyvnen ganmcxadeblis dakavebaSi da misi sacxovrebeli saxlis CxrekaSi. 21. 2004 w. 3 seqtembers dafiqsirebulma alternatiuli eqspertis samedicino mowmobam daadastura is faqti, rom momCivanis aqvs diabetis progresirebadi forma da saWiroebs insuliniT intensiur mkurnaobas. mowmobis daskvnaSi aRniSnul iqna is, rom hipoglikemiis riski sakmaod maRalia da saswrafo Carevis saWiroebis ararsebobis SemTxvevaSi SesaZloa gamoiwvios ganmcxadeblis sikvdili. Sedeg kviras momCivani gadayvanil iqna Tavisi moTxovniT cixis saavadmyofoSi, sadac rCeboda ganTavisuflebamde (ixileT 23-e punqti qvemoT). 22. 2004 w. 25 seqtembers gamoZieba dasrulda da saqme gadaeca vakesaburTlos raionul sasamarTlos. sasamarTlo ganxilvis dros, romelic daiwyo 2004 w. 18 noembers ganmcxadeblis advokatma waradgina saCivari prokuroris mier zemoaRniSnuli cameti Cvenebis daSvebaze uaris gancxadebis Sesaxeb (ixileT me-18 punqti). is agreTve Seexo im faqts, rom braldebis mxaris mowmeebma, romelTa xelmowerebiT damowmebulia ganmcxadeblis Cxrekis oqmi, Secvales TavianTi Cvenebebi braldebis mxaris sasargeblod. faqtobrivad, raionuli sasamarTlos mier dakiTxvis dros aRniSnulma pirebma saCivares, rom isini ar eswrebodnen faqtobriv process, romlis meSveobiT ganmcxadeblis sxeulze aRmoCenil iqna iaraRi. 23. 2004 w. 22 noembers gamotanil verdiqtSi vake-saburTalos raionulma sasamarTlom brali dasdo momCivanis cecxlsasroli iaraRis da tyviawamlis ukanono tarebasa da SenaxvaSi. verdiqtis dasawyisSi momCivani naxsenebi iyo rogorc umuSevari. sasamarTlom ar miiRo braldebis mxaris mowmeebis Secvlili Cvenebebi da CaTvala, rom momCivanis kriminaluri lideris avtoritetma gavlena moaxdina am Cvenebebze. rogorc aRmoCnda mosmenis oqmidan, prokurorma waradgina faqti � romelic SemdgomSi miRebul iqna sasamarTlos mier � rom ganmcxadeblis Sewiruleba 100,000 laris (42,852 evro1) odenobiT "samarTaldamcvi saagentoebis ganviTarebis fondSi" unda CaiTvalos Semamsubuqebel garemoebad. is faqtebi, rom momCivani ar aris nasamarTlevi da daavadebulia diabetiT agreTve CaTvlil iqna Semamsubuqebel garemoebebad. momCivanis Seefarda erTwliani pirobiTi patimroba da is dauyonebliv ganTavisuflebul iqna sasamarTlo darbazidan. 24. 2004 w. 3 dekembers momCivanim gamarTlebis mizniT gaasaCivra verdiqti Tbilisis saolqo sasamarTloSi. magram 2004 w. 22 dekembers man acnoba saolqo sasamarTlos imis Sesaxeb, rom aRar aris dainteresebuli sasamarTlo ganxilvaSi da gaauqma Tavisi saapelacio saCivari. momCivanis mosazrebis Tanaxmad, man es gaakeTa usafrTxoebis mizniT, vinaidan Zalovani struqturebi emuqrebodnen kvlav dapatimrebiT. II. Sesabamisi Sida samarTali 25. sisxlis samarTlis saproceduro kodeqsi (SemdgomSi "sssk"), rogorc es aRiniSna realur droSi. muxli 145, punqti 1 "rodesac policiis TanamSromeli an sxva uflebamosili mosamsaxure iRebs gadawyvetilebas imis Sesaxeb, rom arsebobs arsebuli kodeqsiT gaTvaliswinebuli dakavebis safuZveli, man unda gasagebad acnobos amis Sesaxeb eWvmitanils anu TanamSromelma unda auxsnas eWvmitanils ra braldeba iqna wayenebuli mis mimarT da miacilos policiis ganyofilebaSi an sxva samarTaldamcav dawesebulebaSi". muxli 151, punqtebi 1, 2 da 3 aRmkveTi RonisZiebebi unda iyos gamoyenebuli, raTa uzrunvelyofili iyos is faqti, rom braldebuli Tavs ver aaridebs winaswar gamoZiebas da sasamarTlo ganxilvas, misi Semdgomi kriminaluri qmedebebi acilebul iqneba, mas ar eqneba saSualeba daabrkolos simarTlis dadgena mocemul sisxlis samarTlis saqmeSi da sasamarTlos verdiqti iqneba aRsrulebuli. aRmkveTi RonisZiebebis gamoyeneba aris dasabuTebuli, Tu sisxlis samarTlis saqmis masalebSi arsebuli Cveneba sakmarisad amtkicebs dasaSveblobas, romelic aucilebelia arsebuli muxlis pirveli punqtiT gaTvaliswinebuli miznebis miRwevis uzrunvelyofisTvis. sasamarTlo ganxilvamde dakavebis safuZvlad