44719/21

WyrokETPCz2023-11-30ECLI:CE:ECHR:2023:1130JUD004471921

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przewlekłość postępowania cywilnego i brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym naruszyły prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie z art. 6 ust. 1 Konwencji oraz prawo do skutecznego środka odwoławczego z art. 13 Konwencji?
Ratio decidendi
Trybunał uznał, że łączny czas trwania postępowania cywilnego na poziomie krajowym, wynoszący ponad 6 lat, 8 miesięcy i 23 dni w jednej instancji, był nadmierny i nie spełniał wymogu „rozsądnego terminu” z art. 6 ust. 1 Konwencji. Trybunał nie znalazł żadnego faktu ani argumentu mogącego uzasadnić tak długi czas trwania postępowania. Dodatkowo, Trybunał stwierdził, że skarżąca nie miała do dyspozycji skutecznego środka odwoławczego w odniesieniu do zarzutów przewlekłości, co stanowiło naruszenie art. 13 Konwencji. Zastrzeżenie Rządu dotyczące nadużycia prawa do skargi zostało oddalone, ponieważ Trybunał nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że sprawa została wniesiona z nadużyciem.
Stan faktyczny
Skarżąca, Zofia Olechno (ur. 1955), wniosła skargę dotyczącą przewlekłości postępowania cywilnego wszczętego 12 stycznia 2017 r., które w momencie złożenia skargi do ETPCz (24 sierpnia 2021 r.) trwało już ponad 6 lat, 8 miesięcy i 23 dni w pierwszej instancji. Skarżąca zarzuciła również brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym. W ramach postępowania krajowego, Sąd Okręgowy Warszawa-Praga wydał decyzję 19 maja 2021 r. w przedmiocie zarzutu na mocy ustawy z 2004 r.
Rozstrzygnięcie
Trybunał jednogłośnie uznaje skargę za dopuszczalną; stwierdza, że skarga wskazuje na naruszenie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji dotyczące przewlekłości postępowania cywilnego i braku skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym; stwierdza, że pozwane państwo winno, w terminie trzech miesięcy, uiścić na rzecz skarżącej kwotę 3 600 EUR tytułem szkody majątkowej i niemajątkowej oraz zwrotu kosztów, przeliczoną na walutę pozwanego państwa według kursu obowiązującego w dniu płatności, powiększoną o należne podatki; stwierdza, że od upływu wyżej wskazanego terminu trzech miesięcy aż do momentu uregulowania należności, należne będą odsetki zwykłe od określonej powyżej kwoty, naliczone według stopy równej marginalnej stopie procentowej Europejskiego Banku Centralnego obowiązującej w tym okresie, powiększonej o trzy punkty procentowe.

