50988/99

CONSEIL DE   L'EUROPE   AVRUPA   KONSEYİ   AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ   BALTAŞ - TÜRKİYE DAVASI   (Başvuru no:50988/99)   KARARIN ÖZET ÇEVİRİSİ   STRASBOURG   Eylül 2005   İşbu karar AİHS’nin 44§2 maddesinde belirtilen koşullar çerçevesinde kesinleşecek olup   bazı şekli düzeltmelere tabi olabilir.   Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan (50988/99) başvuru no’lu davanın   nedeni, bu ülke vatandaşı Güneş Baltaş’ın (başvuran) Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne   (AİHM) 27 Ağustos 1999 tarihinde Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) 34. maddesi   uyarınca yapmış olduğu başvurudur.   Başvuran, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önünde İstanbul Barosu avukatlarından   F. Karakaş tarafından temsil edilmektedir.   Başvuran AİHS’nin 3. ve 13. maddelerinin ihlal edildiğini iddia etmektedir.   AİHM 6 Nisan 2004 tarihli bir kararla başvuruyu kabuledilebilir bulmuştur.   ______________________________________________________________________________________   © T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2005. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan   Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,   davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile   Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak   suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.   OLAYLAR   Kürt kökenli olan başvuran 1976 doğumludur.   A. Başvuranın gözaltında tutulmasına ilişkin usuller ve koşullar   Başvuran 20 Kasım 1998 tarihinde İstanbul Bahçelievler Emniyet Müdürlüğü Terörle   Mücadele Şubesi tarafından gözaltına alındığını ve ardından Aksaray Emniyet Müdürlüğü   Terörle Mücadele Şubesi’ne götürüldüğünü ileri sürmektedir.   Hükümet ise 22 Kasım 1998 tarihinde, Melek Özdemir takma adını kullanan   başvuranın, bir başka kişi ile birlikte PKK’ya karşı yürütülen bir operasyon çerçevesinde   yakalandığını belirtmektedir. Aynı gün düzenlenen yakalama tutanağı Melek Özdemir   imzasını taşımaktadır.   Kasım 1998 tarihinde saat 00:45’te düzenlenen fakat nerede ve kim tarafından   düzenlendiği belirtilmemiş olan bir sağlık raporuna göre, başvuranın genel sağlık durumu iyi   olup, vücudunda herhangi bir darp veya şiddet izine rastlanmamıştır.   Başvuran 26 Kasım 1998 tarihinde polis tarafından dinlenmiş, aynı gün Fatih   Cumhuriyet Savcılığı başvuranın gözaltı süresini üç gün uzatmıştır.   Kasım 1998 tarihinde İstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi Cumhuriyet Savcılığı   tarafından dinlenen başvuran aynı gün DGM askeri hakimi karşısına çıkarılmış ve hakkında   tutuklu yargılama kararı verilmiştir.   Yine 28 Kasım 1998 tarihinde saat 10:35’te başvuran İstanbul Adli Tıp Kurumu’ndan   bir doktor tarafından muayene edilmiştir. Raporda, muayene esnasında yalnızca doktor ile   başvuranın bulunduğu, başvuranın giysilerinin kısmen çıkartılarak muayene edilip tamamen   soyulmasına gerek duyulmadığı ve başka bir birime sevk edilmesi ya da ek muayene   yapılması gerekmediği belirtilmiştir. Doktor diğer yandan başvuranın sekiz gün önce   gözaltına alındığını ve özel olarak herhangi bir şeyden şikayetçi olmadığını ifade ettiğini   belirterek, dış muayenede başvuranın vücudunda darp veya şiddet izine rastlanmadığını   eklemiştir. Psikiyatrik muayene yapılmasını gerekli bulmayan doktor istirahat verilmesine de   lüzum görmemiştir.   B. İstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi’nde başvuran hakkında yürütülen ceza   yargılaması   Aralık 1998 tarihli iddianame ile İstanbul DGM Cumhuriyet Savcısı başvuranı   Devletin bölünmez bütünlüğünü bozmaya çalışmakla suçlayarak, Türk Ceza Kanunu’nun 125.   maddesi uyarınca ceza davası açmıştır.   İstanbul DGM’nin 1 Mart 1999 tarihli duruşma zaptına göre başvuran polislerin   kendisine önce sıcak sonra soğuk su tuttuğunu, sırtına çıkarak mide kanaması geçirmesine   neden olduklarını ve kendisine her çeşit işkenceyi uyguladıklarını ifade etmiştir. Başvuran   Adli Tıp Kurumu doktorunun kendisinin maruz kaldığı kötü muamelelerden bahsetmediğini   eklemiştir.   Aynı duruşmada başvuranın avukatı müvekkilini gözaltında tutan polis memurlarına   karşı kötü muameleden dolayı Cumhuriyet Savcılığı’na şikayet dilekçesi verdiklerini beyan   etmiştir. Avukat İstanbul DGM’den müvekkilinin İstanbul Üniversitesi Çapa Tıp Fakültesi   Psikososyal Travmatoloji Kliniği’ne sevk edilmesini talep etmiştir. İstanbul DGM bu talep   hakkında hüküm verme yetkisinin bulunmadığına kanaat getirerek, sevk talebini, cezaevi   sağlık servisinin psikiyatri merkezine iletmeye karar vermiştir.   Mart 1999 tarihinde İstanbul DGM’nin talebi üzerine Cumhuriyet Savcılığı   başvuranın verdiği şikayet dilekçesi üzerine aldığı yetkisizlik kararının bir kopyasını iletmiştir.   Mayıs 1999 tarihli duruşmada başvuranın avukatı müvekkilinin maruz kaldığı kötü   muameleler nedeniyle tedavi gördüğünü ve kötü muamelelerden sorumlu olanlar hakkında   yaptığı şikayetin Savcılığın yetkisizlik kararıyla sonuçlandığını belirtmiştir. İstanbul DGM   Cezaevi Müdürlüğünden başvuranın niçin duruşmalara katılamadığı hakkında bilgi istemiştir.   Ağustos 1999 tarihli duruşmada başvuran sağlık problemleri olduğunu, gözaltında   tecavüze uğradığı için psikolojik sorunları da bulunduğunu belirtmiştir.   Başvuran 11 Ekim ve 29 Aralık 1999 tarihli duruşmalara katılamamıştır.   Nisan ve 24 Temmuz 2000 tarihli duruşmalarda başvuranın avukatı, müvekkilinin   tedavisini daha iyi koşullarda sürdürebilmesi için tutuksuz yargılanması talebinde bulunmuş,   Mahkeme bu talebi reddetmiştir.   Ekim 2000 tarihinde başvuranın avukatı tutuksuz yargılama talebini yinelemiş,   Mahkeme başvuranın tutukluluk halinin devamına karar vermiştir.   Tutuksuz yargılanma talebi başvuran tarafından 22 Ocak 2001 tarihli duruşmada da   dile getirilmiş, Mahkeme sözkonusu talebi reddetmiştir.   Temmuz 2001 tarihli duruşmada başvuran 1998’den beri İstanbul Üniversitesi Tıp   Fakültesi Psikososyal Travmatoloji Kliniği’nde tedavi gördüğünü belirtmiş ve AİHM’ye   başvuruda bulunduğunu eklemiştir. Mahkeme başvuranın tutukluluk halinin devamına karar   vererek, İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden başvuranın gördüğü tedaviye ilişkin   belgeleri istemiştir.   Eylül 2001 tarihinde İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı   Başkanı Prof. Şahika Yüksel başkanlığında hazırlanan sağlık raporunun bir kopyası İstanbul   DGM’ye gönderilmiştir. Başvuranın çeşitli tarihlerde yapılan muayeneleri sonucunda 7 Eylül   tarihinde düzenlenen bu raporda, sözkonusu kişinin iki buçuk yıl öncesinde yaşadığı bir   travmadan dolayı kaygılarının olduğu ve travma sonrası stres yaşadığı belirtilmiştir. Sonuç   olarak başvuranın gösterdiği semptomlar ciddi bir travma yaşamış olduğunu düşündürecek   yöndedir.   