44719/21
WyrokETPCz2023-11-30ECLI:CE:ECHR:2023:1130JUD004471921
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewlekłość postępowania cywilnego i brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym naruszyły prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie z art. 6 ust. 1 Konwencji oraz prawo do skutecznego środka odwoławczego z art. 13 Konwencji?Ratio decidendi
Trybunał uznał, że łączny czas trwania postępowania cywilnego na poziomie krajowym, wynoszący ponad 6 lat, 8 miesięcy i 23 dni w jednej instancji, był nadmierny i nie spełniał wymogu „rozsądnego terminu” z art. 6 ust. 1 Konwencji. Trybunał nie znalazł żadnego faktu ani argumentu mogącego uzasadnić tak długi czas trwania postępowania. Dodatkowo, Trybunał stwierdził, że skarżąca nie miała do dyspozycji skutecznego środka odwoławczego w odniesieniu do zarzutów przewlekłości, co stanowiło naruszenie art. 13 Konwencji. Zastrzeżenie Rządu dotyczące nadużycia prawa do skargi zostało oddalone, ponieważ Trybunał nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że sprawa została wniesiona z nadużyciem.Stan faktyczny
Skarżąca, Zofia Olechno (ur. 1955), wniosła skargę dotyczącą przewlekłości postępowania cywilnego wszczętego 12 stycznia 2017 r., które w momencie złożenia skargi do ETPCz (24 sierpnia 2021 r.) trwało już ponad 6 lat, 8 miesięcy i 23 dni w pierwszej instancji. Skarżąca zarzuciła również brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym. W ramach postępowania krajowego, Sąd Okręgowy Warszawa-Praga wydał decyzję 19 maja 2021 r. w przedmiocie zarzutu na mocy ustawy z 2004 r.Rozstrzygnięcie
Trybunał jednogłośnie uznaje skargę za dopuszczalną; stwierdza, że skarga wskazuje na naruszenie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji dotyczące przewlekłości postępowania cywilnego i braku skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym; stwierdza, że pozwane państwo winno, w terminie trzech miesięcy, uiścić na rzecz skarżącej kwotę 3 600 EUR tytułem szkody majątkowej i niemajątkowej oraz zwrotu kosztów, przeliczoną na walutę pozwanego państwa według kursu obowiązującego w dniu płatności, powiększoną o należne podatki; stwierdza, że od upływu wyżej wskazanego terminu trzech miesięcy aż do momentu uregulowania należności, należne będą odsetki zwykłe od określonej powyżej kwoty, naliczone według stopy równej marginalnej stopie procentowej Europejskiego Banku Centralnego obowiązującej w tym okresie, powiększonej o trzy punkty procentowe.Pełny tekst orzeczenia
© Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Translation already published on the official website of the Polish Ministry of Justice] Permission to re-publish this translation has been granted by the Polish Ministry of Justice for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC
© Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Tłumaczenie zostało już opublikowane na oficjalnej stronie Ministerstwa Sprawiedliwości] Zezwolenie na publikację tego tłumaczenia zostało udzielone przez Ministerstwo Sprawiedliwości wyłącznie w celu zamieszczenia w bazie Trybunału HUDOC
SEKCJA PIERWSZA
SPRAWA OLECHNO PRZECIWKO POLSCE
(Skarga nr 44719/21)
WYROK
STRASBURG
30 listopada 2023 r.
Wyrok ten jest ostateczny, lecz może podlegać korekcie wydawniczej.
W sprawie Olechno przeciwko Polsce
Europejski Trybunał Praw Człowieka (sekcja pierwsza), zasiadając jako Komitet w składzie:
Lətif Hüseynov, przewodniczący,
Krzysztof Wojtyczek,
Ivana Jelić, sędziowie,
oraz Viktoriya Maradudina, p.o. Zastępcy Kanclerza Sekcji,
obradując na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 listopada 2023 r.,
wydaje następujący wyrok, który został przyjęty w tym dniu:
POSTĘPOWANIE
1. Sprawa wywodzi się ze skargi przeciwko Polsce, wniesionej do Trybunału w dniu 24 sierpnia 2021 r. na podstawie art. 34 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności („Konwencja”).
2. Sprawa została zakomunikowana rządowi polskiemu („Rząd”).
FAKTY
3. Dane skarżącej oraz informacje istotne dla skargi zostały przedstawione w załączonej tabeli.
4. Skarżąca zarzuciła przewlekłość postępowania cywilnego oraz brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym.
PRAWO
ZARZUCANE NARUSZENIE ART. 6 UST. 1 I ART. 13 KONWENCJI
5. Skarżąca zarzuciła, że czas trwania postępowania w sprawie cywilnej był niezgodny z wymogiem „rozsądnego terminu” i że w związku z tym skarżąca była pozbawiona skutecznego środka odwoławczego. Powołała się na art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji.
