46827/99;46951/99

WyrokETPCz2005-02-04ECLI:CE:ECHR:2005:0204JUD004682799

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy niewykonanie przez państwo-stronę środków tymczasowych wydanych przez ETPCz na podstawie Reguły 39 Regulaminu Trybunału stanowi naruszenie art. 34 Konwencji (prawo do indywidualnej skargi)?
Ratio decidendi
Trybunał uznał, że środki tymczasowe wydane na podstawie Reguły 39 Regulaminu Trybunału są wiążące dla państw-stron. Niewykonanie tych środków przez państwo-stronę uniemożliwia Trybunałowi skuteczne rozpatrzenie skargi indywidualnej i pozbawia skarżącego możliwości skorzystania z gwarancji Konwencji, co stanowi naruszenie art. 34 Konwencji. Trybunał podkreślił, że skuteczność systemu Konwencji wymaga, aby państwa-strony nie podejmowały działań, które mogłyby udaremnić lub utrudnić rozpatrzenie skargi, zwłaszcza gdy istnieje ryzyko nieodwracalnej szkody dla praw konwencyjnych.
Stan faktyczny
Skarżący, Rustam Mamatkulov i Zainidin Askarov, obywatele Uzbekistanu i członkowie opozycyjnej partii "Erk", zostali aresztowani w Turcji w marcu 1999 r. na podstawie międzynarodowych nakazów aresztowania wydanych przez Uzbekistan w związku z zarzutami o terroryzm i morderstwo. Uzbekistan zażądał ich ekstradycji. ETPCz, na podstawie Reguły 39 Regulaminu, zwrócił się do Turcji o wstrzymanie ekstradycji do czasu rozpatrzenia sprawy przez Trybunał. Pomimo tego, Turcja dokonała ekstradycji skarżących do Uzbekistanu w dniu 27 marca 1999 r., gdzie zostali skazani na długoletnie kary pozbawienia wolności.
Rozstrzygnięcie
Trybunał orzekł: - Brak naruszenia art. 3 Konwencji (14 głosów za, 3 przeciw). - Nie ma potrzeby rozpatrywania skargi na podstawie art. 2 Konwencji (jednogłośnie). - Art. 6 ust. 1 Konwencji nie ma zastosowania do postępowania ekstradycyjnego w Turcji (jednogłośnie). - Brak naruszenia art. 6 ust. 1 Konwencji w odniesieniu do postępowania karnego w Uzbekistanie (13 głosów za, 4 przeciw). - Turcja naruszyła swoje zobowiązania wynikające z art. 34 Konwencji (14 głosów za, 3 przeciw). - Zasądzono 5 000 EUR dla każdego skarżącego tytułem szkody niemajątkowej. - Zasądzono 15 000 EUR (pomniejszone o 2 613,17 EUR otrzymane z Rady Europy) tytułem kosztów i wydatków.

Pełny tekst orzeczenia

mamatkulovi da askarovi TurqeTis winaaRmdeg   CASE OF MAMATKULOV AND ASKAROV v. TURKEY   (ganacxadebi ## 46827/99 da 46951/99)   ganCineba   strasburgi   wlis 4 Tebervali   ganCineba sabolooa, magram SeiZleba daeqvemdebaros redaqciuli   xasiaTis Sesworebebs   saqmeze `mamatkulovi da askarovi TurqeTis winaaRmdeg~   adamianis uflebaTa evropuli sasamarTlos didma palatam   Semdegi SemadgenlobiT:   batoni l. vildhaberi, Tavmjdomare,   mosamarTleebi:   batoni s.l. rozakisi,   batoni J.-p. kosta,   ser nikolas bratca,   batoni j. bonelo,   batoni l. kafliSi,   qalbatoni e. palmi,   batoni i. kabral bareto,   batoni r. turmeni,   qalbatoni f. tulkensi,   qalbatoni n. vaJiCi,   batoni j. hedigani,   batoni m. pelonpaa,   qalbatoni m. caca-nikolovska,   batoni a.b. baka,   batoni a. kovleri,   batoni s. pavlovSCi,   da mdivani: batoni p.j. mahouni,   wlis 15 martis, 15 seqtembris da 15 dekembris faruli   msjelobis Sedegad,   wlis 15 dekembers gamoitana winamdebare ganCineba.   procedura   1. saqmes msvleloba mieca ori ganacxadis safuZvelze (##   46827/99 da 46951/99), romlebic Setanili iqna TurqeTis   respublikis winaaRmdeg   adamianis uflebaTa   da   ZiriTad   TavisuflebaTa dacvis konvenciis (SemdgomSi `konvencia~) 34-e   muxlis Sesabamisad uzbekeTis ori moqalaqis – batoni rustam   sulTanis Ze mamatkulovisa da batoni zainidin abdurasulis Ze   askarovis (SemdgomSi `gamcxadeblebi~) mier 1999 wlis 11 da 22   marts Sesabamisad.   2. ganmcxadeblebi, romlebsac gaewiaT iuridiuli daxmareba,   warmodgenilni iyvnen batoni i.S. Carsancaklis, stambolis   advokaturis wevris mier. TurqeTis mTavroba (SemdgomSi   `mTavroba~)   warmodgenili   iyo   batoni   m.   ozmenis,   Tanawarmomadgenlis mier.   3. ganacxadebi Seexeba ganmcxadebelTa eqstradicias uzbekeTis   respublikaSi. ganmcxadeblebma miuTiTes konvenciis me-2, me-3 da   me-6 muxlebze da sasamarTlos reglamentis 39-e muxlze.   4. ganacxadebis ganxilva daekisra sasamarTlos pirvel seqcias   (sasamarTlos reglamentis 52-e muxlis pirveli punqti). 1999   wlis 31 agvistos ganacxadebi dasaSvebad iqna miCneuli amave   ganyofilebis palatis mier, Semdegi SemadgenlobiT: qalbatoni e.   palmi, batoni j. kasadevali, batoni gaukur iorundsoni, batoni   r. turmeni, batoni c. birsani, qalbatoni v. Tomaseni da batoni r.   maruste, ganyofilebis mdivani: batoni m. oboili.   5. 2003 wlis   Tebervlis ganCinebiT (SemdgomSi `palatis   ganCineba~) aRniSnulma palatam erTsulovnad daadgina, rom   adgili ar hqonia me-3 muxlis darRvevas, me-6 muxli ver iqneboda   gamoyenebuli eqstradiciis samarTalwarmoebis mimarT TurqeTSi   da konvenciis me-6 muxlis safuZvelze ganmcxadeblebis mier   dayenebuli saCivridan sxva damatebiTi sakiTxi ar warmoiSoboda.   aseve, eqvsi xmiT erTis winaaRmdeg, palatam daadgina, rom   adgili hqonda konvenciis 34-e muxlis darRvevas. da bolos,   palatam erTsulovnad daadgina, rom darRvevis dadgena, rogorc   aseTi, TavisTavad warmoadgenda samarTlian dakmayofilebas   ganmcxadeblebisTvis   sanacvlod. batoni   miyenebuli   turmenis   aramaterialuri   nawilobriv gansxvavebuli   zianis   mosazreba danarTis saxiT daerTo ganCinebas.   6. 2003 wlis 28 aprils mTavrobam moiTxova saqmis didi   palatisTvis gadacema (konvenciis 43-e muxli).   7. 2003 wlis 21 maiss didi palatis kolegiam daakmayofila   Txovna misTvis saqmis gadacemis Taobaze (reglamentis 73-e   muxli).   8. didi palatis Semadgenloba ganisazRvra konvenciis 27-e   muxlis me-2-me-3 punqtebisa da sasamarTlos reglamentis 24-e   muxlis Sesabamisad.   9. ganmcxadeblebmac da mTavrobamac warmoadgines TavianTi   mimoxilvebi.   saerTaSoriso   aseve   miRebuli   iqna   da   mosazrebebi   adamianis   iuristTa   uflebaTa   komisiidan   organizaciebidan, “Human Rights Watch”-dan da “AIRE Centre”-dan,   romelTac Tavmjdomaris mier miecaT werilobiTi proceduris   dros azris gamoTqmis ufleba (konvenciis 36-e muxlis me-2   punqti da reglamentis 44-e muxlis me-2 punqti).   10. ganxilva gaimarTa sajaro wesiT q. strasburgSi, adamianis   uflebaTa SenobaSi, 2004 wlis 17 marts (reglamentis 59-e muxlis   me-3 punqti).   sasamarTlos winaSe wardgnen:   (a)   mTavrobis saxeliT:   batoni m. ozmeni, Tanawarmomadgeneli   mrCevlebi:   qalbatoni m. giulseni   qalbatoni v. sirmeni   qalbatoni h. sari   (b)   ganmcxadeblebis saxeliT:   batoni i.S. Carsancakli, advokati   batono l. qorquTi, mrCeveli.   sasamarTlom moismina batoni Carsancaklis, batoni qorquTis,   batoni ozmenis da qalbatoni sirmenis gancxadebebi.   faqtebi   I. saqmis garemoebebi   11. ganmcxadeblebi, dabadebulni, Sesabamisad, 1959 wels da 1971   wels, amJamad dakavebulebi arian uzbekeTis respublikaSi. isini   arian uzbekeTis opoziciuri partia “Erk”-is (Tavisufleba)   wevrebi.   A. pirveli ganmcxadebeli, batoni mamatkulovi   12. 1999 wlis 3 marts pirveli ganmcxadebeli turistuli viziT   alma-atidan (yazaxeTi) Cavida stambolSi. aTaTurqis aeroportSi   (stamboli) igi dakavebuli iqna TurqeTis policiis mier   saerTaSoriso dapatimrebis orderis safuZvelze da ayvanili   iqna policiis patimrobaSi. is eWvmitanili iyo mkvlelobaSi,   sxva adamianebis sxeulis dazianebebis gamowvevaSi uzbekeTSi   bombis   afeTqebis   Sedegad   da   uzbekeTis   prezidentze   teroristuli aqtis ganxorcielebis mcdelobaSi.   13. uzbekeTis respublikam TurqeTTan arsebuli ormxrivi   xelSekrulebis safuZvelze moiTxova ganmcxadeblis misTvis   gadacema.   14. 1999 wlis 5 marts baqirqois raionulma prokurorma mimarTa   gamomZiebel   mosamarTles   SuamdgomlobiT   pirveli   ganmcxadeblisTvis winaswari patimrobis Sefardebis Taobaze.   pirveli ganmcxadebeli, romelsac daxmarebas uwevda misi   advokati, wardgenili iqna mosamarTlis winaSe imave dRes da mas   Seefarda 45 dRiani winaswari patimroba, Tanaxmad sisxlis   samarTlis   saqmeebze   urTierTdaxmarebis   Sesaxeb   evropis   konvenciisa.   15. 1999 wlis 11 marts pirveli ganmcxadebeli daikiTxa baqirqois   sisxlis samarTlis sasamarTlos mosamarTlis mier.   gamartivebuli ganxilvis proceduriT gamotanil brZanebaSi   mosamarTlem miuTiTa pirveli ganmcxadeblis mimarT wayenebul   braldebebze da ganacxada, rom aRniSnuli danaSaulebi iyo ara   politikuri an samxedro xasiaTis, aramed Cveulebrivi sisxlis   samarTlis danaSaulebi. mosamarTlem aseve daadgina misTvis   winaswari   patimrobis   Sefardeba   eqstradiciamde.   pirvelma   ganmcxadebelma, romelsac daxmarebas uwevdnen advokati da   Tarjimani, uaryo braldebebi da ganacxada, rom udanaSaulo iyo.   16. 1999 wlis 11 martis sxdomaze Setanil werilobiT saCivarSi   pirveli ganmcxadeblis warmomadgeneli acxadebda, rom misi   klienti muSaobda sakuTari qveynis demokratizaciis sakiTxebze   da rom uzbekeTSi politikur disidentebs xelisufleba   apatimrebda da Semdeg cixeebSi awamebda, rom saqmisTvis   mniSvnelovan dros pirveli ganmcxadebeli imyofeboda yazaxeTSi   da   man   TurqeTis   xelisuflebisgan   vinaidan misi sicocxle   gancxadebiT, misi   devna xorcieldeboda   iTxova   safrTxeSi   klintis   politikuri   TavSesafari,   warmomadgenlis   sisxlissamarTlebrivi   iyo.   mimarT   politikuri   xasiaTis danaSaulis gamo. warmomadgeneli, miuTiTebda ra   TurqeTis sisxlis samarTlis kodeqsis me-9 muxlis me-2 punqtze,   sisxlis samarTlis sasamarTlosgan iTxovda eqstradiciis   Sesaxeb uzbekeTis Txovnaze uaris Tqmas.   17. 1999 wlis 15 marts pirvelma ganmcxadebelma saapelacio   saCivari Seitana baqirqois asizTa sasamarTloSi da gaasaCivra   wlis 11 marts saqmis ganxilvis gamartivebuli proceduriT   gamotanili brZaneba. saqmis garemoebaTa Seswavlis Semdeg asizTa   sasamarTlom     wlis   marts   uari   uTxra   pirvel   ganmcxadebels saapelacio moTxovnis dakmayofilebaze.   B. meore ganmcxadebeli, batoni askarovi   18. meore ganmcxadebeli 1998 wlis 13 dekembers yalbi pasportiT   gadavida   eqstradiciis   TurqeTis   Sesaxeb   teritoriaze.   uzbekeTis     respublikis   wlis   marts,   Txovnis   safuZvelze, igi dakavebuli iqna TurqeTis policiis mier da   gadayvanili iqna policiis patimrobaSi. is eWvmitanili iyo   mkvlelobaSi, sxva adamianebis sxeulis dazianebebis gamowvevaSi   uzbekeTSi bombis afeTqebis Sedegad da uzbekeTis prezidentze   teroristuli aqtis ganxorcielebis mcdelobaSi.   19. 1999 wlis   marts baqirqois raionulma prokurorma   gamomZiebel   mosamarTles mimarTa SuamdgomlobiT meore   ganmcxadeblisTvis winaswari patimrobis Sefardebis Taobaze.   meore ganmcxadebeli imave dRes iqna wardgenili mosamarTlis   winaSe, romelmac mas winaswari patimroba Seufarda.   20. 1999 wlis 12 marts fatihis raionulma prokurorma weriliT   mimarTa fatihis sisxlis samarTlis sasamarTlos TxovniT meore   ganmcxadeblis moqalaqeobis dadgenisa da bralad Seracxuli   danaSaulis xasiaTis garkvevis Sesaxeb.   21. 1999 wlis 15 martis gadawyvetilebiT, ganmcxadeblis mosmenis   Semdeg,   moqalaqeoba   sisxlis   da   samarTlis   danaSaulis   sasamarTlom   xasiaTi TurqeTis   daadgina   misi   sisxlis   samarTlis kodeqsis me-9 muxlis safuZvelze. sasamarTlom   aRniSna, rom bralad Seracxuli danaSaulebi ar iyo arc   politikuri   da   arc   samxedro   xasiaTis,   aramed   isini   warmoadgenda `Cveulebriv sisxlis samarTlis~ danaSaulebs.   sasamarTlom gasca brZaneba ganmcxadeblis winaswar patimrobaSi   ayvanis Sesaxeb mis eqstradiciamde.   22. 1999 wlis 11 martis sxdomaze meore ganmcxadeblis   warmomadgenelma ganacxada, rom misi klientisTvis bralad   Seracxuli danaSauli politikuri xasiaTis iyo da rom   uzbekeTSi politikur disidentebs apatimrebdnen da cixeebSi   awamebdnen. man aseve aRniSna, rom saqmisTvis mniSvnelovan dros   meore ganmcxadebeli imyofeboda TurqeTSi yalbi pasportiT.   23. 1999 wlis 18 marts meore ganmcxadebelma gaasaCivra   stambolis   asizTa   sasamarTlos     wlis     martis   gadawyvetileba. saqmis masalebis Seswavlis Semdeg asizTa   sasamarTlom 1999 wlis 26 marts ar daakmayofila saapelacio   saCivari.   C. ganmcxadebelTa eqstradicia da Semdgomi movlenebi   24. 1999 wlis 18 marts sasamarTlos Sesabamisi palatis   Tavmjdomarem miiRo gadawyvetileba, mieTiTebina mTavrobisTvis,   sasamarTlos reglamentis 39-e muxlis safuZvelze, rom mxareTa   interesebisa   warmarTvis   da   mizniT   sasamarTloSi   sasurveli   warmoebis   iyo, ar   normalurad   momxdariyo   ganmcxadeblebis eqstradicia uzbekeTSi manam, sanam Sesabamisi   palatis sxdoma Catardeboda 1999 wlis 23 marts.   25. 1999 wlis 19 marts TurqeTis mTavrobam gamosca gankarguleba   ganmcxadebelTa eqstradiciis Sesaxeb.   26. 1999 wlis 23 marts palatam miiRo gadawyvetileba   reglamentis 39-e muxliT gaTvaliswinebuli droebiTi   RonisZiebis ganusazRvreli vadiT gagrZelebis Sesaxeb.   27. 1999 wlis 27 marts ganmcxadeblebi gadaecnen uzbekeTis   xelisuflebas.   28. 1999 wlis 19 aprilis weriliT mTavrobam sasamarTlos   acnoba, rom man uzbekeTis xelisuflebisgan miiRo Semdegi   rwmunebebi ganmcxadeblebTan dakavSirebiT: ankaraSi arsebulma   uzbekeTis saelCom TurqeTis xelisuflebas 1999 wlis 9 marts   da 10 aprils gadasca Tavisi qveynis sagareo saqmeTa saministros   ori nota, romlebsac darTuli hqonda uzbekeTis respublikis   prokuroris ori werili. am werilebSi naTqvami iyo:   `ganmcxadeblebis qoneba ar daeqvemdebareba konfiskacias da   ganmcxadeblebi ar daeqvemdebarebian wamebas an sikvdiliT   dasjas.   uzbekeTis respublika monawilea gaero-s wamebis sawinaaRmdego   konvenciisa; is iRebs da kvlav adasturebs valdebulebas,   Seasrulos   TurqeTTan,   mimarTebaSi.~   aRniSnuli   ise mTel   konvenciis   saerTaSoriso   moTxovnebi   sazogadoebriobasTan   rogorc   29. 1999 wlis 11 ivniss mTavrobam sasamarTlos gadasca 1999 wlis   ivnisiT daTariRebuli diplomatiuri nota uzbekeTis sagareo   saqmeTa saministrosgan, romelSic aRniSnuli iyo:   `uzbekeTis   sasamarTlo   xelisuflebis   mier   Catarebuli   gamoZiebidan Cans, rom batonma mamatkulovma da batonma   askarovma aqtiuri roli Seasrules teroristuli aqtebis   dagegmvasa   da   organizebaSi   uzbekeTis   respublikis   xelmZRvanelobisa da xalxis winaaRmdeg 1997 wlis maisidan   moyolebuli, rogorc kriminaluri organizaciis wevrebma,   romlebsac xelmZRvaneloben s.h. da t.i. – cnobili religiuri   eqstremistebi.   ucxo qveynebis sadazvervo samsaxurebTan TanamSromlobis   Sedegad miRebuli informaciidan Cans, rom batonma mamatkulovma   da batonma askarovma danaSaulebi Caidines yazaxeTSi da   yirgizeTSi.   maTi sabraldebo daskvna, romelic Sedgenili iqna adre   mopovebuli   braldebebs: kriminaluri organizaciis Seqmna, terorizmi,   prezidentis winaaRmdeg mimarTuli teroristuli aqti,   Zalauflebis xelSi Cagdeba Zalis gamoyenebiT an konstituciuri   mtkicebulebebis   safuZvelze,   Seicavs   rig   wyobilebis   damxobis   gziT,   cecxlis   wakideba,   yalbi   dokumentebis damzadeba da ganzrax mkvleloba.   yvela sagamoZiebo moqmedeba Catarda ganmcxadebelTa advokatebis   monawileobiT.   monawileoba   braldebulebma   kriminaluri organizaciis   nebayoflobiT   aRiares   da   saqmianobaSi   sakuTari roli am organizaciaSi. es informacia dadasturda   sxva mtkicebulebebiTac.   uzbekeTis respublikis prokuroris mier gakeTebuli rwmunebebi   mamatkulovTan da askarovTan dakavSirebiT Seesabameba uzbekeTis   valdebulebebs, romlebic mas nakisri aqvs wamebis da sxva   sastiki, araadamianuri an damamcirebeli mopyrobis Tu dasjis   winaaRmdeg gaero-s 1984 wlis 10 dekembris konvenciiT.   braldebulebi da maTi warmomadgenlebi gaecnen braldebis   mxaris mtkicebulebebs gamoZiebasa da samarTalwarmoebasTan   dakavSirebiT da maT CabardaT uzenaes sasamarTloSi gagzavnili   sabraldebo daskvnis asli.   braldebulis   usafrTxoebis   uzrunvelyofis   RonisZiebebi   gamoZiebisa da sasamarTlo ganxilvis ganmavlobaSi miRebuli   iqna usafrTxo adgilsamyofelis gamoyofis saxiT (sadac saknebi   specialurad   am   miznebis   gaTvaliswinebiTaa   aRWurvili).   miRebuli iqna zomebi maTze Tavdasxmis Tavidan acilebis mizniT.   braldebulTa sasamarTlo procesi cota xnis win daiwyo   uzenaes sasamarTloSi, sajaro ganxilvis wesiT. sxdomebs   eswrebian adgilobrivi da ucxouri presis warmomadgenlebi,   aseve diplomatiuri misiebisa da warmomadgenlobebis, adamianis   uflebaTa organizaciebis warmomadgenlebi.   daswrebis ufleba aqvT aseve TurqeTis respublikis saelCos   Tanamdebobis pirebs.~   30. 1999 wlis 8 ivlisis weriliT mTavrobam sasamarTlos acnoba,   rom 1999 wlis 28 ivnisis sasamarTlo gadawyvetilebiT uzbekeTis   respublikis   uzenaesma   sasamarTlom   ganmcxadeblebi   damnaSaveebad cno bralad Seracxul danaSaulebSi da miusaja   Tavisuflebis aRkveTa.   31.     wlis     seqtembris   werilSi   ganmcxadeblebis   warmomadgenlebma ganacxades, rom ar eZleodaT maTi dacvis qveS   myof pirebTan dakavSirebis saSualeba, rom uzbekeTis cixeebSi   pirobebi gausaZlisi iyo da rom patimrebs awamebdnen. sxva   gancxadebebs Soris, maT aRniSnes:   `...   ganmcxadeblebs ar hqoniaT samarTliani sasamarTlo uzbekeTSi.   ar Sesrulda sasamarTlo sxdomebis sajaroobis moTxovna.   informacias ganmcxadebelTa sasamarTlo ganxilvis Sesaxeb Cven   mxolod uzbekeTis xelisuflebisgan vgebulobT.   wlis 25 ivniss werilobiT mivmarTeT uzbekeTis saelCos   ankaraSi TxovniT, rom Cven, rogorc advokatebi, daveSviT   sasamarTlo sxdomebze damkvirveblebad, magram pasuxi ar   migviRia.   rac Seexeba imis mtkicebas, rom ganmcxadeblebis sasamarTlo   sxdomebs eswrebodnen `adgilobrivi da ucxouri presisa da   arasamTavrobo organizaciebis warmomadgenlebi~, uzbekeTSi   moqmedi arasamTavrobo organizaciebidan mxolod erTs – “Human   Rights Watch”-s SeeZlo daswreba. marTalia, Cven ramdenjerme   garkveviT vTxoveT am organizacias, magram raime detaluri   informacia sxdomebis da iq mimdinare movlenebis Sesaxeb misgan   ar migviRia.   eqstradiciis Semdeg Cven ver SevZeliT ganmcxadeblebTan   dakavSireba verc weriliT da verc telefoniT. Cven dResac ar   SegviZlia maTTan dakavSireba. es garemoebebi adasturebs Cvens   eWvs, rom ganmcxadeblebi ar imyofebian cixis saTanado   pirobebSi.   sasamarTlos 1999 wlis   ivlisis werilis da presaSi   gamoqveynebuli informaciis Tanaxmad, baton mamatkulovs miesaja   oci wliT Tavisuflebis aRkveTa. es yvelaze mZime sasjelia, rac   uzbekeTis sisxlis samarTlis kodeqsis mixedviT SeiZleba   yofiliyo Sefardebuli. garda amisa, Tu gaviTvaliswinebT   patimrobis   pirobebs   uzbekeTis   cixeebSi,   kerZod   wamebis   gamoyenebas, patimrebisTvis Zalze Znelia sasjels moxda. aseve,   saerTo Sexedulebis mixedviT, zogierT patimars, gansakuTrebiT   maT, vinc gamoxatvis TavisuflebasTan dakavSirebul danaSaulSi   iqna msjavrdebuli, damatebiTi sasjelebis moxda uwevs.~   32. 2001 wlis 15 oqtombers uzbekeTis sagareo saqmeTa   saministrom TurqeTis saelCos taSkentSi gaugzavna Semdegi   informacia:   `1999   wlis     ivniss   uzbekeTis   respublikis   uzenaesma   sasamarTlom r. mamatkulovi da z. askarovi damnaSaveebad cno   qvemoT CamoTvlil danaSaulebSi da miusaja Tavisuflebis   Sesabamisad oci wliT da TerTmeti wliT aRkveTa.   r. mamatkulovi   (a) Tvrameti wliT Tavisuflebis aRkveTa, gaTvaliswinebuli   sisxlis samarTlis kodeqsis 28-e da 97-e muxlebiT (mkvleloba   damamZimebel garemoebebSi), kerZod:   (i)   ori an meti piris mkvleloba;   (ii)   Tanamdebobis piris an misi axlo naTesavis mkvleloba;   (iii) sxvaTa sicocxlisTvis saSiSi saSualebiT;   (iv)   (v)   (vi)   sisastikiT;   danaSauli, Cadenili braldebulis piradi interesebiT;   danaSauli, Cadenili religiuri mrwamsiT;   (vii) danaSauli, Cadenili sxva danaSaulis dafarvis an sxva   danaSaulis Cadenis gaadvilebis mizniT;   (viii) danaSauli, Cadenili pirTa jgufis an kriminaluri   organizaciis mier, am organizaciis interesebSi;   (ix)   araerTgzis Cadenili danaSauli;   (b) Tvrameti wliT Tavisuflebis aRkveTa, gaTvaliswinebuli   sisxlis samarTlis kodeqsis 155-e muxlis me-3 punqtis (a) da (b)   qvepunqtebiT (terorizmi);   (c) aTi wliT Tavisuflebis aRkveTa, gaTvaliswinebuli sisxlis   samarTlis kodeqsis 156-e muxlis me-2 punqtis (d) qvepunqtiT   (siZulvilis an SuRlisken mowodeba, rac iwvevs diskriminacias   rasisa da religiis motiviT);   (d) Tvrameti wliT Tavisuflebis aRkveTa, gaTvaliswinebuli   sisxlis samarTlis kodeqsis 158-e muxlis pirveli punqtiT   (uzbekeTis respublikis prezidentze teroristuli Tavdasxmis   mcdeloba);   (e) Tvrameti wliT Tavisuflebis aRkveTa, gaTvaliswinebuli   sisxlis samarTlis kodeqsis 159-e muxlis me-4 punqtiT   (uzbekeTis respublikis konstituciuri wyobilebis damxobis   mcdeloba, SeTqmuleba Zalauflebis xelSi Casagdebad an   uzbekeTis respublikis konstituciuri wyobilebis dasamxobad);   (f) TxuTmeti wliT Tavisuflebis aRkveTa, gaTvaliswinebuli   sisxlis   janmrTelobis dazianebis mcdeloba, masobrivi areulobis   mowyoba, Cadenili saxelmwifo xelisuflebis organoebis   samarTlis   kodeqsis   161-e   muxliT   (qonebis   an   saqmianobisTvis xelis SeSlis an socialuri, politikuri da   ekonomikuri stabilurobis Seryevis mizniT);   (g) Tormeti wliT Tavisuflebis aRkveTa, gaTvaliswinebuli   sisxlis samarTlis kodeqsis 168-e muxlis me-4 punqtis (a) da (b)   qvepunqtebiT (TaRliToba, sxvaTa qonebis daufleba TaRliTobiT   an motyuebiT pirTa jgufis mier an mis interesebSi);   (h) aTi wliT Tavisuflebis aRkveTa, gaTvaliswinebuli sisxlis   samarTlis kodeqsis 223-e muxlis me-3 punqtiT (yalbi   dokumentebis, beWdis, Stampis an satitulo furclis damzadeba,   gamoyeneba da gasaReba);   (i)   ori   wliT   sazogadoebisTvis   sasargeblo   Sroma,   gaTvaliswinebuli 228-e muxlis me-3 punqtiT (yalbi dokumentebis,   beWdis, Stampis an satitulo furclis damzadeba, gamoyeneba da   gasaReba);   (j) Tvrameti wliT Tavisuflebis aRkveTa, gaTvaliswinebuli 242-e   muxlis pirveli punqtiT (SeiaraRebuli jgufis an bandis Seqmna   danaSaulebis Casadenad, aseT jgufSi an bandaSi Zalauflebis an   gansakuTrebuli mdgomareobis qona);   isjeba Tavisuflebis aRkveTiT vadiT oc wlamde, sisxlis   samarTlis   erToblioba   kodeqsis   ramdenime   59-e   muxlis   danaSaulisTvis),   Sesabamisad   mkacri   (sasjelTa   reJimis   sasjelaRsrulebis dawesebulebaSi moxdiT.   