SesaZloa CaiTvalos dasabuTebuli eWvi, romelic SesaZloa iyos acilebuli braldebulis mier da aseve mis mier dabrkolebul iqnas simarTlis dadgena sisxlis samarTlis saqmeSi, agreTve seriozuli an uxeSi samarTaldarRveva". ----------------------------------------------------------------------------------------------1 valutis gacvlis kursi 2008 w. 22 Tebervlis mdgomareobiT. garda sasamarTlo procesamde dakavebisa 152-e muxlis 1 punqti iTvaliswinebs sasamarTlo procesamde dakavebis iseTi RonisZiebebis gamoyenebis SesaZleblobas, rogoricaa policiis zedamxedveloba, Sina patimroba, girao an piradi Tavdeboba sacxovrebeli adgilis ar datovebis pirobiT. muxli 159, punqti 3 sasamarTlo ganxilvamde dakaveba gamoiyeneba mxolod im pirebis mimarT, romlebsac brali edebaT sisxlis samarTlis danaSaulisTvis, romelic Tavismxriv isjeba or welze meti patimrobiT". samarTali 1. konvenciis me-5 muxlis 1 (g) punqtis darRveva 26. momCivanim waradgina saCivari imis Sesaxeb, rom misi dakaveba ar iyo dafuZnebuli konvenciis me-5 muxlis 1 (g) punqtiT gaTvaliswinebul samarTlian eWvze. am debulebis Sesabamis nawilSi naTqvamia Semdegi: "1. Tavisufleba ar unda aRikveTos Semdeg SemTxvevebSi da kanoniT gaTvaliswinebuli proceduriT: (g) pirovnebis kanonieri dapatimreba an dakaveba, romelic ganxorcielda imisTvis, raTa is warsdges uflebamosili iuridiuli piris winaSe samarTaldarRvevaze samarTliani eWvis mitanis safuZvelze". mTavroba Seedava am arguments. maT saCivares, rom momCivanis dakaveba daigegma anonimuri satelefono zaris safuZvelze. isini agreTve daeyrdnen im faqtze, rom 2004 w. 26 ivniss momCivanis da misi sacxovrebeli saxlis saswrafo Cxrekam gamoavlina mis sakuTrebaSi arsebuli cecxlsasroli iaraRi. aRniSnuli Cxrekebis Sedegebi SemdgomSi miRebul da damtkicebul iqna adgilobrivi sasamarTloebis mier. 27. amaze momCivanma upasuxa, rom anonimuri zari fabricirebul iqna policiis mier. am mtkicebis mxardasaWerad man saCivara, pmd-s da dakavebis adgils Soris manZilis da Tbilisi centrSi pikis saaTebSi Cveuli satransporto sacobebis gaTvaliswinebiT, policias ar SeeZlo daegegma operacia zaris miRebidan ocdaaTi wuTis ganmavlobaSi. 28. momCivanma gaimeora, rom is ar yofila gaCxrekili adgilze da dakavebis Sesabamisi oqmi, romliTac dasturdeba iaraRis arseboba misi Sarvlis qamarze, realurad waredgina mxolod pmd-Si gadayvanisas. man saCivara, rom dakavebis momentSi ar ekeTa qamari da msubuq sportul SarvalSi SeuZlebeli iyo mZime iaraRis Cadeba. SemdgomSi man waradgina saCivari imis Sesaxeb, rom adgilobrivma sasamarTloebma usafuZvlod daamtkices braldebis mxaris mowmeebis gancxadebebi da yovelive ganmartebis gareSe uari saCivares dacvis mxaris mowmeebis gancxadebebis ganxilvaze. bolos, momCivanim mtkicebulebis wargenis gareSe saCivara, rom mowmeebi, romlebmac xeli moaweres misi sxeulis Cxrekis oqms, iyvnen policiis provokatori agentebi. a. misaReboba 30. sasamarTlo imeorebs, rom erovnuli xelisufleba met informacias flobs, raTa Seafasos misadmi wardgenili Cveneba da Sesabamisad misi amocana SezRudulia ufro maT mier kanovenciiT gaTvaliswinebuli gadawyvetilebebis ganxilvamde, vidre saqmesTan dakavSirebuli faqtebis sakuTari Sefasebis Secvlamde (ganixileT sxva xelisuflebasTan erTad, aucilebeli cvlilebebi, X-i gaerTianebuli samefos winaaRmdeg, 1981 w. 5 noembris sasamarTlo procesi, seria "a", #46, gv. 20, punqti 43; luberti italiis winaaRmdeg, 1984 w. 23 Tebervlis sasamarTlo procesi, seria "a", #75, gv. 12, punqti 27). 