45559/04

COUNCIL   AVRUPA   OF EUROPE   KONSEYĐ   AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ   ĐKĐNCĐ DAĐRE   ABĐDĐN ꢀAHĐN/TÜRKĐYE   (B a ꢀvuru no. 45559/04)   KARAR   STRAZBURG   Aralık 2007   Đꢀbu karar AĐHS’nin 44§2. maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecektir. ꢁekli   düzeltmelere tabi olabilir.   _____________________________________________________________________________________________   © T.C. Dıꢀiꢀleri Bakanlığı, 2007. Bu gayrıresmi özet çeviri Dıꢀiꢀleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve Đnsan Hakları Genel   Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmı olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri, davanın adının tam olarak   belirtilmi olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması ko ulu ile Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi   ve Đnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.   USULĐ ĐꢀLEMLER   Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan 45559/04 no’lu davanın nedeni T.C.   vatandaꢀı Abidin ꢁahin’in (“baꢀvuran”), Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne 30 Nisan 2003   tarihinde Avrupa Đnsan Hakları ve Temel Özgürlükler Sözleꢀmesi’nin (“AĐHS”) 34. maddesi   uyarınca yapmıꢀ olduğu baꢀvurudur.   Baꢀvuran, Gaziantep Barosu avukatlarından H. Gezer tarafından temsil edilmektedir.   OLAYLAR   I. DAVANIN KOꢀULLARI   Baꢀvuran 1960 doğumludur ve Gaziantep’te yaꢀamaktadır.   2000’de Belediye’deki iꢀinden emekli olmuꢀtur. 28 Ağustos 2000’de belediye meclisi,   baꢀvuranın emeklilik tazminatını 11,981,741,000 Türk Lirası olarak belirlemiꢀ ve ödenmesi   talimatını vermiꢀtir.   Mayıs 2001’de baꢀvuran, icra dairesine baꢀvurarak emeklilik tazminatının %95   oranında faizi ile birlikte kendisine ödenmesini istemiꢀtir. Belediye, baꢀvuranın faiz ödenmesi   talebine itiraz etmiꢀtir.   Haziran 2001’de baꢀvuran, Belediye’nin itirazını geçersiz kılmak için Islahiye Đcra   Mahkemesi önünde dava açmıꢀtır.   Aralık 2001’de Mahkeme, baꢀvuranın talebini kısmen onaylamıꢀtır. Belediye’den,   Eylül 2000’den itibaren iꢀleyen yasal faiz oranı ile birlikte baꢀvuranın maaꢀlarını ve   tazminatlarını ödemesini istemiꢀtir. Baꢀvuranın, en yüksek yıllık mevduat faizi ile birlikte   ödenmesi gereken kıdem tazminatına iliꢀkin talebini onaylamıꢀtır.   Đtiraz edilmemesi nedeniyle karar, 20 Aralık 2001’de kesinleꢀmiꢀtir.   Đcra makamları, borcun ödenmesini temin etmek üzere Belediye mülkünü haczetmek   için birçok baꢀarısız giriꢀimde bulunmuꢀtur.   Ağustos 2002’de baꢀvuran Cumhurbaꢀkanı’na bir yazı göndermiꢀ ve Belediye’nin   emekli maaꢀını ödememesi hususunda ꢀikayette bulunmuꢀtur.   Eylül 2002’de Cumhurbaꢀkanlığı bu yazıyı, konuyu araꢀtırması için Đçiꢀleri   Bakanlığı’na göndermiꢀtir.   Islahiye Belediye Baꢀkanı, 11 Ekim 2002 tarihli cevabi mektubunda Belediye’nin,   emekli olan 60 personeline olan borcunun, bütçesini aꢀtığını açıklamıꢀtır. Bu nedenle   Belediye’nin taksitle ödeme yapmayı teklif ettiğini ileri sürmüꢀtür. Ancak, baꢀvuran bu teklifi   reddetmiꢀtir.   