5047/02

AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ   ĐKĐNCĐ DAĐRE   SELVĐ – TÜRKĐYE   (Baꢀvuru no. 5047/02)   KARAR   STRAZBURG   Aralık 2008   Đꢀbu karar AĐHS’nin 44/2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecektir. ꢁekli   düzeltmelere tabi olabilir.   ______________________________________________________________________________________   © T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2008. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan   Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,   davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile   Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak   suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.   USUL   T.C. vatandaꢀı Yahya Selvi (“baꢀvuran”) tarafından Türkiye Cumhuriyeti aleyhine, 28   Kasım 2001 tarihinde, Đnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına iliꢀkin   Sözleꢀme’nin (Avrupa Đnsan Hakları Sözleꢀmesi - AĐHS) 34. maddesi uyarınca yapılan   5047/02 numaralı baꢀvuru sonucu bu dava görülmektedir.   Baꢀvuran, Đzmir Barosu avukatlarından S. Çetinkaya tarafından temsil edilmiꢀtir.   OLAYLAR   I. DAVANIN KOꢁULLARI   Baꢀvuran 1973 doğumludur ve Đzmir’de ikamet etmektedir.   Mayıs 2001 gecesi, gece yarısı civarında, Đzmir Emniyet Müdürlüğü Terörle   Mücadele ꢁubesi’nde görevli polis memurları, yasadıꢀı bir gösteriye katıldıklarından   ꢀüphelenilen bazı kiꢀileri yakalamak üzere bir operasyon düzenlemiꢀtir. Bu amaçla, bir grup   polis memuru, baꢀvuran ve amcası Sabri Selvi’nin yaꢀadığı iki katlı eve gelmiꢀlerdir. Polis   memurları, yukarıda belirtilen yasadıꢀı gösteriye katıldığından ꢀüphelenilen baꢀvuranın   amcası Sabri Selvi’yi aramaktaydılar.   Baꢀvuranın olayları anlatıꢀ ꢀekline göre, binanın birinci katında yaꢀayan baꢀvuran,   amcasının yaꢀadığı ikinci kattan gelen bazı sesler duymuꢀtur. Neler olduğunu görmek için   dairesinin kapısını açmıꢀtır. Sivil kıyafetli bazı kiꢀiler görmüꢀ ve onlara kim olduklarını   sormuꢀtur. Bu kiꢀiler baꢀvuranın kimlik kartını görmek istemiꢀtir. Baꢀvuran onlara kimlik   kartını göstermiꢀ; ancak, baꢀvuran, sivil giyimli polis memurları oldukları ortaya çıkan bu   kiꢀilerin kimlik kartlarını sorduğunda söz konusu kiꢀiler öfkelenmiꢀ ve herkesin onların   kimlik kartlarını sorduğu konusunda ꢀikayetçi olmuꢀlardır. Daha sonra baꢀvuranı zorla   dairesine götürmüꢀler ve ona dayak atıp küfür etmiꢀlerdir. Baꢀvuranı tutukladıktan sonra bir   yakalama tutanağı düzenleyip baꢀvurana zorla imzalattırmıꢀlardır.   Altı polis memuru, bir tanık, baꢀvuran ve amcası Sabri Selvi tarafından imzalanan 31   Mayıs 2001 tarihli yakalama ve arama tutanağı ꢀöyle belirtmektedir:   “ ... Üzerlerimize polis tanıtma yeleklerimiz giyildikten ve gerekli güvenlik tedbirleri   alındıktan sonra bahse konu evin kapısı usulüne uygun olarak çalındı. Kapıyı açan erkek ꢀahısa ‘polis’   olduğumuz söylendikten sonra evinde arama yapmak istediğimiz uygun bir dille kendisine izah edildi.   ꢁahsın ‘buyurun arayabilirsiniz’ demesiyle ve muvafakat vereceğini söylemesiyle daireye girildi.   Kapıyı açan ꢀahısın yapılan kimlik kontrolünde yakalanması istenilen ... Sabri Selvi olduğu   görülmesi üzerine ꢀahıs tarafımızdan yakalandı. ꢁahısın kontrolünde bahse konu olan ... dairede   usulüne uygun olarak arama yapıldı. Arama sonucunda evde herhangi bir suç unsuruna rastlanılmadı.   