31. momCivanis gancxadebis sawinaaRmdegod, sasamarTlos amocanaSi ar Sedis imis gamorkveva, dakavebisas ecva Tu ara momCivanis Sarvali, romlis qamarSi gauyrida iaraRs da SeeZlo Tu ara policias namdvilad misuliyo zemoaRniSnul adgilamde ocdaaT wuTSi. mas agreTve ar SeuZlia Seafasos sisxlis samarTlis saqmis masalebSi arsebuli dokumentebis namdviloba adgilobrivi sasamarTloebis mier miRebulisgan gansxvavebuli gziT. garda adgilobrivi faqtobrivi monacemebis uaryofisa, momCivanim ver warmoadgina raime mniSvnelovani da dasabuTebuli argumenti, romelsac SeeZlo pirveli SexedulebiT daedasturebina erovnuli xelisuflebis gadawyvetilebebis Seusabamoba konvenciis Sesabamis standartebTan. garda amisa, momCivanis argumentebi, romelic dakavSirebuli iyo dacvis mxaris mowmeebis gancxadebebis uneblie ignorirebasTan da provokatori agentebis CarTvaze, aris saTanado sasamarTlo procesis konteqstSi, romelic exeba mis mimarT sisxlis samarTlis braldebis wayenebas (ixileT sxvasTan erTad, stoimenovi makedoniis - yofili iugoslaviis respublikis winaaRmdeg, #17995/02, punqti 44, 2007 w. 5 aprili; borisova bulgareTis winaaRmdeg, #56891/00, punqtebi 46-49, 2006 w. 21 dekemberi). mas SeeZlo waredgina aRniSnuli saCivrebi saapelacio da sakasacio sasamarTloebisadmi. amis magivrad momCivanim arCia Seewyvita saqmis warmoeba (ixileT punqti 24), ramac aiZula sasamarTlo gamoecxadebina, rom konvenciis me-6 muxliT gaTvaliswinebuli analogiuri saCivrebi dauSvebelia adgilobrivi sasamarTlo dacvis aramowurvamde (ixileT zemoT citirebuli galuaSvilis gadawyvetileba). rac Seexeba anonimuri satelefono zaris fabrikaciis Sesaxeb saCivars, sasamarTlom Seamowma da uari saCivara masze, rogorc dausabuTebelze (iqve). 33. Semdeg sasamarTlo aRniSnavs, rom 2004 w. 26 ivniss Catarebuli saswrafo Cxrekebis Sedegebi, romlebmac gamoavlina momCivanis sakuTrebaSi ukanonod arsebuli cecxlsasroli iaraRi da tyvia-wamali, pirvelad damtkicda 2004 w. 27 ivniss, xolo Semdgom iyo ganmeorebiT damtkicebuli adgilobrivi sasamarTloebis mier, rogorc dadgenili faqti. sasamarTlo Tvlis, rom zemoaRniSnuli dadgenili faqtebi sakmarisi iyo iaraRis ukanono tarebis da Senaxvis samarTaldarRvevis "samarTliani eWvmitanisTvis". amasTan xazi unda gaesvas imas, ar aris aucilebeli rom is faqtebi, romlebmac gamoiwvies konvenciis me-5 muxlis 1 (g) punqtiT gaTvaliswinebuli eWvi, iyos iseTive ueWveli, rogorc faqtebi, romelic aucilebelia bralis dadasturebisTvis an Tundac braldebisTvis (miurei gaerTianebuli samefos winaaRmdeg, 1994 w. 28 oqtombris sasamarTlo procesi, seria "a", #300-a, gv. 27, punqti 55). 34. zemoaRniSnuli mosazrebebis Sesabamisad sasamarTlom daadgina, rom konvenciis me-5 muxlis 1 (g) punqtiT gaTvaliswinebuli saCivari aris usafuZvlo da unda iyos uaryofili, rogorc dausabuTebeli, konvenciis 35-e muxlis me-3 da me-4 punqtebis Tanaxmad. II. konvenciis me-5 muxlis me-2 punqtis darRveva 35. konvenciis me-5 muxlis me-2 punqtis Sesabamisad momCivanim waradgina saCivari imis Sesaxeb, rom ar iyo dauyonebliv informirebuli misi dakavebis mizezebis da mis mimarT wayenebuli braldebis xasiaTis Sesaxeb da agreTve rom mas uari eTqva advokatis momsaxurebze. am debulebaSi naTqvamia Semdegi: "yvela dakavebul pirovnebas unda dauyonebliv ecnobos mis mier gasageb enaze misi dakavebis mizezebis da mis mimarT wayenebuli braldebis Sesaxeb". 36. mTavrobam saCivara, rom vinaidan iaraRi napovni iyo ganmcxadeblis sxeulze, mas advilad SeeZlo gaego misi dakavebis mizezi. maT waradgines 2004 w. 26 ivnisiT, 4.20 saaTiT daTariRebuli ganmcxadeblis dakavebis oqmi, romlis Tanaxmad pmd-Si gadayvanisas momCivani informirebul iqna samarTaldarRvevaze eWvis mitanis Sesaxeb - iaraRis ukanono tarebisTvis da mas aexsna misi proceduruli uflebebi. momCivanim uari saCivara oqmis xelmoweraze. 