Aralık 2001 tarihinde yapılan duruşmada İstanbul DGM sözkonusu raporu okumuş,   başvuran da bu belgeyi destekler nitelikte, hazırlık soruşturması esnasında ifadesinin işkence   altında alındığını beyan etmiştir.   Aralık 2001 tarihinde Cumhuriyet Savcısı esas hakkında iddianamesini sunarak   başvuranın TCK’nun 125. maddesi uyarınca Devletin bölünmez bütünlüğünü bozmaya   çalışmak suçundan mahkum edilmesini talep etmiştir.   Nisan 2002 tarihli duruşmada başvuran esas hakkında savunmasını yapmıştır.   Başvuran hazırlık soruşturması esnasında cinsel şiddete maruz kaldığını yineleyerek   gözaltında verdiği ifadeyi reddederek, AİHM’ye başvuruda bulunduğunu da belirtmiştir.   İstanbul DGM Gebze Cezaevi’nde tutuklu bulunan başvuranın ve avukatının   yokluğunda duruşmayı 19 Haziran 2002 tarihine ertelemiştir.   C. Suçlanan polis memurları aleyhindeki ceza yargılaması   Ocak 1999 tarihinde başvuran, gözaltından sorumlu polis memurları hakkında   tecavüz ve kötü muamele iddialarıyla, adli tıp doktoru hakkında ise görevi ihmalden dolayı   Fatih Cumhuriyet Savcılığı’na şikayet dilekçesi vermiştir. Başvuran adli tıp doktorunun   raporunda, kendisinin sağlık durumunun iyi olduğunu belirttiğini ve Emniyet Müdürlüğü   Terörle Mücadele Şubesi’nde görevli polislerin yanında giysilerini çıkartmadan muayene   edildiğini ve bu kişilerin muayeneden önce doktorla konuştuklarını belirtmiştir. Başvuran   tecavüze uğradığını, mide kanaması geçirdiğini ve omzunda gözle görülebilen izlerin   asılmasından kaynaklandığını doktora anlattığını ileri sürmüştür. Diğer yandan başvuran bir   psikiyatri kliniğinde muayene edilme talebini iletmiştir.   Cumhuriyet Savcılığı 2 Şubat 1999 tarihli Ümraniye Cezaevi’ne hitaben yazılmış bir   yazıyla başvuranı dinlemek üzere çağırmıştır.   Ümraniye Cezaevi tarafından düzenlenen 9 Şubat 1999 tarihli ve başvuran tarafından   imzalanmayan tutanakta başvuranın Cumhuriyet Savcılığı’na gitmeyi reddettiği belirtilmiştir.   Şubat 1999 tarihinde Cumhuriyet Savcılığı Emniyet Müdürlüğü’nden başvuranın   dosyasını istemiş, 4 Mart 1999 tarihinde hazırlık soruşturması dosyasının bir kopyası   Cumhuriyet Savcılığı’na iletilmiştir.   Mart 1999 tarihinde Cumhuriyet Savcılığı aleyhte delil olmadığı gerekçesiyle   takipsizlik kararı vermiştir. Cumhuriyet Savcısı kararında 22 Kasım 1998’den 29 Kasım   1998’e kadar gözaltında tutulan başvuranın vücudunda, düzenlenen sağlık raporlarına göre,   herhangi bir darp, şiddet veya kötü muamele izine rastlanmadığını belirtmiştir.   Nisan 1999 tarihinde takipsizlik kararı başvuranın avukatına bildirilmiştir.   Nisan 1999 tarihinde başvuran takipsizlik kararına karşı Beyoğlu Ağır Ceza   Mahkemesi’ne itiraz etmiştir. Başvuran Cumhuriyet Savcılığı tarafından ceza soruşturması   açılmadığı ve ne kendisinin ne de sözkonusu polis memurlarının ifadelerinin alınmadığını   belirtmiştir.   Mayıs 1999 tarihinde Beyoğlu Ağır Ceza Mahkemesi başvuranın itirazını   reddetmiştir.   Ağustos 1999 tarihinde başvuran ifadesinin dinlenmesi için Fatih Cumhuriyet   Savcılığı’ndan herhangi bir çağrı almadığını, ya da böyle bir çağrının kendisine ulaşmadığını   bildirmiştir.   