Adı geçen ꢀahısa aramadan dolayı zarar ve ziyanın olup olmadığı sorulduğunda “yoktur” demesi   üzerine ꢀahıs yakalanarak daireden çıkmak üzere iken evde bulunan ... Yahya Selvi isimli ꢀahıs ‘siz bu   evden kimseyi alamazsınız, sizin ananızı avradınızı sinkaf ederim’ diyerek önünde bulunan Komiser   Yardımcısı Ramazan Oral’a saldırarak darp etmeye baꢀlaması üzerine, görevlilerimize küfürler ederek   darp eden Yahya Selvi isimli ꢀahıs zor kullanılmak suretiyle etkisiz hale getirildikten sonra yakalandı   ve yapılacak tahkikata esas olmak üzere diğer sanık ile birlikte Müdürlüğümüze intikal ettirildi ...”   Mayıs 2001 tarihinde saat 02.00 sularında baꢀvuran Atatürk Hastanesi’ne   götürülmüꢀ ve burada bir doktor tarafından muayene edilmiꢀtir. Doktor, raporunda,   baꢀvuranın yüzünde ꢀiꢀlik olduğunu kaydetmiꢀtir. Aynı tarihte, saat 12:30 sıralarında emniyet   müdürlüğünde baꢀvuranın ifadesi alınmıꢀtır. Baꢀvuran, ifadesinde, polisler evinde arama   yaparken onlara saldırdığını itiraf etmiꢀtir. Baꢀvuran, polis memurlarının amcasını yakalamak   için gece vaktinde gelmelerinden dolayı öfkelendiğini açıklamıꢀtır. Ayrıca, tutukluluğu   sırasında herhangi bir ꢀekilde kötü muameleye maruz kalmadığını ve polis ifadesini baskı   altında vermediğini ifade etmiꢀtir. Saat 14:00 civarında baꢀvuran tekrar Atatürk Hastanesi’ne   götürülmüꢀtür. Baꢀvuranı muayene eden doktor önceki rapor ile aynı olan bir rapor   düzenlemiꢀtir.   Mayıs 2001 tarihinde, polis memurları, baꢀvuran tarafından saldırıya uğradığı   konusunda ꢀikayetçi olan komiser yardımcısı Ramazan Oral’ın ifadesini almıꢀtır. Ramazan   Oral, aynı zamanda, baꢀvuran hakkında cezai kovuꢀturma baꢀlatılmasını talep etmiꢀtir. Aynı   tarihte saat 02:00’de, Ramazan Oral, Atatürk Hastanesi’nde tıbbi muayeneden geçmiꢀtir.   Oral’ı muayene eden doktor, raporunda, sol çenede ve kulak seviyesinde 25 x 35 x 05 mm   büyüklüğünde bir ꢀiꢀlik ve Oral’ın sol kolunda 10 x 25 mm geniꢀliğinde hiperemik sıyrıklar   olduğunu kaydetmiꢀtir. Doktor, yaralar nedeniyle üç günlük iꢀgöremezlik raporu vermiꢀtir.   Aynı tarihte, baꢀvuranın yasal temsilcisi, Bornova Cumhuriyet Baꢀsavcılığı’ndan   baꢀvuranın ve amcasının yerlerine ve haklarındaki suçlamalara iliꢀkin bilgi talebinde   bulunmuꢀtur. Cumhuriyet Savcılığı’ndan, ayrıca, ꢀüphelilerle görüꢀmek için izin ve   baꢀvuranın yakalanma sırasında dövüldüğünü iddia eden tanık ifadeleri karꢀısında baꢀvuranın   tıbbi muayene ve tedavi için hastaneye gönderilmesi taleplerinde bulunmuꢀtur. Temsilcinin   baꢀvuran ve amcasıyla görüꢀme talebi Savcılık tarafından 31 Mayıs 2001 tarihinde   reddedilmiꢀtir.   Haziran 2001 tarihinde, baꢀvuran Bornova Devlet Hastanesi’nde ek bir muayeneden   geçmiꢀtir. Rapor, baꢀvuranın bedeninde fiziksel ꢀiddet belirtisi olmadığını kaydetmiꢀtir.   Aynı tarihte, baꢀvuran, Bornova Sulh Ceza Mahkemesi huzuruna çıkarılmıꢀtır.   Baꢀvuranın avukatı hazır bulunmuꢀtur. Baꢀvuran, Ramazan Oral’a saldırdığı iddiasını   yalanlamıꢀ ve bir gün öncesinde evine gelen polis memurları tarafından hakarete uğradığını   ve dövüldüğünü iddia etmiꢀtir. Suçun niteliğini ve dava dosyasında yer alan delilleri göz   önünde bulunduran mahkeme, fiziksel ꢀiddet kullanarak polis memurlarına engel olduğu   gerekçesiyle baꢀvuranın tutuklanmasına karar vermiꢀtir.   Haziran 2001 tarihinde, Cumhuriyet Savcısı, Ceza Kanunu’nun 258. maddesi   uyarınca, polise karꢀı koyduğu için baꢀvuran hakkında dava açmıꢀtır. Cumhuriyet Savcısı,   iddianamesinde, polis memurları baꢀvuranın evinde arama yürütürken baꢀvuranın, daha   sonradan yaraları nedeniyle üç günlük iꢀ görmez raporu alan polis memuru Ramazan Oral’a   saldırdığını belirtmiꢀtir.   Baꢀvuran, 6 Haziran 2001 tarihinde, tutukluluğuna itiraz etmiꢀ ve Bornova Ağır Ceza   Mahkemesi’nden, kendisine 31 Mayıs 2001 tarihinde kötü muamele uygulayan polis   memurları hakkında cezai kovuꢀturma baꢀlatması talebinde bulunmuꢀtur.   