Pełny tekst orzeczenia

© Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Translation already published on the official website of the Polish Ministry of Justice] Permission to re-publish this translation has been granted by the Polish Ministry of Justice for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC © Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Tłumaczenie zostało już opublikowane na oficjalnej stronie Ministerstwa Sprawiedliwości] Zezwolenie na publikację tego tłumaczenia zostało udzielone przez Ministerstwo Sprawiedliwości wyłącznie w celu zamieszczenia w bazie Trybunału HUDOC       SEKCJA PIERWSZA SPRAWA OLECHNO PRZECIWKO POLSCE (Skarga nr 44719/21)           WYROK   STRASBURG 30 listopada 2023 r. Wyrok ten jest ostateczny, lecz może podlegać korekcie wydawniczej. W sprawie Olechno przeciwko Polsce Europejski Trybunał Praw Człowieka (sekcja pierwsza), zasiadając jako Komitet w składzie:  Lətif Hüseynov, przewodniczący,  Krzysztof Wojtyczek,  Ivana Jelić, sędziowie, oraz Viktoriya Maradudina, p.o. Zastępcy Kanclerza Sekcji, obradując na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 listopada 2023 r., wydaje następujący wyrok, który został przyjęty w tym dniu: POSTĘPOWANIE 1.  Sprawa wywodzi się ze skargi przeciwko Polsce, wniesionej do Trybunału w dniu 24 sierpnia 2021 r. na podstawie art. 34 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności („Konwencja”). 2.  Sprawa została zakomunikowana rządowi polskiemu („Rząd”). FAKTY 3.  Dane skarżącej oraz informacje istotne dla skargi zostały przedstawione w załączonej tabeli. 4.  Skarżąca zarzuciła przewlekłość postępowania cywilnego oraz brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym. PRAWO ZARZUCANE NARUSZENIE ART. 6 UST. 1 I ART. 13 KONWENCJI 5.  Skarżąca zarzuciła, że czas trwania postępowania w sprawie cywilnej był niezgodny z wymogiem „rozsądnego terminu” i że w związku z tym skarżąca była pozbawiona skutecznego środka odwoławczego. Powołała się na art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji. 6. Trybunał zauważa, że Rząd zgłosił zastrzeżenie wstępne w przedmiocie nadużycia prawa do skargi indywidualnej, ponieważ skarżąca rzekomo nie przekazała Trybunałowi istotnych informacji dotyczących przebiegu przedmiotowego postępowania krajowego. 7.  Trybunał powtarza, że skarga może zostać odrzucona z tytułu nadużycia prawa do skargi jedynie w szczególnych okolicznościach (zob. Gross przeciwko Szwajcarii [WI], skarga nr 67810/10, § 28, ETPCz 2014, oraz Nowak przeciwko Polsce, skarga nr 60906/16, § 20, 13 października 2022 r.). Mając na uwadze swoje orzecznictwo, Trybunał nie znajduje podstaw do stwierdzenia, że niniejsza sprawa została wniesiona z nadużyciem prawa do skargi w rozumieniu art. 35 ust. 3 lit. a Konwencji. Z powyższego wynika, że zastrzeżenie Rządu należy oddalić. 8.  Trybunał nadto podkreśla, że rozsądny charakter czasu trwania postępowania należy oceniać w świetle okoliczności sprawy i z uwzględnieniem następujących kryteriów: zawiłości sprawy, zachowania skarżących i właściwych organów oraz znaczenia sprawy dla interesów skarżących (zob. m.in. Frydlender przeciwko Francji [WI], skarga nr 30979/96, § 43, ETPCz 2000-VII). 9.  Już w precedensowej sprawie Rutkowski i Inni przeciwko Polsce, skargi nr 72287/10 i 2 inne, 7 lipca 2015 r., Trybunał stwierdził naruszenie art. 6 Konwencji w odniesieniu do czasu trwania postępowania sądowego. 10.  Po zapoznaniu się z całym przedstawionym mu materiałem Trybunał nie ustalił żadnego faktu ani argumentu mogącego uzasadnić łączny czas trwania postępowania na poziomie krajowym. Mając na względzie swoje orzecznictwo w tym przedmiocie, Trybunał stwierdza, że czas trwania postępowania w rzeczonej sprawie był nadmierny i nie spełniał wymogu „rozsądnego terminu”. 11.  Trybunał zauważa ponadto, że skarżąca nie miała do dyspozycji skutecznego środka odwoławczego w odniesieniu do tych zarzutów. 12.  Zarzuty te są zatem dopuszczalne i wskazują na naruszenie art. 6 ust. 1 oraz art. 13 Konwencji. ZASTOSOWANIE ART. 41 KONWENCJI 13.  Uwzględniając dokumenty znajdujące się w jego posiadaniu oraz swoje orzecznictwo (zob. w szczególności powyższy wyrok w sprawie Rutkowski i Inni), Trybunał uważa za zasadne zasądzenie kwoty wskazanej w załączonej tabeli. Z POWYŻSZYCH WZGLĘDÓW TRYBUNAŁ JEDNOGŁOŚNIE uznaje skargę za dopuszczalną; stwierdza, że skarga wskazuje na naruszenie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji dotyczące przewlekłości postępowania cywilnego i braku skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym; stwierdza (a)  że pozwane państwo winno, w terminie trzech miesięcy, uiścić na rzecz skarżącej kwotę wskazaną w załączonej tabeli, przeliczoną na walutę pozwanego państwa według kursu obowiązującego w dniu płatności: (b)  że od upływu wyżej wskazanego terminu trzech miesięcy aż do momentu uregulowania należności, należne będą odsetki zwykłe od określonej powyżej kwoty, naliczone według stopy równej marginalnej stopie procentowej Europejskiego Banku Centralnego obowiązującej w tym okresie, powiększonej o trzy punkty procentowe; Sporządzono w języku angielskim i obwieszczono pisemnie w dniu 30 listopada 2023 r. zgodnie z Regułą 77 § 2 i 3 Regulaminu Trybunału.    Viktoriya Maradudina Lətif Hüseynov p.o. Zastępcy Kanclerza Sekcji Przewodniczący       ZAŁĄCZNIK Skarga zawierająca zarzuty na podstawie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji (przewlekłość postępowania cywilnego oraz brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym) Nr skargi Data złożenia Imię i nazwisko skarżącego Rok urodzenia   Data wszczęcia postępowania Data zakończenia postępowania Łączny czas trwania Instancje Decyzja krajowa w przedmiocie zarzutu na mocy ustawy z 2004 r. Kwota zasądzona przez sąd krajowy (w PLN) Kwota zasądzona tytułem szkody majątkowej i niemajątkowej oraz zwrotu kosztów na jednego skarżącego (w EUR)[1] 44719/21 24.08.2021 r. Zofia OLECHNO 12.01.2017 r.   w toku   Ponad 6 lat, 8 miesięcy i 23 dni 1 instancja   Sąd Okręgowy Warszawa-Praga, 19.05.2021 r., sygn. akt IV S 118/21 3 600   [1] powiększona o należne podatki.

© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 13.07.2026. · Źródło