Kasım 1999 tarihinde başvuranın avukatı aynı ifadeleri kullanarak Üsküdar   Cumhuriyet Savcılığı’na ve İstanbul Tabip Odası’na dilekçe yazmış ve müvekkilinin   gözaltında tecavüze uğradığı, adetlerinin düzensiz olduğu ve kanamaların halen devam ettiği   için muayene edilmek üzere jinekoloji birimi bulunan bir hastaneye sevk edilmesini talep   etmiştir.   Aralık 1999 tarihinde Cumhuriyet Savcılığı tarafından dinlenen avukat,   müvekkilinin hastanedeki muayenelerinde sorun yaşadığını, zira jinekolojik muayeneler   esnasında polislerin konsültasyon odasında bulunduğunu ve başvuranın kendisini muayene   eden doktorla yalnız görüşemediğini ifade ederek, müvekkilinin tedaviyi uygun bir şekilde   sürdürebilmesi talebini dile getirmiştir.   Aralık 2001 tarihli bir yazıyla başvuran İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde   gördüğü psikiyatrik tedavinin sonucu hakkında AİHM’ye bilgi vermiştir. 7 Eylül 2001 tarihli   sağlık raporunda başvuranın iki buçuk yıl önce yaşadığı bir travma nedeniyle kaygılı olduğu   ve kabus gördüğü belirtilmiştir. Travma sonrası stres ve majör depresyon tanısı koyan   doktorlar ilaç tedavisi ve iki haftada bir psikoterapi yapılmasını gerekli görmüşlerdir.   HUKUK AÇISINDAN   I. AİHS’NİN 3. MADDESİNİN İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI HAKKINDA   Başvuran gözaltında kötü muameleye maruz kaldığından şikayetçi olarak AİHS’nin 3.   maddesine atıfta bulunmaktadır.   Hükümet başvuranın psikolojik sorunlarının AİHS’nin 3. maddesi kapsamında kabul   edilmeyeceğini ileri sürmektedir. Başvuranın sunduğu sağlık raporu, gözaltına alındığı   döneme kadar uzanan travma sonrası stres ve psikolojik sorunlarının olduğunu açığa   koymaktadır. Hükümet gözaltına alınmanın bir kimsede bazı sıkıntıların ortaya çıkmasına   neden olabileceğini kabul etmekte ve bu bakımdan delil unsurlarının birleştirilebilmesi   amacıyla ilgili kişinin şikayet dilekçesi vermesi gerektiğini belirtmektedir. AİHM içtihatlarına   atıfta bulunan Hükümet, yeterli delil unsurları olmadan tek başına beyanların kabuledilemez   olduğunu iddia etmektedir.   AİHM AİHS’nin 3. maddesine aykırı olan kötü muamele iddialarının uygun delil   unsurları ile desteklenmesi gerektiğini hatırlatır (Klaas-Almanya, 22 Eylül 1993, A serisi no:   269, ss. 17-18, § 30, ve Martinez Sala ve diğerleri-İspanya, no: 58438/00, § 121, 2 Kasım   2004). İddia edilen olayların tespit edilebilmesi için AİHM kanıtlara ilişkin olarak “her türlü   makul şüphenin ötesinde” kriterinden yararlanmaktadır; bununla birlikte böyle bir kanıt bir   dizi emareden, ya da yeteri kadar ciddi, açık ve birbiriyle uyumlu çürütülemeyecek   karinelerden oluşabilir (İrlanda-Birleşik Krallık, 18 Ocak 1978, A serisi no: 25, ss. 64-65, §   in fine, ve Labita-İtalya [GC], no: 26772/95, §§ 121 ve 152, CEDH 2000-IV).   Mevcut durumda başvuran gözaltında maruz kaldığını iddia ettiği kötü muamelelerden   şikayet etmektedir: üzerine önce sıcak sonra soğuk su tutulmuş, elektroşok verilmiş, falakaya   yatırılmış ve tecavüz edilmiştir.   Hükümet öncellikle, gözaltı süresinin bitiminde düzenlenen ve başvuranın vücudunda   herhangi bir ize rastlanmadığını belirten sağlık raporuna dayanarak, başvuranın iddialarına   itiraz etmektedir.   AİHM gözaltı başlangıcında ve bitiminde düzenlenen raporlarda başvuranın   vücudunda herhangi bir darp veya şiddet izine rastlanmadığının belirtildiğini saptamıştır.   