Haziran 2001 tarihinde, temyiz organı olarak hareket eden Ağır Ceza Mahkemesi 6.   Dairesi, dava dosyasında yer alan deliller ıꢀığında tutukluluğunun yasaya uygun olduğu   gerekçesiyle baꢀvuranın tutuksuz yargılanma talebini reddetmiꢀtir.   Temmuz 2001 tarihinde, Bornova Ağır Ceza Mahkemesi, baꢀvuranın amcası Sabri   Selvi’nin ifadesini dinlemiꢀtir. Sabri Selvi, yeğeninin polis memurlarına hakaret etmediğini;   ancak, polis memurlarından bir tanesinin onun suratına tokat attığını ifade etmiꢀtir. Mahkeme   baꢀvuranın tutukluluğunun devamına karar vermiꢀtir.   Aralık 2001 tarihinde, Bornova Ağır Ceza Mahkemesi, baꢀvuranın kendisiyle aynı   dairede yaꢀayan eꢀi Garip Selvi ve erkek kardeꢀi Kazım Selvi’nin ifadelerini dinlemiꢀtir.   Garip Selvi, eꢀinin, polis memurlarından polis olduklarını kanıtlamaları için kimlik kartlarını   göstermelerini istediğinde dövüldüğünü ve yakalamaya karꢀı koymadığını ifade etmiꢀtir.   Kazım Selvi de erkek kardeꢀi Yahya’nın polis tarafından dövüldüğünü ve hakarete uğradığını   ve polise saldırmadığını veya yakalamaya karꢀı koymadığını ileri sürmüꢀtür.   ꢁubat 2002 tarihinde, baꢀvuranın avukatı, eylemleri baꢀvuranın haksız   tutukluluğuna ve yargılanmasına yol açan polis memurları hakkında cezai kovuꢀturma   baꢀlatılması talebiyle Bornova Ağır Ceza Mahkemesi’nde dava açmıꢀtır. Baꢀvuranın avukatı,   savunma tanıkları Garip Selvi ve Kazım Selvi tarafından verilen ifadelere dayanarak, söz   konusu olay gecesi, baꢀvuranın, kimlik kartlarını görmek istemesi üzerine polis tarafından   hakarete uğradığını ve dövüldüğünü ileri sürmüꢀtür. Baꢀvuranın olayların sanığı değil   mağduru olarak değerlendirilmesi gerektiğini öne sürmüꢀtür. Ayrıca, Cumhuriyet Savcısı   veya ilk derece mahkemesi tarafından polis memurlarının ifadelerinin alınmadığını ve terörle   mücadele ꢀubesi polis memurlarınca kolaylıkla temin edilmiꢀ olabilecek Ramazan Oral’a   iliꢀkin sağlık raporu haricinde baꢀvuran aleyhinde bir delilin mevcut olmadığını kaydetmiꢀtir.   Dolayısıyla, söz konusu polis memurlarının, gecenin bir yarısında, yatak odasında, baꢀvuranı   kanunsuz olarak yakalayıp dövdüklerini ve böylece konutuna saygı gösterilmesi hakkını ihlal   ettiklerini iddia etmiꢀtir.   Haziran 2003 tarihinde, Bornova Ağır Ceza Mahkemesi, baꢀvuranı polis   memurlarına engel olmaktan mahkum etmiꢀ ve iki ay hapis cezasına çarptırmıꢀtır. Baꢀvuranın   iddialarına herhangi bir yanıt verilmemiꢀtir.   Ekim 2005 tarihinde, Yargıtay, 1 Haziran 2005 tarihli yeni Ceza Kanunu’nun daha   avantajlı olan hükümleri ıꢀığında yukarıdaki kararı bozmuꢀtur.   Bu esnada, Đzmir’deki mahkemelerin idari yönden yeniden düzenlenmelerini müteakip   baꢀvuranın davası Đzmir Ceza Mahkemesi’ne geçmiꢀtir.   Mayıs 2006 tarihinde, Đzmir Ceza Mahkemesi, baꢀvuranı, bir polis memuruna   hakaret ederek ve saldırarak polise görevini yerine getirirken engel olmaktan mahkum   etmiꢀtir. Baꢀvuranı 240 Yeni Türk Lirası para cezasına çarptırmıꢀtır. Mahkeme, kararında,   Oral, baꢀvuran ve tanıkların verdiği ifadelere ve bununla birlikte yakalama ve arama tutanağı   gibi yazılı delillere dayanmıꢀtır.   Eylül 2006 tarihinde, baꢀvuran, ilk derece mahkemesinin söz konusu olaylara   yönelik yeterli bir soruꢀturma yürütmeden kendisini mahkum ettiği ꢀikayetiyle Yargıtay’a   temyiz baꢀvurusunda bulunmuꢀtur. Đlk derece mahkemesinin, kendisine hakaret eden ve   kendisini döven polis memurları tarafından yürütülen soruꢀturmayı temel aldığını ileri   sürmüꢀtür.   Dava halen Yargıtay’da derdesttir.   