amJamad mamatkulovi sasjels ixdis zarafSanis cixeSi, romelic   aris navois provinciis Sinagan saqmeTa ganyofilebis uwyebriv   daqvemdebarebaSi. misi janmrTeloba damakmayofilebelia; mas aqvs   axlo naTesavebTan paemanis ufleba. mas ar Sexebia 2001 wlis 22   agvistos gankargulebiT gamocxadebuli amnistia.   z. abdurasulis Ze askarovi   (a) Tvrameti wliT Tavisuflebis aRkveTa, gaTvaliswinebuli   sisxlis samarTlis kodeqsis 28-e da 97-e muxlebiT (mkvleloba   damamZimebel garemoebebSi), kerZod:   (x)   ori an meti piris mkvleloba;   (xi)   Tanamdebobis piris an misi axlo naTesavis mkvleloba;   (xii) sxvaTa sicocxlisTvis saSiSi saSualebiT;   (xiii) sisastikiT;   (xiv) danaSauli, Cadenili braldebulis piradi interesebiT;   (xv) danaSauli, Cadenili religiuri mrwamsiT;   (xvi) danaSauli, Cadenili sxva danaSaulis dafarvis an sxva   danaSaulis Cadenis gaadvilebis mizniT;   (xvii) danaSauli, Cadenili pirTa jgufis an kriminaluri   organizaciis mier, am organizaciis interesebSi;   (xviii) araerTgzis Cadenili danaSauli;   (b) aTi wliT Tavisuflebis aRkveTa, gaTvaliswinebuli sisxlis   samarTlis kodeqsis 155-e muxlis me-2 punqtis (a) da (b)   qvepunqtebiT (terorizmi, ramac sxvisi sicocxlis mospoba   gamoiwvia);   (c) aTi wliT Tavisuflebis aRkveTa, gaTvaliswinebuli sisxlis   samarTlis kodeqsis 156-e muxlis me-2 punqtis (d) qvepunqtiT   (siZulvilis an SuRlisken mowodeba, rac iwvevs diskriminacias   rasisa da religiis motiviT);   (d) cxra wliT Tavisuflebis aRkveTa, gaTvaliswinebuli sisxlis   samarTlis kodeqsis 158-e muxlis pirveli punqtiT (uzbekeTis   respublikis prezidentze teroristuli Tavdasxmis mcdeloba);   (e) cxra wliT Tavisuflebis aRkveTa, gaTvaliswinebuli sisxlis   samarTlis kodeqsis 159-e muxlis me-4 punqtiT (uzbekeTis   respublikis konstituciuri wyobilebis damxobis mcdeloba,   SeTqmuleba Zalauflebis xelSi Casagdebad an uzbekeTis   respublikis konstituciuri wyobilebis dasamxobad);   (f) cxra wliT Tavisuflebis aRkveTa, gaTvaliswinebuli sisxlis   samarTlis kodeqsis 161-e muxliT (qonebis an janmrTelobis   dazianebis mcdeloba, masobrivi areuloba, Cadenili saxelmwifo   xelisuflebis organoebis saqmianobisTvis xelis SeSlis an   socialuri, politikuri da ekonomikuri stabilurobis Seryevis   mizniT);   (g) aTi wliT Tavisuflebis aRkveTa, gaTvaliswinebuli sisxlis   samarTlis kodeqsis 173-e muxlis me-3 punqtis (b) qvepunqtiT   (sxvaTa qonebis ganadgureba an ganzrax dazianeba pirTa jgufis   mier an mis interesebSi);   (h) aTi wliT Tavisuflebis aRkveTa, gaTvaliswinebuli 223-e   muxlis me-2 punqtis (b) qvepunqtiT (uzbekeTis teritoriaze   Sesvla an uzbekeTis teritoriis datoveba ukanonod, winaswari   ganzraxviT);   (i)   ori   wliT   sazogadoebisTvis   sasargeblo   Sroma,   gaTvaliswinebuli 228-e muxlis me-3 punqtiT (yalbi dokumentebis,   beWdis, Stampis an satitulo furclis damzadeba, gamoyeneba da   gasaReba);   (j) aTi wliT Tavisuflebis aRkveTa, gaTvaliswinebuli 242-e   muxlis pirveli punqtiT (SeiaraRebuli jgufis an bandis Seqmna   danaSaulebis Casadenad, aseT jgufSi an bandaSi Zalauflebis an   gansakuTrebuli mdgomareobis qona);   isjeba Tavisuflebis aRkveTiT vadiT oc wlamde, sisxlis   samarTlis   erToblioba   kodeqsis   ramdenime   59-e   muxlis   danaSaulisTvis),   Sesabamisad   mkacri   (sasjelTa   reJimis   sasjelaRsrulebis dawesebulebaSi moxdiT.   amJamad z. askarovi sasjels ixdis Saihalis cixeSi, romelic   aris kaSkadarias provinciis Sinagan saqmeTa ganyofilebis   uwyebriv   damakmayofilebelia; mas aqvs axlo naTesavebTan paemanis ufleba.   mas ar Sexebia 2001 wlis 22 agvistos gankargulebiT   gamocxadebuli amnistia.~   daqvemdebarebaSi.   misi   janmrTeloba   33. 2001 wlis 23 oqtombris sxdomaze mTavrobam sasamarTlos   acnoba, rom 2001 wlis 19 oqtombers taSkentSi TurqeTis saelCos   orma warmomadgenelma moinaxula ganmcxadeblebi zarafSanis da   Saihalis cixeebSi, romlebic Sesabamisad 750 da 560 kilometriT   aris   daSorebuli   taSkentidan.   saelCos   warmomadgenlebis   gancxadebiT, ganmcxadebelTa janmrTeloba damakmayofilebeli   iyo da maT saCivari cixis pirobebTan dakavSirebiT ar   gamouTqvamT.   34. 2001 wlis 3 dekembers uzbekeTis xelisuflebam mTavrobas   gadasca samedicino cnobebi, romlebic Sedgenili iyo samxedro   eqimebis mier im cixeebSi, sadac ganmcxadeblebi ixdian sasjels.   eqimebma daaskvnes:   `... batoni mamatkulovi sasjelaRsrulebis dawesebulebaSi   moTavsebuli   iqna     wlis   dekembers.   Semoyvanisas   janmrTelobas ar uCioda. 2000 wlis 14 dekembris da 2001 wlis 2   aprilis gamokvlevebiT, mas raime paTologiuri simptomebi ar   aReniSneboda.   wlis 19 noembers patimarma mimarTa cixis samedicino punqts   saerTo sisustis da xSiri xvelebis CiviliT. ... gamokvlevis   Sedegad mas daesva mwvave bronqitis diagnozi da daeniSna   medikamenti...~   `... batoni askarovi abdurasulovis Ze sasjelaRsrulebis   dawesebulebaSi moTavsebuli iqna 2001 wlis 21 ivliss.   Semoyvanisas janmrTelobas ar uCioda. 2001 wlis 25 ivlisis, 30   agvistos da 23 oqtombris gamokvlevebiT, mas raime paTologiuri   simptomebi ar aReniSneboda...~   35. uzbekeTis xelisuflebis mier miwodebuli siebis safuZvelze   mTavrobam sasamarTlos 2004 wlis 16 aprils acnoba, rom   ganmcxadeblebs ramdenjerme hqondaT paemani TavianT axlo   naTesavebTan 2002 wlis ianvarsa da 2004 wels Soris periodSi.   36. dReis mdgomareobiT ganmcxadebleblis warmomadgenlebma   maTTan dakavSireba ver SeZles.   II.Sesabamisi Sidasaxelmwifoebrivi kanonmdebloba   A.sisxlis samarTali   37.sisxlis samarTlis kodeqsis me-9 muxlSi naTqvamia:   `TurqeTis saxelmwifo ar daakmayofilebs ucxo qveynis Txovnas   ucxoelis gadacemis Sesaxeb im danaSaulebis gamo, romlebic   politikuri xasiaTisaa an politikasTan aris dakavSirebuli.   ucxoelis gadacemis Sesaxeb ucxo qveynis Txovnis ganxilvisas   Sesabamisi piris adgilsamyofelis mixedviT gansjadobis mqone   sisxlis samarTlis sasamarTlom unda daadginos aRniSnuli   piris moqalaqeoba da danaSaulis xasiaTi.   Txovna gadacemis Sesaxeb ar dakmayofildeba, Tu sisxlis   samarTlis sasamarTlo daadgens, rom Sesabamisi piri aris   TurqeTis moqalaqe an rom Cadenili danaSauli aris politikuri   an samxedro xasiaTis an dakavSirebulia aseT danaSaulTan.   Tu sisxlis samarTlis sasamarTlo daadgens, rom Sesabamisi   piri aris ucxo qveynis moqalaqe da Cadenili danaSauli   Cveulebrivi sisxlis samarTlis danaSaulia, mTavrobam SeiZleba   daakmayofilos Txovna gadacemis Sesaxeb...~   B.eqstradicia   38. TurqeTsa da uzbekeTs Soris eqstradiciis sakiTxebs   aregulirebs   uzbekeTis respublikas Soris samoqalaqo, komerciul da   sisxlis samarTlis sakiTxebze samarTlebrivi   `xelSekruleba   TurqeTis   respublikasa   da   urTierTdaxmarebis Sesaxeb~, romelic ZalaSi Sevida 1997 wlis   dekembers. am xelSekrulebis Sesabamisi debulebis Tanaxmad:   `TiToeuli xelSemkvreli saxelmwifo iRebs valdebulebas, am   xelSekrulebiT gansazRvrul SemTxvevebSi da wesiT, gadasces   meore mxares mis teritoriaze myofi nebismieri piri, romelsac   brali waeyena an romelic msjavrdebuli iqna meore mxaris   iurisdiqciaSi Semaval danaSaulSi~.   III. Sesabamisi saerTaSoriso samarTali da praqtika   A.1969 wlis venis konvencia saxelSekrulebo samarTlis Sesaxeb   39. 1969 wlis venis konvenciis 31-e muxlis (romlis saTauria   `ganmartebis zogadi wesi~) Tanaxmad:   `1.   xelSekruleba   unda   ganimartos   keTilsindisierad,   xelSekrulebis debulebaTa Cveulebrivi mniSvnelobiT, maT   konteqstSi,   da   xelSekrulebis   obieqtisa   da   miznis   gaTvaliswinebiT.   2. xelSekrulebis ganmartebis miznebisTvis konteqsti, teqstTan   erTad, preambulis da danarTebis CaTvliT, moicavs:   (a) xelSekrulebasTan dakavSirebul nebismier SeTanxmebas,   romelsac adgili hqonda yvela mxares Soris xelSekrulebis   dadebasTan dakavSirebiT;   (b) nebismier dokuments, romelic Sedgenili iqna erTi an meti   mxaris mier xelSekrulebis dadebasTan dakavSirebiT da   romelic   sxva   mxareebis   mier   miRebuli   iyo,   rogorc   xelSekrulebasTan dakavSirebuli dokumenti.   3. konteqstTan erTad, mxedvelobaSi unda iqnes miRebuli:   (a) nebismieri Semdgomi SeTanxmeba mxareTa Soris xelSekrulebis   ganmartebasTan an misi debulebebis gamoyenebasTan dakavSirebiT;   (b) nebismieri Semdgomi praqtika xelSekrulebis gamoyenebisa,   romelic   adgens   mxareTa   SeTanxmebas   mis   ganmartebasTan   dakavSirebiT;   (c) nebismieri Sesabamisi norma saerTaSoriso samarTlisa,   romelic gamoiyeneba mxareTa Soris urTierTobebSi.   4. debulebas unda mieniWos gansakuTrebuli mniSvneloba, Tu   dadgindeba, rom mxareebs hqondaT aseTi ganzraxva.~   B. adamianis uflebaTa dacvis sayovelTao sistemebi   1. gaero-s adamianis uflebaTa komiteti   40. gaero-s adamianis uflebaTa komitetis reglamentis 86-e   muxli adgens:   `SetyobinebasTan dakavSirebiT Tavisi mosazrebebis monawile   saxelmwifosTvis gaziarebamde komitets SeuZlia acnobos am   saxelmwifos Tavisi mosazreba, sasurvelia Tu ara droebiTi   RonisZiebis gamoyeneba savaraudo darRveviT dazaralebulisTvis   gamousworebeli zianis miyenebis Tavidan asacileblad. am   SemTxvevaSi   komiteti   valdebulia,   monawile   saxelmwifos   acnobos, rom misi aRniSnuli mosazreba droebiT RonisZiebebTan   dakavSirebiT ar gulisxmobs, rom komitets miRebuli aqvs   gadawyvetileba   Sesaxeb.~   Setyobinebis   Sinaarsis   arsebiTi   nawilis   41. 1994 wlis 26 ivlisis gadawyvetilebaSi (saqmeze Glen Ashby v.   Trinidad and Tobago) komitets pirvelad mouwia im viTarebis   Sefaseba, rodesac saxelmwifom uari Tqva droebiTi RonisZiebis   Sesrulebaze, romelic gamoixateboda am saxelmwifosadmi   TxovniT, SeeCerebina sikvdiliT dasjis sisruleSi moyvana.   komitetma aRniSna, rom fakultaturi oqmis ratificirebis   Sedegad   monawile   saxelmwifom   ikisra   valdebuleba,   eTanamSromla komitetTan oqmiT gaTvaliswinebul saqmeebze;   komitetma ganacxada, rom mocemulma saxelmwifom ar Seasrula   masze fakultaturi oqmiT da paqtiT dakisrebuli valdebuleba   (adamianis uflebaTa komitetis angariSi, tomi I).   42. 2000 wlis 19 oqtombris gadawyvetilebaSi (saqmeze Dante   Piandiong, Jesus Morallos and Archie Bulan v. the Philippines) komitetma   ganacxada:   `fakultatur oqmze mierTebiT paqtis monawile saxelmwifo   aRiarebs adamianis uflebaTa komitetis uflebamosilebas,   miiRos da ganixilos im fizikur pirTa Setyobinebebi, romlebic   Tavs paqtiT gaTvaliswinebuli romelime uflebis darRveviT   dazaralebulad miiCneven (preambula da muxli pirveli).   saxelmwifos oqmze mierTeba gulisxmobs saxelmwifos mier   valdebulebis   komitetTan da misces komitets ufleba da saSualeba, ganixilos   aRniSnuli Setyobinebebi, xolo ganxilvis Semdeg misi   aRebas,   keTilsindisierad   iTanamSromlos   mosazrebebi Seatyobinos monawile saxelmwifos da Sesabamis   fizikur pirs (me-5 muxlis pirveli da me-4 punqtebi). am   valdebulebebis   Seusruleblobaa,   rodesac   monawile   saxelmwifo axorcielebs iseT qmedebas, romelic xels uSlis an   imeds ucruebs komitets mis mier Setyobinebis ganxilvasa da   gamokvlevaSi, aseve mis mosazrebaTa gamoTqmaSi.   garda paqtis darRvevebisa, romlebSic Setyobinebis avtori   brals sdebs xolme monawile saxelmwifos, saxelmwifo Cadis   fakultaturi oqmiT masze dakisrebuli valdebulebebis mZime   darRvevas, Tu Tavisi qmedebiT xels uSlis an imeds ucruebs   komitets paqtis savaraudo darRvevis ganxilvaSi, an eWvqveS   ayenebs komitetis ganxilvis Sedegebs, anda komitetis mier mis   mosazrebaTa gamoTqmas uSedego da arafrismomcem elfers   aZlevs. ...   komitetis mier misi reglamentis 86-e muxlis Sesabamisad da   paqtis 39-e muxlis safuZvelze miRebuli droebiTi RonisZiebebi   arsebiTia komitetis rolis mniSvnelobisTvis. reglamentis   Seusrulebloba, gansakuTrebiT iseTi Seuqcevadi qmedebebiT,   rogoricaa   sisruleSi moyvana an misi qveynidan deportacia, Zirs uTxris   paqtiT gaTvaliswinebuli uflebebis uzrunvelyofas   fakultaturi oqmis meSveobiT.~   savaraudo   dazaralebulis   mimarT   sasjelis   komitetma   es   principi   gaimeora     wlis     maisis   gadawyvetilebaSic (saqmeze Sholam Weiss v. Austria).   2. gaero-s wamebis sawinaaRmdego komiteti   43. gaero-s wamebis sawinaaRmdego komitetis reglamentis 108-e   muxlis me-9 punqti uSvebs droebiTi RonisZiebebis gamoyenebis   SesaZleblobas saqmis warmoebaSi, romelic aRZrulia fizikuri   piris mier wamebisa da sxva sastiki, araadamianuri Tu   damamcirebeli   mopyrobis   an   dasjis   Sesaxeb   konvenciis   savaraudo darRvevis safuZvelze. am muxlSi naTqvamia:   `Setyobinebis dasaSvebobis sakiTxis ganxilvisas komitets an 106-   e muxlis me-3 punqtis Sesabamisad daniSnul samuSao jgufs an   sagangebo warmomadgenels SeuZlia monawile saxelmwifos   mosTxovos   dazaralebulisTvis   SesaZleblobis   garkveuli   zomebis   miReba   zianis   mizniT.   savaraudo   miyenebis   monawile   gamousworebeli   Tavidan   acilebis   saxelmwifosadmi aRniSnuli Txovna ar gulisxmobs, rom raime   gadawyvetileba iqna miRebuli Setyobinebis dasaSvebobaze.~   44. saqmeSi, romelSic venesuelaSi mcxovrebi perus moqalaqe   eqstradirebuli   iqna,   miuxedavad   imisa,   rom   arsebobda   venesuelisadmi komitetis Txovna droebiTi RonisZiebis saxiT am   piris eqstradiciis SeCerebisa (Cecilia Rosana Núñez Chipana v.   Venezuela, 1998 wlis 10 noemberi), wamebis sawinaaRmdego komitetma   ganacxada, rom aRniSnulma saxelmwifom `ar gaiTvaliswina   konvenciis suliskveTeba~. kerZod, komitetma aRniSna:   `... konvenciis ratificirebiT da 22-e muxlis mixedviT komitetis   uflebamisilebis nebayoflobiT aRiarebis Sedegad monawile   saxelmwifom   eTanamSromla komitetTan procedurebis SesrulebaSi. komitetis   mier moTxovnili droebiTi RonisZiebebis Sesruleba im   ikisra   valdebuleba,   keTilsindisierad   SemTxvevebSi, rodesac komiteti amas saWirod miiCnevs, arsebiTi   mniSvnelobisaa Sesabamisi piris dacvisaTvis gamousworebeli   zianisgan, romlis dadgomamac SeiZleba uSedego gaxados   komitetis winaSe warmoebis saboloo Sedegi.~   45. kidev erT gadawyvetilebaSi, romelic Seexeboda kanadaSi   mcxovrebi indoeTis moqalaqis eqstradicias indoeTSi (T.P.S. v.   Canada, 2000 wlis 16 maisis gadawyvetileba), miuxedavad imisa,   rom kanadas droebiTi RonisZiebis saxiT eTxova eqstradiciis   SeCereba,   moTxovnili   wamebis   sawinaaRmdego   komitetma   gaimeora,   rom   `...   droebiTi   RonisZiebebis   Seusruleblobam   SeiZleba ... azri daukargos komitetis winaSe warmoebis saboloo   Sedegs~.   C.marTlmsajulebis saerTaSoriso sasamarTlo   46. marTlmsajulebis saerTaSoriso sasamarTlos wesdebis 41-e   muxlis Tanaxmad:   `1. sasamarTlos ufleba aqvs, Tu, misi azriT, garemoebebi amas   moiTxovs,   romlebic   miuTiTos   saWiroa   droebiTi   samarTalwarmoebis   RonisZiebebis   mxaris   gamoyeneba,   Sesabamisi   uflebebis dasacavad.   2. saboloo gadawyvetilebis   gamotanamde   miTiTebuli   RonisZiebebis Sesaxeb ecnobeba samarTalwarmoebis mxareebs da   uSiSroebis sabWos.~   47. marTlmsajulebis saerTaSoriso sasamarTlom rig saqmeebze   aRniSna, rom droebiTi RonisZiebebis mizania davis monawile   mxareTa Sesabamisi uflebebis dacva (ix., magaliTad, 1986 wlis 27   ivnisis gadawyvetileba saqmeze Nicaragua v. United States of America).   wlis 13 seqtembris brZanebaSi saqmeze, romelic exeboda   `genocidis danaSaulis aRkveTisa da dasjis Sesaxeb konvenciis~   gamoyenebas (Bosnia and Herzegovina v. Yugoslavia), marTlmsajulebis   saerTaSoriso sasamarTlom aRniSna, rom sasamarTlos mier   droebiTi RonisZiebebis gamoyenebis uflebamosilebis   `... mizania, daicvas mxareTa Sesabamisi uflebebi sasamarTlos   mier   gadawyvetilebis   gamotanamde   da   gulisxmobs,   rom   gamousworebeli zianis safrTxe ar unda Seeqmnas im uflebebs,   romlebic davis sagania samarTalwarmoebis dros; da ...   sasamarTlo   meSveobiT   dainteresebulia,   daicvas es uflebebi,   aRniSnuli   romlebic   RonisZiebebis   SemdgomSi   sasamarTlom SeiZleba miakuTvnos mosarCeles an mopasuxes.~   48. 2001 wlis 27 ivnisis gadawyvetilebaSi lagrandis saqmeze   (Germany v. United States of America), marTlmsajulebis saerTaSoriso   sasamarTlom aRniSna:   `102. ... konteqsti, romelSic 41-e muxli unda iqnes ganxiluli   wesdebis farglebSi, aris imis uzrunvelyofa, rom sasamarTlos   xeli ar SeeSalos Tavisi funqciebis ganxorcielebaSi imis gamo,   rom davis monawile mxareTa Sesabamisi uflebebi daculi ar   aris. wesdebis obieqtidan da miznidan, aseve am konteqstSi   wakiTxuli   RonisZiebebis   41-e   muxlidan   miTiTeba   gamomdinareobs,   gulisxmobs, rom   rom   am   droebiTi   droebiTi   RonisZiebebis Sesruleba aris savaldebulo, vinaidan miTiTebis   gakeTebis uflebamosileba, roca garemoebebi amas moiTxovs,   efuZneba mxareTa uflebebis dacvisa da maTi safrTxis qveS   dayenebis Tavidan acilebis aucileblobas, im uflebebisa,   romelTa   bedic   unda   gadawydes   sasamarTlos   saboloo   gadawyvetilebiT. gancxadeba, rom 41-e muxlis Sesabamisad   miTiTebuli droebiTi RonisZiebebi savaldebulo ar aris,   ewinaaRmdegeba amave muxlis obieqtsa da mizans.   103. amasTan dakavSirebuli garemoeba, romelic miuTiTebs 41-e   muxlis   xasiaTze da romelsac sasamarTlo mniSvnelovnad Tvlis, aris   im principis arseboba, romelic ukve aRiarebuli iqna   Sesabamisad   gamocemul   brZanebaTa   savaldebulo   marTlmsajulebis saerTaSoriso mudmivmoqmedi sasamarTlos   mier, rodesac is saubrobda `saerTaSoriso tribunalebis mier   sayovelTaod aRiarebul da, Sesabamisad, mraval konvenciaSi   Cadebul principze, ... rom samarTalwarmoebis mxareebma Tavi   unda Seikavon iseTi qmedebisgan, romelic uaryofiT gavlenas   iqoniebs gamosatani gadawyvetilebis aRsrulebaze, da, zogadad,   ar unda dauSvan nebismieri iseTi qmedeba, romelmac SeiZleba   gaauaresos an gaaxangrZlivos dava~ (sofiis da bulgareTis   energetikuli kompania, 1939 wlis 5 dekembris brZaneba...).~   es midgoma SemdgomSi kidev dadasturda marTlmsajulebis   saerTaSoriso   sasamarTlos     wlis     martis   gadawyvetilebaSi avenas da sxva meqsikeli moqalaqeebis saqmeze   (Mexico v. United States of America).   D. adamianis uflebaTa dacvis amerikuli sistema   1.adamianis uflebaTa amerikuli komisia   49. adamianis uflebaTa amerikuli komisiis reglamentis 25-e   muxlis Tanaxmad:   1. rTul da gadaudebel saqmeebze da rodesac arsebuli   informaciis mixedviT saWiroeba moiTxovs, komisias SeuZlia,   sakuTari iniciativiT an mxaris SuamdgomlobiT, mosTxovos   Sesabamis saxelmwifos prevenciuli RonisZiebebis gatareba   pirebisTvis gamousworebeli zianis miyenebis Tavidan acilebis   mizniT.   2. rodesac komisiis sxdomebi ar tardeba, Tavmjomare an, misi   aryofnis   SemTxvevaSi,   Tavmjdomaris   moadgileebi,   aRmasrulebeli samdivnos meSveobiT, atareben konsultaciebs   sxva wevrebTan wina punqtiT gaTvaliswinebuli debulebis   gamoyenebis Taobaze. Tu mocemul garemoebebSi gonivrul vadaSi   SeuZlebelia konsultaciebis Catareba, Tavmjdomare an, Sesabamis   SemTxvevebSi, Tavmjdomaris moadgileebi iReben gadawyvetilebas   komisiis saxeliT da aRniSnulis Sesaxeb atyobineben wevrebs.   3. komisias ufleba aqvs, dainteresebul mxareebs mosTxovos   informacia prevenciuli zomebis gamoyenebasa da dacvasTan   dakavSirebul nebismier sakiTxze.   4. aRniSnuli RonisZiebis gamoyeneba da saxelmwifos mier misi   Sesruleba ar niSnavs winaswar gadawyvetilebas saqmis arsebiTi   garemoebebis Sesaxeb.~   50. prevenciuli RonisZiebebis farglebi ganisazRvreba komisiis   mier individualur saCivrebze miRebuli rekomendaciebiT. 1997   wlis 17 seqtembris gadawyvetilebaSi saqmeze Loayza Tamayo v. Peru   adamianis uflebaTa amerikulma sasamarTlom daadgina, rom   saxelmwifos `aqvs valdebuleba, yovelmxriv ecados, Seasrulos   iseTi dacviTi organos rekomendaciebi, rogoricaa amerikuli   komisia, romelic, marTlac, erT-erTi ZiriTadi organoa amerikis   saxelmwifoTa organizaciisa da romlis fuqciaa `adamianis   uflebaTa dacvis xelSewyoba~...~   2. adamianis uflebaTa amerikuli sasamarTlo   51. adamianis uflebaTa amerikuli kovenciis 63-e muxlis me-2   puqtis Tanaxmad:   `gansakuTrebuli sirTulis da gadaudebel saqmeebze, rodesac   aucilebelia pirebisTvis gamousworebeli zianis miyenebis   Tavidan acileba, sasamarTlos SeuZlia daadginos iseTi   droebiTi RonisZiebebis gamoyeneba, romlebsac saWirod CaTvlis   gansaxilveli sakiTxebidan gamomdinare. sasamarTlosTvis jer   waurdgeneli saqmis SemTxvevaSi sasamarTlos SeuZlia imoqmedos   komisiis Suamdgomlobis safuZvelze.~   52. adamianis uflebaTa amerikuli sasamarTlos reglamentis 25-e   muxlis Tanaxmad:   `1.   