45960/21;48628/21;53747/21
WyrokETPCz2024-06-06ECLI:CE:ECHR:2024:0606JUD004596021
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewlekłość postępowań cywilnych i brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym naruszyły prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie (art. 6 ust. 1) oraz prawo do skutecznego środka odwoławczego (art. 13) Konwencji?Ratio decidendi
Trybunał uznał, że łączny czas trwania postępowań krajowych w sprawach cywilnych skarżących był nadmierny i nie spełniał wymogu „rozsądnego terminu”, opierając się na swoim ugruntowanym orzecznictwie, w tym sprawie Rutkowski i Inni przeciwko Polsce. Dodatkowo, Trybunał stwierdził, że skarżący nie mieli do dyspozycji skutecznego środka odwoławczego w odniesieniu do zarzutów dotyczących przewlekłości, co stanowiło naruszenie art. 13 Konwencji. Wniosek Rządu o skreślenie skarg z listy został oddalony, ponieważ jednostronne oświadczenia nie stanowiły wystarczającej podstawy do stwierdzenia, że poszanowanie praw człowieka nie wymaga dalszego rozpatrywania sprawy.Stan faktyczny
Trzech skarżących – Jacek Terczyński, Olivier Piela i Marcin Urbaś – wniosło skargi przeciwko Polsce, zarzucając przewlekłość postępowań cywilnych, które trwały od ponad 5 do ponad 6 lat, a w dwóch przypadkach były nadal w toku. Skarżący podnieśli również zarzut braku skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym w odniesieniu do tej przewlekłości. Wszyscy skarżący złożyli skargi na przewlekłość postępowania na mocy ustawy z 2004 r. do sądów krajowych, które zasądziły na ich rzecz pewne kwoty.Rozstrzygnięcie
Trybunał jednogłośnie postanawia połączyć skargi; oddala wniosek Rządu o skreślenie skarg z listy; uznaje skargi za dopuszczalne; stwierdza, że skargi te ujawniają naruszenie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji; stwierdza, że pozwane państwo winno uiścić na rzecz skarżących kwoty wskazane w załączonej tabeli.Pełny tekst orzeczenia
© Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Translation already published on the official website of the Polish Ministry of Justice] Permission to re-publish this translation has been granted by the Polish Ministry of Justice for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC
© Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Tłumaczenie zostało już opublikowane na oficjalnej stronie Ministerstwa Sprawiedliwości] Zezwolenie na publikację tego tłumaczenia zostało udzielone przez Ministerstwo Sprawiedliwości wyłącznie w celu zamieszczenia w bazie Trybunału HUDOC
SEKCJA PIERWSZA
SPRAWA TERCZYŃSKI I INNI przeciwko POLSCE
(Skargi nr 45960/21 i 2 inne – zob. załączony wykaz)
WYROK
STRASBURG
6 czerwca 2024 r.
Wyrok ten stał się ostateczny, lecz może podlegać korekcie wydawniczej.
W sprawie Terczyński i Inni przeciwko Polsce
Europejski Trybunał Praw Człowieka (sekcja pierwsza), zasiadając jako Komitet w składzie:
Péter Paczolay, Przewodniczący,
Gilberto Felici,
Raffaele Sabato, sędziowie,
oraz Viktoriya Maradudina, p.o. Zastępcy Kanclerza Sekcji,
obradując na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 maja 2024 r.,
wydaje następujący wyrok, który został przyjęty w tym dniu:
POSTĘPOWANIE
1. Sprawa wywodzi się ze skarg przeciwko Polsce, wniesionych do Trybunału na podstawie art. 34 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności („Konwencja”) w różnych terminach wskazanych w załączonej tabeli.
2. Sprawy zostały zakomunikowane Rządowi polskiemu („Rząd”).
FAKTY
3. Wykaz skarżących oraz informacje istotne dla skarg zostały przedstawione w załączonej tabeli.
4. Skarżący zarzucili przewlekłość postępowania cywilnego oraz brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym.
PRAWO
POŁĄCZENIE SKARG
5. Mając na uwadze podobieństwo przedmiotu skarg, Trybunał uznaje za stosowne rozstrzygnąć je łącznie w jednym wyroku.
WNIOSEK RZĄDU O SKREŚLENIE SKARG Z LISTY NA PODSTAWIE ART. 37 UST. 1 KONWENCJI
6. W odniesieniu do wszystkich trzech skarg Rząd przedłożył jednostronne oświadczenia, które nie stanowiły wystarczającej podstawy do stwierdzenia, że poszanowanie praw człowieka w rozumieniu Konwencji nie wymaga dalszego rozpatrywania sprawy przez Trybunał (art. 37 ust. 1 in fine). Trybunał odrzuca wniosek Rządu o skreślenie skarg z listy i w związku z tym będzie kontynuował badanie przedmiotu spraw (zob. Tahsin Acar przeciwko Turcji (kwestia wstępna) [WI], nr 26307/95, § 75, ETPCz 2003‑VI).
ZARZUCANE NARUSZENIE ART. 6 UST. 1 I ART. 13 KONWENCJI
7. Skarżący zarzucili, że czas trwania przedmiotowych postępowań w sprawach cywilnych był niezgodny z wymogiem „rozsądnego terminu” i że w związku byli pozbawieni skutecznego środka odwoławczego w tym względzie. Powołali się na art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji.