HUKUK   I. AĐHS’NĐN 3. VE 13. MADDELERĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI   Baꢀvuran, AĐHS’nin 3. ve 13. maddeleri uyarınca polis memurları tarafından kötü   muamele gördüğü ancak polis memurlarının cezalandırılmadığı konusunda ꢀikayetçi   olmuꢀtur.   AĐHM, bu ꢀikayetlerin, münferiden AĐHS’nin 3. maddesi açısından incelenmesi   gerektiğini değerlendirmiꢀtir. Söz konusu madde ꢀöyledir:   “Hiç kimse iꢀkenceye, insanlık dıꢀı ya da onur kırıcı ceza veya iꢀlemlere tabi tutulamaz.”   A. Kabuledilebilirliğe iliꢀkin   Hükümet, baꢀvuranın, AĐHS’nin 35/1 maddesi uyarınca mevcut bulunan iç hukuk   yollarını tüketmediğini ileri sürmüꢀtür. Bu bağlamda, baꢀvuranın Cumhuriyet Savcılığı’na   baꢀvuruda bulunarak kötü muamele ꢀikayetlerini sunmadığını belirtmiꢀtir.   Baꢀvuran, hakkındaki cezai kovuꢀturma sırasında kötü muamele ꢀikayetini yerel   makamlar nezdinde dile getirdiğini, ancak, iddialarına yönelik soruꢀturma yürütmek için   hiçbir adımın atılmadığını belirtmiꢀtir.   AĐHM, AĐHS’nin 35/1 maddesinde öngörülen iç hukuk yollarını tüketme kuralının, ilk   olarak, baꢀvuranların yerel hukuk sisteminde normal olarak var olan ve iddia edilen ihlallerin   telafisini mümkün kılacak ꢀekilde yeterli olan hukuk yollarına baꢀvurmalarını gerekli kıldığını   yinelemiꢀtir. Hukuk yollarının varlığı, teoride ve pratikte yeterli derecede açık olmalıdır. Aksi   durumda, eriꢀilebilir ve etkili olmazlar. Bununla birlikte, 35/1 madde, yetersiz ve etkisiz olan   hukuk yollarına baꢀvurulmasını gerekli kılmaz (bkz., Aksoy – Türkiye, 18 Aralık 1996).   AĐHM, Hükümet’in iddiasının aksine, avukatının, baꢀvuranın tutuklama sırasında   dövüldüğünü iddia eden tanık ifadelerine dayanarak Cumhuriyet Savcılığı’ndan baꢀvuranın   tıbbi muayene ve tedavi için hastaneye gönderilmesini talep ettiğinde baꢀvuranın ulusal   makamlara ꢀikayetinin esasını sunmuꢀ olarak değerlendirilebileceğini kaydetmiꢀtir. Ayrıca,   baꢀvuran, Bornova Sulh Ceza Mahkemesi’nin huzuruna çıkarıldığında, önceki gün evine   gelen polis memurları tarafından hakarete uğradığını ve dövüldüğünü iddia etmiꢀtir. Benzer   olarak, 6 Haziran 2001 tarihinde, baꢀvuran, Bornova Ağır Ceza Mahkemesi’nden kendisine   Mayıs 2001 tarihinde kötü muamele uygulayan polis memurları hakkında cezai   kovuꢀturma baꢀlatması talebinde bulunmuꢀtur. Ancak, yukarıda belirtilen makamlar   baꢀvuranın ꢀikayetlerini dikkate almakla beraber, tutuklama sırasında polisin ꢀiddetine maruz   kaldığı iddiasını incelemek için hiçbir adım atmamıꢀlardır.   AĐHM’nin görüꢀüne göre, bu iddialar, bilhassa baꢀvuranın yüzünde ꢀiꢀlik olduğuna   dair tıbbi bir delilin mevcudiyeti karꢀısında, makamları harekete geçirmek için yeterli   olmalıydı. AĐHM, bu koꢀulları dikkate alarak, baꢀvuranın iddialarına yönelik bir soruꢀturma   yürütülmesini sağlamak amacıyla ꢀikayetini makamların dikkatine sunmak için kendisinden   beklenebilecek her ꢀeyi yapmıꢀ olarak değerlendirilebileceği görüꢀündedir. Yukarıda   belirtilenler ıꢀığında, AĐHM, Hükümet’in AĐHS’nin 3. maddesi uyarınca olan ꢀikayetin   kabuledilebilirliğine iliꢀkin itirazını reddetmiꢀtir. AĐHS’nin 35. maddesinin 3. paragrafı   çerçevesinde ꢀikayetin dayanaktan yoksun olmadığını kaydeden AĐHM, ayrıca, ꢀikayetin   baꢀka açılardan bakıldığında da kabuledilemezlik unsuru taꢀımadığını tespit etmiꢀtir.   B. Esas   Baꢀvuran, kimlik kartlarını görmek istemesi nedeniyle polis memurları tarafından   dövüldüğünü ve kötü muamele iddialarına yönelik olarak anlamlı bir soruꢀturma   yürütülmediğini iddia etmiꢀtir. Baꢀvuran, polis memuru Ramazan Oral’ın aldığı yaraların ise,   kendisinin yakalamaya karꢀı koymak için sergilediği haklı ve hukuka uygun giriꢀimler   sırasında gerçekleꢀmiꢀ olabileceğini ifade etmiꢀtir.   