41540/98

CONSEIL DE   L'EUROPE   AVRUPA   KONSEYİ   AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ   KAYA VE GÜVEN- TÜRKİYE DAVASI   (Başvuru no: 41540/98)   DOSTANE ÇÖZÜM KARARININ ÖZET ÇEVİRİSİ   STRASBOURG   Şubat 2004   Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan ve (41540/98) başvuru no'lu   davanın nedeni Niyazi Kaya ve Birtan Güven'in (başvuranlar) Avrupa İnsan   Hakları Komisyonuna 4 Haziran 1998 tarihinde Avrupa İnsan Haklan   Sözleşmesinin Temel İnsan Haklarını güvence altına alan eski 25. maddesi   uyarınca yapmış olduğu başvurudur.   Başvuranlar, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) önünde İstanbul   Barosu avukatlarından G. Tuncer tarafından temsil edilmektedirler.   OLAYLAR   Başvuranların her ikisi de 1959 doğumludurlar ve sırasıyla İstanbul ve   Bartın'da ikamet etmektedirler.   Temmuz 1993'te Birtan Güven (B.G.) ve 18 Temmuz 1993'te Niyazi Kaya   (N.K.) tutuklanarak göz altına alınmışlardır. Göz altı sırasında avukatları hazır   bulunmamıştır.   Temmuz 1993'te İstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi başvuranların   tutuklanmasını kararlaştırmıştır.   Cumhuriyet Savcısı 15 Eylül 1993 tarihli iddianamesi ile TCK'nın 168. ve 169.   maddelerine ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 5. maddesine   dayanarak başvuranları Türkiye Devrim Partisi üyesi ve yasadışı bir örgüte   mensup olma, bu örgüte yardım ve yataklık etme suçlan ile itham etmiştir.   Ağustos 1993'te mahkeme «suçun niteliğini ve kanıtların durumunu» göz   önünde bulundurarak başvuranların tutukluluk hallerinin devamına karar   vermiştir.   Kasım 1993 tarihli duruşmada B.G. göz altında verdiği ifadeyi ve olay   tespit tutanağını reddederek cumhuriyet savcısı ve hakim karşısında verdiği   ifadeyi doğrulamıştır. Aynı duruşmada N.K. da ifadesini reddederek   cumhuriyet savcısı ve hakim karşısında vermiş olduğu ifadeyi onaylamıştır.   Mahkeme, Bakırköy Asliye Ceza Mahkemesinin 22 Ekim 1987 tarihli (no: 640-   490) kararını talep etmiştir.   ______________________________________________________________________________________   © T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2004. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan   Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,   davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile   Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak   suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.   Nisan 1994 tarihli duruşmada başvuranların tutumlarını dikkate alan   mahkeme adı geçenlerin mahkeme salonundan çıkarılmasına ve ilgili kanıtlar   toplanıncaya dek sanıkların gelecek duruşmalara katılmamasına ve   tutukluluklarının devamına karar vermiştir.   Aralık 1994 tarihli duruşmada başvuranların bulunmaması nedeniyle   mahkeme «suçun niteliğini ve kanıtların durumunu» göz önünde bulundurarak   tutukluluk süresinin devamına karar vermiştir.   Kasım 1995 tarihli duruşmada başvuranlar 18 Kasım 1993 tarihli   duruşmada vermiş oldukları ifadeleri yinelemişler, mahkeme başvuranların   tutukluluk hallerinin devamını kararlaştırmıştır.   Şubat 1998 tarihli duruşmada mahkeme «suçun ve kanıtların niteliğini,   tutukluluk süresinin uzunluğunu» dikkate alarak B.G.'yi serbest bırakmıştır.   Başvuranların temsilcileri 17 Ağustos 2001'de AİHM'ye göndermiş oldukları   yazıda DGM'de sözkonusu davanın esastan incelenmesinin halen sürdüğünü   bildirmişlerdir.   HUKUK AÇISINDAN   Kasım 2003'te başvuranların temsilcisinin, 19 Kasım 2003 tarihinde ise   Hükümetin ilgili beyanları AİHM'ye sunulmuştur.   "Türk Hükümeti'nin, 41540/98 no'lu başvuruyu dostane çözüme kavuşturmak üzere   ex gratia tazminat başlığı altında başvuran Niyazi Kaya'ya 5.100 (beş bin yüz) Euro   ve Birtan Güven'e 5.400 (beş bin dört yüz) Euro, masraf ve giderlere ilişkin 1.500   Euro (bin beş yüz) Euro olmak üzere toplam 12.000 (on iki bin) Euro tutarında ödeme   yapmayı teklif ettiğini bildiririm. Bu miktar her türlü maddi ve manevi zarar ile masrafı   kapsamakta olup Euro olarak başvuranların belirteceği bir hesaba yatırılacak, ilgili   tüm vergi ve masraflardan muaf olacak ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 39.   maddesi uyarınca verdiği kararın bildirilmesini müteakiben üç ay içerisinde   ödenecektir. Bu ödeme davanın nihai kararını oluşturacaktır.   Sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ve ödemenin yapılmasına kadar, Hükümet,   Avrupa Merkez Bankasının o dönem için geçerli faizinin üç puan fazlasına eşit oranda   basit faizi ödemeyi taahhüt etmektedir.   Ayrıca Hükümet, Sözleşmenin 43 § 1 maddesi uyarınca davanın Büyük Daireye   götürülmeyeceğini taahhüt eder.   Mahkeme, tarafların üzerinde uzlaştıkları dostane çözüm anlaşmasını   (Sözleşmenin 39. maddesi) dikkate almakta ve bu anlaşmanın, Sözleşme ve   eki Protokollerde tanımlanan insan haklarına saygı ilkesine uygun olduğuna   kanaat getirmektedir (Sözleşmenin 37 § 1 ve İçtüzüğün 62 § 3 maddeleri).   BU NEDENLERDEN DOLAYI MAHKEME, OYBİRLİĞİYLE,   1. Davanın, kayıtlardan düşürülmesine karar vermiş;   2. ve tarafların davanın Büyük Dairede tekrar görüşülmesini talep   etmeyeceklerine ilişkin taahhütlerini dikkate almıştır.   İşbu karar, 17 Şubat 2004 tarihinde, İçtüzüğün 77 §§ 2 ve 3 fıkralarına uygun   olarak Fransızca verilmiş ve yazılı olarak tebliğ edilmiştir.