37. momCivanim daadstura, rom zemoaRniSnuli oqmi aris marTlzomieri mtkicebuleba da saCivara, rom xelisuflebis warmomadgenlebi meryeobdnen samarTaldarRvevis zusti klasificirebisas misi dakavebis dros. magram man mainc saCivara, rom pirvelad gaigo mis mimarT wayenebuli braldebis Sesaxeb mxolod 2004 w. 26 ivniss satelevizio eTerSi gasuli saRamos ambebidan. a. misaReboba 38. sasamarTlo imeorebs, rom konvenciis me-5 muxlis me-2 punqtis Tanaxmad nebismier dakavebul pirovnebas unda ecnobos martivi ara teqnikuri eniT, romelic esmis, RonisZiebis arsebiTi iuridiuli da faqtobrivi safuZvlebis Sesaxeb. miuxedavad imisa, rom informacia unda iyos miwodebuli "dauyonebliv", ar aris aucilebeli, rom es informacia miewodos policiis TanamSromlis mier srulad dakavebis momentSi. sakmarisi informaciis Sinaarsi da misi miwodebis dauyonebloba unda Sefasdes yovel saqmeSi specialuri saSualebebis Sesabamisad (ixileT saqme � foqsi, kempbeli da harTli gaerTianebulia samefos winaaRmdeg, 1990 w. 30 agvistos sasamarTlo procesi, seria "a", #182, gv. 19, punqti 40). 39. sasamarTlo aRniSnavs, rom dakavebis oqmi waredgina momCivanis 4.20 saaTze pmd-Si anu mas quCaSi dakavebidan oc wuTSi. momCivanim TviTon aRiara es faqti (ixileT punqtebi 8, 37). sasamarTlom saguldagulod Seiswavla zemoaRniSnuli oqmis Sinaarsi da daadgina, rom is Seicavs specifikur informacias ganmcxadeblis dakavebis mizezis Sesaxeb anu cecxlsasroli iaraRis ukanono tarebasa da SenaxvasTan dakavSirebul samarTaldaRvevaze eWvis mitanas. arsebuli saqmis konteqstSi ocwuTiani Sualedi ar unda CaiTvalos droidan amovardnis SezRudvad dauyovneblobis TvalsazrisiT, romelic gaTvaliswinebulia me-5 muxlis me-2 punqtiT. 40. amgvarad, saCivris es nawili aris dausabuTebeli da unda iyos uaryofili konvenciis 35-e muxlis me-3 da me-4 punqtebis Sesabamisad. 41. rac Seexeba saCivris meore nawils, romelic dakavSirebulia momCivanis mier advokatis momsaxurebis gamoyenebis SeuZleblobasTan uSualod dakavebis Semdeg, is ukve gamocxadebul iqna dauSveblad 2006 w. 24 oqtombers (ixileT zemoT citirebuli gadawyvetileba galuaSvilis saqmeze). III. konvenciis me-5 muxlis me-3 punqtis darRveva 42. konvenciis me-5 muxlis me-3 punqtis Sesabamisad momCivanim waradgina saCivari, rom iuridiul gadawyvetilebebs, romlebic exeba mis dakavebas sasamarTlo procesamde, akliaT samarTlebrivi safuZveli. am debulebaSi naTqvamia Semdegi: "arsebuli muxlis 1 (g) punqtis Tanaxmad, yvela dapatimrebul an dakavebul pirs unda mieniWos ufleba monawileoba miiRos sasamarTlo procesSi gonivruli drois farglebSi an ganTavisufldes sasamarTlo procesis msvlelobisas. ganTavisuflebis pirobad SesaZloa iyos sasamarTlo procesze gamocxadebis garantia". 43. mTavroba Seedava am arguments da saCivara, rom iuridiul gadawyvetilebebSi garkveulad aRniSnuli mizezebi iyo adekvaturi. 44. amaze momCivanim upasuxa, rom adgilobriv sasamarTloebs arasodes ganuxilavT sasamarTlo procesamde Tavisuflebis aRkveTisgan gansxvavebuli sxva formebis SesaZlo gamoyeneba da dakavebis damtkicebisTvis arasakmarisi safuZveli hqondaT, iseve rogorc mis mimarT braldebis simkacres. man waradgina saCivari, rom miuxedavad prokuroris dausabuTebeli gancxadebebisa, adgilobrivma sasamarTloebma Sesabamisi gadawyvetilebebis axsnis gareSe uari saCivares mieRoT mis mier wardgenili iseTi specifikuri argumentebi, rogorc magaliTad is faqti, rom momCivani daavadebuli iyo diabetiT da esaWiroeboda mudmivi samedicino zedamxedveloba da mkurnaloba, rac SeuZlebeli iyo patimrobis pirobebSi. vinaidan braldebis mxarem moiTxova misi dakaveba sasamarTlo procesamde da ar gaiTvaliswina marTlmsajulebisgan damalvis da gamoZiebis dabrkolebis riski saqmis specifikur garemoebebze an mtkicebulebis sxvadasxva nawilze dayrdnobiT, momCivanim CaTvala, rom Sesabamis sasamarTlo procesze mtkicebulebiT misi datvirTva moxda konvenciis me-5 muxlis me-3 punqtis darRveviT. amasTan dakavSirebiT momCivanim SemdgomSi saCivara, rom braldebis mxarisTvis ar arsebobda kanonze dafuZnebuli valdebuleba, raTa Tavis Tavze aeRo mtkicebulebis tvirTi dakavebis sakiTxSi. a. misaReboba 45. sasamarTlo aRniSnavs, rom arsebuli saCivari ar aris dasabuTebuli konvenciis 35-e