42914/98

WyrokETPCz2005-01-13ECLI:CE:ECHR:2005:0113JUD004291498

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne

Czy wymóg udowodnienia własnej niewinności w celu uzyskania odszkodowania za tymczasowe aresztowanie, gdy postępowanie karne zostało umorzone z powodu braku dowodów, narusza domniemanie niewinności z art. 6 ust. 2 Konwencji?

Ratio decidendi

Trybunał uznał, że choć samo odrzucenie wniosku o odszkodowanie nie jest automatycznie sprzeczne z domniemaniem niewinności, to bezwarunkowy wymóg prawny, aby osoba, której postępowanie karne umorzono z powodu braku dowodów, udowodniła swoją niewinność w celu uzyskania odszkodowania, jest niezgodny z art. 6 ust. 2 Konwencji. Taki wymóg podważa zarówno niewinność danej osoby, jak i decyzję organu śledczego o umorzeniu postępowania, sugerując, że sąd uważa skarżącego za winnego, co jest niezgodne z zasadą domniemania niewinności.

Stan faktyczny

Skarżący, Win Capeau, obywatel Belgii, został aresztowany 29 marca 1994 r. w związku z dochodzeniem w sprawie podpalenia i przebywał w areszcie do 21 kwietnia 1994 r. Postępowanie karne przeciwko niemu zostało ostatecznie umorzone z powodu braku wystarczających dowodów. Skarżący złożył wniosek o odszkodowanie za poniesioną szkodę w wyniku aresztowania, który został odrzucony przez Ministra Sprawiedliwości. Decyzję tę podtrzymała Rada ds. Aresztu, argumentując, że skarżący nie udowodnił swojej niewinności zgodnie z ustawą z 13 marca 1997 r.

Rozstrzygnięcie

Trybunał jednogłośnie stwierdził naruszenie art. 6 ust. 2 Konwencji. Trybunał uznał, że nie ma potrzeby odrębnego rozpatrywania zarzutu dotyczącego art. 14 Konwencji. Trybunał nie zasądził słusznego zadośćuczynienia, ponieważ skarżący nie złożył wniosku w wyznaczonym terminie.

Pełny tekst orzeczenia

© Ured zastupnika Republike Hrvatske pred Europskim sudom za ljudska prava. Sva prava pridržana. Dopuštenje za ponovno objavljivanje ovog sažetka dano je isključivo u svrhu uključivanja u HUDOC bazu podataka Suda. © Office of the Agent of the Republic of Croatia before the European Court of Human Rights. All rights reserved. Permission to re-publish this summary has been granted for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC. © Bureau de l’Agent de la République de Croatie devant la Cour européenne des droits de l’homme. Tous droits réservés. L’autorisation de republier ce résumé a été accordée dans le seul but de son inclusion dans la base de données HUDOC de la Cour. CAPEAU protiv BELGIJE (članak 6.) Presuda od 13. siječnja 2005. godine ČINJENICE Podnositelj zahtjeva, Win Capeau je belgijski državljanin, rođen 1967. godine, koji živi u Ghentu (Belgija). Dana 29. ožujka 1994. uhićen je zbog povezanosti sa istragom koja je vođena zbog podmetanja požara. Iz tog razloga podnositelju je određen pritvor u kojem je zadržan do 21. travnja 1994. Na kraju postupka koji se vodio protiv njega, utvrđeno je da nema dovoljno dokaza za nastavak postupka. Podnositelj je zatražio naknadu štete koju je pretrpio kao posljedicu zadržavanja u pritvoru. Ministar pravosuđa donio je odluku kojom je odbio njegov zahtjev. Slijedom žalbe podnositelja tu odluku je potvrdilo Vijeće za pritvor smatrajući da u smislu Zakona od 13. ožujka 1997. godine, podnositelj nije dokazao svoju nevinost. PRIGOVORI Podnositelj je tvrdio da zakonska obveza da dokaže svoju nevinost na činjeničnoj ili pravnoj osnovi, dovodi do povrede članka 6. stavak 2. (pretpostavka nevinosti) i članka 14. (zabrana diskriminacije) Konvencije za zaštitu ljudskih prava i temeljnih sloboda. ODLUKA SUDA Europski sud je utvrdio da sama odluka o odbijanju davanja naknade osobi koja se nalazila u pritvoru zbog kaznenog djela zbog kojeg je protiv nje vođen postupak koji je na kraju obustavljen zbog nedostatka dokaza, nije sama po sebi nesukladna s presumpcijom nevinosti. No, činjenica da je članak 28. stavak 1b. Zakona iz 1973. zahtijevao, bezuvjetno i bezrezervno, da takve osobe moraju dostaviti dokaz svoje nevinosti, dovodi u sumnju i nevinost tih osoba i odluku o meritumu koju se donio istražni organ. Takav uvjet, koji implicira da sud smatra podnositelja krivim, izgleda nerazuman i dovodi do povrede presumpcije nevinosti. Kako je ocjena žalbenog vijeća nekompatibilna sa presumpcijom nevinosti, Sud je jednoglasno zaključio da je došlo do povrede članka 6. stavak 2. Sud je smatrao da nema potrebe posebno ocjenjivati prigovor u smislu članka 14. budući da se odnosi na istu pravnu situaciju o kojoj je sud već utvrdio da postoji povreda članka 6. stavak 2. PRAVIČNA NAKNADA I TROŠAK Budući da podnositelj nije dostavio zahtjev za pravičnu naknadu u predviđenom roku, Sud je smatrao da ne postoji potreba da mu se dosudi naknada u smislu članka 41.