gansakuTrebuli   sirTulis   da   gadaudebel   saqmeebze,   samarTalwarmoebis nebismier dros, rodesac aucilebelia   pirebisTvis gamousworebeli zianis miyenebis Tavidan acileba,   sasamarTlos, mxaris Suamdgomlobis safuZvelze an sakuTari   iniciativiT,   SeuZlia   gamosces   brZaneba   iseTi   droebiTi   RonisZiebebis gamoyenebis Sesaxeb, romlebsac saWirod CaTvlis,   kovenciis 63-e muxlis me-2 punqtis Sesabamisad.   2. sasamarTlosTvis jer warudgeneli saqmis SemTxvevaSi   sasamarTlos   safuZvelze.   SeuZlia   imoqmedos   komisiis   Suamdgomlobis   3.   Suamdgomloba   SeiZleba   waredginos   Tavmjdomares   an   samdivnos, komunikaciis nebismieri saSualebiT. yoveli saqmis   SemTxvevaSi Suamdgomlobis mimRebi valdebulia, dauyovnebliv   warudginos igi Tavmjdomares.   4. Tu sasamarTlos sxdomebi ar tardeba, Tavmjdomare,   mudmivmoqmed komisiasTan da, Tu SesaZlebelia, sxva   mosamarTleebTan SeTanxmebiT, moiwvevs Sesabamis mTavrobas, raTa   am ukanasknelma miiRos iseTi gadaudebeli zomebi, rac   aucilebelia   im   droebiTi   RonisZiebebis   efeqtianobis   uzrunvelsayofad, romlebic sasamarTlom SeiZleba gamosces mis   momdevno sxdomaze.   5. sasamarTlos, xolo Tu sasamarTlos sxdomebi ar tardeba –   Tavmjdomares, SeuZlia moiwvios mxareebi sajaro mosmenaze   droebiT RonisZiebebTan dakavSirebiT.   6. generaluri asambleisTvis wardgenil yovelwliur angariSSi   sasamarTlom unda aRniSnos saangariSo periodSi mis mier   droebiTi   brZanebebis Sesaxeb. Tu aRniSnuli brZanebebi jerovnad ar   Sesrulebula, sasamarTlos SeuZlia warmoadginos iseTi   rekomendaciebi, rogorsac saWirod CaTvlis.~   RonisZiebebis   gamoyenebasTan   dakavSirebuli   53. amerikulma sasamarTlom ramdenimejer ganacxada, rom   droebiTi RonisZiebebis Sesruleba aucilebelia saqmis arsebiTi   garemoebebis Taobaze gadawyvetilebaTa efeqtianobis mizniT (ix.,   sxva avtoritetul wyaroebs Soris, Semdegi brZanebebi: 1991 wlis   agvisto, Chumină v. Peru; 1996 wlis 2 ivlisi da 13 seqtemberi, 1997   wlis 11 noemberi da 2001 wlis 3 Tebervali, Loayza Tamayo v. Peru;   wlis 25 maisi da 25 seqtemberi, 2000 wlis 16 agvisto da 24   noemberi, 2002 wlis 3 seqtemberi, James et al. v. Trinidad and Tobago;   wlis 7 da 18 agvisto, Haitians and Dominican Nationals of Haitian   Origin in the Dominican Republic v. Dominican Republic; 2000 wlis 10   agvisto da 12 noemberi, 2001 wlis 30 maisi, Alvarez et al. v. Colombia;   wlis 21 ivnisis gadawyvetileba, Hilaire, Constantine, Benjamin et al.   v. Trinidad and Tobago).   droebiTi RonisZiebis gamoyenebis Sesaxeb or brZanebaSi   adamianis uflebaTa amerikulma sasamarTlom daadgina, rom   adamianis   uflebaTa   amerikuli   konvenciis   monawile   saxelmwifoebma `srulad da keTilsindisierad (pacta sunt servanda)   unda Seasrulon konvenciis yvela debuleba, maT Soris is   debulebebic,   romlebic   exeba   amerikuli   konvenciiT   gaTvaliswinebuli ori sameTvalyureo organos [sasamarTlo da   komisia] saqmianobas; agreTve, konvenciis ZiriTadi miznis –   adamianis uflebaTa efeqtiani dacvis (muxlebi 1(1), 2, 51 da 63(2))   – garantirebis TvalsazrisiT, monawile saxelmwifoebma Tavi   unda Seikavon iseTi qmedebebisgan, romlebmac SeiZleba azri   daukargos savaraudo dazaralebulTa darRveuli uflebebis   aRdgenas~ (ix. 1999 wlis 25 maisis da 25 seqtembris brZanebebi   saqmeze James et al. v. Trinidad and Tobago).   IV. “Amnesty International”-is brifingi da angariSi uzbekeTis   Sesaxeb   54. rac Seexeba viTarebas uzbekeTSi saqmisTvis mniSvnelovan   dros, “Amnesty International”-ma gaero-s wamebis sawinaaRmdego   komitetisaTvis gamarTuli brifingis dokumentSi, romelic   gamoqveynda 1999 wlis oqtomberSi, ganacxada:   `...”Amnesty International” kvlavac SeSfoTebulia imiT, rom uzbekeTma   ver SeZlo masze xelSekrulebiT dakisrebuli valdebulebebis   srulad Sesruleba, miuxedavad mravali, farTo xasiaTis,   oficialurad mxardaWerili erovnuli iniciativisa adamianis   uflebaTa swavlebis da demokratizaciis, sasamarTlo da   sakanonmdeblo   adgilobrivi   reformebis   kanonmdeblobis   sferoebSi,   saerTaSoriso   romelTa   mizani   standartebTan   SesabamisobaSi moyvana iyo.     wlis   dekebridan   moyolebuli,   rodesac   ramdenime   mohyva   samarTaldamcavis   mkvlelobas   namanganis   raionSi   masobrivi daWerebis da dapatimrebebis talRa, organizaciam   mzardi raodenobis Setyobinebebi miiRo samarTaldamcavebis mier   ukanono mopyrobis Sesaxeb im adamianebis mimarT, romlebic   damoukidebeli   islamuri   sazogadoebebis   wevrebad   an   damoukidebeli imamebis (islamuri liderebis) mimdevrebad   miiCneodnen. asobiT e.w. `vahabists~ miesaja xangrZlivi vadiT   Tavisuflebis aRkveTa im sasamarTlo procesebis meSveobiT,   romlebic   ar   akmayofilebda   samarTliani   sasamarTlos   saerTaSoriso standartebs. organizaciis SeSfoTeba kidev ufro   gaizarda 1999 wlis TebervalSi, rodesac asobiT adamiani,   mamakacebi da qalebi, dakavebulni iqnen dedaqalaq taSkentSi   eqvsi   bombis   afeTqebis   Semdeg. amjerad dapatimrebulTa,   nawamebTa da im adamianTa siaSi, visac ukanonod moepyrnen,   Sediodnen akrZaluli opoziciuri politikuri partiebisa da   moZraobebis   – `erkisa~   da   `birlikis~   – momxreobaSi   eWvmitanilebi, maT Soris maTi ojaxis wevrebi da adamianis   uflebaTa damoukidebeli damkvirveblebi, aseve iseTi akrZaluli   islamuri opoziciuri partiebisa da moZraobebis savaraudo   momxreebi, rogoricaa `hizb-ut-tahriri~. yvelaSi Tu ara, im   saqmeTa umravlesobaSi, romelTa Sesaxebac “Amnesty International”-   isTvis gaxda cnobili, dakavebulebs uari eTqvaT maT mier   SerCeul advokatTan da ojaxTan dakavSirebaze da samedicino   daxmarebaze. Sesabamisi xelisuflebis organoebi, prokurorebiT   dawyebuli da sasamarTloebisa da saparlamento ombudsmenis   CaTvliT, permanentulad ar asrulebdnen TavianT movaleobas,   CaetarebinaT   wamebisa   da   ukanono   mopyrobis   mravali   Setyobinebis drouli, sruli da damoukidebeli gamoZieba.   damoukidebeli da sando wyaroebis mixedviT, TviTaRiarebiTi   Cvenebebi,   mopovebuli,   romlebic,   savaraudod,   iyo   wamebis   warmodgenili   Sedegad   iqna   rutinulad   sisxlis   samarTalwarmoebis   procesebze   da   “Amnesty International”-is   dakvirvebis qveS myof mraval saqmeze gamamtyunebeli ganaCenis   gamotanas daedo safuZvlad. “Amnesty International” SeaSfoTa   uzbekeTis xelisuflebis warmomadgenelTa, maT Soris uzbekeTis   prezidentis, sajaro gancxadebebma namanganis mkvlelobebTan da   taSkentSi afeTqebebTan dakavSirebiT; es gancxadebebi, Tu ara   pirdapiri sanqcionireba Zaladobis gamoyenebisa saxelmwifo   moxeleebis mier mosaxleobis garkveuli wreebis mimarT, sul   cota iseTi ukanono meTodebis gamoyenebasTan Serigebad mainc   aRiqmeboda, rogoricaa wameba da ukanono mopyroba. magaliTad,     wlis   aprilSi   prezidentma   karimovma,   romelsac   demokratiisa da adamianis uflebebis garantad gvaCveneben,   sajarod ganacxada, rom is mzad iyo, orasi kacisTvis Tavi   waeZro uzbekeTis Tavisuflebisa da stabilurobis dasacavad...   “Amnesty International” SeSfoTebulia, rom aseTi gancxadebebi,   imasTan erTad, rom xelisufleba permanentulad ar axorcielebs   wamebisa   miukerZoebel da yovelmxriv gamoZiebas, SeiZleba qmnides   STabeWdilebas, rom wameba da ukanono mopyroba   da   ukanono   mopyrobis   savaraudo   SemTxvevebis   samarTaldamcavTa mxridan aris misaRebi da TviT aucilebelic   ki da rom es qmedebebi maTi mxridan dausjeli iqneba.   am brifingis dokumentis mizani ar aris uzbekeTSi wamebisa da   ukanono mopyrobis yovlismomcveli ganxilva. is mxolod   yuradRebas amaxvilebs konvenciis im debulebebze, romlebic   yvelaze   metadaa   kavSirSi   “Amnesty   International”-is   mier   dafiqsirebul amJamindel da yvelaze gadaudebel problemebTan.   wamebis qmedebaTa kriminalizebis ganuxorcielebloba (muxli 4)   uzbekeTi srulad ar asrulebs [wamebisa da sxva sastiki,   araadamianuri da damamcirebeli mopyrobis an dasjis winaaRmdeg]   konvenciis me-4 muxlis moTxovnas, rom uzrunvelyofili iqnes   wamebis qmedebaTa sisxlis samarTlis wesiT dasjadoba da   maTTvis   sasjelebis   gansazRvra   danaSaulis   simZimis   gaTvaliswinebiT.   marTalia,   konstitucia   da   sisxlis samarTlis   kodeqsi   Sesabamisad krZalavs da dasjadad acxadebs wamebis qmedebebs,   isini ar Seicavs konvenciis pirveli muxliT gaTvaliswinebul   wamebis ganmartebas. ...   [uzbekeTis] sisxlis samarTlis kodeqsis 235-e muxli dasjadad   acxadebs iZulebis gamoyenebiT Cvenebis miRebas. marTalia,   iZulebis meTodebi garkveviTaa CamoTvlili (cema, sxeulis mZime   an   naklebad   mZime   dazianeba,   wameba)   da   gansazRvrulia   danaSaulis subieqtTa wre (gamoZiebis da dakiTxvis mwarmoebeli   pirebi, prokurorebi), aRniSnuli muxli mainc gacilebiT viwro   ganmartebas Seicavs konvenciis pirvel muxlTan SedarebiT.   maqsimaluri sasjeli, romelic am muxliTaa gaTvaliswinebuli,   aris Tavisuflebis aRkveTa vadiT xuTidan rva wlamde.   uzbekeTis sisxlis samarTlis kodeqsis sxva muxlebiT, maT   Soris 110-e muxliT, dasjadia sxvadasxva saxis Tavdasxma, magram   isini konkretulad xelisuflebis warmomadgenlebs ar exeba...   uzbekur   presaSi   gamoqveynebuli   iyo,   rom   eWvmitanilTa   dakavebisa da dakiTxvis dros ukanono meTodebis gamoyenebis   gamo pasuxisgebaSi miecnen samarTaldamcavebi. Tumca, “Amnesty   International”-is informaciiT, zemoaRniSnul periodSi sisxlis   samarTlis   kodeqsis   zemoaRniSnuli   muxlebiT   ar   gasamarTlebula arc erTi im samarTaldamcavTagan, romlebic   adamianis uflebaTa darRvevis msxverplebma wamebis qmedebaTa   Camdenebad daasaxeles da romelTa qmedebebis Sesaxeb momarTes   “Amnesty International”-s.   garda amisa, “Amnesty International”-ma miiRo sarwmuno Setyobinebebi   imasTan dakavSirebiT, rom eWvmitanilebs uars eubnebodnen maTi   arCeviT   advokatis   xelmisawvdomobaze.   xSirad   advokatebs   samarTaldamcavebi eWvmitanilebTan Sexvedris uflebas mxolod   mas Semdeg aZleven, rac eWvmitanili ramdenime dRes dakavebaSi   gaatarebda – anu im periodis Semdeg, rodesac yvelaze maRalia   wamebisa da ukanono mopyrobis safrTxe. bevr SemTxvevaSi   samarTaldamcavebi advokats misi dacvis qveS myof pirTan   Sexvedris uflebas aZleven eWvmitanilis mier aRiarebiTi   Cvenebis micemis Semdeg. roca advokatebs maT klientebTan   Sexvedris ufleba eZlevaT, es Sexvedrebi, rogorc wesi,   iSviaTia, radgan advokatebs uWirT maTi kanoniT garantirebuli   uflebis – klientTan SeuzRudavad Sexvedris – ganxorcieleba.   advokatebs iSviaTad eZlevaT saSualeba, monawileoba miiRon   gamoZiebis yvela etapze ...   sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis me-17 muxli garkveviT   krZalavs wamebis gamoyenebas da mosamarTles, prokurors,   gamomZiebels da dakiTxvis mwarmoebel pirs avaldebulebs,   pativi scen adamianis pativsa da Rirsebas samarTalwarmoebis   yvela etapze. miuxedavad amisa, “Amnesty International”-ma miiRo   uTvalavi   Setyobineba   sxvadasxva   wyaroebidan   – yofili   patimrebisgan,   patimrebis   naTesavebisgan,   advokatebisgan,   adamianis uflebaTa damkvirveblebisgan, adamianis uflebaTa   saerTaSoriso organizaciebisgan, diplomatebisgan, sasamarTlo   dokumentebis aslebidan – rom samarTaldamcavebi agrZeleben   rutinul darRvevas iuridiuli valdebulebisa, rom arc erTi   adamiani ar unda daeqvemdebaros wamebas an sastik, araadamianur   an damamcirebel mopyrobas.   ...   cixis pirobebi   miRebuli   informaciis   Tanaxmad,   winaswar   patimrobaSi   dakavebulTa yofnis pirobebi imdenad cudia, rom uTanabrdeba   sastik, araadamianur da damamcirebel mopyrobas. 1997 wels   uzbekeTis xelisuflebam aRiara, rom dakavebis pirobebi Sors   iyo gaero-s minimaluri standartebisgan patimarTa mopyrobis   Sesaxeb. saknebis gadatvirTuloba Cveulebrivi movlenaa, erT   sawolze sul mcire ori patimari modis, romelTac rigrigobiT   sZinavT.   arasaTanado   sanitaruli   pirobebi,   sakvebisa   da   minimaluri samedicino daxmarebis nakleboba zrdis daavadebaTa,   magaliTad, tuberkulozis, saSiSroebas. yofilma patimrebma   dakavebis saknebi daaxasiaTes, rogorc mxolod erTi metris   sigrZis miwisqveSa `xvrelebi~, sadac dasadgomi adgili mxolod   karebTan axlosaa. sakani simaRleSi mxolod 1,5 metria, ris   gamoc patimars moxrils da mjdomares Tu SeuZlia yofna. aseve,   saknebi savsea parazitebiT. rac Seexeba sikvdilmisjilTa   pirobebs, am Setyobinebebis Semowmeba rTulia, radgan uzbekeTis   xelisufleba uars ambobs damoukidebeli damkvirveblebis   daSvebaze.~   55. 2002 wlis 28 maisis wliur angariSSi “Amnesty International”-ma   uzbekeTis respublikasTan mimarTebaSi aRniSna:   `dausruleblad grZeldeboda Setyobinebebi samarTaldamcavebis   mier akrZaluli islamisturi opoziciuri partiebisa da   moZraobebis, rogoricaa `hizb-ut-tahriri~, mxardamWerTa mimarT   ukanono mopyrobisa da maTi wamebis Sesaxeb. aTasobiT morwmune   muslimi da akrZaluli saero opoziciuri partiebis – `erkisa~   da `birlikis~ – aTobiT wevri da mxardamWeri ixdis patimrobis   xangrZliv   sasjels   im   msjavrdebis   Sedegad,   romelic   ganxorcielda usamarTlod, ukanono partiis wevrobis, ukanono   religiuri literaturis gavrcelebisa da antisaxelmwifoebrivi   saqmianobis safuZvliT. aseve miRebuli iyo Setyobinebebi, rom   morwmune muslimi patimrebi calke dakavebis adgilebSi – cixis   banakebSi   – iqnen   moTavsebulni   gansakuTrebiT   sastiki,   araadamianuri da damamcirebeli mopyrobis mizniT. ramdenime   patimari, maT Soris adamianis uflebaTa cnobili damcveli,   gardaicvala dakavebaSi, savaraudod, wamebis Sedegad. sul cota   sasikvdilo ganaCeni iqna gamotanili, arsebuli informaciiT,   ukanono sasamarTlo procesebis Sedegad da aqedan oTxi   sasjeli mainc sisruleSi iqna moyvanili.   ...   noemberSi   muhamed   salihi   – akrZaluli   opoziciuri   demokratiuli partia `erkis~ gaZevebuli lideri – dakavebuli   iqna CexeTis policiis mier praRis aeroportSi, CexeTis   respublikaSi. igi dakavebaSi imyofeboda uzbekeTis mier   gagzavnili eqstradiciis moTxovnis ganxilvamde. dekemberSi igi   gaaTavisufles, ris Semdegac dabrunda norvegiaSi, sadac 1999   wels ltolvilis statusi miiRo, mas Semdeg, rac praRis   saqalaqo sasamarTlom uari Tqva uzbekeTis eqstradiciis   moTxovnis dakmayofilebaze.   seqtemberSi prezidentma karimovma sajarod ganacxada, rom   yovel weliwads 100 adamiani isjeboda sikvdiliT. oqtomberSi   sikvdiliT dasjadi danaSaulebis raodenoba oTxamde Semcirda.   Setyobinebebi wamebisa da ukanono mopyrobis Sesaxeb   ...   grZeldeboda   Setyobinebebi,   rom   dakavebis   adgilebSi,   gansakuTrebiT mkacri reJimis cixis banakebSi, morwmune muslim   patimrebs acalkevebdnen gansakuTrebiT sastiki, araadamianuri   da damamcirebeli mopyrobis mizniT ...   [2001 wlis] ivnisSi mTaSi mcxovrebi soflelebi, 73 eTnikuri   tajiki, damnaSaved cnes `imusTan~ TanamSromlobaSi, rodesac   isini uzbekeTSi SeiWrnen 2000 wlis agvistoSi; maT oTx   gancalkevebul daxurul sasamarTlo sxdomaze samidan Tvramet   wlamde vadiT Tavisuflebis aRkveTa miusajes. es moxda   miuxedavad imisa, rom mTavroba gaero-s wamebis sawinaaRmdego   komitets arwmunebda, rom igi zomebs iRebda soflelebis   evakuaciisaTvis, maTi cxovrebis pirobebis gaumjobesebis mizniT,   da rom am iZulebiT gadaadgilebuli soflelebis winaaRmdeg   sisxlis   gasamarTlebebi,   samarTlis   saqmeebi   ar   aRiZreboda.   da   jgufuri   sruliad   romlebic   erTdroulad   moulodnelad daiwyo maisis bolos taSkentSi, tardeboda   gancalkevebul sasamarTlo SenobebSi, romlebsac SeiaraRebuli   policia icavda. naTesavebs, romlebic sasamarTlo sxomebze   daswrebas cdilobdnen, Cveni informaciiT, aSinebdnen da   aiZulebdnen, daetovebinaT qalaqi.   mxolod erTma ucxoelma damkvirvebelma   – arasamTavrobo   organizacia “Human Rights Watch”-is warmomadgenelma – SeZlo erT   sasamarTlo sxdomaze daswreba. yvela sxvas, maT Soris ucxoel   diplomatebs, adamianis uflebaTa adgilobriv damkvirveblebs da   medias es ekrZaleboda.   “Human Rights Watch”-is damkvirveblis TqmiT, braldebis mxares ar   warmoudgenia raime arsebiTi mtkicebuleba, rac braldebulTa   brals daadasturebda. gasamarTlebamde yvela braldebuli   mowyvetili iyo gare samyaros; maT ar hqondaT saSualeba,   warmodgenili yofiliyvnen maT mier arCeuli advokatis mier.   Cveni informaciiT, sasamarTlo ganxilvisas braldebulebma ukan   waiRes TavianTi aRiarebiTi Cvenebebi da ganacxades, rom maT   awamebdnen   SeTiTxnili   braldebebis   aRiarebis   mizniT.   braldebulTa TqmiT, maT aiZulebdnen, daemaxsovrebinaT da   SemdgomSi firze Casawerad moeTxroT TavianTi aRiarebebi.   ramdenime mamakacma sasamarTlos aCvena niSnebi sxeulze, rac,   maTi TqmiT, wamebis Sedegi iyo. Tumca sasamarTlom yurad ar   iRo arc erTi aRniSnuli gancxadeba. ...~   samarTlebrivi safuZveli   I. konvenciis me-2 da me-3 muxlebis savaraudo darRveva   56. ganmcxadeblebi amtkiceben, rom uzbekeTis respublikaSi maTi   eqstradiciiT dairRva konvenciis me-2 da me-3 muxlebi,   romlebSic naTqvamia:   muxli 2   `1. yoveli adamianis sicocxlis ufleba kanoniT aris daculi.   aravis SeiZleba waerTvas sicocxle ganzrax. sicocxlis   warTmeva dasaSvebia mxolod sikvdilis sasjelis aRsrulebis   Sedegad, rac sasamarTlos ganaCeniT Seefarda mocemul pirs   iseTi   danaSaulis   CadenisaTvis,   romlisTvisac   kanoni   iTvaliswinebs am sasjels.   2. sicocxlis warTmeva ar CaiTvleba am muxlis sawinaaRmdegod   Cadenil qmedebad, Tu is Sedegad mohyva Zalis gamoyenebis   absolutur aucileblobas:   a) nebismieri   piris   dasacavad   aramarTlzomieri   Zaladobisagan;   b) kanonieri dakavebis an kanonierad dapatimrebuli piris   gaqcevis aRsakveTad;   c) kanonier RonisZiebaTa ganxorcielebisas ajanyebis an   amboxebis CasaxSobad.~   muxli 3   `aravin SeiZleba daeqvemdebaros wamebas an araadamianur an   Rirsebis Semlaxvel mopyrobas an sasjels.~   saqmis garemoebebis safuZvelze sasamarTlo pirvel rigSi   ganixilavs me-3 muxlTan dakavSirebul saCivars.   A.palatis ganCineba   57. palatam daadgina, rom faqtebis saboloo dadgena ver   moxerxda, vinaidan ganmcxadeblebs ar miecaT konvenciis me-3   muxlTan   dakavSirebiT   maTi   saCivris   mxardamWeri   mtkicebulebebis mopovebis mizniT damatebiTi informaciis   miRebis SesaZlebloba. palatam miiCnia, rom mis xelT arsebuli   mtkicebulebebi arasakmarisi iyo daskvnisTvis, rom adgili   hqonda aRniSnuli muxlis darRvevas (ix. palatis ganCinebis 74-e   da 77-e punqtebi).   B. mxareTa argumentebi   1. ganmcxadeblebi   58. ganmcxadeblebis warmomadgenelma advokatebma ganacxades, rom   ganmcxadebelTa eqstradiciis droisTvis arsebobda sakmarisi   safuZvlebi varaudisTvis, rom maTi dabruneba uzbekeTSi   gamoiwvevda maT daqvemdebarebas me-3 muxliT gaTvaliswinebuli   mopyrobisadmi. amasTan dakavSirebiT maT dagmes uzbekeTis   cixeebSi cudi pirobebis arseboba da wamebis gamoyenebis   praqtika.   59. TavianTi gancxadebebis mxardasaWerad advokatebma miuTiTes   adamianis uflebaTa `saerTaSoriso sagamoZiebo struqturebis~   angariSebze, romlebic gmoben politikuri disidentebis wamebis   da maTdami sxva ukanono mopyrobis praqtikas saxelmwifos   mxridan   da   uzbekeTis   reJimis   represiul   politikas   disidentebis mimarT.   60. advokatebi acxadeben, rom ganmcxadeblebma ar aRiares   TurqeTSi eqstradiciis samarTalwarmoebis dros maT mimarT   wayenebuli braldebebi da waradgines maTi argumentaciis   damamtkicebeli mtkicebulebebi. Sesabamisad, is faqti, rom   ganmcxadeblebma, romlebsac uari eTqvaT maT mier arCeuli   advokatis samarTlebriv daxmarebaze, srulad aRiares igive   braldebebi uzbekeTis xelisuflebis winaSe, miuTiTebs, rom   isini wamebisa da sxva ukanono mopyrobis gziT aiZules,   `eRiarebinaT~ danaSaulebi, romlebic ar CaudeniaT.   2. mTavroba   61. mTavroba acxadebs, rom eqstradiciis samarTalwarmoebisas me-   muxli mxolod maSin SeiZleba iqnes gamoyenebuli, rodesac   dadgenilia, rom eqstradiciis moTxovnis gamgzavn saxelmwifoSi   adgili eqneba akrZalul mopyrobas an dasjas da rodesac   Sesabamisi piri warmoadgens myar mtkicebulebas, rom arsebobs   mniSvnelovani safuZveli varaudisTvis, rom igi daeqvemdebareba   wamebas an ukanono mopyrobas.   62. mTavrobam SeniSna, rom ganmcxadeblebis eqstradicia moxda   mxolod mas Semdeg, rac uzbekeTis xelisuflebisgan miRebuli   iqna saTanado rwmunebebi. es rwmunebebi Seicavda valdebulebas,   ganmcxadeblebs ar SefardebodaT sikvdiliT dasja an isini ar   daqvemdebarebodnen wamebas an sxva ukanono mopyrobas an mTeli   maTi qonebis konfiskacias. uzbekeTis xelisuflebam warmoadgina   rwmunebebi, rom uzbekeTis respublika, romelic gaero-s wamebis   sawinaaRmdego   adasturebda   konvenciis   mis valdebulebas,   monawilea,   iRebda   da   kvlav   Seesrulebina   konvenciis   moTxovnebi rogorc TurqeTTan, ise mTel saerTaSoriso   sazogadoebasTan mimarTebaSi. garda amisa, adamianis uflebaTa   organizaciebis angariSebi ar Seicavda raime informacias,   romelic adasturebs me-3 muxlis darRvevas.   63. mTavrobam aRniSna, rom ganmcxadeblebs, romlebsac brali   edebodaT terorizmSi, uzbekeTis uzenaesma sasamarTlom miusaja   Sesabamisad oci da TerTmeti wliT Tavisuflebis aRkveTa, xolo   sasamarTlo sxdomas oTxmocamde adamiani eswreboda, maT Soris   TurqeTis   da   sxva   saelCoebis   da   “Helsinki   Watch”-is   warmomadgenlebi.   mTavrobam   damatebiT   aRniSna,   rom   ganmcxadeblebi uzbekeTis cixeSi moinaxula TurqeTis saelCos   orma warmomadgenelma, romelTac ganmcxadeblebma acnobes, rom   maT mimarT ukanono mopyroba ar yofila gamoyenebuli   sasamarTlomde an mis Semdeg.   