Durum böyle iken ilgili kişi İstanbul DGM önünde, maruz kaldığını iddia ettiği kötü   muameleleri ayrıntılı bir biçimde anlatmıştır. Bu sürenin sona ermesinden iki ay sonra   başvuran, gözaltından sorumlu polis memurları hakkında İstanbul Cumhuriyet Savcılığı’na   kötü muamele iddiasıyla şikayet dilekçesi vermiştir. Başvuran sözkonusu şikayet dilekçesinde,   doktorun kendisini polis memurlarının yanında muayene ettiğini ve tecavüze uğradığı   iddiasını dikkate almadığını ileri sürerek, gözaltı bitiminde hazırlanan sağlık raporunun   gerçeği yansıtmadığını öne sürmüştür. Son olarak dosyada yer alan unsurlardan, başvuranın   İstanbul DGM’yi, İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Kliniği ve doktorlar   tarafından tedavi edildiğini ve antidepresan aldığını belirttiği ortaya çıkmaktadır.   AİHM takdirine sunulan unsurları dikkatle incelemiş ve gözaltında kötü muamele ve   tecavüz iddiasına ilişkin olarak elindeki mevcut unsurların bu yönde bir sonucu destekleyecek   nitelikte emareler sağlamadığına kanaat getirmiştir. Bununla birlikte yetkili mercilerin davaya   ilişkin olayların tespit edilmesi amacıyla tam olarak eksiksiz bir soruşturma yürütmemiş   olmaları olayların tespiti önünde ciddi bir engel teşkil etmektedir.   Sonuç olarak, AİHM, dosyada yer alan unsurlar ışığında ve de davaya ait olayların   yeterince tespit edilmediğini saptayarak, iddia edilen kötü muameleler nedeniyle her türlü   makul şüphenin ötesinde AİHS’nin 3. maddesinin ihlal edildiği sonucuna varamamıştır.   II. AİHS’NİN 13. MADDESİNİN İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI HAKKINDA   Başvuran yürütülen soruşturmanın yetersizliği nedeniyle gözaltında maruz kaldığı   acıların telafisi için etkili bir başvuru yolu bulunmadığını ileri sürmekte ve AİHS’nin 13.   maddesine gönderme yapmaktadır.   Hükümet başvuranın iddialarının AİHS’nin 13. maddesine göre savunulabilir bir   şikayet teşkil etmediğini ileri sürmekte ve başvuranın, kötü muamele iddialarına ilişkin olarak   verdiği şikayet dilekçesi konusunda ifadesinin alınması amacıyla Cumhuriyet Savcılığı   tarafından yapılan çağrıya uymadığını belirtmektedir. Hükümet başvuranın, gözaltındayken   vermiş olduğu ifadelerin bir kısmını Savcı ve Hakim önünde kabul ettiği halde, kötü   muameleler konusunda şikayet dilekçesi vermekten korktuğu yönündeki argümanına itiraz   etmektedir.   Hükümet başvuranın kötü muamele iddialarını, gözaltı bitiminde düzenlenen ve   sözkonusu kişinin vücudunda hiçbir izin bulunmadığını belirten sağlık raporunu hazırlayan   doktorun bilgisine sunmadığını ileri sürmektedir. Başvuran bir avukattan yardım aldığı halde,   kötü muamele iddialarını yargı mercilerinin önünde dile getirmekte geç davranmıştır.   Başvuran yalnızca, psikolojik sorunlarının olduğunu belirten ve gözaltına alınmasından üç yıl   sonra verilen bir sağlık raporu sunmuştur.   AİHM, AİHS’nin 13. maddesinin, Sözleşme’de benimsenen hak ve özgürlüklerden   yararlanılmasını sağlayacak bir başvuru yolunun iç hukuktaki varlığını güvence altına aldığını   hatırlatır. Dolayısıyla Sözleşmeci Devletler, bu hükmün kendilerine yüklediği yükümlülüklere   ne şekilde uyacakları konusunda belli bir takdir payına sahip olsalar bile, sözkonusu hüküm,   yetkili “ulusal merci”ye Sözleşme’ye dayalı şikayetin içeriğini inceleme ve uygun telafiyi   sunma yetkisi veren bir iç hukuki yolunu gerekli kılmaktadır. Bu yol hukuken olduğu gibi   pratikte de “etkili” olmalıdır; özelikle şu anlamda ki Savunmacı Devletin yetkili mercilerinin   fiilleri ve ihmalleri, sözkonusu hukuki yolun kullanılmasını haksız bir biçimde   engellememelidir. Bununla birlikte bu hüküm yalnızca AİHS nazarında savunulabilir   şikayetlerde geçerlidir (Boyle ve Rice-Birleşik Krallık, 27 Nisan 1988, A serisi no: 131, s.23.   §52).   Mevcut davada AİHM dosyada yer alan unsurlardan, başvuranın gözaltındayken kötü   muamelelerden ötürü mağdur olduğu sonucuna ulaşılamayacağı kanaatine varmıştır. Bu   durum yine de 3. maddeye dayanan şikayeti savunulabilirlikten yoksun bırakmamaktadır   (bkz., diğerleri arasında, Boyle ve Rice kararı). AİHM’nin esas hakkında ulaştığı sonuç,   sözkonusu şikayet hakkında etkili bir soruşturma yürütme yükümlülüğünü ortadan   kaldırmamaktadır (bkz., Zeynep Avcı-Türkiye, no: 37021/97, § 76, 6 Şubat 2003).   AİHM başvuranın, tecavüz ve kötü muamele iddialarıyla, gözaltından sorumlu polis   memurları ile 26 Ocak 1999 tarihli, yani gözaltına süresinin bitiminden iki ay sonraki sağlık   raporunu düzenleyen adli tıp doktoru hakkında Fatih Cumhuriyet Savcılığı’na şikayet   dilekçesi verdiğini not eder. Başvuranın, doktorun kendisini polis memurlarının yanında   muayene ettiği iddiası karşısında Cumhuriyet Savcılığı, adli tıp doktorunun veya polis   memurlarının ifadesini almayı gerekli görmediği gibi, olayların gerçek olup olmadığının tespit   edilmesi amacıyla sözkonusu kişileri yüzleştirmeyi de gerekli görmemiştir. İlgili kişinin   doktorun meslek etiğine uymadığı ve polisle işbirliği içinde olduğunu ileri sürmesine karşın   Cumhuriyet Savcılığı, başvuran tutukluyken, örneğin jinekolojik muayene gibi ek bir   muayene yapılması emri vermemiştir. Elbette Hükümet başvuran tutuklu bulunurken   Cumhuriyet Savcılığı tarafından yapılan bir çağrıya gelmediğini ileri sürmektedir; bununla   birlikte cezaevi tarafından düzenlenen, başvuranın mahkemeye çıkmadığına ilişkin tutanak   ilgili kişi tarafından imzalanmamıştır. Öte yandan sözkonusu kişi böyle bir çağrının kendine   tebliğ edilmediğini kendi el yazısıyla beyan etmiştir. Beyoğlu Ağır Ceza Mahkemesi ek   soruşturma talep etmeden takipsizlik kararını onamıştır.   Dahası başvuran davasına bakan İstanbul DGM önünde gözaltında kötü muameleye   maruz kaldığını ve tecavüze uğradığını bir çok kez dile getirmiştir. DGM, ilgilinin iddialarını   daha derinlemesine incelemeden takipsizlik kararının bir kopyasını görmek istemiştir.   Mahkeme başvuranın tutuklu bulunduğu cezaevine sözkonusu kişinin uzman bir sağlık   merkezi tarafından muayene edilme isteğini iletmiştir. Dosyada yer alan unsurların yanı sıra   İstanbul DGM’ye sunulan belgelerden, başvuranın tıbbi açıdan izlendiği ve İstanbul   Üniversitesi Psikiyatri Kliniği tarafından 2001 yılı boyunca birçok kez muayene edildiği   ortaya çıkmaktadır. Ne Cumhuriyet Savcılığı’nın ne de İstanbul DGM’nin bu muayenelerin   sonucu ve başvuranın iddiaları arasında paralellik kuramamış olması ilginçtir. Ulusal merciler   bundan hiçbir sonuç çıkartmamışlardır.   Son olarak, başvuranın avukatı, takipsizlik kararının onanmasından sonra bile,   yetkililerin dikkatini müvekkilinin durumuna çekmek için Üsküdar Cumhuriyet Savcılığı’na   yeni bir şikayet dilekçesi vermiş fakat bu çaba da boşa çıkmıştır. Cumhuriyet Savcılığı,   iddiaların doğruluğunu araştırmak ya da davaya ait koşulları aydınlatmak amacıyla   soruşturma yapılması emri vermeden sadece başvuranı dinlemekle yetinmiştir. Dolayısıyla   AİHM, ulusal mercilerin AİHS’nin 13. maddesine göre yeterince derin ve etkili bir   soruşturma yürüttüklerine kani olmamıştır.   