40885/02

CONSEIL DE   L'EUROPE   AVRUPA   KONSEYİ   AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMES Đ   ĐK ĐNCĐ DAĐRE   GÜNSELĐ KAYA - TÜRKĐYE DAVASI   (B a ꢀvuru no: 40885/02)   KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ   STRAZBURG   Ekim 2008   Đꢀbu karar AIHS'nin 44/2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecek olup bazı   ꢀekli düzeltmelere tabi olabilir.   ______________________________________________________________________________________   © T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2008. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan   Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri, davanın   adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile Dışişleri   Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak suretiyle ticari   olmayan amaçlarla alıntılanabilir.   USUL   Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan (40885/02) no'lu dâvanın nedeni T.C. vatandaꢀı   Günseli Kaya'nm (baꢀvuran) Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi'ne (AĐHM) 7 Mayıs 2002   tarihinde Avrupa Đnsan Haklan ve Temel Özgürlüklerin Korunması Sözleꢀmesi'nin (AĐHS) 34.   maddesi uyarınca yapmıꢀ oldukları baꢀvurudur.   Baꢀvuran, AĐHM önünde Đzmir Barosu avukatlarından Z. Kaya tarafından temsil edilmektedir.   OLAYLAR   I. DAVANIN KOꢀULLARI   doğumlu olan baꢀvuran Đzmir'de ikamet etmektedir.   7-15 Nisan 2001 tarihleri arasında düzenlenen bir kitap fuarı çerçevesinde baꢀvuranın   baꢀkanlığını yürüttüğü Đnsan Haklan Derneği Đzmir ꢁubesi adına bir stand kurulmuꢀtur.   Đzmir Cumhuriyet Baꢀsavcılığı 17 Mayıs 2001 tarihinde, demeklerin gelir ve giderlerini   düzenleyen ve dergi ve öteki basılı eserlerin satıꢀı sözkonusu olduğunda bağıꢀ makbuzu   vermeyi yasaklayan hükümleri baꢀta olmak üzere 2908 sayılı Dernekler Kanunu'na aykırı   hareket ettiği konusunda baꢀvurana tebligatta bulunmuꢀtur. Bu türden suçlar için para cezası   uygulandığım belirten savcılık konuyla ilgili olarak hakkında takibat yapılmaması için   baꢀvurana ön ödeme bildirimi yapmıꢀtır. Baꢀvuran Ön ödeme yapmayı kabul etmemiꢀtir.   Savcılık 31 Mayıs 2001 tarihli iddianamesinde baꢀvuranı 2908 sayılı Dernekler Kanunu'na   muhalefet etmekle suçlamıꢀ ve sözkonusu kanunun 63. ve 86. maddelerinin uygulanmasını   talep etmiꢀtir. Đddianame baꢀvurana tebliğ edilmemiꢀtir.   Mayıs 2001 tarihli bir ceza kararnamesi ile Đzmir Sulh Ceza Mahkemesi duruꢀma   yapılmaksızın ceza kararnamesi tertip edilebilmesine imkan tanıyan basitleꢀtirilmiꢀ bir yargı   sürecinin öngörüldüğü Ceza Mahkemeleri Usulü Kanunu'nun 386. maddesine istinaden   baꢀvuranı 213.548.400 TL (yaklaꢀık 168 Euro) para cezasına mahkum etmiꢀtir.   Đzmir Asliye Ceza Mahkemesi duruꢀmasız olarak verdiği 27 Kasım 2001 tarihli kesin karanyla   baꢀvuran tarafından ceza kararnamesine yapılan itirazı reddetmiꢀtir.   HUKUK   I. AĐHS'NĐN 6. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA   AĐHS'nin 6. maddesinin 1. fıkrasına ve 3. fıkrasının a), b), c) ve d) bentlerine atıfta bulunan   baꢀvuran savcının mütalaasının kendisine tebliğ edilmediği, ceza kararnamesine iliꢀkin   yargılama çerçevesinde açık yargılanma hakkından yararlanamadığı, lehte tanık çağırma ve   sorgulatma imkanı bulamadığı ve mahkemeye kanıt sunamadığı cihetle savunma haklannı tam   manasıyla kullanamadığından ꢀikayetçi olmaktadır. Baꢀvuran aynca iddianamenin kendisine   tebliğ edilmemesi sebebiyle bir avukat tarafından temsil edilme imkanı bulamadığından   yakınmaktadır.   AĐHM bu ꢀikayeti AĐHS'nin 6/1 maddesi yönünden incelemenin uygun olacağı kanaatindedir.   A. Kabuledilebilirliğe iliꢁkin   AĐHM içtihadından doğan kıstaslar ve elindeki unsurlar ıꢀığında bu ꢀikayetlerin esastan   incelenmesi gerektiği kanaatindedir. AĐHM bu ꢀikayetlerin esasen baꢀka herhangi bir   kabuledüemezlik gerekçesinin bulunmadığını tespit etmektedir.   