muxlis me-3 punqtis Sesabamisad da ar aris dauSvebadi arcerT sxva safuZvelze. amitom is unda gamocxaddes dasaSvebad. b. saqmis arsebiTi ganxilva 46. sasamarTlos saprecedento uflebis Sesabamisad, dakavebis periodis samarTlianobis sakiTxi ar SeiZleba iyos Sefasebuli abstraqtulad. braldebulis dakavebis samarTlianoba unda Sefasdes TiToeul saqmeSi specialuri saSualebebis meSveobiTF(ixileT sxva xelisuflebasTan erTad � kudla poloneTis winaaRmdeg, #30210/96, punqtebi 110-111, ECHR 2000-Xl; pihlaki estoneTis winaaRmdeg #73270/01, punqti 41, 2005 w. 21 ivnisi). erovnul iuridiul xelisuflebas evaleba uzrunvelyos is, rom mocemul saqmeSi braldebulis dakavebam sasamarTlo procesamde ar gadaaWarba drois samarTlian monakveTs. amisTvis, udanaSaulobis prezumciis principis gaTvaliswinebiT maT unda Seamowmon yvela saargumentacio faqti an is faqti, romelic ewinaaRmdegeba sajaro interesis moTxovnis arsebobas, romliTac dasturdeba me-5 muxlis debulebebisgan Tavis arideba da gamoiyenon Tavis gadawyvetilebebSi braldebulis ganTavisuflebis Sesaxeb. ZiriTadad am gadawyvetilebebSi aRniSnuli mizezebis da momCivanis moTxovnebSi dokumentirebuli faqtebis safuZvelze sasamarTlo mowveul iqna, raTa mieRo gadawyvetileba imis Sesaxeb, dairRva Tu ara me-5 muxlis me-3 punqtiT gaTvaliswinebuli debulebebi (ixileT saqme - labita italiis winaaRmdeg, #26772/95, punqti 15, ECHR 2000-IV; kudla, citirebulia zemoT, punqti 110). 47. samarTliani eWvis mdgradoba imis Sesaxeb, rom dakavebulma pirma Caidina danaSauli, aris xangrZlivi dakavebis kanonierebis aucilebeli piroba, magram droidan garkveuli amovardnis SemTxvevaSi is kargavs Zalas. sasamarTlom unda daadginos, Tu ramdenad iuridiuli xelisuflebis mier citirebuli sxva safuZvlebi moqmedebs Tavisuflebis aRkveTis dadasturebisTvis. roca aseTi safuZvlebi aris "saTanado" da "sakmarisi", sasamarTlo agreTve unda darwmundes, rom erovnulma xelisuflebam gamoiCina "gansakuTrebuli yuradReba" qmedebebis ganxorcielebisas. gamoZiebis kompleqsuroba da gansakuTrebuli xasiaTi aris is faqtorebi, romelic unda iyos gaTvaliwinebuli zemoaRniSnulTan dakavSirebiT (ixileT saqme � skoti espaneTis winaaRmdeg, 1996 w. 18 dekembris sasamarTlo procesi, sasamaTlo ganxilvis da gadawyvetilebis angariSebi 1996-VI, par. 2399-2400, punqti 74; i. a. safrangeTis winaaRmdeg, 1998 w. 23 seqtembris sasamarTlo procesi, angariSebi 1998-VII, par. 2978, punqti 102). 48. arsebul saqmesTan dakavSirebiT sasamarTlo upirvelesyovlisa aRniSnavs, rom 2004 w. 29 ivnisis da 1 ivlisis uaryofili sasamarTlo gadawyvetilebebi, momCivanis mimarT samarTliani eWvis arsebobasTan erTad, iwvevs saqmis sworad warmarTvis uzrunvelyofis aucileblobas. amasTan dakavSirebiT adgilobrivma sasamarTloebma aRniSnes im sanqciis simkacre, romelic gamoyenebul iqna ganmcxadeblis mimarT. vinaidan momCivani flobda cecxlsasrol iaraRs da tyvia-wamals, sasamarTlo adgens, rom arsebobda samarTliani eWvi imisa, rom momCivanim Caidina seriozuli danaSauli, romelSic brali edeba da romelic aris misi dakavebis safuZveli (ixileT saqme � kusiki poloneTis winaaRmdeg, #7347/02, punqtebi 36-37, 2006 w. 24 oqtomberi). SemdgomSi is eyrdnoba adgilobrivi xelisuflebis mosazrebas imis Sesaxeb, rom sasjelis simkacre aris saqmis warmoebis sawyis stadiaze marTlmsajulebisgan damalvis an gamoZiebis dabrkolebis riskis Sefasebis Sesabamisi elementi (ixileT saqme � iliJkovi bulgareTis winaaRmdeg, #33977/96, punqti 80, 2001 w. 26 ivlisi). garda amisa, 2004 w. 29 ivniss miRebul gadawyvetilebaSi vake-saburTalos sasamarTlom aRniSna amoRebuli iaraRis testirebis aucilebloba, raTa daedgina iyo Tu ara gamoyenebuli es iaraRi sxva samarTladarRvevisas. sasamarTlos azriT, arsebobs sxva samarTliani safuZveli momCivanis dakavebisTvis. 