51505/20

© Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/sprawiedliwosc [Translation already published on the official website of the Polish Ministry of Justice] Permission to re-publish this translation has been granted by the Polish Ministry of Justice for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC © Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/sprawiedliwosc [Tłumaczenie zostało już opublikowane na oficjalnej stronie Ministerstwa Sprawiedliwości] Zezwolenie na publikację tego tłumaczenia zostało udzielone przez Ministerstwo Sprawiedliwości wyłącznie w celu zamieszczenia w bazie Trybunału HUDOC   EUROPEJSKI TRYBUNAŁ PRAW CZŁOWIEKA SEKCJA PIERWSZA SPRAWA T.T. przeciwko POLSCE (Skarga nr 51505/20)         WYROK   STRASBURG 16 października 2025 r.   Niniejszy wyrok jest ostateczny, ale może podlegać korekcie wydawniczej W sprawie T.T. przeciwko Polsce, Europejski Trybunał Praw Człowieka (Sekcja Pierwsza), zasiadając jako Komitet w składzie:  Davor Derenčinović, Przewodniczący,  Artūrs Kučs,  Anna Adamska-Gallant, sędziowie, oraz Liv Tigerstedt, Zastępczyni Kanclerza Sekcji, Mając na uwadze: skargę (nr 51505/20) przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej wniesioną do Trybunału na podstawie art. 34 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności („Konwencja”) w dniu 17 listopada 2020 r. przez obywatela brytyjskiego, T.T. („skarżący”), który urodził się w 1963 r., mieszka w Essex i był reprezentowany przez panią C. Marin Pedreño, adwokat praktykującą w Londynie; decyzję o zakomunikowaniu rządowi Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: „Rząd”), reprezentowanemu przez pełnomocnika, pana J. Sobczaka, a następnie przez panią A. Kozińską-Makowską z Ministerstwa Spraw Zagranicznych, skargi dotyczącej niewykonania orzeczenia sądowego nakazującego powrót córki skarżącego do Zjednoczonego Królestwa oraz o uznaniu pozostałej części skargi za niedopuszczalną; decyzję o nieujawnianiu nazwiska skarżącego; decyzję Rządu Zjednoczonego Królestwa o nieskorzystaniu z prawa do interwencji w charakterze strony trzeciej w postępowaniu (art. 36 ust. 1 Konwencji); uwagi stron; obradując na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 września 2025 r., wydaje następujący wyrok, który został przyjęty w tym dniu: PRZEDMIOT SPRAWY 1. Skarga dotyczy niewykonania nakazu powrotu wydanego w ramach postępowania prowadzonego na podstawie Konwencji dotyczącej cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę z dnia 25 października 1980 r. („Konwencja haska”), wszczętego przez skarżącego, obywatela brytyjskiego, w odniesieniu do jego małoletniej córki, co do której stwierdzono, że została bezprawnie zatrzymana w Polsce przez jej polską matkę. KONTEKST 2. W dniu 8 lutego 2019 r. Sąd Okręgowy w Łodzi („Sąd Okręgowy”) orzekł, że matka dziecka skarżącego, E.S., nie zwróciła dziecka, R.T., urodzonego w 2013 r., do Zjednoczonego Królestwa po wakacjach w sierpniu 2018 r. i w ten sposób bezprawnie zatrzymała dziecko w Polsce. W związku z tym sąd nakazał E.S. zapewnienie powrotu R.T. do Zjednoczonego Królestwa w terminie dwóch tygodni od uprawomocnienia się postanowienia. 3. W dniu 17 lipca 2019 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił apelację E.S. od powyższego orzeczenia, wskutek czego stało się ono prawomocne i wykonalne. POSTĘPOWANIE WYKONAWCZE 4. W dniu 3 września 2019 r., na wniosek skarżącego, Sąd Okręgowy nakazał przymusowe odebranie R.T. spod opieki matki i przekazanie jej skarżącemu przez kuratora sądowego. 5. W dniu 12 września 2019 r. kurator i skarżący udali się pod adres dziadków dziecka ze strony matki, gdzie przypuszczalnie mieszkały E.S. i R.T. Po otrzymaniu informacji od babci dziecka, że dziecko jest w przedszkolu, kurator udał się tam, aby dowiedzieć się, że dziecko przestało uczęszczać do niego w sierpniu 2019 r. Tego samego dnia, na wniosek kuratora, Sąd Okręgowy wydał nakaz przeszukania domu dziadków. W trakcie przeszukania przeprowadzonego niezwłocznie nie znaleziono ani R.T., ani E.S., a przesłuchani domownicy nie udzielili żadnych istotnych informacji. 