6. Trybunał zauważa, że Rząd zgłosił zastrzeżenie wstępne w przedmiocie nadużycia prawa do skargi indywidualnej, ponieważ skarżąca rzekomo nie przekazała Trybunałowi istotnych informacji dotyczących przebiegu przedmiotowego postępowania krajowego.
7. Trybunał powtarza, że skarga może zostać odrzucona z tytułu nadużycia prawa do skargi jedynie w szczególnych okolicznościach (zob. Gross przeciwko Szwajcarii [WI], skarga nr 67810/10, § 28, ETPCz 2014, oraz Nowak przeciwko Polsce, skarga nr 60906/16, § 20, 13 października 2022 r.). Mając na uwadze swoje orzecznictwo, Trybunał nie znajduje podstaw do stwierdzenia, że niniejsza sprawa została wniesiona z nadużyciem prawa do skargi w rozumieniu art. 35 ust. 3 lit. a Konwencji. Z powyższego wynika, że zastrzeżenie Rządu należy oddalić.
8. Trybunał nadto podkreśla, że rozsądny charakter czasu trwania postępowania należy oceniać w świetle okoliczności sprawy i z uwzględnieniem następujących kryteriów: zawiłości sprawy, zachowania skarżących i właściwych organów oraz znaczenia sprawy dla interesów skarżących (zob. m.in. Frydlender przeciwko Francji [WI], skarga nr 30979/96, § 43, ETPCz 2000-VII).
9. Już w precedensowej sprawie Rutkowski i Inni przeciwko Polsce, skargi nr 72287/10 i 2 inne, 7 lipca 2015 r., Trybunał stwierdził naruszenie art. 6 Konwencji w odniesieniu do czasu trwania postępowania sądowego.
10. Po zapoznaniu się z całym przedstawionym mu materiałem Trybunał nie ustalił żadnego faktu ani argumentu mogącego uzasadnić łączny czas trwania postępowania na poziomie krajowym. Mając na względzie swoje orzecznictwo w tym przedmiocie, Trybunał stwierdza, że czas trwania postępowania w rzeczonej sprawie był nadmierny i nie spełniał wymogu „rozsądnego terminu”.
11. Trybunał zauważa ponadto, że skarżąca nie miała do dyspozycji skutecznego środka odwoławczego w odniesieniu do tych zarzutów.
12. Zarzuty te są zatem dopuszczalne i wskazują na naruszenie art. 6 ust. 1 oraz art. 13 Konwencji.
ZASTOSOWANIE ART. 41 KONWENCJI
13. Uwzględniając dokumenty znajdujące się w jego posiadaniu oraz swoje orzecznictwo (zob. w szczególności powyższy wyrok w sprawie Rutkowski i Inni), Trybunał uważa za zasadne zasądzenie kwoty wskazanej w załączonej tabeli.
Z POWYŻSZYCH WZGLĘDÓW TRYBUNAŁ JEDNOGŁOŚNIE
uznaje skargę za dopuszczalną;
stwierdza, że skarga wskazuje na naruszenie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji dotyczące przewlekłości postępowania cywilnego i braku skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym;
stwierdza
(a) że pozwane państwo winno, w terminie trzech miesięcy, uiścić na rzecz skarżącej kwotę wskazaną w załączonej tabeli, przeliczoną na walutę pozwanego państwa według kursu obowiązującego w dniu płatności:
(b) że od upływu wyżej wskazanego terminu trzech miesięcy aż do momentu uregulowania należności, należne będą odsetki zwykłe od określonej powyżej kwoty, naliczone według stopy równej marginalnej stopie procentowej Europejskiego Banku Centralnego obowiązującej w tym okresie, powiększonej o trzy punkty procentowe;
Sporządzono w języku angielskim i obwieszczono pisemnie w dniu 30 listopada 2023 r. zgodnie z Regułą 77 § 2 i 3 Regulaminu Trybunału.
Viktoriya Maradudina Lətif Hüseynov
p.o. Zastępcy Kanclerza Sekcji Przewodniczący
ZAŁĄCZNIK
Skarga zawierająca zarzuty na podstawie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji
(przewlekłość postępowania cywilnego oraz brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym)
Nr skargi
Data złożenia
Imię i nazwisko skarżącego
Rok urodzenia
Data wszczęcia postępowania
Data zakończenia postępowania
Łączny czas trwania
Instancje
Decyzja krajowa w przedmiocie zarzutu na mocy ustawy z 2004 r.
Kwota zasądzona przez sąd krajowy
(w PLN)
Kwota zasądzona tytułem szkody majątkowej i niemajątkowej oraz zwrotu kosztów na jednego skarżącego
(w EUR)[1]
44719/21
24.08.2021 r.
Zofia OLECHNO 12.01.2017 r.
w toku
Ponad 6 lat,
8 miesięcy i 23 dni
1 instancja
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga, 19.05.2021 r., sygn. akt IV S 118/21
3 600
[1] powiększona o należne podatki.
© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 13.07.2026. · Źródło