Hükümet, polis memurlarının, baꢀvuranın ꢀiddet içeren davranıꢀları sonucu kanuna   uygun bir tutuklama gerçekleꢀtirebilmek için kuvvete baꢀvurmak zorunda kaldıklarını   belirtmiꢀtir. Baꢀvuranın yüzündeki çiziklerin, baꢀvuranın, amcası Sabri Selvi’yi tutuklamak   üzere orada bulunan polis memurlarına karꢀı yaptığı saldırı sırasında meydana gelmiꢀ   olabileceğini iddia etmiꢀtir. Hükümet, baꢀvuranın kötü muamele iddialarına yönelik bir   soruꢀturma yürütülmediğini, zira baꢀvuranın Cumhuriyet Savcılığı’na resmi suç duyurusunda   bulunmadığını ve her halükarda iddialarına yönelik soruꢀturma baꢀlatmak için temel   oluꢀturacak bir delilin mevcut olmadığını ileri sürmüꢀtür.   1. Baꢀvurana uygulandığı iddia edilen kötü muamele   AĐHM, baꢀlangıç olarak, görevinin ikincil niteliklerine karꢀı duyarlı olduğunu ve belli   bir davanın koꢀullarında kaçınılmaz olmadığı durumlarda olayın birinci derece mercii rolünü   üstlenmede dikkatli olması gerektiğini kaydetmiꢀtir (bkz., diğer kararların yanı sıra, McKerr –   Đngiltere, 28883/95, 4 Nisan 2000). Ancak, 3. madde uyarınca iddialarda bulunulduğu   durumlarda, AĐHM bilhassa titiz bir inceleme yürütmelidir (bkz., Ülkü Ekinci – Türkiye, no.   27602/95, 16 Temmuz 2002) ve bunu taraflarca sunulan tüm delillere dayanarak yapacaktır.   AĐHM, delilleri değerlendirmek maksadıyla ‘her türlü makul ꢀüpheden uzak’ delil   ölçütüne baꢀvurmaktadır (bkz., Orhan – Türkiye, no. 25656/94, 18 Haziran 2002; yukarıda   anılan Avꢀar). Böyle bir delil, yeterli derecede kuvvetli, belirli ve tutarlı bir göstergeler   demetinden yahut çürütülemeyen karineler demetinden de doğabilmektedir (bkz., yukarıda   anılan Ülkü Ekinci).   Yukarıda belirtilen ilkeler ıꢀığında, AĐHM, polis memurları ve baꢀvuran arasında bir   kavganın yaꢀandığı ve polis memurlarının baꢀvuranı tutuklamak için kuvvete baꢀvurmak   zorunda kaldıkları hususunda tarafların ihtilaflı olmadığını kaydetmiꢀtir. 31 Mayıs 2001   tarihli tıbbi raporlardan baꢀvuranın yüzünde ꢀiꢀlik olduğunun anlaꢀılmasına rağmen 1 Haziran   tarihli tıbbi raporda herhangi bir yaralanma kaydedilmemiꢀtir. Ayrıca, polis memuru   Oral’ın daha ciddi yaralar aldığı gözükmektedir: sol çenede ve kulak seviyesinde 25 x 35 x 05   mm büyüklüğünde bir ꢀiꢀlik ve sol kolunda 10 x 25 mm geniꢀliğinde hiperemik sıyrıklar.   Doktor, bu yaraların, Oral’ı üç gün süreyle iꢀ görmez hale getirdiği kararına varmıꢀtır.   Taraflar, baꢀvuran ve Oral’ın yukarıda belirtilen yaraları almasıyla sonuçlanan   olaylara iliꢀkin çeliꢀkili beyanlar sunmuꢀlardır. Baꢀvurana göre, polis memurları onu kimlik   kartlarını görmek isteyince dövmüꢀlerdir. Baꢀvuran, polis memuru Ramazan Oral’ın aldığı   yaraların ise, kendisinin yakalamaya karꢀı koymak için sergilediği “haklı ve hukuka uygun”   giriꢀimler sırasında gerçekleꢀtiğini ifade etmiꢀtir. Hükümet, kendi adına, polis memurlarının,   Oral’ın aldığı yaraların da ortaya koyduğu gibi, baꢀvuranın ꢀiddet içeren davranıꢀları sonucu   kanuna uygun bir yakalama gerçekleꢀtirebilmek için kuvvete baꢀvurmak zorunda kaldıklarını   belirtmiꢀtir.   