Ocak 2003’te baꢀvuran Gaziantep Valiliği’nden, Đcra Mahkemesi kararının ifa   edilmesini kolaylaꢀtırmak için kendi adına müdahale etmesini istemiꢀtir.   Dava dosyasındaki bilgiye göre, mahkemece hükmedilen meblağ halen ödenmemiꢀtir.   HUKUK   I. AĐHS’YE EK 1 NOLU PROTOKOL’ÜN 1. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ   ĐDDĐASI   Baꢀvuran, yetkili makamların ilama bağlı alacağın ödememesinin, mülkiyet hakkının   ihlal edilmesine neden olduğu hususunda ꢀikayette bulunmuꢀtur.   A. Kabuledilebilirlik   Hükümet AĐHM’den ilk olarak, AĐHS’nin 35. maddesi bağlamındaki altı aylık zaman   sınırına uyulmaması nedeniyle baꢀvuruyu, kabuledilemez olduğuna karar vererek   reddetmesini istemiꢀtir. Bu maddeye göre, altı aylık süre 20 Aralık 2001’den itibaren   iꢀlemeye baꢀlamıꢀtır. Ancak baꢀvuran 30 Nisan 2003’e kadar baꢀvurusunu Mahkeme’ye   sunmamıꢀtır. Bu tarih, nihai yerel kararın verilmesinden bir yıl dört ay sonrasına tekabül   etmektedir.   AĐHM, kendisine sunulan ꢀikayetin yalnızca yetkili makamların mahkemece kabul   edilen borcu ödememesine ve bunun sonucu baꢀvuranın uğradığı zarara iliꢀkin olduğunu   kaydetmektedir. Mahkemece kabul edilen borçların halen ödenmediğine iliꢀkin dava   dosyasında bulunan bilgileri göz önüne alan AĐHM, baꢀvuranın bu hususta AĐHS’nin 35.   maddesinin gereğini yerine getirdiği sonucuna varmaktadır. Bu nedenle, söz konusu ön itiraz   reddedilmelidir.   Hükümet aynı zamanda baꢀvuranın tüm iç hukuk yollarını tüketmediğini ileri   sürmüꢀtür.   AĐHM, baꢀarılı bir dava takibi sonrası Devlet aleyhinde icra kararı çıkarılmasını   sağlayan bir kiꢀinin, kararın icra edilmesi için icra takibi gibi ek iꢀlemlere baꢀvurmasının   gerekli kılınamayacağını hatırlatmaktadır.   Sonuç olarak AĐHM, bu ꢀikayetin AĐHS’nin 35/3. maddesi bağlamında dayanaktan   yoksun olmadığı kanısına varmaktadır. Ayrıca baꢀvurunun baꢀka açılardan bakıldığında da   kabuledilemezlik unsuru taꢀımadığını tespit etmektedir. Bu nedenle baꢀvuru kabuledilebilir   niteliktedir.   B. Esas   Hükümet, Belediye bütçesinin yeterli olmaması nedeniyle gerekli ödemeyi   yapamadığını, bunun 1 Nolu Protokol’ün 1. maddesinin 2. paragrafı kapsamına girdiğini ve   bu nedenle, mahkemece ödenmesine hükmedilen borcun ödenmemesi için gerekçe   oluꢀturduğunu ileri sürmüꢀtür.   AĐHM, icraya konu edilebilirliği yeterince ispat edildiği takdirde bir «alacağın» Ek 1   no’lu Protokol’ün 1. maddesi çerçevesinde bir «mülk» teꢀkil edebileceğini yinelemektedir.   Islahiye Đcra Mahkemesi’nin 6 Aralık 2001 tarihli kararı, baꢀvuranın alacağını icra ile   takip edilebilir kılmıꢀtır. Karar, itiraz edilmemesi nedeniyle kesinleꢀmiꢀtir ve icra takibi   baꢀlatılmıꢀtır. Kendisine taksitler halinde ödeme yapılmasını kabul etmeyen baꢀvuranın,   kararın kendi lehinde ifa edilmesini sağlayamaması, 1 Nolu Protokol’ün 1. maddesinin birinci   cümlesinde ifadesini bulan mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesini isteme   hakkına ihlal teꢀkil etmiꢀtir.   Đcra Mahkemesi kararına uymayan yerel makamlar, baꢀvuranın hakkı olan parayı   almasına engel olmuꢀtur. AĐHM, belediyenin yeterli bütçeye sahip olmamasının bu ihmali   mazur gösteremeyeceği kanısındadır.   