49. rac Seexeba momCivanis mier misi ganTavisuflebis sasargeblod argumentebis moyvanas, sasamarTlo aRniSnavs, rom erT-erTi safuZveli anu is, rom samuSaos arseboba aris sasamarTlo procesze gamocxadebis garantia (ixileT punqti 13), aris ueWvelad falsificirebuli, vinaidan 2004 w. 22 noembris verdiqtis gamotanis realur droSi momCivani umuSevari iyo (ixileT punqti 23). rac Seexeba diabets (punqtebi 13, 14), sasamarTlo Tvlis, rom am gancxadebis namdviloba ar unda yofiliyo gadamowmebuli adgilobrivi sasamarTloebis mier 2004 w. 29 ivniss da 1 ivliss, vinaidan 2004 w. 3 seqtembramde momCivanis ar warudgenia aranairi samedicino mowmoba (punqtebi 14, 21). damatebiT, mas Tan ar wauRia cixeSi aranairi medikamenti da ar ucdia am medikamentis dauyonebliv mopoveba. garda amisa, arc TviTon da arc misi ojaxis wevrebs zemoaRniSnulTan dakavSirebiT ar daumyarebiaT kontaqti samedicino personalTan. 50. bolos, sasamarTlo aRniSnavs, rom ganmcxadeblis saqme ganxilul iqna Zalian swrafad, xuTi Tvis ganmavlobaSi (ixileT punqtebi 7, 23). SemdgomSi xelisuflebam gansakuTrebuli yuradRebiT gamoiZia arsebuli saqme, rac Zalzed mniSvnelovania momavalSi sasamarTlo procesamde dakavebis faqtis konvenciis me-5 muxlis me-3 punqtTan Sesabamobis SefasebisTvis (ixileT saqme � kusiki, citirebulia zemoT, punqti 39; klameski poloneTis winaaRmdeg, #25415/94, punqtebi 74 da 76, 2002 w. 28 marti). 51. arsebuli mosazrebebis TvalsazrisiT sasamarTlom daadgina, rom sasurveli iqneboda adgilobriv sasamarTloebs waredginaT ganmcxadeblis dakavebis safuZvelis ufro detaluri dasabuTeba, magram arsebuli saqmis garemoebebis gaTvaliswinebiT, es ar iTvaliswinebs konvenciis me-5 muxlis me-3 punqtSi aRniSnuli ganmcxadeblis uflebebis darRvevas (ixileT sardinas albo, citirebulia zemoT, punqti 89; van der tangi espaneTis winaaRmdeg, 1995 w. 13 ivlisis sasamarTlo procesi, seria "a", #321, gv. 19, �60). 52. amgvarad sasamarTlo adgens, rom konvenciis me-5 muxlis me-3 punqtis darRvevis faqti ar dafiqsirebula. zemoaRniSnulidan gamomdinare, sasamarTlo 1. erTxmad acxadebs konvenciis me-5 muxlis me-3 punqtiT gaTvaliswinebuli pretenziebs dasaSvebad, xolo saCivaris danarCeni nawils � dauSvebeli; 2. eqvsi xmiT erTis winaaRmdeg adgens, rom konvenciis me-5 muxlis me-3 punqtiT gaTvaliswinebuli debulebebi ar darRveula; 3. Sedgenilia inglisur enaze, gamocxadebulia 2008 w. 17 ivliss sasamarTlos reglamentis 77-e muxlis me-2 da me-3 punqtebis Sesabamisad. registratori - seli dole Tavmjdomare � fansua tulkensi konvenciis 45-e muxlis me-2 punqtis da sasamarTlos wesebis 74-e wesis me-2 punqtis Sesabamisad sasamarTlo procesis masalebs Tan erTvis mosamarTle tulkensis Semdegi gansxvavebuli mosazreba. mosamarTle tulkensis gansxvavebuli mosazreba me ar SemiZlia daveTanxmo umravlesobis gadawyvetilebas, vinaidan is ar Seesabameba sasamarTlos precedentuli samarTlis or mniSvnelovan sakiTxs konvenciis me-5 muxlis me-3 punqtis Sesaxeb da am debulebis ZiriTad principebs. 1. upirvelesyovlisa aRvniSnav, rom arsebuli saqme "facuria saqarTvelos winaRmdeg" saqmis msgavsia (#30779/04, punqtebi 61-77, 2007 w. 6 noemberi), romelTanac dakavSirebiT sasamarTlom konkretulad saCivara, rom garkveuli, saTanado da sakmarisi safuZvelis ararsebobis SemTxvevaSi ganmcxadeblis sasamarTlo procesamde dakavebis pirveli samTviani vada warmoadgenda konvenciis me-5 muxlis me-3 punqtis darRvevas. es exeba ZiriTad princips, romelic unda vrceldebodes sasamarTlos mier dasaregulirebel saqmeze. gadawyvetileba sasamarTlo procesamde dakavebis vadis gagrZelebis Sesaxeb unda iyos saTanadod dasabuTebuli, xolo dakavebis mizezebi unda aRniSnul iqnas dakonkretebiT. ZiriTadad, erovnuli iuridiuli xelisuflebis mier miRebul gadawyvetilebebSi aRniSnuli mizezebis da ganmcxadeblis mier ganTavisuflebis Sesaxeb moTxovnaSi wardgenili argumentebis safuZvelze sasamarTlo mowveul iqna, raTa mieRo gadawyvetileba imis Sesaxeb, Seesabameba Tu ara dakaveba me-5 muxlis me-3 punqtiT gaTvaliswinebul debulebebs. am konteqstSi dakavebis nebismieri periodi, xangrZlivobis da miuxedavad, saWiroebs Sesabamis dasabuTebas uflebamosili erovnuli xelisuflebis mier (ixileT saqme � Jablonski poloneTis winaaRmdeg, #33492, punqti 80, 2000 w. 21 dekemberi). iq aRniSnulia zustad is dakvirvebebi da dasabuTeba, romelic ase aklia arsebul saqmes. 