AĐHM, 31 Mayıs 2001 tarihli yakalama ve arama tutanağına göre, baꢀvuran, polis   memurlarına, amcasını yakalamalarına engel olmak için saldırdığını ve hakaret ettiğini   kaydetmiꢀtir. Dolayısıyla, polis memurları, baꢀvuranı etkisiz hale getirmek amacıyla kuvvete   baꢀvurmak zorunda kalmıꢀlar ve onu yakaladıktan sonra emniyete götürmüꢀlerdir. Bu rapor   bir tanık ve altı polis memuru ile beraber baꢀvuran ve amcası tarafından imzalanmıꢀ olmasına   rağmen, baꢀvuran raporun içeriğini yalanlamıꢀ ve imzalamak zorunda bırakıldığını ileri   sürmüꢀtür. Ayrıca, baꢀvuran, emniyet müdürlüğünde sorgulandığında, amcasının   tutuklanmasından dolayı öfkeli olduğu için polise saldırdığını itiraf etmiꢀtir. Ancak,   hakkındaki cezai yargılama zarfında, baꢀvuran, polis tarafında öne sürülen iddiaları yine   yalanlamıꢀ ve dövüldüğünü ve hakarete uğradığını ileri sürmüꢀtür. Ayrıca, baꢀvuranın eꢀi ve   erkek kardeꢀi baꢀvuranın iddialarını destekleyen yönde ifadeler vermiꢀlerdir. Buna karꢀın, söz   konusu yargılama, tutuklamaya karꢀı koyma ve polis memurlarına görevlerini yerine   getirmelerinde engel olma suçundan baꢀvuranın mahkumiyetiyle sonuçlanmıꢀtır.   AĐHM, tarafların söz konusu olaylara iliꢀkin çeliꢀkili ifadeleri ıꢀığında ve bilhassa   baꢀvuran ile Oral hakkında düzenlenen sağlık raporlarında kaydedilen yaraların niteliği ve   derecesini dikkate alarak, dava dosyasındaki delillerin, gerekli delil ölçütüne göre, baꢀvuran   tarafından görüldüğü iddia edilen muamele sonucu AĐHS’nin 3. maddesinin esas yönünden   ihlal edildiği kararına varmasını sağlamak için yeterli olmadığını değerlendirmiꢀtir.   2. Soruꢀturmanın etkisiz olduğu iddiası   AĐHM, elindeki delillere dayanarak, baꢀvuranın, tarif ettiği koꢀullar içinde polis   memurları tarafından kötü muamele gördüğünün her türlü makul ꢀüpheden uzak olarak   ispatlanmadığı kararını vermiꢀtir.   Ancak, AĐHM, aynı zamanda, baꢀvuranın bedeninde görülen ꢀiꢀlik için mantıklı bir   açıklamanın olup olmadığını veya gördüğünü iddia ettiği muamelenin niteliğinin yetkililerin   onun ꢀikayetlerini soruꢀturmamasından kaynakladığı ꢀeklindeki iddiasının esası olup   olmadığını belirlemekteki güçlüğü göz önünde bulundurmaktadır.   Bu bağlamda, AĐHM, bir kiꢀinin 3. maddeye aykırı olarak polis veya benzer Devlet   görevlileri tarafından ciddi bir kötü muameleye tâbi tutulduğu yönünde savunulabilir bir iddia   ortaya attığı durumlarda, söz konusu hükmün, AĐHS’nin 1. maddesinde yer alan devletin   “kendi yetki alanı içinde bulunan herkese AĐHS’de yer alan hak ve özgürlükleri tanıması”   genel yükümlülüğüyle birlikte okunduğunda, etkili bir resmi soruꢀturma yapılması   gerekliliğini içerdiğini hatırlatır. Soruꢀturma, sorumluların belirlenmesi ve cezalandırılmasını   sağlar nitelikte olmalıdır. Aksi durumda, temel önemine rağmen, iꢀkence ve insanlık dıꢀı ve   onur kırıcı muamele ve cezaya iliꢀkin genel kanuni yasak, uygulamada etkisiz olur ve bazı   durumlarda Devlet görevlilerinin fiili masuniyet yoluyla kontrolü altındaki kiꢀilerin haklarını   istismar etmeleri mümkün olurdu (bkz., Assenov ve Diğerleri – Bulgaristan, 28 Ekim 1998   tarihli karar).   AĐHM, söz konusu olayların akabinde, baꢀvuranın, yargı makamları önünde sürekli   olarak polis memurları tarafından dövüldüğünü ve hakarete uğradığını iddia ettiğini ve   makamlardan kendisine kötü muamele uygulayan polis memurları hakkında cezai kovuꢀturma   baꢀlatmalarını istediğini kaydetmiꢀtir. Baꢀvuran, ayrıca, kendisini döven polis memurlarından   hiçbirinin ifadesinin Cumhuriyet Savcısı veya ilk derece mahkemesi tarafından dinlenmediği   konusunda ꢀikayetçi olmuꢀtur. Yerel mahkemeler baꢀvuran hakkındaki cezai yargılama   zarfında bu ꢀikayetleri dikkate almıꢀ olmakla beraber tutuklanması sırasında polisin ꢀiddetine   maruz kaldığı iddiasını araꢀtırmak için hiçbir adım atmamıꢀlardır.   