B. Esasa iliꢁkin   1. Ulusal mahkemeler önünde açık bir duruꢀma düzenlenmemesi hakkında   AĐHM baꢀvuran tarafından sunulana benzer bir ꢀikayeti daha evvel incelediğini ve baꢀvuranın   ulusal mahkemeler önünde açık yargılanma hakkından yararlanamadığı ve savunmasının bu   mahkemelerce aleni olarak dinlenmediği gerekçesiyle AĐHS'nin 6/1 maddesinin ihlal edildiği   sonucuna vardığını anımsatır (Karahanoğlu, adıgeçen, Taner - Türkiye, no: 38414/02, 15   ꢁubat 2007, Evrenos Önen - Türkiye, no: 29782/02, 15 ꢁubat 2007, ve Varsak- Türkiye, no:   6281/02, 15 ꢁubat 2007).   Mevcut davayı inceleyen AĐHM, Hükümet tarafından, baꢀka türlü bir sonuca varabilmesini   sağlayacak nitelikte herhangi bir olgu ya argüman sunulmadığını değerlendirmektedir.   Bu itibarla AĐHM, AĐHS'nin 6/1 maddesinin ihlal edildiği hüküne varmaktadır.   2. AĐHS'nin 6. maddesi yönünden yapılan diğer ꢀikayetlere dair   Ulusal mahkemeler önünde duruꢀma düzenlenmemesi sebebiyle yaptığı ihlal tespitini göz   önünde bulunduran AĐHM mevcut baꢀvuruda dile getirilen esas hukuki meseleyi incelediği   kanaatine varmaktadır. AĐHM, AĐHS'nin 6. maddesi yönünden yapılan diğer ꢀikayetler   hakkında ayrıca bir hükme varmaya gerek olmadığını değerlendirmektedir.   II. AĐHS'NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI HAKKINDA   A. Tazminat   Baꢀvuran manevi tazminat olarak 500 Euro talep etmektedir.   Hükümet bu talebe itiraz etmektedir.   AĐHM baꢀvuranın maruz kaldığı manevi zarar için ihlal tespitinin yeterli bir tatmin teꢀkil ettiği   kanaatindedir.   B. Yargılama masraf ve giderleri   Baꢀvuran AĐHM önünde yaptığı masraf ve harcamalar için 1.763 Euro talep etmektedir.   Baꢀvuran bu miktarı ꢀöyle izah etmektedir : Avukatlık ücreti için 1.445 Euro, tercüme   masraflan için 150 Euro ve muhtelif giderler için 168 Euro. Baꢀvuran belge olarak iki adet   tercüme makbuzu ve bir adet avukatlık ücret sözleꢀmesi sunmaktadır.   Hükümet bu taleplere itiraz etmektedir.   AĐHM'nin içtihadı uyarınca bir baꢀvuran yargılama masraf ve giderlerinin iadesini ancak bu   masraf ve giderlerin gerçekliğini, gerekliliğini ve makul oranda olduğunu kanıtladığı   müddetçe elde edebilmektedir. Elinde bulunan unsurlara ve yukanda anılan kıstaslara   istinaden AĐHM tüm masrafları için baꢀvurana 1.600 Euro ödenmesinin makul olacağı   kanaatindedir.   C. Gecikme faizi   AĐHM, Avrupa Merkez Bankası'mn marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı faiz oranına üç   puanlık bir artıꢀın ekleneceğini belirtmektedir.   BU GEREKÇELERE DAYANARAK AĐHM, OYBĐRLĐĞĐ ĐLE   1. Baꢀvurunun geriye kalanının kabuledilebilir olduğuna ;   2. Đç hukuktaki yargılama çerçevesinde duruꢀma düzenlenmemiꢀ olması sebebiyle AĐHS'nin   6/1 maddesinin ihlal edildiğine ;   3. AĐHS'nin 6. maddesi yönünden yapılan ꢀikayetleri ayrıca incelemeye yer olmadığına ;   4. Mevcut kararın baꢀvuranın uğradığı her türlü manevi zarar için baꢀlı baꢀına yeterli bir adil   tatmin teꢀkil ettiğine ;   5. â) AĐHS'nin 44/2 maddesi gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay içinde,   ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden YTL'ye çevrilmek üzere, miktara yansıtılabilecek   her türlü vergiden muaf tutularak Savunmacı Devlet tarafından baꢀvurana yargılama   masraf ve giderleri için 1.600 Euro (bin altı yüz Euro) ödenmesine ;   b) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar Hükümet   tarafından^ Avrupa Merkez Bankası'nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan   fazlasına eꢀit oranda basit faiz uygulanmasına;   6. Adil tatmine iliꢀkin diğer taleplerin reddine;   Karar vermiꢀtir.   Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM'nin iç tüzüğünün 77. maddesinin 2. ve 3.   paragraflarına uygun olarak 7 Ekim 2008 tarihinde yazılı olarak bildirilmiꢀtir.   4