Sonuç olarak başvuranın iddiaları konusunda derin ve etkili bir soruşturmanın   yürütülmemiş olduğu dikkate alındığında AİHM Sözleşme’nin 13. maddesinin ihlal edildiği   sonucuna varmıştır.   III. AİHS’NİN 41. MADDESİNİN UYGULANMASI HAKKINDA   A. Tazminat   Başvuran manevi tazminat olarak 30.000 Euro, maddi zarar için ise, maruz kaldığı   travmaya bağlı olarak yaptığı sağlık harcamalarının karşılığı olarak 5.000 Euro talep   etmektedir.   Hükümet bu tutarlara karşı çıkmış ve başvurana tazminat olarak hiçbir ödeme   yapılmaması gerektiğine kanaat getirmiştir.   Maddi tazminatla ilgili olarak AİHM, Sözleşme’nin 3. maddesinin ihlal edilmediği   sonucuna vardığından, başvuran tarafından dile getirilen maddi zararın telafisi talebini   reddetmenin uygun olduğuna karar vermiştir.   Sözleşme’nin 13. maddesinin ihlal edildiği gözönüne alındığında AİHM başvurana   manevi tazminat verilmesi gerektiğine itibar ederek, AİHS’nin 41. maddesinde öngörüldüğü   gibi sözkonusu kişiye hakkaniyete uygun olarak 5.000 Euro tutarında manevi tazminat   ödenmesine karar vermiştir.   B. Masraf ve Harcamalar   Başvuran aşağıda belirtilen masraf ve harcamalar için 5.000 Euro talep etmektedir.   - Başvuranın avukatı ile yaptığı sözleşmenin bir kopyasını ve İstanbul Barosu   avukatlık ücret tarifesini sunarak kanıtladığı avukatlık ücretinin yanı sıra avukatının cezaevine   gidiş gelişlerinde yaptığı masraflar için 3.000 Euro.   - Çeviri, posta, telefon ve yol masrafları için 2.000 Euro.   Hükümet belirtilen taleplerin tutarların aşırı olduğu ve desteklenmediği kanaatindedir.   AİHM dosyada yer alan unsurları dikkate alarak, başvuranın talep ettiği tutarları   kısmen destekleyebildiğini saptamış ve sözkonusu kişiye hakkaniyete uygun olarak 3.000   Euro’dan Avrupa Konseyi tarafından sağlanan 685 Euro tutarındaki adli yardımın düşürülerek   kalan tutarın ödenmesine karar vermiştir.   C. Gecikme Faizi   AİHM, Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı faiz   oranına 3 puanlık bir artışın ekleneceğini belirtmektedir.   BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK AİHM OYBİRLİĞİYLE,   1. AİHS’nin 3. maddesinin ihlal edilmediğine,   2. AİHS’nin 13. maddesinin ihlal edildiğine,   3. a) AİHS’nin 44 § 2 maddesi gereğince kararın kesinleştiği tarihten itibaren üç ay   içinde, ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden TL’ye çevrilmek üzere Savunmacı Hükümet   tarafından başvurana,   i. manevi tazminat için 5.000 (beş bin) Euro ödenmesine,   ii. masraf ve harcamalar için 3.000 (üç bin) Euro’dan, 685 (altı yüz seksen beş) Euro   tutarındaki adli yardım düşülerek kalan miktarın ödenmesine;   iii. yukarıdaki miktarların her türlü vergiden muaf tutulmasına;   (b) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar Hükümet   tarafından, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan   fazlasına eşit oranda faiz uygulanmasına;   4. Adil tazmine ilişkin diğer taleplerin reddine;   karar vermiştir.   İşbu karar Fransızca olarak hazırlanmış ve AİHM’nin iç tüzüğünün 77 §§ 2 ve 3   maddesine uygun olarak 20 Eylül 2005 tarihinde yazıyla bildirilmiştir.