2. adgilobriv sasamarTloebs ar ucdiaT ganmcxadeblis mier ganTavisuflebis Sesaxeb sarCelSi wardgenili argumentebis uaryofa, maT ubralod miiRes braldebis mxaris mier wardgenili saerTo abstraqtuli mtkicebulebebi (ixileT sasamarTlo procesis 13-15 punqtebi). Sesabamisi konvenciis standartebis sawinaaRmdegod (ixileT saqme � gariski poloneTis winaaRmdeg, #14348/02, punqti 46, 2007 w. 6 Tebervali), pirveli instanciis sasamarTlom sxva moqmed safuZvlebTan daukavSireblad daamtkica mxolod samarTliani eWvi imisa, rom momCivanim Caidina danaSauli da mimarTa SesaZlo sasjelis mkacr zomebs (ixileT saqme - roxlina ruseTis winaaRmdeg, #54071/00, punqti 66, 2005 w. 7 aprili; xudoiurovi ruseTis winaaRmdeg, #6847/02, punqti 181, ECHR 2005-X). sxva mizezi, romelzec moxda dayrdnoba, iyo Segrovebuli mtkicebulebebis kanoniereba, romelic gamoyenebul iqna adgilobrivi kanonis Sesabamisad ganmcxadeblis dakavebis mizniT. Cemi azriT, zemoaRniSnuli Seesabameba konvenciis me-5 muxlis 1 (g) punqts da ar Seesabameba sasamarTlo procesamde dakavebis Sesaxeb gadawyvetilebis samarTlianobis Sefasebas me-5 muxlis me-3 punqtis mixedviT (ixileT facurias saqme, citirebulia zemoT, punqti 68). 3. imis SiSi, rom momCivani daemaleba marTlmsajulebas an daabrkolebs simarTlis dadgenas, principSi aris marTalzomieri safuZveli, magram saqmis specifikuri garemoebebidan gamomdinare adgilobriv sasamarTloebs ar dausabuTebiaT TavianTi SiSi da mTlianad daeyrdnen prokuroris abstraqtul gancxadebebs, romelsac safuZvlad ar edo aranairi faqtobrivi mtkicebuleba (ixileT saqmesTan SedarebaSi � ramiSvili da koxreiZe saqarTvelos winaaRmdeg, #1704/06, 2007 w. 27 ivnisi). kerZod, pirveli instanciis sasamarTlom gancxadebuli mizezis da moqmedebis yovelive logikuri ganmartebis gareSe aRniSna, rom aucilebelia amoRebuli iaraRis testireba, raTa dadgindes gamoyenebul iqna Tu ara es iaraRi sxva samarTaldarRvevisas (ixileT sasamarTlo procesis me13 punqti). magram me ar mesmis, Tu rogor SeeZlo momCivanis ganTavisuflebas daebrkolebina es konkretuli sagamoZiebo RonisZieba, miTumetes iaraRi mas CamoerTva da imyofeboda xelisuflebis xelSi. saapelacio sasamarTlosac ar daukonkretebia, Tu rogor SeuZlia momCivanis daabrkolos gamoZieba ganTavisuflebis SemTxvevaSi. Semdgom me aRmovaCine, rom arsebul saqmeSi marTlmsajulebisgan damalvis da simarTlis dadgenis dabrkolebis dausabuTebeli riski hipoTetikuria da ar aris sakmarisi safuZveli ganmcxadeblis Tavisuflebis aRkveTisTvis (ixileT facurias saqme, citirebulia zemoT, punqtebi 69 da 71; letelieri safrangeTis winaaRmdeg, 1991 w. 26 ivnisis sasamarTlo procesi, seria "a", #207, punqti 43; smirnova ruseTis winaaRmdeg, #46133/99 da #48183/99, punqti 63, ECHR 2003-IX). 4. miuxedavad imisa, rom arsebul saqmeSi SesaZloa arsebobdes specifikuri Sesabamisi safuZvlebi momCivanis Tavisuflebis aRkveTisTvis, es safuZvlebi ar iyo aRniSnuli Sesabamis adgilobriv gadawyvetilebebSi (ixileT saqme - labita italiis winaaRmdeg, #26772/95, punqti 152, daskvna, ECHR 2000-IV). sasamarTlos amocanaSi ar Sedis erovnuli xelisuflebis magivrad daadginos zemoaRniSnuli faqtebi (ixileT saqme - iliJkovi bulgareTis winaaRmdeg, #33977/96, punqti 86, 2001 w. 26 ivlisi, nikolovi bulgareTis winaaRmdeg, #38884/97, punqti 74, 2003 w. 30 ianvari; panCenko ruseTis winaaRmdeg, #45100/98, punqti 105, 2005 w. 8 Tebervali), rogorc es gaakeTes arsebul saqmeSi (ixileT sasamarTlo procesi, punqti 49). 