64. mTavroba amtkicebs, rom me-3 muxli ar unda iqnes ise   ganmartebuli, TiTqos gadamcem saxelmwifos ganusazRvreli   valdebulebebi aqvs. saxelmwifos valdebuleba unda damTavrdes   maSin, rodesac eqstradirebuli piri cnobili iqneba damnaSaved   da   damaxinjebulad iqneba gagebuli, Tu vityviT, rom gadamcemma   saxelmwifom, eqstradiciis xelSekrulebis Sesabamisad   daiwyebs   sasjelis   moxdas.   me-3   muxlis   teqsti   eWvmitanilis gadacemis gziT, dauqvemdebara igi im mopyrobas an   dasjas, romelic mis mimarT ganxorcielda mimReb saxelmwifoSi   misi msjavrdebisa da sasjelis Sefardebis Semdeg. aseTi   gadawyvetileba daarRvevda saerTaSoriso xelSekrulebebiT   gaTvaliswinebul   uflebebs   da   winaaRmdegobaSi   movidoda   saerTaSoriso sasamarTlo procesebis normebTan, vinaidan   gamoiwvevda sasamarTlo gadawyvetilebis gamotanas im ucxo   saxelmwifoTa Sinaur saqmeebze, romlebic ar arian konvenciis   monawileebi. iqmneba safrTxe, rom amiT monawile saxelmwifos   miadgeba seriozuli ziani, vinaidan igi veRar SeZlebs   saerTaSoriso   terorizmisa   da   organizebuli   danaSaulis   winaaRmdeg brZolaSi TanamSromlobas.   3. sxva monawileebi   65. “Human Rights Watch”-ma da “AIRE Centre”-ma miuTiTes saqmisTvis   mniSvnelovan dros uzbekeTSi damoukidebeli muslimebis mimarT   ganxorcielebul represiebze. kerZod, maT ganacxades, rom   ganmcxadeblebis axlo naTesavebi daeqvemdebarnen wamebas, xolo   politpatimrebi gardaicvalnen uzbekeTis cixeebSi maTdami   ukanono   mopyrobis   Sedegad.   aseve,   uzbekeTSi   arsebuli   politikuri viTarebis da uSiSroebis Zalebze saTanado   sasamarTlo kontrolis ararsebobis gaTvaliswinebiT, uzbekeTis   mTavrobisgan miRebuli rwmunebebi ar warmoadgens sakmaris   garantias ganmcxadeblebisaTvis.   C.sasamarTlos Sefaseba   1. Sesabamisi principebi   66. monawile saxelmwifoebs ufleba aqvT, damkvidrebuli   saerTaSoriso samarTlis Tanaxmad da maTi saerTaSoriso-   saxelSekrulebo   valdebulebebis,   maT   Soris   konvenciis,   gaTvaliswinebiT gaakontrolon maT teritoriaze ucxoelTa   Sesvla, yofna da gaZeveba. politikuri TavSesafris ufleba ar   aris aRniSnuli arc konvenciaSi da arc mis oqmebSi (ix. 1991   wlis 30 oqtombris ganCineba saqmeze Vilvarajah and Others v. the United   Kingdom, Series A, #215, gv. 34, punqti 102).   67. sasamarTlos am damkvidrebuli praqtikis Tanaxmad, monawile   saxelmwifos mier eqstradiciam SeiZleba gamoiwvios me-3 muxlis   safuZvelze sakiTxis dayeneba da, Sesabamisad, am saxelmwifos   pasuxismgebloba konvenciis Sesabamisad, rodesac warmodgenilia   sakmarisi   safuZvlebi   varaudisTvis,   rom   eqstradiciis   SemTxvevaSi Sesabamis pirs mimRebi saxelmwifos teritoriaze   emuqreba me-3 muxliT akrZaluli mopyrobisadmi daqvemdebarebis   realuri   aucilebelia eqstradiciis momTxovn saxelmwifoSi arsebuli   pirobebis Sefaseba konvenciis me-3 muxliT dadgenil   safrTxe.   aseTi   pasuxismgeblobis   dasadgenad   standartebTan mimarTebaSi. Tumca sakiTxi ar exeba sasamarTlos   mier gadawyvetilebis gamotanas mimRebi saxelmwifos Sesaxeb an   misi pasuxismgeblobis Sesaxeb arc zogadi saerTaSoriso   samarTlis, arc konvenciis da arc sxva safuZvelze. rac Seexeba   konvenciis mixedviT arsebul an SesaZlo pasuxismgeblobas, es   aris is pasuxismgebloba, romelic monawile saxelmwifos   SeiZleba daekisros mis mier iseTi qmedebis ganxorcielebis   gamo, risi uSualo Sedegic iqneba piris daucvelad datoveba   akrZaluli ukanono mopyrobis winaSe (ix. 1989 wlis 7 ivlisis   ganCineba saqmeze Soering v. the United Kingdom, Series A, #161, gv. 35,   punqtebi 89-91).   68. Zneli dasajerebelia, rom `politikuri tradiciebis,   idealebis, Tavisuflebisa da samarTlis uzenaesobis saerTo   memkvidreobasTan~ – rasac konvenciis preambula miuTiTebs –   SesabamisobaSia is, rom monawile saxelmwifom winaswari   SecnobiT gadasces piri sxva saxelmwifos, rodesac arsebobs   sakmarisi safuZveli varaudisTvis, rom am pirs emuqreba wamebis   an araadamianuri an damamcirebeli mopyrobis an sasjelis   safrTxe (zemoaRniSnuli Soering-issaqme, gv. 35, punqti 88).   69. imis dadgenisas, warmodgenili iqna Tu ara sakmarisi   safuZveli varaudisTvis, rom me-3 muxliT akrZaluli mopyrobis   realuri safrTxe arsebobs, sasamarTlo aRniSnul sakiTxs   Seafasebs mis xelT arsebuli yvela masalis an, saWiroebis   SemTxvevaSi,   sakuTari   iniciativiT   mopovebuli   masalis   gaTvaliswinebiT.   vinaidan   monawile   saxelmwifos   pasuxismgebloba me-3 muxlis safuZvelze ganisazRvreba iseTi   qmedebiT, romelic pirs daucvels tovebs ukanono mopyrobis   safrTxis winaSe, pirvel rigSi unda Sefasdes safrTxis   arseboba im faqtebis mixedviT, romlebic cnobili iyo an   cnobili   unda   yofiliyo   monawile   saxelmwifosTvis   eqstradiciis momentisTvis; Tumca sasamarTlos ar ekrZaleba   gaiTvaliswinos is informaciac, romelic cnobili gaxda   eqstradiciis Semdegac. amas SeiZleba mniSvneloba hqondes im   Sefasebis dadasturebis an uaryofisTvis, romelic monawile   saxelmwifom gaakeTa ganmcxadeblebis safuZvlian SiSTan da sxva   sakiTxebTan mimarTebaSi (ix. 1991 wlis 20 martis ganCineba   saqmeze Cruz Varas and Others v. Sweden, Series A, # 201, gv. 29-30,   punqtebi 75-76, da zemoaRniSnuli saqme Vilvarajah and Others, gv. 36,   punqti 107).   magram Tu sasamarTlos mier saqmis ganxilvis momentisTvis   ganmcxadebeli ar aris eqstradirebuli an deportirebuli, maSin   saqmisTvis mniSvnelovani dro aris sasamarTloSi saqmis   ganxilvis dro (ix. 1996 wlis 15 noembris ganCineba saqmeze Chahal   v. the United Kingdom, angariSi 1996-V, punqtebi 85-86).   aseTi viTareba, rogorc wesi, warmoiSveba maSin, rodesac   deportacia an eqstradicia SeCerebulia sasamarTlos mier   sasamarTlos reglamentis 39-e muxlis Sesabamisad gacemuli   droebiTi RonisZiebis Sesaxeb brZanebis Sedegad. xSirad aseTi   brZaneba niSnavs imas, rom sasamarTlos jer kidev ar moupovebia   yvela Sesabamisi mtkicebuleba, rac mas aucileblad miaCnia   mimReb qveyanaSi me-3 muxliT akrZaluli mopyrobis realuri   safrTxis Sesafaseblad.   70. garda amisa, ukanono mopyroba sisastikis garkveul minimalur   dones unda akmayofilebdes imisaTvis, rom moeqces me-3 muxlis   moqmedebis   sferoSi.   am   minimaluri   donis   gansazRvra,   konkretuli saqmis garemobebis mixedviT, SefasebiTia; es   damokidebulia saqmis yvela garemoebaze, rogoricaa mopyrobis   an sasjelis xasiaTi da konteqsti, ganxorcielebis meTodi,   xangrZlivoba   da   fizikuri   da   fsiqikuri   Sedegebi   (ix.   zemoxsenebuli saqmeVilvarajah and Others, gv. 36, punqti 107).   ukanono mopyrobis Sesaxeb gancxadeba dasabuTebuli unda iyos   Sesabamisi mtkicebulebiT (ix., mutatis mutandis, 1993 wlis 22   seqtembris ganCineba saqmeze Klaas v. Germany, Series A, # 269, gv. 17-   18, punqti 30).   2. zemoxsenebuli principebis gamoyeneba mocemul saqmeSi   71. me-3 muxlTan mimarTebaSi dasmul sakiTxTan dakavSirebiT   unda dadgindes, rom eqstradirebis momentisTvis arsebobda   realuri   safrTxe,   rom   ganmcxadeblebi   uzbekeTSi   daeqvemdebarebodnen me-3 muxliT akrZalul mopyrobas.   72.   sasamarTlo   mxedvelobaSi   iRebs   ganmcxadebelTa   warmomadgenlebis miniSnebas adamianis uflebaTa saerTaSoriso   organizaciebis angariSebSi miTiTebul informaciaze, romelSic   isini gmoben politikuri disidentebis wamebis da maTdami sxva   ukanono mopyrobis praqtikas saxelmwifos mxridan da uzbekeTis   reJimis represiul politikas aseTi disidentebis mimarT.   sasamarTlo mxedvelobaSi iRebs “Amnesty International”-is mier 2001   wlis   grZeldeboda Setyobinebebi samarTaldamcavebis mier akrZaluli   islamisturi opoziciuri partiebisa da moZraobebis ...   angariSSi   gakeTebul   gancxadebas:   `dausruleblad   mxardamWerTa mimarT ukanono mopyrobis da maTi wamebis Sesaxeb~   (ix. punqti 55 zemoT).   73. magram, miuxedavad imisa, rom es dakvirvebebi aRwers zogad   situacias uzbekeTSi, isini ver adasturebs ganmcxadeblebis mier   mocemul saqmeSi wamoyenebul varaudebs da saWiroebs damatebiT   dadasturebas sxva mtkicebulebebiT.   74. ganmcxadeblebis eqstradicia uzbekeTSi moxda 1999 wlis 27   marts, miuxedavad sasamarTlos mier reglamentis 39-e muxlis   Sesabamisad miTiTebuli droebiTi RonisZiebisa (ix. punqtebi 24-27   zemoT). amitom es aris is TariRi, romlis droisTvisac unda   Sefasdes uzbekeTSi ganmcxadeblebis mimarT me-3 muxliT   akrZaluli   ukanono   mopyrobis   ganxorcielebis   realuri   safrTxis arseboba.   75. reglamentis 39-e muxlis gamoyenebiT sasamarTlom miuTiTa,   rom mas, im droisTvis mis xelT arsebuli informaciaze   dayrdnobiT, ar SeeZlo mieRo saboloo gadawyvetileba realuri   safrTxis arsebobis Sesaxeb. TurqeTs rom Seesrulebina   reglamentis 39-e muxlis Sesabamisad dadgenili droebiTi   RonisZieba, maSin Sesabamisi TariRi iqneboda sasamarTlos mier   mis xelT arsebuli informaciis safuZvelze saqmis ganxilvis   TariRi (ix. punqti 69 zemoT da zemoaRniSnuli Chahal-is saqme,   punqtebi 85-86). TurqeTis mier sasamarTlos mier miTiTebuli   droebiTi   RonisZiebis   Seusruleblobam   xeli   SeuSala   sasamarTlos normaluri proceduris ganxorcielebaSi. Tumca   sasamarTlos ar SeuZlia imsjelos, ra iqneboda saqmis Sedegi,   TurqeTs   rom   Seesrulebina   misi   moTxovna   eqstradiciis   SeCerebis Taobaze. amitom sasamarTlo imsjelebs TurqeTis   pasuxismgeblobaze me-3 muxlis safuZvelze, im viTarebis   gaTvaliswinebiT, rac arsebobda 1999 wlis 27 martisTvis.   76. sasamarTlo aRniSnavs mTavrobis mtkicebas imis Taobaze, rom   ganmcxadeblebis eqstradicia moxda mas Semdeg, rac uzbekeTis   mTavrobisgan miRebuli iqna rwmunebebi. am dokumentis teqstis   mixedviT, is rwmuneba, rom `ganmcxadeblebis qoneba ar   daeqvemdebareba   konfiskacias   da   ganmcxadeblebi   ar   daeqvemdebarebian wamebas an sikvdiliT dasjas~ gakeTebuli iyo   uzbekeTis respublikis prokuroris mier, romelic damatebiT   acxadebda: `uzbekeTis respublika monawilea gaero-s wamebis   sawinaaRmdego konvenciisa; is iRebs da kvlav adasturebs   valdebulebas, Seasrulos aRniSnuli konvenciis moTxovnebi   rogorc   TurqeTTan,   ise   mTel   saerTaSoriso   sazogadoebriobasTan mimarTebaSi.~ mTavrobam aseve warmoadgina   samedicino daskvnebi, romlebic Sedgenili iyo uzbekeTis im   cixeebis eqimebis mier, romlebSic sasjels ixdian batoni   mamatkulovi da batoni askarovi (ix. punqtebi 28 da 34 zemoT).   77. mis winaSe arsebuli masalebis safuZvelze sasamarTlos ar   SeuZlia daaskvnas, rom zemoxsenebuli TariRisTvis arsebobda   arsebiTi safuZveli varaudisTvis, rom arsebobda realuri   safrTxe, rom ganmcxadeblebi daeqvemdebarebodnen me-3 muxliT   akrZalul mopyrobas. TurqeTis mier sasamarTlos reglamentis   39-e muxliT gaTvaliswinebuli miTiTebis Seusrulebloba, ris   gamoc sasamarTlos xeli SeeSala realuri safrTxis SefasebaSi   ise, rogorc is Tvlida saWirod saqmis garemoebebidan   gamomdinare, ganxiluli iqneba qvemoT, 34-e muxlis safuZvelze.   Sesabamisad, ver dgindeba konvenciis me-3 muxlis darRveva.   78. ganixila ra ganmcxadebelTa mier me-3 muxlis safuZvelze   dayenebuli sakiTxebi (ix. punqtebi 71-77 zemoT), sasamarTlos   miaCnia, rom saWiro ar aris maTi calke ganxilva me-2 muxlis   mixedviT.   II. konvenciis me-6 muxlis savaraudo darRveva   79.   ganmcxadeblebi   Ciodnen   TurqeTSi   eqstradiciis   samarTalwarmoebis da uzbekeTSi sisxlis samarTalwarmoebis   usamarTlobis Sesaxeb. isini miuTiTebdnen konvenciis me-6 muxlis   pirvel punqts, romlis Sesabamisi nawilis Tanaxmad:   `1. ... wardgenili sisxlissamarTlebrivi nebismieri braldebis   safuZvlianobis gamorkvevisas yvelas aqvs ... misi saqmis   samarTliani ... ganxilvis ufleba kanonis safuZvelze Seqmnili   damoukidebeli da miukerZoebeli sasamarTlos mier.~   A.palatis ganCineba   80. palatam daadgina, rom me-6 muxlis pirveli punqti ar   gamoiyeneboda   TurqeTSi   gamarTuli   eqstradiciis   samarTalwarmoebis mimarT (ix. palatis ganCinebis punqtebi 80-81).   rac Seexeba sisxlis samarTalwarmoebas uzbekeTSi, palatam   daadgina, rom mis winaSe warmodgenili mtkicebulebebiT ar   mtkicdeboda, rom ganmcxadeblebs uari uTxres samarTlian   sasamarTloze da rom am sakiTxTan mimarTebaSi me-6 muxlis   pirveli punqtis safuZvelze raime sxva calke sakiTxi ar   warmoiSveboda (ix. palatis ganCinebis punqti 87).   B.eqstradiciis samarTalwarmoeba TurqeTSi   81. ganmcxadeblebi acxadeben, rom maT ar hqoniaT samarTliani   ganxilva sisxlis samarTlis sasamarTloSi, romelmac maTi   eqstradiciis moTxovnis Sesaxeb gadawyvetileba gamoitana,   vinaidan maT ar hqondaT saqmis yvela masalis gacnobis   SesaZlebloba   da   SesaZlebloba,   waredginaT   sakuTari   argumentacia maTTvis bralad Seracxuli danaSaulebis xasiaTis   Sesaxeb.   82. sasamarTlo ganmeorebiT acxadebs, rom ucxoelTa qveyanaSi   Sesvlis, darCenis da qveynidan maTi deportaciis Sesaxeb   gadawyvetilebebi ar exeba samoqalaqo uflebaTa da movaleobaTa   gansazRvras an nebismieri wardgenili sisxlissamarTlebrivi   braldebis safuZvlianobis gamorkvevas, rogorc es aRniSnulia   konvenciis me-6 muxlis pirvel punqtSi (ix. Maaouia v. France [GC],   #. 39652/98, punqti 40, ECHR 2000-X; Penafiel Salgado v. Spain (dec.), #   65964/01, 2002 wlis 16 aprili; Sardinas Albo v. Italy (dec.), # 56271/00,   wlis 8 ianvari).   83. Sesabamisad, me-6 muxlis pirveli punqti am SemTxvevaSi ar   gamoiyeneba.   C.sisxlis samarTalwarmoeba uzbekeTSi   84. ganmcxadeblebi acxadeben, rom maT ar hqondaT samarTliani   sasamarTlos SesaZlebloba sakuTari warmoSobis qveyanaSi da   maT emuqrebodaT sikvdiliT dasjis realuri safrTxe. amasTan   dakavSirebiT isini amtkiceben, rom uzbekeTis sasamarTlo   xelisufleba   ar   aris   damoukidebeli   aRmasrulebeli   xelisuflebisgan.   85. ganmcxadebelTa warmomadgenlebis TqmiT, ganmcxadeblebi   mowyvetili iyvnen gare samyaros maTi sasamarTlo ganxilvebis   dawyebamde   da   ar   miecaT   SesaZlebloba,   warmodgenilni   yofiliyvnen maT mier arCeuli advokatis mier. maTi TqmiT,   ZiriTadi punqtebi, romlebic gamamtyunebeli ganaCenis gamotanas   daedo safuZvlad, miRebuli iqna wamebis meSveobiT.   86. mTavroba ambobs, rom ganmcxadeblebis eqstradiciis gamo   saxelmwifos ver daekisreba pasuxismgebloba konvenciis me-6   muxlis pirveli punqtis safuZvelze.   87. ori sxva mxare, “Human Rights Watch” da “AIRE Centre”, acxadebs,   rom ganmcxadeblebi mowyvetilni iyvnen gare samyaros maTi   sasamarTlo ganxilvis dawyebamde da rom, vinaidan maT dacvas   axorcielebdnen gamoZiebis xelmZRvaneli prokuroris mier   daniSnuli advokatebi, ganmcxadeblebs ar miecaT SesaZlebloba,   warmodgenilni yofiliyvnen maT mier arCeuli advokatebiT.   88.   sasamarTlo   aRniSnavs,   rom   zemoxsenebul   Soeing-is   gadawyvetilebaSi (punqti 45 zemoT) sasamarTlom ganacxada:   `sisxlis   samarTalwarmoebaSi   samarTliani   sasamarTlos   uflebas, rogorc is asaxulia me-6 muxlSi, gansakuTrebuli   adgili uWiravs demokratiul sazogadoebaSi. sasamarTlo ar   gamoricxavs, rom gamonaklis SemTxvevaSi marTalac SeiZleba   eqstradiciis gadawyvetileba moeqces me-6 muxlis moqmedebis   sferoSi iseT garemoebebSi, rodesac devnil pirs aSkarad uari   uTxres samarTlian sasamarTloze an mas aseTi uaris safrTxe   emuqreba...~   89. sasamarTlo aRniSnavs, rom mocemul saqmeSi ganmcxadeblebi   uzbekeTis xelisuflebas gadaecnen 1999 wlis 27 marts. 1999 wlis   ivniss uzbekeTis respublikis uzenaesma sasamarTlom batoni   mamatkulovi da batoni askarovi damnaSaveebad cno sxvadasxva   danaSaulebSi da miusaja maT Sesabamisad oci wliT da   TerTmeti wliT Tavisuflebis aRkveTa (ix. punqti 32 zemoT).   90. sasamarTlos miaCnia, rom iseve, rogorc me-2 da me-3 muxlebiT   akrZaluli   mopyrobis   safrTxe,   daniSnulebis   qveyanaSi   marTlmsajulebaze aSkara uaris safrTxe unda Sefasdes im   faqtebiT, romlebic monawile saxelmwifosTvis cnobili iyo an   cnobili   eqstradiciis   unda   yofiliyo   mis   rodesac   mier   Sesabamisi   eqstradicia   pirebis   Cerdeba   momentisTvis.   sasamarTlos miTiTebis safuZvelze reglamentis 39-e muxlis   Sesabamisad, marTlmsajulebaze aSkara uari unda Sefasdes aseve   sasamarTlos mier saqmis ganxilvis momentisTvis sasamarTlos   xelT arsebuli informaciis safuZvelze (ix., mutatis mutandis,   punqtebi 75-77 zemoT).   91. ganmcxadeblebi gadaecnen uzbekeTs 1999 wlis 27 marts. Tumca,   arsebuli informaciis gaTvaliswinebiT, SesaZloa im droisTvis   yofiliyo mizezebi varaudisTvis, rom isini ar miiRebdnen   samarTlian   sasamarTlos   daniSnulebis   qveyanaSi,   magram   warmodgenili ar aris sakmarisi mtkicebuleba imis misaCnevad,   rom garkveuli SesaZlo darRvevebi sasamarTlo ganxilvisas   SeiZleba CaTvliliyo aSkara uarad marTlmsajulebaze, im   gagebiT, rogorc es mocemulia Soering-is ganCinebis 113-e punqtSi.   TurqeTis   mier   sasamarTlos   reglamentis   39-e   muxliT   gaTvaliswinebuli   miTiTebis   Seusrulebloba,   ris   gamoc   sasamarTlos xeli SeeSala realuri safrTxis SefasebaSi ise,   rogorc is Tvlida saWirod saqmis garemoebebidan gamomdinare,   ganxiluli iqneba qvemoT, 34-e muxlis safuZvelze.   Sesabamisad, ar dgindeba me-6 muxlis pirveli punqtis darRveva.   III. konvenciis 34-e muxlis savaraudo darRveva   92. ganmcxadebelTa warmomadgenlebi amtkiceben, rom batoni   mamatkulovis da batoni askarovis eqstradirebiT, sasamarTlos   mier   sasamarTlos   reglamentis   39-e   muxlis   safuZvelze   gakeTebuli miTiTebis sawinaaRmdegod, TurqeTma ar Seasrula   masze konvenciis 34-e muxliT dakisrebuli valdebulebebi.   konvenciis 34-e muxlis Tanaxmad:   `sasamarTlos SeuZlia miiRos ganacxadebi nebismieri fizikuri   piris,   arasamTavrobo   organizaciis   an   calkeul   pirTa   jgufisagan, romlebic amtkiceben, rom isini arian erT-erTi   maRali xelSemkvreli mxaris mier konvenciiT an misi oqmebiT   gaTvaliswinebuli uflebebis darRvevis msxverplni. maRali   xelSemkvreli mxareebi kisruloben valdebulebas, arafriT   SeuSalon xeli am uflebis efeqtian ganxorcielebas.~   sasamarTlos reglamentis 39-e muxli adgens:   `1. palatas an, sadac es Sesaferisia, mis Tavmjdomares, SeuZlia   mxaris an nebismieri Sesabamisi piris moTxovniT an sakuTari   iniciativiT miuTiTos mxareebs nebismieri droebiTi RonisZieba,   romlis gamoyenebasac igi gadawyvets mxareTa interesebidan   gamomdinare an samarTalwarmoebis jerovnad ganxorcielebis   mizniT.   2. am RonisZiebis Sesaxeb unda ecnobos ministrTa komitets.   3. palatas SeuZlia mosTxovos mxareebs informacia nebismier   sakiTxTan dakavSirebiT, romelic exeba im droebiTi RonisZiebis   ganxorcielebas,   gacemuli.~   romelze   miTiTebac   palatis   mier   iqna   A. palatis ganCineba   93. Tavis 2003 wlis 6 Tebervlis ganCinebaSi palatam ganacxada:   `110. ... konvenciis monawile nebismieri saxelmwifo, romelsac   mieTiTa droebiTi RonisZiebis Sesaxeb savaraudo darRveviT   dazaralebulisTvis gamousworebeli zianis miyenebis Tavidan   acilebis mizniT, valdebulia, Seasrulos es RonisZiebebi da   Tavi Seikavos nebismieri moqmedebis an umoqmedobisgan, romelic   Zirs uTxris saboloo ganCinebis avtoritetsa da efeqtianobas.   111. aqedan gamomdinare, sasamarTlos reglamentis 39-e muxlis   safuZvelze   RonisZiebebis   sasamarTlos   SeusruleblobiT   mier   miTiTebuli   TurqeTma daarRvia   droebiTi   masze   konvenciis 34-e muxliT dakisrebuli valdebulebebi.~   B. mxareTa gancxadebebi   1. ganmcxadeblebi   94. ganmcxadebelTa warmomadgenlebma aRniSnes, rom, miuxedavad   maTi mimarTvebisa xelisuflebis organoebisadmi, ar miecaT maTi   dacvis qveS myof pirebTan dakavSirebis SesaZlebloba am   ukanasknelTa eqstradiciis Semdeg. garda amisa, ganmcxadeblebs   ar miecaT sakiTxebis damatebiTi gamokvlevis SesaZlebloba me-3   muxlTan   dakavSirebiT   maTi   gancxadebebis   mxardamWer   mtkicebulebaTa mopovebis mizniT. amgvarad, ganmcxadeblebis   eqstradiciiT realurad SeeSala xeli sasamarTlosTvis maTi   argumentaciis wardgenas.   2. mTavroba   95. mTavrobam aRniSna, rom konvenciis 34-e muxlis safuZvelze   sxva calke sakiTxi ar warmoiSoboda, vinaidan 34-e muxlis   safuZvelze dayenebuli saCivari igive iyo, rac ganmcxadeblebma   me-3 muxlis safuZvliT daayenes, rasac mTavroba dausabuTeblad   miiCnevs.   96. rac Seexeba sasamarTlos mier sasamarTlos reglamentis 39-e   muxlis Sesabamisad miTiTebul droebiT RonisZiebas, mTavroba   miuTiTebs zemoxsenebul kruz varasisa da sxvebis saqmeze   gamotanil ganCinebaze da amtkicebs, rom monawile saxelmwifo   ar aris valdebuli, Seasrulos aseTi miTiTebebi.   97. mTavrobis mtkicebiT, mocemul saqmeSi, droebiTi RonisZiebis   miTiTebis Sesaxeb werilis teqstidan gamomdinare, aRniSnuli   RonisZieba savaldebulo xasiaTs ar atarebda. saerTaSoriso   sasamarTloebis   ganisazRvreba   moqmedebis   saerTaSoriso   uflebamosilebis   farglebi   Tu   xelSekrulebebiT.   xelSekruleba maT ar aniWebs droebiTi RonisZiebis gamoyenebis   Sesaxeb savaldebulo brZanebis gacemis uflebas, maSin maT aseTi   ufleba ar gaaCniaT.   3. sxva mxareebi   98. iuristTa saerTaSoriso komisiam aRniSna, rom saerTaSoriso   samarTlis zogadi principebis, saerTaSoriso saxelSekrulebo   samarTlis   gaTvaliswinebiT,   da   saerTaSoriso   sasamarTlos   CveulebiTi   reglamentis   samarTlis   39-e muxlis   Sesabamisad miTiTebuli droebiTi RonisZieba savaldebuloa   Sesabamisi saxelmwifosTvis.   C. sasamarTlos Sefaseba   99. is faqti, rom mopasuxe mTavrobam ar Seasrula sasamarTlos   mier   sasamarTlos   reglamentis   39-e   muxlis   Sesabamisad   miTiTebuli droebiTi RonisZieba, warmoSobs sakiTxs – daarRvia   Tu ara mopasuxe mTavrobam masze konvenciis 34-e muxliT   dakisrebuli valdebuleba, rac gamoixateba individualuri   ganacxadis uflebis ganxorcielebisTvis xelis arSeSlaSi.   