AĐHM, baꢀvuranın kötü muamele iliꢀkin ꢀikayeti hakkındaki ısrarı, yüzünde ꢀiꢀlik   olduğunu gösteren tıbbi deliller ve eꢀi ile diğer tanıklar tarafından verilen ifadelerin,   yetkilileri, soruꢀturmanın kapsamını geniꢀletme ihtiyacına iliꢀkin olarak harekete geçirmek   için yeterli olması gerektiği görüꢀündedir. Ancak, ne baꢀvurandan daha detaylı bilgi edinmek   ne de baꢀvuranın tutuklanmasında yer alan polis memurlarını iddialar hakkında sorgulamak   için bir adım atılmıꢀtır. Ulusal makamlar, bunun yerine, davayı, baꢀvuran tarafından iꢀlendiği   iddia edilen suçla sınırlamıꢀlar ve ek bir inceleme yürütmeksizin baꢀvuranın iddialarını   reddetmiꢀlerdir. Ulusal makamlar, ayrıca, baꢀvuranın tanıkları tarafından sunulan deliller   üzerinde durmamıꢀ ve baꢀvuranın iddialarını cevaplamamıꢀlardır.   AĐHM, söz konusu koꢀullarda, baꢀvuranın, tutuklanması sırasında polisin ꢀiddetine   maruz kaldığı ꢀeklindeki savunulabilir iddianın temelini sunduğunu değerlendirmiꢀtir. Ayrıca,   baꢀvuranın temyiz aꢀamasına kadar iddialarında ısrar ettiği de belirtilmelidir. Baꢀvuranın   iddialarına karꢀılık makamlar tarafından sergilenen atalet ise AĐHS’nin 3. maddesi uyarınca   üzerlerine düꢀen usuli yükümlülük ile ters düꢀmektedir. Sonuç olarak, AĐHM, Savunmacı   Devlet makamlarının baꢀvuranın kötü muamele ꢀikayetine iliꢀkin bir soruꢀturma yürütmemesi   nedeniyle söz konusu hükmün usul yönünden ihlal edildiği kararını vermiꢀtir.   II. AĐHS’NĐN 8. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI   Baꢀvuran, evinde yürütülen aramanın kanunsuz ve AĐHS’nin 8. maddesine aykırı   olduğu konusunda ꢀikayetçi olmuꢀtur. Söz konusu maddenin ilgili kısmı ꢀöyledir:   “1. Herkes özel ve aile hayatına, konutuna ... saygı gösterilmesi hakkına sahiptir.   2. Bu hakkın kullanılmasına bir kamu otoritesinin müdahalesi, ancak ... dirlik ve düzenin   korunması, suç iꢀlenmesinin önlenmesi, ... için, demokratik bir toplumda, zorunlu olan ölçüde   ve yasayla öngörülmüꢀ olmak koꢀuluyla söz konusu olabilir.”   Hükümet, AĐHS’nin 35/1 maddesi uyarınca baꢀvurunun bu kısmının hukuk yollarının   tüketilmemesi nedeniyle reddedilmesi gerektiğini ileri sürmüꢀtür. Hükümet, baꢀvuranın, ne   yargılama zarfında ꢀikayetini ortaya koyduğunu ne de Cumhuriyet Savcısı’na resmi bir suç   duyurusunda bulunduğunu öne sürmüꢀtür.   Baꢀvuran, yatak odasına kadar polis memurları tarafından kovalandığı ve dövüldüğü   hususunda Bornova Ağır Ceza Mahkemesi’ne ꢀikayette bulunduğunu ileri sürmüꢀtür. Ancak,   bu ꢀikayet herhangi bir sonuç vermemiꢀtir.   AĐHM, AĐHS’nin 35/1 maddesi uyarınca, bir davaya ancak uluslararası hukukun genel   olarak tanınmıꢀ kurallarına göre tüm hukuk yolları tüketildikten sonra bakabileceğini   yinelemiꢀtir. Baꢀvuranın davasının muhtelif yetkili mahkemelerde görülmüꢀ olması tek baꢀına   bu ꢀartı karꢀılamaz. Ayrıca, AĐHM önünde sunulan ꢀikayetin, en azından esas yönünden, söz   konusu yargılama zarfında ortaya konmuꢀ olması gerekmektedir (bkz., diğer kararların yanı   sıra, Çakar – Türkiye, no. 42741/98, 23 Ekim 2003).   Somut davada, AĐHM, baꢀvuranın, hiçbir zaman, özel ve aile hayatına saygı   gösterilmesi hakkına aykırı olarak evinde kanunsuzca arama yürütüldüğüne iliꢀkin bir iddiada   bulunmadığını gözlemlemiꢀtir. Bir tanık ve polis memurları ile birlikte baꢀvuran ve amcası   tarafından imzalanan arama tutanağının açıkça baꢀvuranın amcasının arama için izin verdiğini   ve baꢀvuranın da ilgili raporu imzalayarak bunu kabul ettiğini ortaya koyduğunu kaydetmiꢀtir.   Baꢀvuran konutuna saygı gösterilmesi hakkına aykırı olarak dairesinde dövüldüğü konusunda   ꢀikayetçi olmakla birlikte, yargı makamlarına, aramanın yürütülmesi hakkında ꢀikayette   bulunmamıꢀ veya kendisi ve amcasının raporu imzalamaya zorlandıklarını iddia etmemiꢀtir.   