45960/21;48628/21;53747/21

WyrokETPCz2024-06-06ECLI:CE:ECHR:2024:0606JUD004596021

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przewlekłość postępowań cywilnych i brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym naruszyły prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie (art. 6 ust. 1) oraz prawo do skutecznego środka odwoławczego (art. 13) Konwencji?
Ratio decidendi
Trybunał uznał, że łączny czas trwania postępowań krajowych w sprawach cywilnych skarżących był nadmierny i nie spełniał wymogu „rozsądnego terminu”, opierając się na swoim ugruntowanym orzecznictwie, w tym sprawie Rutkowski i Inni przeciwko Polsce. Dodatkowo, Trybunał stwierdził, że skarżący nie mieli do dyspozycji skutecznego środka odwoławczego w odniesieniu do zarzutów dotyczących przewlekłości, co stanowiło naruszenie art. 13 Konwencji. Wniosek Rządu o skreślenie skarg z listy został oddalony, ponieważ jednostronne oświadczenia nie stanowiły wystarczającej podstawy do stwierdzenia, że poszanowanie praw człowieka nie wymaga dalszego rozpatrywania sprawy.
Stan faktyczny
Trzech skarżących – Jacek Terczyński, Olivier Piela i Marcin Urbaś – wniosło skargi przeciwko Polsce, zarzucając przewlekłość postępowań cywilnych, które trwały od ponad 5 do ponad 6 lat, a w dwóch przypadkach były nadal w toku. Skarżący podnieśli również zarzut braku skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym w odniesieniu do tej przewlekłości. Wszyscy skarżący złożyli skargi na przewlekłość postępowania na mocy ustawy z 2004 r. do sądów krajowych, które zasądziły na ich rzecz pewne kwoty.
Rozstrzygnięcie
Trybunał jednogłośnie postanawia połączyć skargi; oddala wniosek Rządu o skreślenie skarg z listy; uznaje skargi za dopuszczalne; stwierdza, że skargi te ujawniają naruszenie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji; stwierdza, że pozwane państwo winno uiścić na rzecz skarżących kwoty wskazane w załączonej tabeli.