1. zogadi mosazrebebi   (a) individualuri ganacxadis uflebis ganxorcieleba   100. sasamarTlom adre ukve ganacxada, rom individualuri   ganacxadis uflebis Sesaxeb debuleba (konvenciis 34-e muxli, me-   oqmiT cvlilebebis Setanamde 25-e muxli) erT-erTi ZiriTadi   garantiaa adamianis uflebaTa dacvis konvenciuri sistemis   efeqtianobisa. aseTi arsebiTi debulebis interpretaciisas   sasamarTlom mxedvelobaSi unda miiRos konvenciis, rogorc   adamianis uflebaTa da ZiriTad TavisuflebaTa koleqtiuri   ganxorcielebis xelSekrulebis, specialuri xasiaTi. klasikuri   saxis saerTaSoriso xelSekrulebebisgan gansxvavebiT, konvencia   moicavs ufro mets, vidre xelSemkvrel mxareTa Soris ubralod   urTierTSeTanxmebas.   valdebulebaTa qsels, obieqtur valdebulebebs, romlebic,   preambulis sityvebis Tanaxmad, efuZneba `koleqtiur   igi   qmnis   erTobliv,   ormxriv   ganxorcielebas~ (ix., mutatis mutandis, Loizidou v. Turkey (winaswari   sawinaaRmdego argumentacia), 1995 wlis 23 marti, Series A, # 310,   punqti 70).   101. konvenciis, rogorc individualuri adamianebis dacvis   dokumentis, obieqti da mizani moiTxovs, rom misi debulebebi   ganmartebuli   da   gamoyenebuli   iqnes   ise,   rom   masSi   gaTvaliswinebuli dacvis meqanizmebi iyos praqtikuli da   qmediTi, rogorc individualuri ganacxadebis sistemis nawili.   amasTan,   Tavisuflebebis nebismieri interpretacia SesabamisobaSi unda   iyos `konvenciis, rogorc demokratiuli sazogadoebis   konvenciiT   garantirebuli   uflebebisa   da   idealebisa da Rirebulebebis uzrunvelmyofi da xelSemwyobi   dokumentis, zogad suliskveTebasTan~ (ix. zemoxsenebuli Soering-   is saqme, punqti 87 da, mutatis mutandis, Klass and Others v. Germany, 1978   wlis 6 seqtembris ganCineba, Series A, # 28, gv. 18, punqti 34).   102. valdebuleba, arafriT iqnes xelyofili individualuri   ganacxadis uflebis efeqtiani ganxorcieleba, gamoricxavs   nebismier xelyofas piris uflebisa, efeqtianad warmoadginos   Tavisi   ganacxadi   da   misdios   mas   sasamarTlos   winaSe   samarTalwarmoebisas. am sakiTxze sasamarTlos sxva adreul   gadawyvetilebebSic   umsjelia.   uflebis   gansakuTrebiT   potenciur   Tavisuflad   34-e   muxliT   sistemis   danergili   efeqtiani   individualuri   moqmedebisTvis   ganmcxadeblebs   sasamarTlosTan   ganacxadis   mniSvnelovania,   ganmcxadeblebs   dakavSireba   rom   SeeZloT   an   xelisuflebis   organoebis mxridan yovelgvari zewolis gareSe, rac SeiZleba   gulisxmobdes ganacxadis ukan gamotanas an mis Secvlas.   rogorc sasamarTlom Tavis adrindel ganCinebebSi aRniSna,   `zewola~ gulisxmobs ara marto pirdapir iZulebas da daSinebis   aSkara   ganmcxadeblebis,   qmedebebs   maTi   ganmcxadeblebis   ojaxis wevrebis   an   potenciuri   iuridiuli   an   warmomadgenlebis mimarT, aramed sxva arasaTanado arapirdapir   qmedebebs an kontaqtebsac, romlebic mimarTulia iqiTken, rom   ganmcxadebeli gadaarwmunon an gadaafiqrebinon mas konvenciiT   gaTvaliswinebuli   saSualebebis   gamoyeneba   (ix.,   sxva   avtoritetul wyaroebs Soris, 1998 wlis 23 seqtembris ganCineba   saqmeze Petra v. Romania, Reports 1998-VII, punqti 43; 1998 wlis 25   maisis ganCineba saqmeze Kurt v. Turkey, Reports 1998-III, gv. 1192, punqti   159; 1996 wlis 18 dekembris ganCineba saqmeze Aksoy v. Turkey, Reports   1996-VI, gv. 2288, punqti 105; 1996 wlis 16 seqtembris ganCineba   saqmeze Akdivar and Others v. Turkey, Reports 1996-IV, gv. 1219, punqti 105).   am miznebis gaTvaliswinebiT, sasamarTlo askvnis, rom 34-e   muxliT   dadgenili   valdebuleba   konkretulad   moiTxovs   xelSemkvreli saxelmwifosgan, rom man Tavi Seikavos ara marto   ganmcxadeblebze zewolisgan, aramed nebismieri moqmedebis an   umoqmedobisgan,   romelic,   ganacxadis   sagnobrivi   arsis   ganadgurebiT an SecvliT, azrs daukargavs an sxvagvarad   SeuSlis sasamarTlos mis mier am ganacxadis normaluri   proceduruli wesebiT ganxilvaSi.   (b) droebiTi RonisZiebebis miTiTeba konvenciuri sistemis   mixedviT   103. sasamarTlos reglamentis 39-e muxli uflebas aZlevs   palatas an, sadac es Sesaferisia, mis Tavmjdomares, miuTiTos   droebiTi RonisZiebebi. 39-e muxlis gamoyenebis safuZvlebi ar   aris   gansazRvruli   sasamarTlos   reglamentSi,   magram   dadgenilia sasamarTlos praqtikiT. iseve, rogorc adamianis   uflebaTa evropuli komisiis praqtikis SemTxvevaSi konvenciis   #11 oqmis ZalaSi Sesvlamde 1998 wels, sasamarTlo 39-e muxls   mxolod SezRudul garemoebebSi iyenebs.   104. droebiTi RonisZiebebis miTiTeba mxolod SezRudul   sferoSi xdeba. Tumca sasamarTlo xSirad iRebs Suamdgomlobebs   droebiTi RonisZiebebis gamoyenebis Taobaze, is praqtikaSi 39-e   muxls iyenebs mxolod im SemTxvevaSi, rodesac arsebobs   gamousworebeli   zianis   dadgomis   gardauvali   safrTxe.   konvenciaSi ar moipoveba 39-e muxlis gamoyenebis sferos   ganmsazRvreli konkretuli norma, magram Suamdgomlobebi misi   gamoyenebis Sesaxeb, rogorc wesi, exeba sicocxlis uflebas   (muxli 2), adamianis uflebas, ar daeqvemdebaros wamebas an   araadamianur mopyrobas (muxli 3), gamonaklis SemTxvevebSi   uflebas piradi da ojaxuri cxovrebis pativiscemaze da   konvenciiT garantirebul sxva uflebebs. im saqmeTa udidesi   umravlesoba,   RonisZiebebi,   romlebSic   exeba   miTiTebuli   deportaciis   iqna   droebiTi   eqstradiciis   an   samarTalwarmoebas.   105.   mTavrobas,   umetes   SemTxvevaSi   Tumca sasamarTlos   RonisZiebebi   mieTiTeba   uSlis   mopasuxe   xels,   araferi   RonisZiebebi miuTiTos ganmcxadeblebsac (ix., sxva avtoritetul   wyaroebs Soris, Ilaşcu and Others v. Moldova and Russia [GC], ganacxadi   # 48787/99, punqti 11, gamoqveyndeba ECHR 2004-Si). iSviaTia,   rodesac saxelmwifoebi ar asruleben maTTvis miTiTebul   droebiT RonisZiebebs.   106. adamianis uflebaTa evropuli komisiis reglamentis 36-e   muxli, romelic ZalaSi Sevida 1974 wlis 13 dekembers, adgenda:   `komisias, xolo rodesac misi sxdomebi ar tardeba   – Tavmjdomares, ufleba aqvs, mxareebs miuTiTos nebismieri   droebiTi   interesebidan   RonisZieba,   gamomdinare   romelic   an   sasurvelia   winaSe   mxareTa   warmoebis   komisiis   jerovnad CatarebisaTvis.~   droebiTi RonisZiebebis sakiTxis maregulirebel debulebaTa   ZalaSi Sesvlamdec ki komisia sTxovda xolme mopasuxe   mTavrobas, SeeCerebina iseTi RonisZiebebis aRsruleba, romelTa   ganxorcielebis SemTxvevaSi azri daekargeboda komisiis winaSe   ganacxadis ganxilvas. komisiam es praqtika sakmaod adreul   etapze   Camoayaliba   da   ZiriTadad   mas   eqstradiciis   da   deportaciis SemTxvevebis mimarT iyenebda, xolo Sesabamisi   saxelmwifoebi Zalian karg TanamSromlobas aCvenebdnen (ix., sxva   magaliTebs Soris, Greece v. the United Kingdom, ganacxadi # 176/56; X.   v. Federal Republic of Germany, ganacxadi # 2396/65; Denmark, Norway,   Sweden and the Netherlands v. Greece, ganacxadebi ## 3321/67, 3322/67,   3323/67 da 3344/67; Denmark, Norway and the Netherlands v. Greece,   ganacxadi # 4448/70; E. R. v. Federal Republic of Germany, ganacxadi #   5207/71).   saqmeSi Brückmann v. Federal Republic of Germany (ganacxadi # 6242/73)   mopasuxe saxelmwifom TviT sakuTari Sidasaxelmwifoebrivi   RonisZieba SeaCera komisiis mier saqmis ganxilvis dasrulebamde.   107. sasamarTlos adre moqmedi reglamentis, romelic ZalaSi   Sevida 1983 wlis 1 ianvars, 36-e muxlSi naTqvami iyo:   `1. palatis Seqmnamde sasamarTlos Tavmjdomares SeuZlia,   mxaris, komisiis, ganmcxadeblis an sxva Sesabamisi piris   SuamdgomlobiT an sakuTari iniciativiT, miuTiTos nebismier   mxares da, sadac es Sesaferisia, ganmcxadebels, nebismieri   droebiTi RonisZieba, romelsac igi sasurvelad CaTvlis. aseTive   uflebamosileba aqvs palatas misi Seqmnis Semdeg an, Tu palatis   sxdomebi ar tardeba, mis Tavmjdomares.   ...~   droebiTi RonisZiebebis miTiTebasTan dakavSirebuli yvelaze   aRsaniSnavi saqme, romelic wina sasamarTlos mier iyo   ganxiluli, aris zemoxsenebuli soeringis saqme, romelSic   sasamarTlom Tavisi reglamentis 36-e muxlis safuZvelze   miuTiTa britaneTis mTavrobas, rom arasasurveli iqneboda, Tu   britaneTis mTavroba gadascemda ganmcxadebels SeerTebuli   Statebis   xelSi   strasburgSi   warmoebis   dasrulebamde.   konvenciis moTxovnebisa da sasamarTlos gadawyvetilebis   Sesrulebis mizniT britaneTis mTavroba iZulebuli iyo,   daerRvia mis mier SeerTebuli Statebis mimarT nakisri   valdebuleba (punqtebi 31 da 111). amgvarad, am SemTxvevaSi   ganCinebiT   valdebulebebsa   xelSekrulebiT   konfliqti   monawile   mesame saxelmwifosadmi   nakisr valdebulebebs   saxelmwifos   konvenciur   eqstradiciis   da   Soris   pirvelis   sasargeblod gadawyda.   2. SeuSala Tu ara ganmcxadeblebis eqstradiciam xeli   ganacxadis Setanis uflebis ganxorcielebas?   108. winamdebare saqmis msgavs saqmeebSi, rodesac damajereblad   mtkicdeba, rom arsebobs safrTxe, rom ganmcxadeblis mier   konvenciiT gaTvaliswinebuli romelime ZiriTadi uflebis   ganxorcielebas miadgeba gamousworebeli ziani, droebiTi   RonisZiebebis mizania status quo-s SenarCuneba sasamarTlos mier   aseTi RonisZiebebis dasabuTebis gansazRvramde. ramdenadac   droebiTi RonisZiebis mizani ganacxadis sagnis SenarCunebaa   arsebul viTarebaSi, igi TviT konvenciiT gaTvaliswinebuli   ganacxadis arsTanaa dakavSirebuli. rac Seexeba ganmcxadebels,   Sedegi, risi miRwevac mas surs droebiTi RonisZiebebis   moTxovniT,   dazianebisgan   aris   konvenciuri   uflebis   gamousworebeli   RonisZiebas   dacva.   Sesabamisad,   droebiT   ganmcxadebeli iTxovs da sasamarTlo akmayofilebs konvenciiT   gaTvaliswinebuli   `efeqtiani uzrunvelyofis~   individualuri   ganacxadis   mizniT,   uflebis   raTa   xelSewyobis   SenarCunebuli iqnes ganacxadis sagani, romelsac emuqreba   gamousworebeli zianis safrTxe mopasuxe saxelmwifos   moqmedebiT an umoqmedobiT.   mocemul saqmeSi, uzbekeTSi ganmcxadebelTa eqstradiciis gamo,   Seuqcevadad   uzrunvelyofac   Semcirda   is   dacvis   SeeZlo   xarisxi,   im uflebebisTvis,   romlis   sasamarTlos   romlebTan dakavSirebiTac ganmcxadeblebs hqondaT Setanili   saCivari konvenciis me-2 da me-3 muxlebis safuZvelze.   garda amisa, sasamarTlo miiCnevs, rom ganacxadis uflebis   efeqtiani ganxorcielebis cnebaSi igulisxmeba, rom strasburgSi   samarTalwarmoebis   mimdinareobisas   sasamarTlos   SeeZlos   ganacxadis ganxilva normaluri proceduriT. mocemul saqmeSi ki   ganmcxadeblebi eqstradirebulni iqnen da, advokatebTan kavSiris   dakargvis gamo, uari eTqvaT damatebiTi masalebis mopovebis   SesaZleblobaze konvenciis me-3 muxlis safuZvelze dayenebuli   saCivris mxardasaWerad. Sedegad ki sasamarTlos xeli SeeSala   imis jerovan SefasebaSi, daucvelni aRmoCndnen Tu ara   ganmcxadeblebi ukanono mopyrobis safrTxis winaSe, xolo Tu   aRmoCndnen, xeli SeeSala konvenciuri garantiebis `praqtikuli   da   efeqtiani~   ganxorcielebis   uzrunvelyofaSi,   rac   am   konvenciis obieqtidan da miznidan gamomdinareobs (ix. punqti 101   zemoT).   109. sasamarTlom adre imsjela imaze, aqvT Tu ara konvenciaSi   Sesabamisi   debulebis   ararsebobis   SemTxvevaSi   konvenciur   organoebs ufleba, 34-e muxlidan (yofili 25-e muxli) calke an   39-e muxlTan erTobliobaSi (yofili 36-e muxli) an sxva   wyaroebidan gamomdinare daadginon savaldebulo droebiTi   RonisZiebebis gacemis uflebamosileba (Cruz Varas and Others; Čonka   and Others v. Belgium, ganacxadi # 51564/99, 2001 wlis 13 marti). am   saqmeebze sasamarTlom daaskvna, rom aseTi uflebamosileba ar   gamomdinareobda arc konkretulad 34-e muxlidan da arc sxva   wyaroebidan (Cruz Varas and Others, gv. 36-37, punqtebi 102-103).   110.   winamdebare   saqmis   Sefasebisas   saerTaSoriso   sasamarTlo   samarTlis   aseve   zogad   mxedvelobaSi   miiRebs   principebs da sxva saerTaSoriso organoebis mier mocemul   sakiTxze kruz varasis ganCinebis gamotanis Semdgom periodSi   gamoTqmul mosazrebebs.   111. sasamarTlo imeorebs, rom mocemul sakiTxTan dakavSirebiT   konvencia unda ganimartos saerTaSoriso saxelSekrulebo   samarTlis Sesaxeb venis 1969 wlis 23 maisis konvenciiT   gaTvaliswinebuli wesebis mixedviT. am wesebis 31-e muxlis me-3   punqtis c qvepunqtis Tanaxmad, mxedvelobaSi unda iqnes miRebuli   `nebismieri Sesabamisi norma saerTaSoriso samarTlisa, romelic   gamoiyeneba mxareTa Soris urTierTobebSi~. sasamarTlom unda   imsjelos   maregulirebeli   saxelmwifoTa   pasuxismgeblobaze   samarTlis   am   sferos   saerTaSoriso   principebis   safuZvelze da, amasTanave, gaiTvaliswinos konvenciis, rogorc   adamianis uflebaTa dacvis dokumentis, specialuri xasiaTi (1975   wlis 21 Tebervlis ganCineba saqmeze Golder v. the United Kingdom,   Series A, # 18, punqti 29). amdenad, konvencia unda ganimartos   maqsimalur   SesabamisobaSi   saerTaSoriso   samarTlis   sxva   principebTan, romelTa nawilsac is warmoadgens (Al-Adsani v. the   United Kingdom [GC], #35763/97, punqti 60, ECHR 2001-XI).   112. gamoyenebadi wesebi gansxvavdeba droebiTi da prevenciuli   RonisZiebebis mimarT imis mixedviT, saCivari gaero-s organoebis,   amerikuli sasamarTlos da komisiis individualuri saCivris   proceduris mixedviT aris Setanili Tu marTlmsajulebis   saerTaSoriso sasamarTlos davebis gadawyvetis proceduris   mixedviT. zog SemTxvevaSi aseT RonisZiebebs Tavad saerTaSoriso   xelSekruleba iTvaliswinebs, sxva SemTxvevebSi ki reglamenti   (ix. zemoT punqtebi 40, 43, 46, 49, 51 da 52).   113. bolo drois rig gadawyvetilebebSi da brZanebebSi   saerTaSoriso sasamarTloebma da sxva dawesebulebebma aRniSnes   droebiTi RonisZiebebis mniSvneloba da mizani da miuTiTes, rom   aseTi RonisZiebebis Sesruleba aucilebeli iyo saqmis arsebiT   nawilze maTi gadawyvetilebis efeqtianobis uzrunvelsayofad.   saerTaSoriso davebTan dakavSirebul warmoebebSi droebiTi   RonisZiebebis mizani mxareTa uflebebis SenarCunebaa, riTac   saqmis ganmxilvel organos eZleva saSualeba, aRasrulos   SejibrebiTi procesis Sedegad dadgenili pasuxismgeblobis   Sedegebi.   114. magaliTad, gaero-s adamianis uflebaTa komitetis praqtikis   Tanaxmad, droebiTi RonisZiebebis Seusrulebloba warmoadgens   Sesabamisi saxelmwifos mier im iuridiul valdebulebaTa   darRvevas, romlebic mas ekisreba samoqalaqo da politikur   uflebaTa saerTaSoriso paqtiT da misi fakultaturi oqmiT,   agreTve   darRvevas,   misi   komitetTan   rac gaTvaliswinebulia   TanamSromlobis   valdebulebis   individualuri   Setyobinebebis proceduriT (ix. zemoT, punqtebi 41 da 42).   115. gaero-s wamebis sawinaaRmdego komitets ramdenjerme aqvs   ganxiluli monawile saxelmwifos mier droebiTi RonisZiebebis   Seusruleblobis sakiTxi. komitetis gadawyvetilebebis Tanaxmad,   arsebiTi   mniSvneloba   aqvs   im   droebiTi   RonisZiebebis   Sesrulebas, romlebic komitetis mier gonivrulad iqna miCneuli   Sesabamisi piris dasacavad gamousworebeli zianisgan, xolo am   RonisZiebebis Seusruleblobam SeiZleba gamoiwvios komitetis   winaSe mimdinare warmoebis azris dakargva (ix. zemoT, punqtebi   da 45).   116. droebiT RonisZiebebTan dakavSirebul sxvadasxva brZanebebSi   adamianis uflebaTa amerikulma sasamarTlom ganacxada, rom,   adamianis uflebaTa amerikuli konvenciis ZiriTadi miznis –   adamianis   uflebaTa   efeqtiani   dacvis   uzrunvelyofis   – gaTvaliswinebiT `monawile saxelmwifoebma Tavi unda Seikavon   iseTi qmedebebisgan, romlebmac SeiZleba azri daukargon   savaraudo dazaralebulTa darRveuli uflebebis aRdgenas~ (ix.   wlis 25 maisis da 25 seqtembris brZanebebi saqmeze James et al.   v. Trinidad and Tobago).   117. 2001 wlis 27 ivnisis gadawyvetilebaSi lagrandis saqmeze   (Germany v. United States of America) marTlmsajulebis saerTaSoriso   sasamarTlom ganacxada: `statutis obieqti da mizania, misces   SesaZlebloba   sasamarTlos,   Seasrulos   statutiT   gaTvaliswinebuli misi funqciebi da, kerZod, savaldebulo   gadawyvetilebebis meSveobiT saerTaSoriso davebis sasamarTlo   gadawyvetis ZiriTadi funqcia, rogorc es gaTvaliswinebulia   statutis 59-e muxlSi. 41-e muxlis ... [mizania] Tavidan iqnes   acilebuli sasamarTlos mier misi funqciebis SesrulebaSi   xelis SeSla im mizeziT, rom sasamarTlos winaSe warmodgenili   mxareebis Sesabamisi uflebebi ar aris daculi. statutis   obieqtidan da miznidan, aseve maTTan konteqstSi wakiTxuli 41-e   muxlidan gamomdinareobs, rom droebiTi RonisZiebebis miTiTebis   uflebamosileba   Sesasruleblad   uflebamosileba   gulisxmobs,   savaldebulo   rom   iyos,   es   radgan   RonisZiebebi   aRniSnuli   mier saboloo   efuZneba   sasamarTlos   gadawyvetilebiT dadgenili mxareTa uflebebis dacvis da   dauzianeblad SenarCunebis aucileblobas, rodesac amas   garemoebebi moiTxovs. mtkiceba, rom 41-e muxlis Sesabamisad   miTiTebuli RonisZiebebi ar aris savaldebulo, ewinaaRmdegeba   amave muxlis obieqtsa da mizans.~   amasTanave,   aRniSnuli   gadawyvetilebiT   marTlmsajulebis   saerTaSoriso sasamarTlom wertili dausva debatebs, romlebic   exeboda 41-e muxlis pirvel punqtSi sityvebis `miTiTebis   uflebamosileba~ (frangul teqstSi – “pouvoir d’indiquer”) da amave   muxlis meore punqtSi sityva `SeTavazebulis~ (frangul teqstSi   – “indication”) mkacr lingvistur ganmartebas. miuTiTa ra   saerTaSoriso saxelSekrulebo samarTlis Sesaxeb venis   konvenciis 31-e muxlze, romlis Tanaxmad xelSekruleba unda   ganimartos misi obieqtisa da miznis fonze, marTlmsajulebis   saerTaSoriso sasamarTlom daadgina, rom droebiTi RonisZiebebi   iuridiulad savaldebulo Zalisa iyo. es midgoma SemdgomSi   dadasturda marTlmsajulebis saerTaSoriso sasamarTlos 2004   wlis 31 martis gadawyvetilebaSi avenasa da sxvebis saqmeze   (Mexico v. United States of America) (ix. zemoT, punqti 48).   118. sasamarTlos miaCnia, rom zemoxsenebul kruz varasis da   sxvebis   saqmeSi   man   gadawyvita   sakiTxi,   iyo   Tu   ara   uflebamosili adamianis uflebaTa evropuli komisia konvenciis   yofili 25-e muxlis pirveli punqtiT (dRevandeli teqstis 34-e   muxli), gaeca savaldebulo brZaneba droebiTi RonisZiebebis   gamoyenebis Sesaxeb. sasamarTlom aRniSna, rom es muxli   gamoiyeneboda   mxolod   komisiis   winaSe   mimdinare   samarTalwarmoebis mimarT da awesebda valdebulebas, arafriT   xelyofiliyo adamianis ufleba, waredgina komisiisTvis Tavisi   saCivari da mihyoloda mas. sasamarTlom damatebiT aRniSna, rom   25-e muxli ganmcxadebels aniWebda procedurul uflebas,   gansxvavebiT konvenciis pirvel TavSi da konvenciis oqmebSi   mocemuli materialuri uflebebisgan. amgvarad, sasamarTlom   aRniSnul saqmeze gamoikvlia komisiis da ara sakuTari   uflebamosileba   droebiTi   RonisZiebebis   brZanebasTan   dakavSirebiT. man droebiTi RonisZiebebis miTiTeba ganixila   komisiis winaSe mimdinare samarTalwarmoebis da komisiis rolis   fonze da daaskvna: `vinaidan saxelmwifos yuradReba miapyres   maSin komisiis winaSe arsebuli gansaxilveli sagnisTvis zianis   momtan safrTxeebze, amis Semdeg me-3 muxlis nebismieri darRveva   ... CaiTvleboda mZimed, miTiTebis Seusruleblobis fonze~ (ix.   Cruz Varas and Others, punqti 103).   119. sasamarTlo am mxriv xazs usvams, rom sasamarTlosgan da   ministrTa komitetisgan gansxvavebiT, komisias ar hqonda   uflebamosileba,   xelSemkvreli   dakavSirebiT.   gamoetana   saxelmwifos   savaldebulo   mier konvenciis   davis   gadawyvetileba   darRvevasTan   komisiis   funqcia   arsebiT   saganTan   dakavSirebiT iyo mxolod winaswari xasiaTis da misi mosazreba   konvenciis darRvevasTan dakavSirebiT ar iyo savaldebulo.   120. zemoxsenebul Conkas da sxvebis saqmeSi sasamarTlom   miuTiTa mis mier am ganCinebis 109-e punqtSi aRniSnul arguments   da damatebiT ganacxada: `belgiis xelisuflebam ganmcxadeblebi   gaaZeva imave dRes ... ise, rom ar ganumartavs sasamarTlos   reglamentis 39-e muxlis safuZvelze misTvis miTiTebuli   RonisZiebis ignorirebis mizezebi. am miTiTebebis (romelTa   micema xdeba mxolod gamonaklis SemTxvevebSi) Sesrulebis   damkvidrebuli praqtikis gaTvaliswinebiT aseTi qceva ver   CaiTvleba `keTilsindisier TanamSromlobad komisiasTan im   saqmeebze, rodesac aRniSnuli miTiTebebi iyo gonivruli da   praqtikuli mniSvnelobis~.   121. marTalia, sasamarTlo formalurad ar aris valdebuli,   gaimeoros   misi   wina   ganCinebebi,   magram   samarTlebrivi   garkveulobis da ganWvretadobis interesebSi man dasabuTebuli   safuZvlis gareSe ar unda gadauxvios Tavis wina precedentebs   (ix., sxva avtoritetul wyaroebs Soris, mutatis mutandis, Chapman v.   the United Kingdom[GC], # 27238/95, punqti 70, ECHR 2001-I; da Christine   Goodwin v. the United Kingdom [GC], # 28957/95, punqti 74, ECHR 2002-VI).   magram arsebiTi mniSvneloba aqvs, rom konvencia ganmartebuli   da gamoyenebuli iyos ise, rom uzrunvelyofdes masSi asaxuli   uflebebis praqtikul ganxorcielebas da efeqtianobas da es   uflebebi ar iyos Teoriuli da iluzoruli. konvencia cocxali   dokumentia, romelic unda ganimartos dRevandeli pirobebis   fonze (ix., sxva wyaroebs Soris, Tyrer v. the United Kingdom, 1978   wlis 25 aprilis ganCineba, Series A, # 26, gv 15-16, punqti 31, da   zemoxsenebuli kristin gudvinis saqme, punqti 75).   122. amasTanave, sasamarTlo aRniSnavs, rom marTalia, konvenciiT   gaTvaliswinebuli   ufleba   individualur   ganacxadze   Tavdapirvelad gamiznuli iyo dacvis sistemis fakultatur   nawilad, man wlebis ganmavlobaSi meti mniSvneloba SeiZina da   dResdReobiT warmoadgens konvenciaSi asaxuli uflebebis   dacvis meqanizmis erT-erT ZiriTad komponents. 