Dolayısıyla, AĐHM, baꢀvuranın bu baꢀlık atındaki ꢀikayetlerinin esasını yerel makamlara   sunmadığını değerlendirmiꢀtir (bkz., bilhassa, Rüzgar – Türkiye, no. 59246/00, 9 Kasım   2004).   Bu koꢀullarda, AĐHM, Hükümet’in, baꢀvuranın iç hukuk yollarını tüketmediğine   iliꢀkin itirazını kabul etmiꢀ ve baꢀvurunun bu kısmının AĐHS’nin 35. maddesinin 1 ve 4.   paragrafları gereğince reddedilmesi gerektiği kararını vermiꢀtir.   III. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI   AĐHS’nin 41. maddesi ꢀöyledir:   “Mahkeme iꢀbu Sözleꢀme ve protokollerinin ihlal edildiğine karar verirse ve ilgili Yüksek   Sözleꢀmeci Tarafın iç hukuku bu ihlali ancak kısmen telafi edebiliyorsa, Mahkeme, gerektiği   takdirde, hakkaniyete uygun bir surette, zarar gören tarafın tatminine hükmeder.”   A. Tazminat   Baꢀvuran, iki ay süreyle tutuklu yargılanması ve söz konusu olayların   gerçekleꢀmesinden itibaren yaꢀadığı travma nedeniyle 12.000 Euro manevi tazminat ve 4.000   Euro maddi tazminat talebinde bulunmuꢀtur.   Hükümet, talep edilen miktarların aꢀırı ve haksız olduğunu ileri sürmüꢀtür.   AĐHM, talep edilen maddi tazminat ile tespit edilen ihlal arasında illiyet bağı   görmemiꢀ ve bu nedenle bu talebi reddetmiꢀtir. Ancak, AĐHS’nin 3. maddesinin usul   yönünden ihlal edildiği tespitini göz önünde bulundurarak ve hakkaniyet temelinde karar   vererek baꢀvurana 3.000 Euro manevi tazminat ödenmesine karar vermiꢀtir.   B. Yargılama masraf ve giderleri   Baꢀvuran, ayrıca, AĐHM’de yapılan yargılama masraf ve giderlerine karꢀılık 4.000   Euro talep etmiꢀtir.   Hükümet, destekleyici herhangi bir belge bulunmaması nedeniyle talebin reddedilmesi   gerektiğini öne sürmüꢀtür.   Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi içtihadına göre, baꢀvuran, ancak mahkeme   masraflarının zorunlu olarak ve gerçekten yapıldığı ve miktarının makul olduğu kanıtlandığı   durumda mahkeme masraflarının ödenmesi hakkına sahiptir. Somut davada, AĐHM,   baꢀvuranın, taleplerini destekler herhangi bir belge sunmadığını kaydetmiꢀtir. AĐHM,   dolayısıyla, baꢀvurana bu baꢀlık altında tazminat ödenmemesine karar vermiꢀtir (bkz., Balçık   ve Diğerleri – Türkiye, no. 25/02, 29 Kasım 2007).   C. Gecikme faizi   Gecikme faizi Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı   orana üç puanlık bir artıꢀ eklenerek belirlenecektir.   BU GEREKÇELERE DAYANARAK, AĐHM OYBĐRLĐĞĐ ĐLE   1. AĐHS’nin 3. maddesi uyarınca olan ꢀikayetin kabuledilebilir; baꢀvurunun kalanının   kabuledilemez olduğuna;   2. AĐHS’nin 3. maddesinin esas yönünden ihlal edilmediğine;   3. AĐHS’nin 3. maddesinin usul yönünden ihlal edildiğine;   4. a) AĐHS’nin 44. maddesinin 2. paragrafı gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç   ay içinde, ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden Savunmacı Hükümet’in ulusal para   birimine çevrilmek üzere ve tabi olabilecek her türlü vergi ile birlikte Savunmacı   Hükümet tarafından baꢀvurana manevi tazminat olarak 3.000 Euro (üç bin Euro)   ödenmesine;   b) Söz konusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar, Avrupa   Merkez Bankası’nın o dönem marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı faiz oranının üç   puan fazlasına eꢀit oranda faiz uygulanmasına;   5. Adil tatmine iliꢀkin diğer taleplerin reddine   KARAR VERMĐꢁTĐR.   Đꢀbu karar Đngilizce olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM Đç Tüzüğü’nün 77. maddesinin 2. ve   3. paragrafları gereğince 9 Aralık 2008 tarihinde yazılı olarak bildirilmiꢀtir.   Sally Dollé   Zabıt Katibi   Françoise Tulkens   Baꢀkan   9