5. ra iyo is faqtorebi, romlebmac aiZules umravlesoba daedginaT, rom arsebul saqmeSi konvenciis me-5 muxlis me-3 punqti ar darRveula? pirveli konkretuli aspeqti iyo sasjelis simkacre, romelic gamoyenebul iqna momCivanis mimarT (ixileT punqti 48). sasamarTlo yovelTvis aRiarebda, rom samarTaldarRvevis seriozuloba da Sesabamisad sasjelis simkacre aris sasamarTlo procesamde pirovnebis dakavebis aucilebeli safuZveli, magram mxolod es ar aris sakmarisi, vinaidan unda arsebobdes sxva Sesabamisi mizezebi (ixileT saqme � demireli TurqeTis winaRmdeg, #39324/98, punqti 59, 2003 w. 8 ianvari; gorali poloneTis winaaRmdeg, #38654/97, punqti 68, 2003 w. 30 oqtomberi), rac ar ganxorcielda arsebul saqmeSi. meore aspeqtad SesaZloa CaiTvalos gadamwyveti faqtori, romelsac daeTanxma umravlesoba: sasamarTlo procesamde ganmcxadeblis dakavebis xangrZlivoba, xuTTviani periodi, romelic CaiTvala ase vTqvaT "arasakmarisad". Cemi azriT, es aris kidev erTi gadaxra am sasamarTlo saqmeSi. saqmeSi � belCevi bulgareTis winaaRmdeg, #39270/98, punqti 82, 2004 w. 8 aprili, sasamarTlom aqcenti gaakeTa imaze, rom ar arsebobs mizezi im mosazrebisTvis, rom arsebobs "garkveuli periodi", romlis farglebSi miRebul iqneba dakaveba sasamarTlo procesamde. belCevis SemTxvevaSi iyo SedarebiT mokle periodi, romelic Seadgenda oTx Tves da ToTxmet dRes. amgvarad, xelisuflebam unda daasabuTos dakavebis xangrZlivoba da damakmayofilebeli dasabuTebis ararsebobis SemTxvevaSi Sesabamisad dadasturdes me-5 muxlis me-3 punqtis darRveva. 6. bolos, konvenciis me-5 muxlis me-3 punqtis Sesabamisad, ganTavisuflebis an dapatimrebis Sesaxeb gadawyvetilebis miRebis dros xelisuflebam unda ganixilos pirovnebis sasamarTlo procesze gamocxadebisTvis saWiro alternatiuli RonisZiebebi. am debulebaSi namdvilad aRniSnulia ara mxolod ufleba "sasamarTlo procesis warmoebisa drois gonivrul periodSi da ganTavisuflebaze sasamarTlo ganxilvis procesSi", aramed isic, rom "ganTavisuflebis pirobad SesaZloa dasaxeldes sasamarTlo procesze gamocxadebis garantia" (ixileT sxva xelisuflebasTan erTad, saqme � kazCenieki poloneTis winaaRmdeg, #59526/00, punqti 57, w. 22 maisi). xelisuflebis warmomadgenlebi valdebulni arian awarmoon ganxilva da is ar unda Seicavdes maTi gadawyvetilebis dasabuTebas imis Sesaxeb, rom ganxilva iyo warmoebuli (ixileT j.g.-i poloneTis winaaRmdeg, #36258/97, punqtebi 55-56, 2004 w. 6 aprili). magram arsebul saqmeSi adgilobriv sasamarTloebs ar ganuxilavT Tavisuflebis aRkveTisgan gansxvavebuli sxva prevenciuli RonisZiebebis gamoyenebis yvela saSualeba, romelic aRniSnulia sssk-s 152 muxlis 1 punqtSi. adgilobrivi sasamarTloebis aseTi daudevroba kidev erTxel miuTiTebs maT mier konvenciis me-5 muxlis me-3 punqtiT gaTvaliswinebuli debulebebis ugulvebelyofaze (ixileT facurias saqme, citirebulia zemoT, punqtebi 75-76; dolgova ruseTis winaaRmdeg, #11886/05, punqtebi 47, 48 da 50, 2006 w. 2 marti). 7. sasamarTlo xSirad aRniSnavs, rom konvenciis me-5 muxlis me-3 punqtiT gaTvaliswinebuli usafrTxoebis zoma uzrunvelyofs "kanonis wess, demokratiuli sazogadoebis erT-erT fundamentalur princips" (dikme TurqeTis winaaRmdeg, #20869/92, punqti 66, ECHR 2000- VIII). me-5 muxlis me-3 punqtSi gaTvaliswinebulia Tavisuflebis SenarCunebis ufleba sasamarTlo procesis dasrulebamde, amitom udanaSaulobis prezumcia iZleva ufro praqtikul da sasargeblo Sedegs, vidre maSin, roca is ubralod Teoriuli da iluziuria. Tavisufleba aris cxovrebis wesi, xolo patimroba � gamonaklisi. es gzavnili aucileblad unda gadaeces saxelmwifoebs sasamarTlos mier sxvadasxva meTodis gamoyenebiT, raTa dawesdes SezRudva sasamarTlo procesamde dakavebaze, rac warmoadgens problematur sakiTxs evropis sisxlis samarTlis sasamarTlo saqmeTa warmoebis sistemaSi. 15