1998 wlis 1   noembramde   Semoifargleboda   arsebuli   sistemiT,   komisiis   uflebamosileba   ganxilvis   individualuri   ganacxadebis   uflebamosilebiT mxolod im SemTxvevaSi, Tu xelSemkvreli   saxelmwifo oficialuri gancxadebiT aRiarebda mis kompetencias   da es kompetenciis aRiareba SeiZleba garkveuli periodiT   yofiliyo SezRuduli. dacvis dRes moqmedi sistema ki   SemoRebuli iqna me-11 oqmiT da mis Tanxmad individualuri   ganacxadis ufleba aRar aris damokidebuli xelSemkvreli   saxelmwifoebis   gancxadebaze.   amgvarad,   adamianebs   dReis   mdgomareobiT saerTaSoriso doneze aqvT realuri ufleba,   amtkicon is uflebebi da Tavisuflebebi, romlebic maT   uSualod aqvT miniWebuli konvenciiT.   123. am konteqstSi sasamarTlo aRniSnavs, rom saerTaSoriso   samarTlis zogadi principebis, saerTaSoriso saxelSekrulebo   samarTlis da saerTaSoriso CveulebiTi samarTlis mixedviT,   droebiTi RonisZiebebis moqmedebis farglebis ganmarteba ver   moxdeba gancalkevebulad im samarTalwarmoebisgan, romlis   nawilicaa es droebiTi RonisZiebebi, da im davis sagnisgan   gancalkevebiT, romlis dasacavadac aris isini gamiznuli.   sasamarTlo imeorebs, rom amasTan dakavSirebiT saxelSekrulebo   samarTlis Sesaxeb venis 1969 wlis konvenciis 31-e muxlis   pirveli punqti adgens, rom   xelSekruleba unda ganimartos   keTilsindisierad, misi obieqtisa da miznis WrilSi (ix. zemoT,   punqti 39), agreTve efeqtianobis principis Sesabamisad.   124. sasamarTlo miiCnevs, rom marTlmsajulebis saerTaSoriso   sasamarTlom, adamianis uflebaTa amerikulma sasamarTlom,   gaero-s adamianis uflebaTa komitetma da gaero-s wamebis   sawinaaRmdego komitetma, miuxedavad imisa, rom isini moqmedeben   sasamarTlosgan   gansxvavebuli   saxelSekrulebo   normebis   safuZvelze, bolo drois gadawyvetilebebSi daadastures, rom   mxareTa gamousworebeli zianis safrTxis qveS arsebuli   uflebebis SenarCuneba warmoadgens droebiTi RonisZiebebis   arsebiT mizans saerTaSoriso samarTalSi. marTlac, miuxedavad   mocemuli samarTlebrivi sistemisa, marTlmsajulebis jerovani   ganxorcieleba   moiTxovs,   rom   samarTalwarmoebis   mimdinareobisas adgili ar hqondes iseT qmedebas, romelsac   SeiZleba gamousworebeli Sedegebi mohyves (ix., mutatis mutandis,   zemoxsenebuli soeringis saqme).   sasamarTlom adre aRniSna SemaCerebeli Zalis mqone dacvis   saSualebebis mniSvneloba, rodesac mis ganxilvaSia dacvis   efeqtiani saSualebis uflebasTan dakavSirebuli saxelmwifos   valdebulebebi deportaciis an eqstradiciis warmoebis dros. me-   muxliT gaTvaliswinebuli samarTlebrivi dacvis efeqtiani   saSualebebis cneba gulisxmobs iseT saSualebas, romliTac   SeiZleba Tavidan iqnes acilebuli konvenciis sawinaaRmdego   RonisZiebebis aRsruleba, romelTa Sedegebic potenciurad   Seuqcevadia. Sesabamisad, aseTi RonisZiebebis aRsruleba manam,   sanam   Sidasaxelmwifoebrivi   organoebi   gaarkveven   maT   Sesabamisobas konvenciasTan, ewinaaRmdegeba konvenciis me-13   muxls (ix. Čonka v. Belgium, # 64/99, punqti 79, ECHR 2002-I).   gaugebaria,   adamianis   uflebaTa   dacvis   saSualebebis   efeqtianobis aRniSnuli principi ratom ar unda iyos konvenciis   ganuyofeli   saerTaSoriso   Sidasaxelmwifoebrivi   samarTalwarmoebebSi.   moTxovna   sasamarTlos   Tu   winaSe   igi   arsebul   gamoiyeneba   mimdinare   samarTalwarmoebaSi,   samarTlis   sistemaSi   125. konvenciuri sistemis mixedviT, droebiTi RonisZiebebi,   romelTa gamoyenebac Tanmimdevrulad xdeboda praqtikaSi (ix.   zemoT, punqti 104), iseTive sasicocxlo rols asruleben   Seuqcevadi viTarebebis Tavidan acilebaSi, romlebmac SeiZleba   sasamarTlos xeli SeuSalon ganacxadis jerovan ganxilvaSi da,   Sesabamis SemTxvevaSi, ganmcxadeblis mier misi konvenciuri   uflebebis Sedegad praqtikuli da qmediTi sargeblis miRebis   uzrunvelyofaSi. Sesabamisad, am pirobebSi mopasuxe saxelmwifos   mier droebiTi RonisZiebebis Seusrulebloba Zirs uTxris 34-e   muxliT garantirebuli individualuri ganacxadis uflebis   efeqtianobas da saxelmwifos mier pirveli muxliT nakisr   oficialur valdebulebas   uflebebi da Tavisuflebebi.   – daicvas konvenciaSi asaxuli   sasamarTlos mier droebiTi RonisZiebebis miTiTeba, winamdebare   saqmis msgavsad, iZleva ara marto ganacxadis efeqtiani   ganxilvis   SesaZleblobas,   aramed   uzrunvelyofs   ganmcxadeblisTvis konvenciiT miniWebuli dacvis efeqtianobas;   garda amisa, aseTi miTiTebebi SemdgomSi SesaZleblobas aZlevs   ministrTa   komitets,   ganaxorcielos   kontroli   saboloo   ganCinebis aRsrulebaze. amgvarad, aseTi RonisZiebebiT monawile   saxelmwifos aqvs SesaZlebloba, Seasrulos masze dakisrebuli   valdebuleba da daemorCilos sasamarTlos saboloo ganCinebas,   romelic iuridiulad savaldebuloa konvenciis 46-e muxlis   ZaliT.   126. aqedan gamomdinare, xelSemkvreli saxelmwifosTvis   – winamdebare saqmeSi mopasuxe saxelmwifosTvis droebiTi   – RonisZiebis miTiTebis Sedegebi ganxiluli unda iqnes im   valdebulebebis fonze, romlebic xelSemkvrel saxelmwifoebs   ekisrebaT konvenciis pirveli, 34-e da 46-e muxlebiT.   127. rogorc zemoT aRiniSna, saqmis garemoebebi aSkarad   miuTiTebs,   sasamarTlos   rom   uzbekeTSi   SeeSala   ganmcxadebelTa   mis mier msgavs   eqstradiciiT   saqmeebze   xeli   damkvidrebuli praqtikis mixedviT maTi saCivrebis jerovan   ganxilvaSi da ganmcxadebelTa dacvaSi konvenciis potenciuri   darRvevebisgan. Sedegad, ganmcxadeblebma ver SeZles maTTvis   konvenciis   ganacxadis   34-e   uflebis   muxliT   garantirebuli   individualuri   rasac   efeqtiani   ganxorcieleba,   ganmcxadebelTa eqstradiciam azri daukarga.   3. daskvna   128. sasamarTlo ganmeorebiT aRniSnavs, rom konvenciis 34-e   muxlis ZaliT xelSemkvrelma saxelmwifoebma ikisres   Tavi Seikavon nebismieri   romlebmac   mier misi   valdebuleba,   umoqmedobisgan,   ganmcxadeblis   moqmedebis   xeli   uflebis   an   SeuSalos   efeqtian   SeiZleba   ganacxadis   ganxorcielebas. xelmSemkvreli saxelmwifos mier droebiTi   RonisZiebebis Seusrulebloba unda CaiTvalos sasamarTlosTvis   xelis SeSlad ganmcxadeblis saCivris efeqtian ganxilvaSi da   xelis SeSlad ganmcxadeblisTvis mis mier aRniSnuli uflebis   efeqtian ganxorcielebaSi da, Sesabamisad, konvenciis 34-e muxlis   darRvevad.   129. mis xelT arsebuli masalebis safuZvelze sasamarTlo   askvnis, rom sasamarTlos reglamentis 39-e muxlis Sesabamisad   miTiTebuli droebiTi RonisZiebebis SeusruleblobiT TurqeTma   daarRvia   masze   konvenciis   34-e   muxliT   dakisrebuli   valdebulebebi.   IV. konvenciis 41-e muxlis gamoyeneba   130. konvenciis 41-e muxlis Tanaxmad:   `Tu sasamarTlo daadgens, rom dairRva konvencia da misi oqmebi,   xolo Sesabamisi maRali xelSemkvreli mxaris   Sidasaxelmwifoebrivi   samarTali   darRvevis   mxolod   nawilobrivi gamosworebis SesaZleblobas iZleva, saWiroebis   SemTxvevaSi, sasamarTlo dazaralebul mxares samarTlian   dakmayofilebas miakuTvnebs.~   A. ziani   131. didi palatis winaSe ganmcxadeblebis warmomadgenlebma   gaimeores palatis winaSe maT mier gakeTebuli gancxadebebi   materialur da aramaterialur zianTan dakavSirebiT da   moiTxoves anazRaureba TiToeuli ganmcxadeblisTvis 1 000 000   frankis odenobiT, rac 304 898 evros tolia.   132. am sakiTxze palatam daaskvna Semdegi (ix. palatis ganCinebis   punqti 115):   `vinaidan   ganmcxadeblebs   ar   dauzustebiaT   savaraudo   materialuri zianis xasiaTi, sasamarTlos ar rCeba sxva gza, Tu   ara maT moTxovnaze uaris Tqma. rac Seexeba aramaterialur   zians, sasamarTlos miaCnia, rom misi gadawyvetileba 34-e   muxlTan dakavSirebiT TavisTavad warmoadgens samarTlian   dakmayofilebas 41-e muxlis mniSvnelobiT.~   133. mTavroba aRniSnavs, rom igi palatis daskvnebs gaiziarebs,   Tu didi palata daadgens konvenciis darRvevas. aseve, mTavrobis   TqmiT, moTxovnili Tanxa gadaWarbebulia.   134. iseve, rogorc palatas, arc sasamarTlos miaCnia, rom   ganmcxadeblebma   dasabuTeba.   SeZles   moTxovnili   materialuri   zianis   magram sasamarTlos miaCnia, rom, saqmis mocemuli garemoebebidan   gamomdinare, ganmcxadeblebma udavod ganicades aramaterialuri   ziani TurqeTis mier 34-e muxlis darRvevis Sedegad, romelic   ver   gamoswordeba   mxolod   im   daskvniT,   rom   mopasuxe   saxelmwifom ar Seasrula masze 34-e muxliT dakisrebuli   valdebuleba.   Sesabamisad, konvenciis 41 muxlis safuZvelze sasamarTlo   miukerZoeblad adgens, rom TiToeul ganmcxadebels miekuTvnos 5   evro aramaterialuri zianis anazRaurebis saxiT.   B. xarjebi da danaxarjebi   135. ganmcxadeblebma gaimeores maT mier palatis winaSe   gakeTebuli gancxadebebi da did palataSi saqmis warmoebis gamo   maT mier gadasaxdelebis sakiTxi dautoves sasamarTlos misi   Sexedulebisamebr gadasawyvetad.   136. mTavroba miiCnevs, rom xarjebis da danaxarjebis moTxovna   ar iyo saTanadod dasabuTebuli.   137. palatis mier ganCinebis gamotanis momentis CaTvliT, palatam   ganmcxadeblebs miakuTvna 10 000 evro, gamoklebuli 905 evro,   romelic   evropis   sabWom   gadaixada   ganmcxadeblebis   samarTlebriv daxmarebaSi.   138. sasamarTlo ganmcxadeblebs miakuTvnebs 15 000 evros   sasamarTloSi gaweuli yvela xarjis dasafaravad, gamoklebuli   613,17 evro, romelic ganmcxadeblebma evropis sabWosgan miiRes   samarTlebrivi daxmarebis saxiT.   C. procentis dakisreba gadaxdis valdebulebis gadacilebisTvis   139. sasamarTlos mizanSewonilad miaCnia, rom procenti gadaxdis   valdebulebis   gadacilebisTvis   efuZnebodes   evropis   centraluri bankis zRvrul sasesxo ganakveTs, romelsac unda   daematos sami procenti.   aRniSnulis safuZvelze sasamarTlo:   1. ToTxmeti xmiT samis winaaRmdeg adgens, rom adgili ar hqonia   kovenciis me-3 muxlis darRvevas;   2. erTsulovnad adgens, rom saWiro ar aris konvenciis me-2   muxlis safuZvelze dayenebuli saCivris ganxilva;   3. erTsulovnad adgens, rom me-6 muxlis pirveli punqti ar   gamoiyeneba   TurqeTSi   warmoebuli   eqstradiciis   samarTalwarmoebis mimarT;   4. cameti xmiT oTxis winaaRmdeg adgens, rom adgili ar hqonia   me-6 muxlis pirveli punqtis darRvevas uzbekeTSi sisxlis   samarTalwarmoebasTan mimarTebaSi;   5. ToTxmeti xmiT samis winaaRmdeg adgens, rom TurqeTma   daarRvia   masze   konvenciis   34-e   muxliT   dakisrebuli   valdebulebebi;   6. ToTxmeti xmiT samis winaaRmdeg adgens, rom   (a) mopasuxe saxelmwifom sami Tvis vadaSi unda gadaixados   Semdegi Tanxebi, plius is gadasaxadebi, romlebic am Tanxebs   SeiZleba daericxos:   (i)   000   (xuTi   aTasi)   evro   TiToeul   ganmcxadebels   aramaterialuri zianisTvis, romlis konvertacia unda moxdes   TiToeuli   valutaSi;   ganmcxadeblis   sacxovrebeli   qveynis   erovnul   (ii) 15 000 (TxuTmeti aTasi) evro xarjebisa da gaRebuli   danaxarjebisaTvis, gamoklebuli 2 613,17 evro (ori aTas eqvsas   cameti evro da Cvidmeti centi), romelic miRebuli iqna evropis   sabWosgan   samarTlebrivi   daxmarebis   saxiT;   am   Tanxis   konvertacia unda moxdes Turqul lirebSi angariSsworebis   dRes arsebuli kursiT;   (b) zemoaRniSnuli sami Tvis gasvlis Semdeg angariSsworebis   TariRamde gadasaxdel Tanxas daericxos martivi procenti,   romelic tolia evropis centraluri bankis zRvruli sasesxo   procentisa gadaxdis valdebulebis gadacilebis periodSi,   damatebuli sami procenti;   7. erTsulovnad uars ambobs ganmcxadebelTa sxva moTxovnebis   dakmayofilebaze samarTlian dakmayofilebasTan dakavSirebiT.   Sesrulebulia inglisur da frangul enebze, gamotanilia   sajaro sxdomaze q. strasburgSi, adamianis uflebaTa SenobaSi,   wlis 4 Tebervals.   lucius vildhaberi   Tavmjdomare   pol mahouni   mdivani   konvenciis   45-e   muxlis   me-2   punqtisa   da   sasamarTlos   reglamentis 74-e muxlis meore punqtis Sesabamisad, ganCinebas   Tan erTvis Semdegi mosazrebebi:   batoni kabral baretos Tanmxvedri mosazreba   batoni rozakisis nawilobriv gansxvavebuli mosazreba   ser nikolas bratcas, batoni bonelos da batoni hediganis   erToblivi nawilobriv gansxvavebuli mosazreba   batoni kafliSis, batoni turmenis da batoni kovleris   erToblivi nawilobriv gansxvavebuli mosazreba   l.v.   p.j.m   mosamarTle kabral baretos Tanmxvedri mosazreba   (Targmani)   me veTanxmebi umravlesobis mosazrebas, rom mocemul saqmeSi   TurqeTma daarRvia konvenciis 34-e muxliT masze dakisrebuli   valdebulebebi.   im faqtma, rom TurqeTma ar Seasrula Txovna, sasamarTlos mier   saqmis ganxilvis dasrulebamde ar gadaeca uzbekeTisTvis   ganmcxadeblebi, SeuZlebeli gaxda sasamarTlos mier ganacxadis   efeqtianad ganxilva.   Sesabamisad, ganmcxadeblebs xeli SeeSalaT maTi individualuri   ganacxadis uflebis efeqtianad ganxorcielebaSi (ix. ganCinebis   127-e punqti).   Tumca me ver daveTanxmebi umravlesobis Semdeg daskvnas:   `xelmSemkvreli saxelmwifos mier droebiTi RonisZiebebis   Seusrulebloba   SeSlad ganmcxadeblis   unda   CaiTvalos   saCivris   sasamarTlosTvis   efeqtian   xelis   da   ganxilvaSi   ganmcxadeblisTvis xelis SeSlad mis mier aRniSnuli uflebis   efeqtian ganxorcielebaSi da, Sesabamisad, konvenciis 34-e muxlis   darRvevad~ (ix. ganCinebis 128-e punqti).   es zogadi daskvna gadaxvevaa saqmeze Kruz Varas and Others v. Sweden   gamotanil ganCinebaSi dadgenili principebidan, romlebic aseve   dadasturda ganCinebiT saqmeze Čonka v. Belgium.   Tu umravlesobis logika sworad gavige, mxolod is faqti, rom   mTavrobam ar Seasrula moTxovnili droebiTi RonisZiebebi,   rogorc aseTi, gulisxmobs konvenciis 34-e muxlis darRvevas.   me ar veTanxmebi swored am `meqanikur~ daskvnas konvenciis 34-e   muxlis darRvevis Sesaxeb.   Cemi azriT, is faqti, rom saxelmwifoebi yovelTvis uars   ambobdnen droebiTi RonisZiebebisTvis savaldebulo Zalis   miniWebaze, ar aZlevs sasamarTlos uflebas, Tavad mianiWos maT   aseTi Zala da daakisros saxelmwifoebs is valdebulebebi,   romelTa Tavis Tavze aRebaze maT uari Tqves.   Tumca konvenciis monawile saxelmwifoebma ikisres valdebuleba,   xeli   ar   SeuSalon   individualuri   ganacxadis   uflebis   ganxorcielebas.   amdenad,   Seusruleblobam   Tu   droebiTi   xeli   RonisZiebebis   SeuSala   Sesaxeb   ganacxadis   Txovnis   uflebis   ganxorcielebas, unda davaskvnaT, rom darRveulia konvenciis 34-   e muxlis safuZvelze warmoSobili valdebulebebi.   magram   daskvna   sxvagvari   iqneba,   Tu,   uaris   miuxedavad,   ganmcxadebels mainc hqonda individualuri ganacxadis uflebis   efeqtiani ganxorcielebis SesaZlebloba da sasamarTlosac   hqonda saqmis jerovnad ganxilvis SesaZlebloba.   es, Cemi azriT, gamomdinareobs konvenciis debulebebidan da   sasamarTlos reglamentidan da aRniSnuli unda yofiliyo   ganCinebaSi.   me   vgulisxmob   SemTxvevebs,   rodesac,   mTavrobis   mier   sasamarTlos   Txovnis   Seusruleblobis   miuxedavad,   ganmcxadebels hqonda Tavisi individualuri ganacxadis uflebis   efeqtianad ganxorcielebis, xolo sasamarTlos   – damakmayofilebel pirobebSi ganacxadis jerovani ganxilvis   SesaZlebloba.   kerZod, me vgulisxmob dakavebis saqmeebs, rodesac piri aris   avad iseT pirobebSi, romlebic SeiZleba moxvdes konvenciis me-3   muxlis moqmedebis sferoSi da romlebic imdenad cudia, rom   amarTlebs droebiTi RonisZiebebis miRebas aseTi viTarebis   Sewyvetis mizniT.   am SemTxvevebSi saproceso Tanxmoba dRis wesrigSi ar dgeba.   Tumca   SeiZleba   mTavrobis   mier   sasamarTlos   Txovnis   Seusruleblobam gamoiwvios me-3 muxlis darRvevis, Tundac mZime   darRvevis, faqtis dadgena, magram es ar iwvevs 34-e muxlis   darRvevas, radgan ganmcxadebelma ganaxorciela individualuri   ganacxadis Tavisi ufleba, xolo sasamarTlom jerovnad   ganixila saCivari.   kidev sxva tipis saqme amave mimarTulebiT SeiZleba iyos,   rodesac piri gadaecema qveyanas, romelSic arsebobs sikvdiliT   dasjis sasjeli, miuxedavad sasamarTlos Txovnisa, rom ar   gadacemuliyo aRniSnuli piri sasamarTlos mier ganacxadis   ganxilvamde.   magram im faqtma, rom ganmcxadebeli warmodgenili iyo   advokatis   mier,   romelic   muSaobda   moTxovnis   gamgzavn   saxelmwifoSi, SesaZlebeli gaxada efeqtiani kontaqti am   ganmcxadebelsa da mis advokats Soris, riTac ganmcxadebels   gauadvilda saCivris ukeTes pirobebSi warmodgena.   samwuxaroa,   rom   evropis   sabWos   wevrebma   ar   mianiWes   sasamarTlos savaldebulo droebiTi RonisZiebebis dakisrebis   ufleba, magram iZulebuli var, davaskvna, rom konvenciis 34-e   muxlis darRvevas adgili eqneboda mxolod im SemTxvevaSi, Tu   xelSemkvreli saxelmwifos mier droebiTi RonisZiebebis   Seusruleblobis gamo ganmcxadebeli ver ganaxorcielebda   ganacxadis uflebas da, Sesabamisad, sasamarTlosTvis   SeuZlebeli gaxdeboda misi saCivris efeqtiani ganxilva.   mosamarTle rozakisis nawilobriv gansxvavebuli mosazreba   marTalia, viziareb sasamarTlos umravlesobis mosazrebas, rom   mocemuli saqmis garemoebebSi dairRva konvenciis 34-e muxli da   ar darRveula konvenciis me-3 muxli, magram ver gaviziareb   umravlesobis daskvnas, rom ar darRveula me-6 muxli, imave   safuZvlebiT, romlebic Camoayalibes mosamarTleebma bratcam,   bonelom   da   hediganma   TavianT   erTobliv   nawilobriv   gansxvavebul mosazrebaSi, romelsac me srulad vuerTdebi.   mosamarTleebis bratcas, bonelos da hediganis erToblivi   nawilobriv gansxvavebuli mosazreba   1. marTalia, Cven veTanxmebiT sasamarTlos umravlesobis   daskvnas da logikas, rom uzbekeTisTvis ganmcxadebelTa   gadacemiT TurqeTma daarRvia masze konvenciis 34-e muxliT   dakisrebuli valdebuleba, magram ver gaviziarebT daskvnas, rom   ganmcxadebelTa eqstradicias ar warmouSvia konvenciis me-3   muxlis da me-6 muxlis darRvevis sakiTxi. Cveni azriT, mocemuli   saqmis garemoebebidan gamomdinare, dairRva orive muxliT   gaTvaliswinebuli ganmcxadebelTa uflebebi.   muxli 3   2.   zogadi principebi, romlebic aregulirebs konvenciis me-3   muxlis gamoyenebas adamianis eqstradiciisa da gaZevebis   saqmeebSi, Sejamebulia ganCinebis 66-e da 70-e punqtebSi. am   Sejamebas Cven mxolod imas davamatebT, rom me-3 muxliT   gaTvaliswinebuli   akrZalva   ukanono   mopyrobisa   aris   absoluturi akrZalva, maT Soris gaZevebis da eqstradiciis   SemTxvevebSic, da mocemuli adamianis qmedebebi, ramdenadac   arasasurveli da saSiSi an terorizmTan dakavSirebuli ar unda   iyos,   ver   gamodgeba   materialur   dasabuTebad,   rodesac   dadasturebulia me-3 muxliT akrZaluli mopyrobis realuri   safrTxe (ix. 1996 wlis 15 noembris ganCineba saqmeze Chahal v. the   United Kingdom, Reports 1996-V, punqtebi 79-80). aseve, rodesac aseTi   safrTxe dadasturebulia, arasaTanadod migvaCnia pasuxi, rom   eqstradiciaze uaris TqmiT [eqstradiciis moTxovnis mimRebi   saxelmwifo] daarRvevs saerTaSoriso xelSekrulebebSi asaxul   uflebebs an winaaRmdegobaSi mova saerTaSoriso sasamarTlo   procesis normebTan an am SemTxvevaSi aucilebeli iqneba   eqstradiciis   saxelmwifoSi   moTxovnis   arsebuli   gamgzavn,   viTarebis   konvenciis   Sefaseba   aramonawile   me-3 muxlis   standartebis mixedviT (ix. sasamarTlos 1989 wlis 7 ivlisis   ganCineba saqmeze Soering v. the United Kingdom, Series A, # 161, punqtebi   da 88-91).   3. rogorc ganCinebaSi aRiniSna, arseboba safrTxisa, rom mimReb   saxelmwifoSi   dabrunebis   SemTxvevaSi   mocemuli   piri   daeqvemdebareba me-3 muxliT akrZalul mopyrobas, unda Sefasdes   upirveles yovlisa im faqtebis mixedviT, romlebic cnobili iyo   an cnobili unda yofiliyo im xelSemkvreli saxelmwifosTvis,   romelic ganagebda piris dabrunebis sakiTxs eqstradiciis an   gaZevebis   warmoebisas.   sasamarTlos   araferi   udgas   win,   gamoiyenos is informaciac, romelic cnobili gaxda piris   dabrunebis Semdeg, Tu es informacia Rirebulia xelSemkvreli   saxelmwifos mier gakeTebuli Sefasebis an ganmcxadeblis SiSis   dasabuTebulobis dasadastureblad an uarsayofad. Tumca,   rogorc vilvarajas saqmeze gamotanili ganCinebidanac Cans (1991   wlis 30 oqtombris ganCineba saqmeze Vilvarajah and Others v. the United   Kingdom, Series A, # 215, gv. 37, punqti 112), mtkicebulebebi   ganmcxadeblis mimarT mimReb saxelmwifoSi misi dabrunebis   Semdeg realurad gamoyenebul mopyrobasTan dakavSirebiT ar   aris saboloo mtkicebulebaTa Zalis; mTavaria, ganWvretadi iyo   Tu ara piris gaZevebis momentisTvis, rom mas dauqvemdebarebdnen   me-3 muxlis standarts gaTanabrebul ukanono mopyrobas.   4. ori ganmcxadebeli TurqeTSi daakaves 1999 wlis Sesabamisad 3   da   marts. 18 marts palatis Tavmjdomarem gamoiyena   sasamarTlos reglamentis 39-e muxli da miuTiTa TurqeTis   mTavrobas, rom mxareTa interesebSi da sasamarTloSi warmoebis   normalurad warmarTvis mizniT sasurveli iyo, ar momxdariyo   ganmcxadeblebis gadacema uzbekeTis respublikisaTvis Sesabamisi   palatis sxdomis Catarebamde, romelic Sedgeboda 1999 wlis 23   marts. 19 marts TurqeTis mTavrobam gamosca brZanebuleba   ganmcxadebelTa   eqstradiciis   Sesaxeb.     marts   palatam   gadawyvita, reglamentis 39-e muxlis Sesabamisad miTiTebuli   droebiTi RonisZiebebi gaegrZelebina ganusazRvreli vadiT. 27   marts   ganmcxadeblebi   gadasces   uzbekeTis   xelisuflebas.   Sesabamisad, aq gasarkvevi sakiTxia, arsebobda Tu ara am   TariRisTvis   ganmcxadeblebs   sakmarisi   safuZvlebi   me-3   varaudisTvis,   muxliT akrZaluli   rom   emuqreboda   mopyrobisadmi daqvemdebarebis realuri safrTxe.   