Sonuç olarak, 1 Nolu Protokol’ün 1. maddesi ihlal edilmiꢀtir.   IV. SÖZLEꢀME’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI   Sözleꢀme’nin 41. maddesine göre:   “Mahkeme iꢀbu Sözleꢀme ve protokollarının ihlal edildiğine karar verirse ve ilgili Yüksek Sözleꢀmeci   Tarafın iç hukuku bu ihlali ancak kısmen telafi edebiliyorsa, Mahkeme, gerektiği takdirde, hakkaniyete   uygun bir surette, zarar gören tarafın tatminine hükmeder.”   A. Tazminat   Baꢀvuran, maddi tazminat olarak 100,000 Euro (EUR) ve manevi tazminat olarak   100,000 EUR talep etmiꢀtir.   Hükümet, fiktif hesaplamalara dayandıklarını ileri sürerek sözkonusu meblağa itiraz   etmiꢀtir. Ayrıca AĐHM, davada ihlal tespit etmiꢀ olsaydı, bunun baꢀvuranın uğradığını iddia   ettiği manevi zarar için yeterli tatmini teꢀkil edeceğini belirtmiꢀtir.   Baꢀvuranın ꢀikayetinin ilama bağlı alacağın ödenmemesine iliꢀkin olduğu göz önünde   bulundurulduğunda Mahkeme, Hükümet tarafından, ödenmemiꢀ alacağın, geç ödeme için iç   hukuka göre ödenecek yasal faiz ile birlikte ödenmesinin baꢀvuranın maddi tazminat   taleplerini karꢀılayacağını belirtir. AĐHM ayrıca baꢀvuranın manevi zarara uğradığı   kanısındadır ve bu zararın, hakkaniyete uygun olarak, 1,000 EUR olduğunu tayin etmiꢀtir.   B. Yargılama masraf ve giderleri   Baꢀvuran, avukat ücreti ile birlikte yargılama masraf ve giderleri için 3,000 EUR talep   etmiꢀtir.   Hükümet, baꢀvuranın talebinin dayanaktan yoksun olduğunu ileri sürmüꢀtür.   AĐHM içtihadına göre baꢀvuran, gerçek ve gerekli oldukları kanıtlandığı ve miktarları   makul olduğu sürece yaptığı masrafların telafi edilmesi hakkına sahiptir. Mevcut davada   AĐHM, baꢀvuranın yargılama masraf ve giderlerine veya avukat ücretlerine iliꢀkin hiçbir   belge sunmadığını kaydetmiꢀtir. Dolayısıyla bu baꢀlık altındaki talebi reddetmiꢀtir.   C. Gecikme Faizi   Gecikme faizi Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı orana   yüzde üç puanlık bir ekleme yapılarak belirlenecektir.   BU GEREKÇELERE DAYANARAK, AĐHM OYBĐRLĐĞĐ ĐLE   1. Baꢀvurunun kabuledilebilir olduğuna;   2. AĐHS’ye ek 1 nolu Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğine;   3. (a) Kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay içinde, Savunmacı Hükümet tarafından   baꢀvurana, yerel mahkemece ödenmesine hükmedilmiꢀ ve halen kendisine ödenmemiꢀ olan   alacağın, iç hukuk uyarınca uygulanan yasal faiz ile birlikte ödenmesi gerektiğine;   (b) Ayrıca, ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden Yeni Türk Lirası’na çevrilmek üzere ve   her türlü vergi ve kesintiden muaf tutularak Savunmacı Hükümet tarafından baꢀvurana   manevi tazminat olarak 1000 euro ödenmesine,   (c) Sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar, Avrupa   Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan fazlasına eꢀit oranda faiz   uygulanmasına,   4. Adil tatmine iliꢀkin diğer taleplerin reddedilmesine karar vermiꢀtir.   Đꢀbu karar, Đngilizce olarak hazırlanmıꢀ ve Mahkeme Đç Tüzüğü’nün 77. maddesinin 2. ve   3. paragrafları gereğince 18 Aralık 2007 tarihinde yazılı olarak bildirilmiꢀtir.