4063/04

WyrokETPCz2009-02-19ECLI:CE:ECHR:2009:0219JUD000406304

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne

Czy skazanie za zniesławienie i wymierzenie kary pozbawienia wolności za publiczne oskarżenia o nadużycia finansowe, które nie zostały udowodnione, stanowiło proporcjonalną ingerencję w prawo do wolności wyrażania opinii z art. 10 Konwencji?

Ratio decidendi

Trybunał uznał, że skazanie skarżącej za zniesławienie było uzasadnione, ponieważ jej publiczne oskarżenia wobec dyrektora szkoły o nadużycia finansowe nie były poparte wystarczającymi dowodami i naruszały prawo dyrektora do domniemania niewinności. Skarżąca nie wykorzystała dostępnych środków prawnych do zakwestionowania wyników krajowych dochodzeń. Jednakże, Trybunał stwierdził, że wymierzona kara jednego roku pozbawienia wolności była nieproporcjonalna do popełnionego czynu i miała "efekt mrożący" (chilling effect) na debatę publiczną w sprawach interesu publicznego. W konsekwencji, Trybunał uznał, że doszło do naruszenia art. 10 Konwencji.

Stan faktyczny

Skarżąca, Mykhaylo Marchenko, nauczycielka i przewodnicząca związku zawodowego, publicznie oskarżyła dyrektora szkoły o nadużycia finansowe, mimo że wcześniejsze audyty i dochodzenia krajowe nie potwierdziły tych zarzutów. W maju 1997 roku zorganizowała protest z transparentami przed urzędem gminy. Dyrektor złożył pozew o zniesławienie, który skarżąca przegrała, co skutkowało skazaniem jej na rok pozbawienia wolności.

Rozstrzygnięcie

Trybunał stwierdza naruszenie art. 10 Konwencji. Trybunał zasądza skarżącej 1 000 euro tytułem szkody majątkowej i niemajątkowej oraz 50 euro tytułem kosztów i wydatków.

Pełny tekst orzeczenia

© Translations published on http://stofnanir.hi.is/mannrettindastofnun/domareifanir_pdf Permission to re-publish this translation has been granted by http://stofnanir.hi.is/mannrettindastofnun/en/node/201 for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC. Marchenko gegn Úkraínu Dómur frá 19. febrúar 2009 Mál nr. 4063/04 10. gr. Tjáningarfrelsi Meiðyrði. Umræða um almannahagsmuni. 1. Málsatvik Kærandi, Mykhaylo Marchenko, er úkraínskur ríkisborgari, fædd 1946 og býr í Zubrytski. Hún er kennari og er formaður stéttarfélags kennara í skólanum þar sem hún vinnur. Í kjölfar ásakana gegn skólastjóranum í skólanum um fjárhagslegt misferli með eignir skólans fór kærandi nokkrum sinnum fram á úttekt á meðferð sjóða skólans. Hélt kærandi því fram að skólastjórinn hefði misnotað mannúðarsjóð skólans, svo og notað bifreið, sjónvarp og myndbandsupptökutæki skólans í eigin þarfir. Skoðun ríkisendurskoðanda á þessum atriðum leiddi ekki misnotkun í ljós. Í kjölfarið fór kærandi tvívegis fram á opinbera rannsókn. Báðum þeim beiðnum var vísað frá vegna skorts á sönnunargögnum. Í maí 1997 söfnuðust nokkrir fulltrúar úr stéttarfélagi kæranda saman fyrir utan skrifstofur sveitarstjórnar í viðkomandi bæ. Höfðu þau með sér borða með áletrunum um fjárhagslegt misferli skólastjórans. Skólastjórinn höfðaði mál gegn kæranda vegna meiðyrða og vann það mál. 2. Meðferð málsins hjá Mannréttindadómstólnum Kæran Kærandi taldi m.a. að 10. gr. sáttmálans hefði verið brotin vegna sakfellingar í meiðyrðamálinu. Niðurstaða Dómstóllinn benti á að þótt kærandi væri fulltrúi stéttarfélags bæri henni að virða réttindi annarra og þar á meðal regluna um að allir væru saklausir þar til sekt er sönnuð. Þar að auki hefði hún vissar trúnaðar- og hollustuskyldur gagnvart vinnuveitanda sínum. Dómstóllinn taldi að kærandi hefði fyrst átt að koma ásökunum sínum á framfæri við yfirmenn skólastjórans eða viðeigandi yfirvöld áður en hún gerði þær opinberar. Þá hefði kærandi ekki reynt að neyta lagalegra úrræða til að vefengja endurskoðun á háttsemi skólastjórans og niðurstöðu saksóknara, sem hún taldi hafa verið ófullnægjandi. Þvert á móti hafði hún ásakað skólastjórann harkalega á opinberum vettvangi. Dómstóllinn taldi því að sakfelling kæranda væri réttlætanleg enda hefði hana skort viðunandi sönnun, ásakanir hennar gátu talist til ærumeiðinga og höfðu grafið undan rétti skólastjórans til að vera talinn saklaus þar til sekt sannaðist. Kærandi hafði hins vegar verið dæmd í ársfangelsi. Taldi dómstóllinn að þau viðurlög hefðu letjandi áhrif á umræðu um málefni er varða almenning. Dómstóllinn komst einróma að þeirri niðurstöðu að 10. gr. sáttmálans hefði verið brotin að því leyti til. Kæranda voru í samræmi við 41. gr. sáttmálans dæmdar 1.000 evrur í skaða- og miskabætur og 50 evrur málskostnað.