5. gamoiyena ra 39-e muxli, sasamarTlo palata sakmarisad iyo   darwmunebuli, rom aseTi safrTxis sul mcire prima facie   SemTxvevas hqonda adgili. Cveni azriT, am Sexedulebas sakmaod   myari safuZveli adasturebs. rogorc ganCinebaSi aRiniSna,   saqmisTvis mniSvnelovan dros uzbekeTSi adamianis uflebaTa   mdgomareoba mkveTrad uaryofiTi iyo, adamianis uflebaTa   saerTaSoriso organizaciebi gmobdnen am qveyanaSi politikuri   disidentebis wamebis da maTdami sxva ukanono mopyrobis   praqtikas saxelmwifos mxridan. kerZod, “Amnesty International”-ma   gaero-s   wamebis   sawinaaRmdego   komitetisaTvis   gamarTuli   brifingis   dokumentSi,   romelic   wlis   oqtomberSi   gamoqveynda, ganacxada, rom uzbekeTma ver SeZlo masze gaero-s   wamebis sawinaaRmdego konvenciiT dakisrebuli valdebulebebis   srulad Sesruleba.   brifingis dokumentSi, sxva sakiTxebs Soris, aRniSnuli iyo   mzardi raodenobis Setyobinebebi samarTaldamcavebis mier   ukanono mopyrobis Sesaxeb islamuri sazogadoebebis wevrebis da   im adamianebis mimarT, romlebic akrZaluli politikuri   opoziciuri partiebisa da moZraobebis (`erki~ da `birliki~)   mxardamWerebad miiCneodnen, rac moxda dedaqalaq taSkentSi 1999   wlis TebervalSi momxdari afeTqebebis Semdeg. brifingis   dokumentSi aseve aRiniSna damoukidebeli da sando wyaroebi,   romelTa mixedviT TviTaRiarebiTi Cvenebebi, savaraudod wamebis   Sedegad mopovebuli, rutinulad iyo warmodgenili sisxlis   samarTalwarmoebis   procesebze   da   “Amnesty International”-is   dakvirvebis qveS myof mraval saqmeze gamamtyunebeli ganaCenis   gamotanas daedo safuZvlad. aRiniSna uzbekeTis xelisuflebis   warmomadgenlebis, maT Soris uzbekeTis prezidentis, sajaro   gancxadebebi, romlebic Tu ara pirdapiri sanqcionireba   Zaladobis   gamoyenebisa   saxelmwifo   moxeleebis   mier   mosaxleobis garkveuli wreebis mimarT, sul cota Serigebad   mainc aRiqmeboda iseTi ukanono meTodebis gamoyenebasTan,   rogoricaa wameba da ukanono mopyroba.   6. gaiziara ra, rom adamianis uflebaTa organizaciebis   sxvadasxva angariSebi marTebulad aRweren uzbekeTSi arsebul   zogad situacias, sasamarTlos umravlesobam miiCnia, rom   aRniSnuli masalebi ver adasturebs ganmcxadeblebis mier   mocemul saqmeze dayenebul konkretul saCivrebs da saWiroebs   sxva mtkicebulebebiT dadasturebas (ganCinebis 73-e punqti).   7. Cven ver gaviziarebT imas, rom arasadavo masalebi uzbekeTSi   arsebul zogad situaciasTan dakavSirebiT ver adasturebs   ganmcxadebelTa mier dayenebul konkretul saCivrebs imis   Taobaze, rom am qveyanaSi dabrunebis SemTxvevaSi isini   aRmoCndebodnen ukanono mopyrobis realuri safrTxis winaSe.   piriqiT, Cven vTvliT, rom ganmcxadeblebi swored rom aseTi   mopyrobis realuri safrTxis winaSe idgnen. isini ara marto   `erkis~ wevrebi iyvnen, aramed daapatimres kidec 1999 wlis   martSi (maleve taSkentSi teroristuli afeTqebebis Semdeg)   eWvis safuZvelze, rom maT Caidines mkvleloba, gamoiwvies   sxeulis dazianebebi bombis afeTqebis Sedegad da Caidines   uzbekeTis prezidentze teroristuli aqtis ganxorcielebis   mcdeloba.   8. CvenTvis gaugebaria, kidev ra damatebiTi damadasturebeli   mtkicebulebebis warmodgena SeiZleba gonivrulad moeTxovoT   ganmcxadeblebs, gansakuTrebiT iseT garemoebebSi, rogoric   winamdebare   sasamarTlos   SeusruleblobiT   saqmeSi   arsebobs,   miTiTebuli   sasamarTlos   rodesac   droebiTi   xeli SeeSala   TurqeTis   mier   mier   RonisZiebebis   normaluri   proceduriT ganacxadis srul da jerovan ganxilvaSi. am   pirobebSi Cven migvaCnia, rom sasamarTlom ase swrafad ar unda   miiRos gadawyvetileba me-3 muxlTan dakavSirebul saCivarze   uaris Tqmis Taobaze, rodesac ar arsebobs damajerebeli   mtkicebuleba im safrTxeebis arsebobis gabaTilebis Sesaxeb,   romlebic 39-e muxlis gamoyenebis safuZveli gaxda.   9. daaskvna ra, rom sakmarisad ver dadasturda safrTxis saWiro   xarisxi,   sasamarTlos   umravlesoba   daeyrdno   saqmis   sam   konkretul garemoebas – uzbekeTis mTavrobis mier micemul   rwmunebebs; respublikis prokuroris gancxadebas, romelic Tan   erTvoda am rwmunebebs da romlis Tanaxmad uzbekeTi iyo gaero-s   wamebis sawinaaRmdego konvenciis monawile da iRebda da   adasturebda valdebulebas, Seesrulebina konvenciis moTxovnebi;   da samedicino cnobebs, romlebic gacemuli iyo ganmcxadebelTa   cixis eqimebis mier.   10. Cven ar migvaCnia, rom zemoaRniSnuli faqtorebi, cal-calke   an erToblivad, aris damajerebeli an sakmarisi imisaTvis, rom   Seamciros seriozuli SeSfoTeba mopyrobasTan dakavSirebiT,   romelic dabrunebis Semdeg ganmcxadeblebs eloda. rac Seexeba   rwmunebebs, Cven gansacvifreblad migvaCnia is, rom erTaderTi   rwmuneba, rac ganmcxadeblebis gadacemamade iyo miRebuli   (kerZod, 1999 wlis 9 martisa), arc ki Seatyobines sasamarTlos   wlis 19 aprilamde, roca karga xani gavida, rac 39-e muxli   iqna gamoyenebuli da eqstradicia ganxorcielda sasamarTlos   mier miTiTebuli droebiTi RonisZiebebis gverdis avliT. garda   amisa, rwmuneba, Tundac keTilsindisierad gakeTebuli, rom   adamiani ar daeqvemdebareba ukanono mopyrobas, TavisTavad ar   aris sakmarisi uzrunvelyofa maSin, rodesac arsebobs eWvebi mis   efeqtian ganxorcielebasTan dakavSirebiT   (ix.,   magaliTad,   zemoxsenebuli ganCineba saqmeze Chahal v. the United Kingdom, punqti   105). mimRebi saxelmwifosagan miRebuli rwmunebebis sandoobis   xarisxis Sefaseba yovel konkretul SemTxvevaSi damokidebulia   am saxelmwifoSi saqmisTvis mniSvnelovan dros arsebul   situaciaze. ganmcxadebelTa gadacemis momentisTvis uzbekeTSi   politikuri disidentebis mimarT mopyrobis mtkicebulebebi ki,   Cveni azriT, sakmarisad seriozul eWvebs badebs rwmunebaTa   efeqtianobasTan dakavSirebiT, rom ganmcxadeblebs adekvaturad   eqnebodaT garantirebuli usafrTxoeba.   11. igive SeiZleba iTqvas umravlesobis mier im faqtze   miTiTebasTan dakavSirebiTac, rom uzbekeTi aris wamebis   sawinaaRmdego konvenciis monawile. amasTan dakavSirebiT Cven   aRvniSnavT “Amnesty International”-is daskvnas, rom uzbekeTma ar   Seasrula masze am konvenciiT dakisrebuli valdebulebebi da,   miuxedavad am valdebulebebisa, ganmcxadeblebis dapatimrebisa   da gadacemis momentisTvis kvlav grZeldeboda opoziciuri   partiebisa da moZraobebis wevrTa mimarT savaraudo ukanono   mopyroba da maTi wameba.   12. rac Seexeba zarafSanis da Saihalis cixeebis eqimebis mier   gacemul cnobebs, yuradRebas mivapyrobT im faqts, rom es   lakonuri da konkretikas moklebuli cnobebi gaica 2000 wlis   dekemberSi da 2001 wlis aprilSi (pirveli ganmcxadeblis   SemTxvevaSi) da 2001 wlis ivlis-oqtombers Soris periodSi   (meore   eqstradiciidan sul cota 21 Tvis Semdeg, xolo maTi   sasamarTlo procesis dasrulebidan da msjavrdebidan   ganmcxadeblis   SemTxvevaSi),   anu   ganmcxadebelTa   – daaxloebiT 18 Tvis Semdeg. Tu raime yuradReba mainc unda   mieqces eqstradiciis Semdeg momxdar movlenebs, maSin, Cveni   azriT, es samedicino cnobebi naklebad mniSvnelovania, radgan   isini naTels ar hfens imas, Tu ra mopyroba hqondaT   ganmcxadeblebs mocemul periodSi da, kerZod, maT winaaRmdeg   sasamarTloSi   warmoebis   dawyebamde   periodSi.   aRniSnuli   movlenebis Semdeg ganmcxadebelTa fizikuri janmrTelobis   Sesaxeb mtkicebulebebi, Cveni azriT, ver gamodgeba eqstradiciis   momentisTvis   ganmcxadebelTa   SiSis   safuZvlianobis   gasabaTileblad.   13.   zemoaRniSnuli   mizezebis   gamo   Cven   migvaCnia,   rom   sasamarTlos winaSe warmodgenili iqna sakmarisi safuZvlebi   imis dasajereblad, rom ganmcxadeblebs emuqrebodaT ukanono   mopyrobis realuri safrTxe da am safrTxis ugulebelyofiT da   ganmcxadebelTa dabrunebiT dairRva konvenciis me-3 muxli.   muxli 6   14. marTalia, dRemde sasamarTlos ar daudgenia, rom adamianis   gaZevebis an eqstradiciis Sedegad dairRva an dairRveoda   konvenciis me-6 muxli, sasamarTlos araerTxel ganucxadebia,   rom ar aris gamoricxuli SemTxveva, rodesac gaZevebuli   pirisTvis aSkarad uari eTqvaT samarTlian sasamarTloze an mas   aseTi uaris safrTxe emuqrebodes mimReb saxelmwifoSi (ix.,   magaliTad, zemoxsenebuli ganCineba saqmeze Soering v. the United   Kingdom, punqti 113; 1992 wlis 26 ivnisis ganCineba saqmeze Drozd and   Janousek v. France and Spain, Series A, # 240, punqti 110; 2001 wlis 16   oqtombris ganCineba saqmeze Einhorn v. France, # 71555/01, punqti 32;   wlis 11 martis ganCineba saqmeze Razaghi v. Sweden, # 64599/01;   wlis 14 oqtombris ganCineba saqmeze Tomic v. the United Kingdom,   # 17837/03).   sasamarTlos   praqtikaSi   garkveviT   ar   aris   ganmartebuli, ras niSnavs `aSkara~ uari marTlmsajulebaze,   magram am zedsarTavi saxelis gamoyeneba gasagebad miuTiTebs   usamarTlobis maRal standartze, romelic scildeba ubralo   darRvevebs da gulisxmobs samarTalwarmoebis procesis dros   iseTi dacviTi saSualebebis ararsebobas, rasac SeiZleboda   gamoewvia me-6 muxlis darRveva, aseTi faqti rom konvenciis   xelSemkvrel saxelmwifoSi momxdariyo. rogorc sasamarTlom   aRniSna, pirveli muxli ar SeiZleba wakiTxuli iqnes ise,   TiTqos igi amarTlebdes zogad princips, rom xelSemkvrelma   saxelmwifom adamiani ar unda gadasces, Tu ar darwmundeba, rom   mimReb qveyanaSi arsebuli pirobebi srulad akmayofilebs   konvenciiT   gaTvaliswinebul   yvela   standarts   (ix.   zemoxsenebuli soeringis saqme, punqti 86). Cveni azriT, sityva   `aSkaras~ mniSvneloba gulisxmobs me-6 muxliT garantirebuli   samarTliani sasamarTlos uflebis iseTi principebis darRvevas,   romlebic   imdenad   fundamenturia,   rom   maTi   darRveva   uTanabrdeba am muxliT garantirebuli uflebis ararad qcevas   an misi ZiriTadi arsis ganadgurebas.   15. iseve, rogorc konvenciis me-3 muxliT akrZaluli mopyrobis   safrTxis   saxelmwifoSi marTlmsajulebaze aSkara uaris safrTxe unda   Sefasdes upirveles yovlisa im faqtebidan gamomdinare,   SemTxvevaSi,   me-6   muxlis   miznebisTvis   mimReb   romlebic cnobili iyo an cnobili unda yofiliyo mopasuxe   saxelmwifosTvis eqstradiciis momentSi.   16.   sasamarTlos   umravlesoba   aRiarebs,   rom,   arsebuli   informaciis fonze, `SesaZloa im droisTvis yofiliyo mizezebi   varaudisTvis~, rom ganmcxadeblebi ar miiRebdnen samarTlian   sasamarTlos   uzbekeTSi   (ganCinebis   91-e   punqti).   magram   umravlesoba askvnis, rom warmodgenili ar aris sakmarisi   mtkicebuleba imis misaCnevad, rom garkveuli SesaZlo darRvevebi   sasamarTlo ganxilvisas SeiZleboda CaTvliliyo aSkara uarad   marTlmsajulebaze, im gagebiT, rogorc es mocemulia soeringis   ganCinebaSi.   17. amis sapirispirod, Cven migvaCnia, rom Sesabamis dros   warmodgenili masalebiT mtkicdeboda arsebiTi safuZvlebi ara   marto   varaudisTvis,   rom   ganmcxadeblebi   ar   miiRebdnen   samarTlian sasamarTlos, aramed daskvnisTvis, rom maT winaSe   iyo marTlmsajulebaze aSkara uaris realuri safrTxe. “Amnesty   International”-is brifingis dokumenti, Cveni azriT, iZleoda   sarwmuno safuZvlebs varaudisTvis, rom wamebis gziT miRebuli   aRiarebiTi Cvenebebi rutinulad gamoiyeneboda msjavrdebis   ganaCenebis   uzrunvelsayofad,   rom   eWvmitanilebs   xSirad   eubnebodnen uars maT mier arCeul advokatTan Sexvedraze, rom   advokatebs TavianTi dacvis qveS myof pirebTan Sexvedris   SesaZleblobas   samarTaldamcavebi   aZlevdnen   mxolod   ramdenimedRiani patimrobis, roca wamebis riski yvelaze didi   iyo, Semdeg. aseve, irkveva, rom xSir SemTxvevebSi   samarTaldamcavebi advokatTan Sexvedris uflebas iZleodnen   mxolod mas Semdeg, rac eWvmitanili xels moawerda aRiarebiT   Cvenebas, xolo roca iZleodnen – aseTi Sexvedrebi, rogorc   wesi,   iSviaTad   xdeboda,   advokatebs   iSviaTad   eZleodaT   gamoZiebis yvela etapSi monawileobis saSualeba.   18. rac Seexeba am ori ganmcxadeblis SiSs usamarTlo   sasamarTlosTan dakavSirebiTi, maTi eqstradiciis Semdeg dRemde   mopovebuli informacia, Cveni azriT, mxolod adasturebs am   SiSis   dasabuTebulobas.   Tavdapirvelad   aRvniSnavT,   rom,   marTalia, TurqeTis mTavrobam miiRo rwmunebebi uzbekeTSi   ganmcxadebelTa sakuTrebis uflebebTan da maT mopyrobasTan   dakavSirebiT, araviTari rwmuneba ar mouTxovia TurqeTis   mTavrobas da araviTari rwmuneba ar yofila miRebuli   uzbekeTidan,   sasamarTlo   rom   procesi   ganmcxadebelTa   Catardeboda   sisxlis   samarTlianad.   samarTlis   ufro   konkretulad ki, ganmcxadeblebisTvis wayenebuli braldebebis   simZimis miuxedavad, rogorc Cans, ar yofila mcdeloba,   uzrunvelyofiliyo ganmcxadebelTa kavSiri maT iuridiul   warmomadgenlebTan, xolo uzbekeTSi dabrunebis Semdeg – maT   mier   arCeuli   damoukidebeli   advokatebis   samarTlebrivi   daxmarebis xelmisawvdomoba. faqtobrivad, maTi iuridiuli   warmomadgenlebis mier warmodgenili arasadavo mtkicebulebebis   mixedviT, eqstradiciis Semdeg maT ver SeZles romelime   ganmcxadebelTan dakavSireba verc weriliT da verc telefoniT,   verc sasamarTlo sxdomebamde da verc maT Semdeg. uzbekeTis   xelisufleba amtkicebda, rom aRiarebiTi Cvenebebi, romlebsac   ZiriTadad efuZneboda maTi gamamtyunebeli ganaCeni, miRebuli   iyo   ganmcxadebelTa   Tavisufali   nebis   safuZvelze,   rom   sasamarTlo sxdomebi tardeboda sajarod da rom am sxdomebs,   sxvebTan   organizaciebis   erTad,   eswrebodnen   `adamianis   magram es   uflebaTa   mtkicebebi   warmomadgenlebi~.   ganxiluli unda iqnes sasamarTlos winaSe warmodgenili sxva   masalebis, kerZod, sxva mxareTa – “Human Rights Watch”-is – mier   warmodgenili mtkicebulebebis fonze, romelic faqtobrivad   adamianis uflebaTa erTaderTi organizacia aRmoCnda, romelsac   misces   nebarTva. am mtkicebulebebis mixedviT, ganmcxadeblebs uari   eTqvaT maT mier arCeuli advokatis warmomadgenlobaze,   ganmcxadebelTa   sasamarTlo   procesze   daswrebis   damcveli dainiSna prokuroris mier; ganmcxadeblebi mowyvetili   iyvnen gare samyaros sasamarTlo procesis dawyebamde 1999 wlis   ivnisSi; sasamarTlo procesi daxuruli iyo sazogadoebisTvis,   ganmcxadebelTa yvela ojaxis wevrisTvis da dacvis mxaris mier   daqiravebuli advokatebisTvis; aRiarebiTi Cvenebebi, romlebic   gamoyenebuli iyo ganmcxadebelTa msjavrdebisTvis, xelmowerili   iyo   policiuri   winaswari   gamoZiebis   dros,   rodesac   ganmcxadeblebi iyvnen dapatimrebulni da ar hqondaT TavianT   advokatebTan Sexvedris SesaZlebloba.   19.   Cveni   azriT,   mocemul   saqmeze   sasamarTlos   winaSe   warmodgenili mtkicebulebebi sakmarisia imis dasadgenad, rom   eqstradiciis TariRisTvis arsebobda realuri safrTxe, rom   ganmcxadeblebi   miiRebdnen   aSkara   uars   marTlmsajulebis   ganxorcielebaze. am garemoebebSi ganmcxadeblebis gadacemac   konvenciis me-6 muxlis darRveviT moxda.   mosamarTleebis kafliSis, turmenis da kovleris erToblivi   gansxvavebuli mosazreba   1. winaswari mosazrebebi   1. ganCineba, romelsac Cven nawilobriv ar veTanxmebiT,   orazrovania   sasamarTlos   mier   miTiTebuli   droebiTi   RonisZiebebis savaldebulo xasiaTTan dakavSirebiT. Tumca   eWvgareSea – da es mniSvnelovani sakiTxia – rom sasamarTlos   reglamentis 39-e muxlis safuZvelze miTiTebuli RonisZiebebis   iuridiuli Sedegebi am ganCinebaSi uSualod ganxiluli ar aris.   ganCinebis 128-e punqtidan SeiZleba davaskvnaT, rom umravlesobas   surs aseTi RonisZiebebisTvis Sesasruleblad savaldebulo   Zalis miniWeba. ganCinebis mixedviT, droebiTi RonisZiebebis   savaldebulo xasiaTi ZiriTadad efuZneba konvenciis 34-e muxls.   ganCinebis   saxelmwifos mier droebiTi RonisZiebis Seusrulebloba unda   CaiTvalos sasamarTlos mier ganmcxadeblis ganacxadis   128-e   punqtSi   naTqvamia,   rom   xelSemkvreli   efeqtiani ganxilvisTvis xelis SeSlad, ganacxadis uflebis   efeqtiani ganxorcielebisTvis xelis SeSlad da, Sesabamisad,   konvenciis 34-e muxlis (individualuri ganacxadis uflebis)   darRvevad.   2. Cveni azriT, konvenciis 34-e muxli ver gamodgeba imis   dasadastureblad, rom sasamarTlos droebiTi RonisZiebebi   savaldebuloa konvenciis monawile saxelmwifoebisTvis. magram   Tundac rom davuSvaT   – rasac Cven ar vapirebT   – rom   Seusrulebloba zog SemTxvevaSi uTanabrdeba 34-e muxlis   darRvevas, maSin saWiro iqneboda, yovel konkretul saqmeze   dagvedgina, marTlac uSlis Tu ara xels sasamarTlos   konkretuli Seusrulebloba ganmcxadeblis saCivris ganxilvaSi   da arRvevs Tu ara es Seusrulebloba piris individualuri   ganacxadis uflebis efeqtian ganxorcielebas. ra Tqma unda, aris   saqmeebi, rodesac sasamarTlos winaSe warmodgenilia yvela   masala ganmcxadeblis saCivris gamosakvlevad, Seusruleblobis   miuxedavad; aseve aris saqmeebi, rodesac sasamarTlo 39-e muxls   iyenebs ganmcxadeblis (magaliTad, roca saqme exeba gaficvebs   SimSilobiT) da ara mTavrobis mimarT.   3. mocemul saqmeze sasamarTlos namdvilad hqonda saWiro   masalebi ganmcxadebelTa me-3 muxlTan dakavSirebuli saCivris   gamosakvlevad. mopasuxe saxelmwifom oficialuri garantiebi   miiRo uzbekeTis xelisuflebisgan, rom ganmcxadeblebi ar   daeqvemdebarebodnen sikvdiliT dasjas an wamebas da maTi qoneba   ar daeqvemdebareboda konfiskacias. sasamarTlosTvis mas Semdeg   wardgenili   samedicino   cnobebi,   rac   ganmcxadeblebi   msjavrdebulni da moTavsebulni iqnen sasjelaRsrulebis   dawesebulebaSi, miuTiTebs, rom ganmcxadeblebs cudad ar   eqceodnen, maTi janmrTeloba damakmayofilebeli iyo rogorc   fizikurad, ise fsiqologiurad. aseve, taSkentSi TurqeTis   saelCos   orma   TanamSromelma   ganmcxadeblebi   moinaxula   cixeebSi; maT TavianTi dakvirvebebi sasamarTlos gauziares. maTi   TqmiT, ganmcxadebelTa janmrTeloba damakmayofilebeli iyo, maT   mimarT ar gamoiyeneboda ukanono mopyroba dakavebis periodSi   arc sasamarTlomde da arc mis Semdeg, isini regularulad   xvdebodnen TavianTi ojaxebis wevrebs.   4. am winaswari mosazrebebis Semdeg Cven SevudgebiT im   konkretuli sakiTxis ganxilvas, ris gamoc ar veTanxmebiT   ganCinebas, kerZod, sasamarTlos daskvnas, rom sasamarTlos mier   `miTiTebuli~   droebiTi   RonisZiebebis   Seusrulebloba   uTanabrdeba konvenciis 34-e muxlis darRvevas. am mizniT Cven   Tanmimdevrulad ganvixilavT Semdeg sakiTxebs: (i) sasamarTlos   praqtikas; (ii) marTlmsajulebis saerTaSoriso sasamarTlos   praqtikas;   saerTaSoriso   (iii)   adamianis   xelSekrulebaTa   uflebaTa   evropul   konvencias   kanonebis   ganmartebis   safuZvelze; da (iv) zogadi saerTaSoriso samarTlis Sesabamis   normebs.   2. sasamarTlos praqtika   5. sasamarTlos pozicia aRniSnul sakiTxTan dakavSirebiT   Sejamebulia 1991 wlis 20 martis ganCinebaSi saqmeze Kruz Varas and   Others v. Sweden (Series A, # 201). am saqmeSi ganmcxadeblebi   amtkicebdnen, rom Tumca konvencia ar Seicavs konkretul wesebs   adamianis uflebaTa evropuli komisiis (romlis reglamentis 36-e   muxli Seicavda dRevandeli sasamarTlos reglamentis 39-e   muxlis msgavs teqsts) mier miTiTebul droebiT RonisZiebebTan   dakavSirebiT, aucilebeli iyo, aseT RonisZiebebs miniWeboda   Sesasruleblad   uzrunvelyofiliyo konvenciis 25-e muxlis pirveli punqtiT   (dRevandeli redaqciis 34-e muxlis pirveli punqti)   savaldebulo   xasiaTi   imisaTvis,   rom   garantirebuli individualuri ganacxadis wardgenis ufleba.   sasamarTlom amaze upasuxa, rom `25-e muxlis [dRevandeli   redaqciis 34-e muxli] teqstis gadametebad CaiTvleboda, rom   sityvebidan `arafriT SeuSalon xeli am uflebis efeqtian   ganxorcielebas~   davaskvnaT   reglamentis   36-e   muxlis   [dRevandeli redaqciis 39-e muxli] Sesabamisad komisiis mier   miTiTebuli RonisZiebis Sesrulebis valdebuleba~ (punqti 99) da   ganacxada, rom `droebiTi RonisZiebebis Sesaxeb Sesasruleblad   savaldebulo brZanebis gamocemis uflebamosileba ar dgindeba   arc konkretulad 25-e muxlidan da arc sxva wyaroebidan~   (punqti 102). es asea, aRniSna sasamarTlom, Tumca praqtikaSi   `TiTqmis yovelTvis xdeba aseTi miTiTebebis Sesruleba~ (punqti   100; ix. aseve punqtebi 7 da 18). es `Tanmimdevruli praqtika~   `SeiZleba miCneuli iqnes xelmSemkvrel saxelmwifoTa Soris   SeTanxmebis damkvidrebad konvenciis debulebis ganmartebasTan   dakavSirebiT [miTiTebulia sasamarTlos ganCineba soeringis   saqmeze da 1969 wlis 23 maisis saerTaSoriso saxelSekrulebo   samarTlis Sesaxeb venis konvenciis 31-e muxlis me-3 punqtis (b)   qvepunqti],   magram   ara   iseTi   axali   uflebebisa   da   valdebulebebis warmoSobad, romlebic Tavdapirvelad ar iyo   gaTvaliswinebuli konvenciiT [miTiTebulia ganCineba jonstonis   da sxvebis saqmeze, 1986 wlis 18 dekemberi, Series A # 112, punqti   53]~ (xazgasma Cvenia). `36-e muxliT gaTvaliswinebuli miTiTebebis   Sesrulebis praqtika~, daaskvna sasamarTlom, `ar SeiZleba   daefuZnos   Sesasruleblad   mosazrebas,   rom   es   miTiTebebi   warmoSobs   es ufro   savaldebulo   valdebulebas...   keTilsindisieri TanamSromlobaa komisiasTan im saqmeebze,   rodesac aRniSnuli miTiTebebi iyo gonivruli da praqtikuli   mniSvnelobis~   (iqve,   anu   saubaria   racionalurobaze   da   zrdilobian damokidebulebaze.   6. zemoxsenebuli precedenti amas winaT kvlav dadasturda   sasamarTlos mier droebiT RonisZiebebTan dakavSirebiT,   romlebic mopasuxe saxelmwifom mxedvelobaSi ar miiRo   saqmeze Čonka v. Belgium (2001 wlis 13 martis ganCineba, # 51564/99).   – – umravlesobis   mosazreba   – rom   kruz   varasis   saqmeSi   sasamarTlom   ganixila   komisiis   da   ara   sakuTari   uflebamosileba droebiTi RonisZiebebis Sesaxeb brZanebis   gamocemasTan dakavSirebiT ar gamoiyureba damajereblad   Conkas saqmeze gamotanili   sasamarTlom gaimeora kruz   – ganCinebis   varasis   fonze,   saqmeze   rodesac   dadgenili   principebi mis uflebamosilebebTan dakavSirebiT. Cven ar   gvgonia, rom Conkas saqmis Semdeg raime iseTi cvlilebebi   momxdariyo, romlebic gaamarTlebda sasamarTlos mier sakuTari   praqtikis   daskvnebamde misvlas. rogorc winamdebare ganCinebaSia naTqvami,   `iuridiuli gasagebobisa da ganWvretadobis interesebSi   gadasinjvas   da   diametralurad   gansxvavebul   [sasamarTlom] ar unda gadauxvios sakuTari precedentebidan   dasabuTebuli mizezis gareSe~ (punqti 121).   