8. Trybunał podkreśla, że rozsądny charakter czasu trwania postępowania należy oceniać w świetle okoliczności sprawy i z uwzględnieniem następujących kryteriów: złożoności sprawy, zachowania skarżących i organów procesowych oraz znaczenia sprawy dla interesów skarżących (zob. Frydlender przeciwko Francji [WI], nr 30979/96, § 43, ETPCz 2000‑VII).
9. Już w wyroku w precedensowej sprawie Rutkowski i Inni przeciwko Polsce, skargi nr 72287/10 i 2 inne, z dnia 7 lipca 2015 r., Trybunał stwierdził naruszenie art. 6 Konwencji w odniesieniu do czasu trwania postępowania sądowego.
10. Po zapoznaniu się z całością przedstawionego mu materiału Trybunał nie ustalił żadnych okoliczności faktycznych ani argumentów, które uzasadniałaby łączny czas trwania postępowania na poziomie krajowym. Uwzględniając swoje orzecznictwo w tym zakresie, Trybunał stwierdza, że postępowanie w przedmiotowej sprawie było przewlekłe i nie został spełniony wymóg „rozsądnego terminu”.
11. Trybunał zauważa ponadto, że skarżący nie mieli do dyspozycji skutecznego środka odwoławczego w odniesieniu do tych zarzutów.
12. Zarzuty te są zatem dopuszczalne i wskazują na naruszenie art. 6 ust. 1 oraz art. 13 Konwencji.
ZASTOSOWANIE ART. 41 KONWENCJI
13. Uwzględniając posiadaną dokumentację oraz swoje orzecznictwo (zob. w szczególności ww. wyrok w sprawie Rutkowski i Inni), Trybunał uważa za zasadne zasądzenie kwot wskazanych w załączonej tabeli.
Z TYCH PRZYCZYN TRYBUNAŁ JEDNOGŁOŚNIE
postanawia połączyć skargi;
oddala wniosek Rządu o skreślenie skarg z listy;
uznaje skargi za dopuszczalne;
stwierdza, że skargi te ujawniają naruszenie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji, polegające na przewlekłości postępowania cywilnego i braku skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym;
stwierdza
(a) że pozwane państwo winno, w terminie trzech miesięcy, uiścić na rzecz skarżących kwoty wskazane w załączonej tabeli, przeliczone na walutę pozwanego państwa według kursu obowiązującego w dniu płatności;
(b) że, od upływu wyżej wskazanego terminu trzech miesięcy aż do momentu uregulowania należności, należne będą odsetki zwykłe od określonych powyżej kwot, naliczone według stopy równej marginalnej stopie procentowej Europejskiego Banku Centralnego obowiązującej w tym okresie, powiększonej o trzy punkty procentowe.
Sporządzono w języku angielskim i obwieszczono pisemnie w dniu 6 czerwca 2024 r. zgodnie z Regułą 77 § 2 i 3 Regulaminu Trybunału.
Viktoriya Maradudina Péter Paczolay
p.o. Zastępcy Kanclerza Sekcji Przewodniczący
ZAŁĄCZNIK
Wykaz skarg, w których podniesiono zarzuty na podstawie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji
(przewlekłość postępowania cywilnego oraz brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym)
Lp.
Nr skargi
Data złożenia
Imię i nazwisko skarżącego
Rok urodzenia
Imię i nazwisko oraz adres zamieszkania/siedziby pełnomocnika
Data wszczęcia postępowania
Data zakończenia postępowania
Całkowity czas trwania postępowania
Liczba instancji sądowych
Decyzja krajowa w przedmiocie skargi na mocy ustawy z 2004 r.
Kwota zasądzona przez sąd krajowy (w polskich złotych)
Kwota zasądzona z tytułu szkody majątkowej i niemajątkowej oraz zwrotu kosztów i wydatków na jednego skarżącego
(w euro)
[1]
45960/21
10.09.2021 r.
Jacek TERCZYŃSKI
14.02.2018 r.
w toku
Ponad 6 lat i 8 dni
1 instancja
Sąd Apelacyjny w Krakowie, 30.07.2021 r.,
sygn. akt I S 64/21;
Sąd Apelacyjny w Krakowie, 04.04.2023 r.,
sygn. akt I S 10/23, 2.500 PLN
3.300
48628/21
14.09.2021 r.
Olivier PIELA
18.04.2017 r.
w toku
Ponad 6 lat, 10 miesięcy i 4 dni
1 instancja
Sąd Apelacyjny w Gdańsku, 25.02.2021 r.,
sygn. akt V S 715/20, 2.000 PLN
4.700
53747/21
18.10.2021 r.
Marcin URBAŚ
Cupiał Dawid
Warszawa
31.05.2016 r.
28.01.2022 r.
5 lat, 7 miesięcy i 29 dni
1 instancja
Sąd Okręgowy w Lublinie, 14.09.2021 r.,
sygn. akt II S 54/21, 3.000 PLN
3.200
[1] Plus wszelkie podatki należne od skarżących.
© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 16.07.2026. · Źródło