Pełny tekst orzeczenia

© Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Translation already published on the official website of the Polish Ministry of Justice] Permission to re-publish this translation has been granted by the Polish Ministry of Justice for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC © Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Tłumaczenie zostało już opublikowane na oficjalnej stronie Ministerstwa Sprawiedliwości] Zezwolenie na publikację tego tłumaczenia zostało udzielone przez Ministerstwo Sprawiedliwości wyłącznie w celu zamieszczenia w bazie Trybunału HUDOC ­   SEKCJA PIERWSZA SPRAWA TERCZYŃSKI I INNI przeciwko POLSCE (Skargi nr 45960/21 i 2 inne – zob. załączony wykaz)         WYROK   STRASBURG 6 czerwca 2024 r.   Wyrok ten stał się ostateczny, lecz może podlegać korekcie wydawniczej. W sprawie Terczyński i Inni przeciwko Polsce Europejski Trybunał Praw Człowieka (sekcja pierwsza), zasiadając jako Komitet w składzie:  Péter Paczolay, Przewodniczący,  Gilberto Felici,  Raffaele Sabato, sędziowie, oraz Viktoriya Maradudina, p.o. Zastępcy Kanclerza Sekcji, obradując na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 maja 2024 r., wydaje następujący wyrok, który został przyjęty w tym dniu: POSTĘPOWANIE 1.  Sprawa wywodzi się ze skarg przeciwko Polsce, wniesionych do Trybunału na podstawie art. 34 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności („Konwencja”) w różnych terminach wskazanych w załączonej tabeli. 2.  Sprawy zostały zakomunikowane Rządowi polskiemu („Rząd”). FAKTY 3.  Wykaz skarżących oraz informacje istotne dla skarg zostały przedstawione w załączonej tabeli. 4.  Skarżący zarzucili przewlekłość postępowania cywilnego oraz brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym. PRAWO  POŁĄCZENIE SKARG 5.  Mając na uwadze podobieństwo przedmiotu skarg, Trybunał uznaje za stosowne rozstrzygnąć je łącznie w jednym wyroku.   WNIOSEK RZĄDU O SKREŚLENIE SKARG Z LISTY NA PODSTAWIE ART. 37 UST. 1 KONWENCJI 6.  W odniesieniu do wszystkich trzech skarg Rząd przedłożył jednostronne oświadczenia, które nie stanowiły wystarczającej podstawy do stwierdzenia, że poszanowanie praw człowieka w rozumieniu Konwencji nie wymaga dalszego rozpatrywania sprawy przez Trybunał (art. 37 ust. 1 in fine). Trybunał odrzuca wniosek Rządu o skreślenie skarg z listy i w związku z tym będzie kontynuował badanie przedmiotu spraw (zob. Tahsin Acar przeciwko Turcji (kwestia wstępna) [WI], nr 26307/95, § 75, ETPCz 2003‑VI). ZARZUCANE NARUSZENIE ART. 6 UST. 1 I ART. 13 KONWENCJI 7.  Skarżący zarzucili, że czas trwania przedmiotowych postępowań w sprawach cywilnych był niezgodny z wymogiem „rozsądnego terminu” i że w związku byli pozbawieni skutecznego środka odwoławczego w tym względzie. Powołali się na art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji. 8.  Trybunał podkreśla, że rozsądny charakter czasu trwania postępowania należy oceniać w świetle okoliczności sprawy i z uwzględnieniem następujących kryteriów: złożoności sprawy, zachowania skarżących i organów procesowych oraz znaczenia sprawy dla interesów skarżących (zob. Frydlender przeciwko Francji [WI], nr 30979/96, § 43, ETPCz 2000‑VII). 9.  Już w wyroku w precedensowej sprawie Rutkowski i Inni przeciwko Polsce, skargi nr 72287/10 i 2 inne, z dnia 7 lipca 2015 r., Trybunał stwierdził naruszenie art. 6 Konwencji w odniesieniu do czasu trwania postępowania sądowego. 10.  Po zapoznaniu się z całością przedstawionego mu materiału Trybunał nie ustalił żadnych okoliczności faktycznych ani argumentów, które uzasadniałaby łączny czas trwania postępowania na poziomie krajowym. Uwzględniając swoje orzecznictwo w tym zakresie, Trybunał stwierdza, że postępowanie w przedmiotowej sprawie było przewlekłe i nie został spełniony wymóg „rozsądnego terminu”. 11.  Trybunał zauważa ponadto, że skarżący nie mieli do dyspozycji skutecznego środka odwoławczego w odniesieniu do tych zarzutów. 12.  Zarzuty te są zatem dopuszczalne i wskazują na naruszenie art. 6 ust. 1 oraz art. 13 Konwencji. ZASTOSOWANIE ART. 41 KONWENCJI 13.  Uwzględniając posiadaną dokumentację oraz swoje orzecznictwo (zob. w szczególności ww. wyrok w sprawie Rutkowski i Inni), Trybunał uważa za zasadne zasądzenie kwot wskazanych w załączonej tabeli. Z TYCH PRZYCZYN TRYBUNAŁ JEDNOGŁOŚNIE postanawia połączyć skargi; oddala wniosek Rządu o skreślenie skarg z listy; uznaje skargi za dopuszczalne; stwierdza, że skargi te ujawniają naruszenie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji, polegające na przewlekłości postępowania cywilnego i braku skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym; stwierdza (a)  że pozwane państwo winno, w terminie trzech miesięcy, uiścić na rzecz skarżących kwoty wskazane w załączonej tabeli, przeliczone na walutę pozwanego państwa według kursu obowiązującego w dniu płatności; (b)  że, od upływu wyżej wskazanego terminu trzech miesięcy aż do momentu uregulowania należności, należne będą odsetki zwykłe od określonych powyżej kwot, naliczone według stopy równej marginalnej stopie procentowej Europejskiego Banku Centralnego obowiązującej w tym okresie, powiększonej o trzy punkty procentowe. Sporządzono w języku angielskim i obwieszczono pisemnie w dniu 6 czerwca 2024 r. zgodnie z Regułą 77 § 2 i 3 Regulaminu Trybunału.  Viktoriya Maradudina Péter Paczolay p.o. Zastępcy Kanclerza Sekcji Przewodniczący       ZAŁĄCZNIK Wykaz skarg, w których podniesiono zarzuty na podstawie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji (przewlekłość postępowania cywilnego oraz brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym) Lp. Nr skargi Data złożenia Imię i nazwisko skarżącego Rok urodzenia   Imię i nazwisko oraz adres zamieszkania/siedziby pełnomocnika Data wszczęcia postępowania Data zakończenia postępowania Całkowity czas trwania postępowania Liczba instancji sądowych Decyzja krajowa w przedmiocie skargi na mocy ustawy z 2004 r. Kwota zasądzona przez sąd krajowy (w polskich złotych) Kwota zasądzona z tytułu szkody majątkowej i niemajątkowej oraz zwrotu kosztów i wydatków na jednego skarżącego (w euro) [1]     45960/21 10.09.2021 r. Jacek TERCZYŃSKI       14.02.2018 r.   w toku   Ponad 6 lat i 8 dni   1 instancja   Sąd Apelacyjny w Krakowie, 30.07.2021 r., sygn. akt I S 64/21;   Sąd Apelacyjny w Krakowie, 04.04.2023 r., sygn. akt I S 10/23, 2.500 PLN 3.300     48628/21 14.09.2021 r. Olivier PIELA       18.04.2017 r.   w toku   Ponad 6 lat, 10 miesięcy i 4 dni   1 instancja Sąd Apelacyjny w Gdańsku, 25.02.2021 r., sygn. akt V S 715/20, 2.000 PLN     4.700     53747/21 18.10.2021 r. Marcin URBAŚ   Cupiał Dawid Warszawa 31.05.2016 r.   28.01.2022 r.   5 lat, 7 miesięcy i 29 dni   1 instancja   Sąd Okręgowy w Lublinie, 14.09.2021 r., sygn. akt II S 54/21, 3.000 PLN     3.200     [1] Plus wszelkie podatki należne od skarżących.

© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 16.07.2026. · Źródło