7. zemoT mimoxiluli sasamarTlos praqtika arsebiTad niSnavs   imas, rom marTalia, sasamarTlo uflebamosilia, moaxdinos   konvenciis debulebaTa interpretacia, mas ufleba ara aqvs –   interpretaciis gziT, reglamentis gziT, an oriveTi – Caweros   axali wesebi konvenciaSi, Tundac arsebobdes sakmarisad farTod   gavrcelebuli da sasurveli praqtika, Tu es praqtika ar aris   erTiani (ix. belgiis argumentacia Conkas saqmeze an TurqeTis   argumentacia mocemul saqmeze) da mxardaWerili Sesabamisi   opinion juris-iT. mxolod yvela xelSemkvrel saxelmwifos erTad   aqvs   ufleba,   Secvalos   konvencia   masSi   cvlilebis   ganxorcielebiT. aqve unda aRiniSnos, rom Tu konvenciis 34-e   muxlSi asaxuli individualuri ganacxadis uflebis srulad   ganxorcielebis   saWiroebidan   gamomdinareobs   droebiTi   RonisZiebebis savaldebulo xasiaTi, maSin rogor iqneboda   viTareba saxelmwifoTa Soris davis SemTxvevaSi? aseTi davis   SemTxvevaSi miTiTebuli RonisZiebebi sarekomendacio xasiaTis   iqneboda? Tu CaiTvleboda savaldebulod, analogiiT, konvenciis   33-e   muxlis   (saxelmwifoTaSorisi   davebi)   srulad   ganxorcielebis mizniT?   3. marTlmsajulebis saerTaSoriso sasamarTlos praqtika:   lagrandis saqme   8.   sasamarTlos   ganCineba   emyareba   marTlmsajulebis   saerTaSoriso sasamarTlos gadawyvetilebas lagrandis saqmeze   (2001 wlis 27 ivnisis gadawyvetileba, ICJ Reports 2001, punqtebi 48   da 117). es miTiTeba, rogorc Cans, arasworia, vinaidan arsebiTad   gansxvavdeba is viTareba, romelSic aRmoCnda marTlmsajulebis   saerTaSoriso sasamarTlo.   9.   lagrandis   saqmeze   unda ganemarta   marTlmsajulebis   sakuTari   saerTaSoriso   damfuZnebeli   sasamarTlos   saerTaSoriso xelSekrulebis erT-erTi debuleba – statutis 41-   muxli. am statutis monawile saxelmwifoebi upirobod   daeTanxmnen am muxls da aRiares misi savaldebulo xasiaTi.   Sesabamisad, sakiTxi exeboda mxolod saerTaSoriso   e xelSekrulebis interpretacias, kerZod, gagebuli unda iqnes Tu   ara 41-e muxlSi gamoyenebuli zmna `miTiTebuli~ ise, rom am   debulebis   Sesasruleblad   saxelmwifoebisTvis.   mixedviT   savaldebulo   am sakiTxis   Camoyalibebuli   RonisZiebebi   monawile   iyos davis   ganmartebisagan   wlebis   manZilze Tavis Sekavebis Semdeg saerTaSoriso sasamarTlom   lagrandis saqmeSi aRniSnul kiTxvas dadebiTad upasuxa,   risTvisac dasayrdnobad gamoiyena 1969 wlis venis konvencia   saerTaSoriso saxelSekrulebo samarTlis Sesaxeb, kerZod,   statutis 41-e muxlis obieqti da mizani – es aris debuleba,   romelic iyo da aris yvela monawile saxelmwifosaTvis   savaldebulo saxelSekrulebo norma. 41-e muxlisTvis `obieqti   da mizani~ aris `mxaris Sesabamisi uflebebis dacva~ da   sasamarTlos   SesaZlebloba,   gamoitanos   Sesasaruleblad   savaldebulo gadawyvetileba statutis 59-e muxlis safuZvelze;   da am SemTxvevaSi, ra Tqma unda, hqonda azri imis Tqmas, rom es   Sedegi damokidebuli iyo droebiTi RonisZiebebis savaldebulo   xasiaTze. sxva sityvebiT rom vTqvaT, aq saqme gvaqvs mWidro   urTierTkavSirTan uflebamosilebis mimniWebel saxelSekrulebo   normasa da misaRwev mizans Soris.   10. mosalodnelia, rom sxva saerTaSoriso davebis gadawyvetis   meqanizmebis monawile saxelmwifoebi, rodesac es meqanizmebi   moicaven haagis sasamarTlos statutis 41-e muxlis msgavsi   teqstis mqone debulebebs droebiTi RonisZiebebis Sesaxeb,   TavianT moqmedebebs SesabamisobaSi moiyvanen haagis sasamarTlos   axal samosamarTleo praqtikasTan. maT, ra Tqma unda, aqvT amis   ufleba, radgan isini, ubralod, daiwyeben Sesabamisi meqanizmis   damfuZnebel   dokumentSi   asaxuli   droebiTi   RonisZiebebis   Sesaxeb debulebis ganmartebas da maT aqvT aseTi debulebis   ganmartebis ufleba.   11. amisgan gansxvavebiT, aseTi debuleba adamianis uflebaTa   evropul konvenciaSi ar moipoveba: is ar moipoveba konvenciis 26-   e muxlis   d punqtSi,   romelic   sasamarTlos   sakuTari   reglamentis miRebis uflebamosilebas aniWebs; arc 34-e muxli,   romelic individualuri ganacxadis uflebas adgens, ar aris   imdenad mWidrod dakavSirebuli gansaxilvel sakiTxTan, rom   arafridan amoavsos konvenciis `xarvezi~ savaldebulo droebiTi   RonisZiebebis   dawesebiT,   riTac   konvenciis   monawile   saxelmwifoebs maTi Tanxmobis gareSe daekisrebaT valdebuleba.   sxvagvarad rom vTqvaT, didia gansxvaveba xelSekrulebis   ubralo ganmartebasa da masSi cvlilebis Setanas Soris,   sasamarTlo funqciebis ganxorcielebasa da saerTaSoriso   samarTlis Seqmnas Soris.   12. sasamarTlos didma palatam, manamde ki palatam TavianT   ganCinebebSi mamatkulovis da askarovis saqmeze ganaxorcieles   kanonmdeblis funqcia, vinaidan amJamad moqmedi konvencia arsad   ar avaldebulebs mis monawile saxelmwifoebs, rom aRiaron   sasamarTlos   mier   miTiTebuli   droebiTi   RonisZiebebis   savaldebulo xasiaTi. Cveni azriT, swored amitom sasamarTlo   ver gahyveba haagis sasamarTlos mier gakvalul biliks da   swored amitom ar arsebobs arsebuli sasamarTlo praqtikidan   gadaxvevis safuZveli.   4. adamianis uflebaTa evropuli konvencia xelSekrulebis   ganmartebis kanonebis WrilSi   13. rogorc zemoT vaCveneT, evropuli sasamarTlos arsebuli   praqtika ar Seicavs arc SesaZleblobas da arc safuZvels imisa,   rom   konvencia   wakiTxuli   savaldebulo   an safuZveli   iqnes,   Zalis   arc   Seuqmnia.   gamosakvlevia,   rogorc   mimniWebeli;   haagis sasamarTlos   magram, am ori   saerTaSoriso   droebiTi   RonisZiebebisTvis   aseTi   SesaZlebloba   zemoaRniSnul   faqtorisgan   gadawyvetilebas   gancalkevebiT,   saxelSekrulebo samarTlis Sesaxeb venis konvenciis 31-e da 32-e   muxlSi mocemuli xelSekrulebis ganmartebis kanonebi   adasturebs Tu ara sasamarTlos daskvnebs mocemul ganCinebaSi.   amasTan dakavSirebiT unda ganvixiloT 1969 wlis venis   konvenciiT   xelSekrulebis   xelSemkvreli   dadgenili   teqsti;   interpretaciis   teleologiuri   Semdegi   wesebi:   interpretacia;   mosamzadebeli   saxelmwifoebis   praqtika;   samuSaoebi; da saerTaSoriso samarTlis Sesabamisi normebi.   14. rogorc ukve aRiniSna, konvenciis teqsti dums droebiT   RonisZiebebze da maT savaldebulo Zalaze. aseTi RonisZiebebis   erTaderTi safuZveli moipoveba konvenciis 26-e muxlis   d punqtSi, romelic sasamarTlos plenums aniWebs reglamentis   miRebis uflebamosilebas. sasamarTlo moiqca swored ase da   sakuTar reglamentSi Seitana 39-e muxli. aSkaraa, rom amis   gakeTeba   dasaSvebi   iyo,   vinaidan   aRniSnuli   muxli   ar   ewinaaRmdegeboda   konvencias   monawile   saxelmwifoebze   konvenciiT gauTvaliswinebeli valdebulebebis dakisrebiT. aseve   aSkaraa, rom monawile saxelmwifoebs konvenciis Seqmnisas ar   hqoniaT raime ganzraxva, daewesebinaT sasamarTlos mier   miTiTebuli droebiTi RonisZiebebis Sesrulebis valdebuleba   mxolod da mxolod sasamarTlos mier miRebuli reglamentis   ZaliT; maT amis ganzraxva arc mogvianebiT hqoniaT, rac   dasturdeba droebiTi RonisZiebebis an maTi savaldebulo Zalis   Sesaxeb debulebis ararsebobiT damatebiT oqmebSi da imiT, rom   monawile saxelmwifoebma ar gaiziares SemoTavazeba, oqmSi   Caweriliyo debuleba droebiTi RonisZiebebis savaldebulo   Zalis Sesaxeb (ix. qvemoT, punqti 18).   15. `cocxali dokumentis~ doqtrinidan gamomdinare sasamarTlo   winamdebare   ganCinebaSi   didwilad   iyenebs   ganmartebis   teleologiur meTods (xelSekrulebis `obieqti da mizani~),   magram Cven es ar migvaCnia safuZvlianad. kruz varasis saqmeze es   meTodi pirdapir naxsenebic ki ar yofila; amasTan, rac Seexeba   droebiTi RonisZiebebis xasiaTs, bevri araferi Secvlila kruz   varasis saqmeze ganCinebis gamotanis drosa da dRevandel dros   Soris periodSi: savaldebulo xasiaTis droebiTi RonisZiebebi   maSinac iseTive sasurveli iyo, rogorc dRes, magram maTi   gamoyeneba ar aris gamarTlebuli konvenciaSi – sasamarTlos   damfuZnebel   mimniWebeli normis arsebobis gareSe. kruz varasis saqmeze   sasamarTlos mier gacemul droebiT RonisZiebebTan   dokumentSi   – Sesabamisi   uflebamosilebis   dakavSirebiT gamotanili daskvnebi dadasturda Conkas saqmeSic,   marTlmsajulebis saerTaSoriso sasamarTlos mier lagrandis   saqmeze gadawyvetilebis gamotanamde sul raRac sami TviT adre.   16. ganCinebaSi aRniSnulia, rom konvenciis 34-e muxliT   dadgenili individualuri ganacxadis uflebas azri daekargeba,   Tu   sasamarTlo   ar   iqneba   uflebamosili,   gamosces   Sesasruleblad savaldebulo droebiTi RonisZiebebi da rom,   Sesabamisad, sasamarTlos mier am muxlis obieqtis da miznis   misaRwevad aucilebelia aRniSnul RonisZiebaTa savaldebulo   xasiaTis aRiareba. rogorc iTqva, Sidasaxelmwifoebriv da   saerTaSoriso doneebze ganacxadis ufleba ver iqneba efeqtiani   savaldebulo droebiTi RonisZiebebis gamocemis SesaZleblobis   gareSe. es SeiZleba asea Sidasaxelmwifoebriv doneze, sadac   upiratesia sasamarTlos savaldebulo iurisdiqciis principi. es,   ra Tqma unda, ase ar aris saerTaSoriso doneze. pirveli,   saxelmwifoebs aqvT sruli Tavisufleba, aRiaron an ar aRiaron   saerTaSoriso sasamarTloebis savaldebulo iurisdiqcia, xolo   aRiarebis SemTxvevaSi, SezRudon am iurisdiqciis farglebi,   magaliTad, ise, rom ar arsebobdes savaldebulo droebiTi   RonisZiebebis gamocemis uflebis mimniWebeli debuleba. am   SemTxvevas vxvdebiT sainvesticio davebis gadawyvetis Sesaxeb   wlis vaSingtonis konvenciiT (msoflio banki) dadgenili   saarbitraJo proceduris SemTxvevaSi (muxli 47). meore, ar unda   dagvaviwydes, rom mravali wlis manZilze iseTi saerTaSoriso   sasamarTloebi, rogoricaa marTlmsajulebis mudmivmoqmedi   saerTaSoriso sasamarTlo (1920   – wlebi) da misi   saerTaSoriso   samarTalmemkvidre marTlmsajulebis   – sasamarTlo (misi arsebobis udidesi xnis ganmavlobaSi (1946   wlidan 2001 wlamde) kmayofildebodnen droebiTi RonisZiebebis   miTiTebiT maTi savaldebulo xasiaTis dakonkretebis gareSe.   mesame, konvenciis 34-e muxli saxelmwifoebisgan moiTxovs,   `arafriT SeuSalon xeli [individualuri ganacxadis uflebis]   efeqtian   ganxorcielebas~   (xazgasma   Cvenia).   droebiTi   RonisZiebebis ganuxorcieleblobiT da, miT umetes, maTTvis   savaldebulo Zalis miuniWeblobiT arafriT `eSleba xeli~   individualuri ganacxadis uflebas; xolo amis sawinaaRmdego   mtkiceba 34-e muxlis mniSvnelobas ise gaafarToebda, rom   sasamarTlos ganmartebis funqciis mqone organodan gadaaqcevda   sakanonmdeblo funqciebis organod. amis dasabuTeba Cans davis   gadawyvetis sxva dokumentebidanac: arsad sxvagan iurisdiqcia da   ganacxadis   ufleba   ar   aris   dakavSirebuli   droebiTi   RonisZiebebis gamocemasTan da maT savaldebulo xasiaTTan.   magaliTad, lagrandis saqmeSi haagis sasamarTlom Tavi Seikava   Tavisi statutis 35-e muxlze – adamianis uflebaTa evropuli   konvenciis 34-e muxlis msgavs muxlze – miTiTebisgan droebiTi   RonisZiebebis xasiaTis dasadgenad. haagis sasamarTlom ganmarta   Tavisi statutis 41-e muxli da daaskvna, rom am debulebis mizani   miRweuli ver iqneboda, Tu sasamarTlos mier miTiTebul   RonisZiebebs mxolod sarekomendacio xasiaTi eqneboda. 1950 wlis   konvencia rom Seicavdes haagis sasamarTlos statutis 41-e   muxlis msgavs debulebas, maSin Cvenc davaskvnidiT, aseTi   debulebis safuZvelze, rom droebiTi RonisZiebebis `miTiTeba~,   teleologiuri ganmartebis meTodiT, niSnavs aseTi RonisZiebebis   `brZanebas~ an `dadgenas~. adamianis uflebaTa amerikuli   sasamarTlos SemTxvevaSi, romlis damfuZnebeli dokumenti – da   ara reglamenti!   – Seicavs marTlmsajulebis saerTaSoriso   sasamarTlos statutis 41-e muxlis msgavs debulebas, es sakiTxi   saerTod arc warmoiSveba, radgan 1969 wlis adamianis uflebaTa   amerikuli konvenciis 63-e muxlis me-2 punqti uflebas aZlevs   sasamarTlos, daadginos droebiTi RonisZiebebi. mocemul saqmeSi   problema aris is, rom aseTive daskvnis gakeTebisTvis ar   arsebobs gonivruli iuridiuli safuZveli. aseT safuZvlad ver   gamodgeba konvenciis 34-e muxli, rogorc aseTi, romelSic   SeuZlebelia droebiTi RonisZiebebis savaldebulo xasiaTis   amokiTxva.   17. saerTaSoriso saxelSekrulebo samarTlis Sesaxeb venis   konvenciis 32-e muxlis safuZvelze SesaZlebelia konvenciis   mosamzadebel samuSaoebze miTiTeba. evropuli sasamarTlos   ganCineba kruz varasis saqmeze aCvenebs, rom miuxedavad   SemoTavazebebisa,   rom     wlis   konvenciaSi   Sesuliyo   marTlmsajulebis saerTaSoriso sasamarTlos statutis 41-e   muxlis msgavsi debuleba, es ase ar moxda – es garemoeba   aSkarad ar miuTiTebs droebiTi RonisZiebebisTvis savaldebulo   Zalis miniWebis ganzraxvaze.   18. kidev erTi gamosakvlevi sakiTxi, romelic ganxiluli iqna   kruz varasis saqmeSi, aris xelSemkvrel saxelmwifoTa Semdgomi   praqtika, rogorc saerTaSoriso saxelSekrulebo samarTlis   Sesaxeb venis konvenciiT gaTvaliswinebuli interpretaciis   elementi. venis konvenciis 31-e muxlis me-3 punqtis b qvepunqti   miuTiTebs   `nebismier   Semdgom   praqtikas   xelSekrulebis   gamoyenebisa,   romelic   adgens   mxareTa   SeTanxmebas mis   ganmartebasTan dakavSirebiT~. es praqtika gaTvaliswinebuli iqna   kruz varasis saqmeSi. mimoixila ra konvenciuri organoebis   adreuli   rekomendaciebis miRebisa (punqti 96), sasamarTlom daadgina, rom   ZiriTadad magram ara srulad Sesruleba droebiTi   warumatebeli   mcdelobebi   mocemul   sakiTxze   – – RonisZiebebisa ganpirobebuli iyo monawile saxelmwifoTa   TanamSromlobis surviliT. sxva sityvebiT rom vTqvaT, ar   arsebobda sxva mtkicebuleba, rom arsebuli praqtika, rogorc   amas venis kovencia moiTxovs, `adgenda mxareTa SeTanxmebas mis   ganmartebasTan dakavSirebiT~. es dasturdeba pirvel rigSi im   faqtiT, rom jer kidev 1994 wlis specialur Sexvedraze   adamianis   uflebaTa   dacvis   procedurebis   gaumjobesebaze   momuSave eqspertTa komitetma (DH-PR) miiRo reformirebis   SemoTavazebebi adamianis uflebaTa evropuli sasamarTlosgan   wlis 31 ianvars (dokumentebi DH-PR(94)2 da DH-PR(94)4).   komisiac da sasamarTloc miiCnevdnen, rom axal sasamarTlos   unda hqonoda iuridiulad savaldebulo Zalis mqone droebiTi   RonisZiebebis gamocemis uflebamosileba, rac asaxuli unda   yofiliyo konvenciaSi. sasamarTlos SemoTavazebuli teqsti   msgavsi iyo adamianis uflebaTa amerikuli konvenciis 63-e   muxlis me-2 punqtisa. komisias erCivna, rom komisiis da   sasamarTlos   dakavSirebuli debulebebi (36-e da 36-e muxlebi) Sesuliyo   konvenciis teqstSi. Sveicariis delegaciamac warmoadgina   reglamentebis   droebiT   RonisZiebebTan   SemoTavazeba, romelic iTvaliswinebda konvenciaSi specialuri   muxlis Caweras droebiTi RonisZiebebis Taobaze. muxli ase   waikiTxeboda: `sasamarTlos SeuZlia ... daadginos nebismieri   droebiTi RonisZieba, romelsac saWirod CaTvlis~ (dokumenti   DH-PR(93)20, 1993 wlis 22 noemberi).   19. maTi gaziarebis SemTxvevaSi samive SemoTavazeba SesaZlebels   gaxdida   imis   mtkicebas   (rogorc   marTlmsajulebis   saerTaSoriso sasamarTlos statutis 41-e muxlis SemTxvevaSi),   rom sasamarTlos droebiTi RonisZiebebi savaldebulod unda   CaiTvalos. magram es samive SemoTavazeba uaryofili iqna   mTavrobaTa eqspertebis mier. mogvianebiT sasamarTlos mier misi   reglamentis 36-e muxlis safuZvelze miTiTebuli RonisZiebebis   monawile saxelmwifoebisTvis savaldebulo xasiaTis Taobaze   winadadeba wamoWra migraciis, ltolvilTa da demografiis   komitetma (angariSis proeqti, AS/PR(1997)2 Secvlili, 1997 wlis 19   Tebervali).   ministrTa   komitetma   uari   Tqva   droebiTi   RonisZiebebis Taobaze aseTi debulebis konvenciaSi Caweraze. es   yvelaferi mxolod imas SeiZleba niSnavdes, rom Sesabamisi   praqtikis farTod gavrcelebis faqti emyareba keTilganwyobas,   TanamSromlobas da moxerxebulobas, da ara SeTanxmebul   ganmartebas. ministrTa komitets arc is CauTvlia saWirod, rom   SemoeTavazebina savaldebulo droebiTi RonisZiebebis Sesaxeb   debulebis Cawera 14-e oqmis proeqtSi. da isev, ase imitom moxda,   rom droebiTi RonisZiebebis savaldebulod qcevis Sesaxeb   aranairi SeTanxmeba ar yofila, da ara imitom, rom komitetma   arasaWirod   miiCnia   droebiTi   RonisZiebebis   savaldebulo   xasiaTTan dakavSirebuli mosazrebebi.   20. mocemul saqmeSi droebiTi RonisZiebebi TviT sasamarTlomac   fakultaturad miiCnia. es Cans 39-e muxlis teqstidan, romelSic   gamoyenebulia   sityvebi   `miTiTeba~   da   `SeuZlia~,   aseve   TurqeTisTvis – mopasuxe saxelmwifosTvis – miwerili 1999 wlis   martis werilis teqstidan:   “La Présidente de la Première section a décidé aujourd'hui d'indiquer à votre   Gouvernement, en application de l'article 39 du Règlement de la Cour, qu'il était   souhaitable, dans l'intérêt des parties et du bon déroulement de la procédure devant   la Cour, de ne pas extrader le requérant vers la République ouzbèke avant la réunion   de la chambre compétente, qui se tiendra le 23 mars 1999.”1   21. da bolos, rac Seexeba `saerTaSoriso samarTlis Sesabamis   normebs, romlebic gamoiyeneba mxareTa Soris urTierTobebSi~,   razec   samarTlis Sesaxeb venis konvenciis 31-e muxlis me-3 punqtis c   qvepunqtis safuZvelze: marTalia, rom saerTaSoriso   miuTiTa   palatam   saerTaSoriso   saxelSekrulebo   sasamarTloebis   da   tribunalebis   damfuZnebeli   bevri   saerTaSoriso xelSekruleba rTavs droebiTi RonisZiebebis   `miTiTebis~ nebas – da swored am termins iyenebs aRniSnuli   dokumentebis umravlesoba. marTlmsajulebis saerTaSoriso   sasamarTlos mier zemoaRniSnul lagrandis saqmeSi droebiTi   RonisZiebebisTvis mikuTvnebuli mniSvneloba udavod iqoniebs   mniSvnelovan gavlenas aseT xelSekrulebaTa ganmartebaze;   magram aseTi gavlena ar unda moxdes am sasamarTlosTan   mimarTebaSi, radgan am ukanasknelis damfuZnebeli dokumenti –   evropuli   konvencia   – saerTod   ar   Seicavs   droebiTi   RonisZiebebis `miTiTebis~ nebarTvas.   5. saerTaSoriso samarTlis Sesabamisi normebi   22. gasarkvevi rCeba sakiTxi – SeuZlia Tu ara sasamarTlos   zogadi saerTaSoriso samarTlis normiT an civilizebuli   erebis mier aRiarebuli samarTlis zogadi principis safuZvelze   (i) miuTiTos droebiTi RonisZiebebi da (ii) brZanos droebiTi   RonisZiebebis Sesruleba. es rom ase iyos, maSin sasamarTlo   savaldebulo droebiTi RonisZiebebis dakisrebas gaamarTlebda   mxolod zemoaRniSnuli normiT an principiT, Sesabamisi   uflebamosilebis   ararsebobis SemTxvevaSic. rac Seexeba civilizebuli erebis mier   aRiarebuli samarTlis zogad principebs, savaldebulo   droebiTi RonisZiebis Sesaxeb marTlac arsebobs farTod   mimniWebeli   saxelSekrulebo   debulebis   damkvidrebuli   gamomdinareobs   wesi   amave   Sidasaxelmwifoebriv   doneze dadgenili   doneze,   savaldebulo   rac   gansjadobis wesidan. amisgan gansxvavebiT, rogorc zemoT   aRvniSneT (punqti 16), es wesi ar aris upiratesi saerTaSoriso   doneze da amitomac ver iqneba gamoyenebuli saerTaSoriso   doneze. sxva sityvebiT rom vTqvaT, aRniSnuli principi ver   iqneba morgebuli saerTaSoriso sasamarTloebis saqmianobisTvis.   23. Tumca unda arsebobdes CveulebiTi norma, romelic   saerTaSoriso sasamarTloebs da tribunalebs miscems uflebas,   Tundac   saxelSekrulebo   normis   ararsebobis   SemTxvevaSi,   SeimuSaon sakuTari reglamenti, romelSic SeiZleba Sevides   droebiTi RonisZiebebis Camoyalibebis ufleba. magram es wesi   ver moicavs aseTi RonisZiebebis dakisrebis uflebas.   6. daskvnebi   24. yovelive zemoxsenebulis gaTvaliswinebiT sasamarTlos mier   `miTiTebuli~ droebiTi RonisZiebebis savaldebulo xasiaTi ar   gamomdinareobs konvenciis arc 34-e muxlidan (individualuri   saCivris ufleba) da arc 26-e muxlis d punqtidan (sasamarTlos   ufleba, miiRos sakuTari reglamenti), Tu es debulebebi   ganimarteba 1969 wlis 23 maisis saerTaSoriso saxelSekrulebo   samarTlis Sesaxeb venis konvenciis Sesabamisad. igive daskvna   gamomdinareobs TviT adamianis uflebaTa evropuli sasamarTlos   praqtikidanac, maT Soris mocemul saqmeSi dasawyisSi   gamoTqmuli midgomidan (ix. ganCineba, punqti 24).   25. amitom Cveni ZiriTadi daskvna imaSi mdgomareobs, rom aq   ganxiluli sakiTxi aris kanonSemoqmedebis sakiTxi da ara   samosamarTlo qmedeba. vinaidan arc sasamarTlos damfuZnebeli   dokumenti da arc zogadi saerTaSoriso samarTali ar   avaldebulebs saxelmwifoebs, Seasrulon droebiTi RonisZiebebi,   sasamarTlos ar SeuZlia sawinaaRmdego gadawyvetilebis miReba   da,   Sesabamisad,   monawile   saxelmwifoebisTvis   axali   valdebulebis dakisreba; anu, moqmedi samarTlis mixedviT, imis   daskvna,   Sesasruleblad   rom   sasamarTlo   savaldebulo   uflebamosilia,   droebiTi   gamosces   RonisZiebebi,   uflebamosilebis gadametebaa. SesaZloa, aseTi uflebamosilebis   qona sasurvelia, magram misi miniWeba mxolod xelSemkvrel   saxelmwifoebs SeuZliaT.   1. [Targmani:] `pirveli seqciis Tavmjdomarem daadgina, mieTiTos   Tqvens mTavrobas, sasamarTlos reglamentis 39-e muxlis   Sesabamisad,   rom   mxareTa   interesebSi   da   sasamarTloSi   warmoebis normalurad warmarTvis mizniT, sasurvelia ar moxdes   ganmcxadeblebis gadacema uzbekeTis respublikisaTvis Sesabamisi   palatis sxdomis Catarebamde _ 1999 wlis 23 martamde.~

© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 17.07.2026. · Źródło