6. Pismem z dnia 16 września 2019 r. Sąd Okręgowy polecił policji (Komendzie Miejskiej Policji) ustalenie miejsca pobytu R.T. 7. Tego samego dnia kurator podjął kolejną nieudaną próbę odebrania R.T. pod wcześniej odwiedzanym adresem. 8. W dniu 1 października 2019 r. Sąd Okręgowy nakazał policji poszukiwanie R.T. Policja odpowiedziała, że według dziadka dziecka ze strony matki ona i E.S. przeprowadziły się w nieznane miejsce. 9. W okresie od 8 do 11 października 2019 r. policja przeprowadziła kolejne przeszukanie domu dziadków. Funkcjonariusze zostali poinformowani przez krewnych E.S., że wyprowadziła się ona w nieznane miejsce i że nie mają z nią żadnego kontaktu. Niektórzy sąsiedzi, zapytani przez policję, potwierdzili, że nie widzieli E.S. ani R.T. od co najmniej miesiąca. 10. W odpowiedzi na zapytanie skierowane przez Sąd Okręgowy w dniu 2 grudnia 2019 r., Ministerstwo Edukacji Narodowej potwierdziło, że R.T. została zapisana do szkoły podstawowej w miejscowości zamieszkania dziadków od dnia 1 września 2019 r. Sąd Okręgowy zwrócił się również do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z prośbą o informacje dotyczące miejsca zamieszkania E.S. Nie jest jasne, czy uzyskano jakąkolwiek odpowiedź. 11. W dniu 13 grudnia 2019 r. Sąd Okręgowy poinformował policję, że istnieją obawy o dobro R.T., biorąc pod uwagę, że została ona ukryta przez matkę w nieznanym miejscu. Ponadto zauważono, że R.T. prawdopodobnie nie uczęszcza do szkoły (co było obowiązkowe), że jej warunki życia są nieznane oraz że nie jest jasne, z czego E.S. się utrzymuje. Sąd zwrócił się do policji o kontynuowanie poszukiwań R.T. i składanie sprawozdań co dwa tygodnie o postępach w tej sprawie. 12. W dniu 24 grudnia 2019 r. Sąd Okręgowy zwrócił się do szkoły podstawowej w miejscowości zamieszkania dziadków o informacje dotyczące uczęszczania R.T. do szkoły. Szkoła odpowiedziała, że dziecko uczęszczało do klas przedszkolnych od dnia 2 września 2019 r. oraz że w dniu 27 listopada 2019 r. E.S. złożyła wniosek o pozwolenie na edukację domową. 13. W dniu 31 grudnia 2019 r. Prokurator Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim („Prokurator Rejonowy”) umorzył śledztwo w sprawie domniemanego uprowadzenia R.T. Zgodnie z prawem polskim rodzic mógł być ścigany za uprowadzenie dziecka jedynie w przypadku pozbawienia go władzy rodzicielskiej przez sąd. Ponieważ w stosunku do E.S. nigdy nie orzeczono pozbawienia władzy rodzicielskiej, nie mogła ona zostać oskarżona o popełnienie jakiegokolwiek przestępstwa. 14. W lutym 2020 r. Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim („Sąd Rejonowy”) zarządził przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w ostatnim znanym miejscu zamieszkania E.S. oraz w szkole podstawowej dziecka. Sprawozdanie z wywiadu, którego treść nie została przedstawiona Trybunałowi, zostało przedłożone Sądowi Rejonowemu w dniu 27 lutego 2020 r. 15. W dniu 22 maja 2020 r. Sąd Okręgowy zwrócił się do szkoły podstawowej oraz do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o podanie wszelkich informacji mogących mieć znaczenie dla sprawy. 16. W dniu 24 listopada 2020 r. Sąd Okręgowy zwrócił się do szkoły podstawowej w miejscowości zamieszkania dziadków o nowe informacje dotyczące R.T. Szkoła odpowiedziała, że R.T. jest zapisana do klasy I w roku szkolnym 2020/2021 oraz że w dniu 4 września 2020 r. podjęto decyzję o umożliwieniu jej edukacji domowej. 17. W piśmie z dnia 10 grudnia 2020 r. policja poinformowała Sąd Okręgowy, że wobec braku podstawy prawnej do włączenia sprawy do policyjnych baz danych, jej dotychczasowe działania były prowadzone doraźnie. Polegały one na regularnych wizytach pod ostatnim znanym adresem E.S. (dom dziadków) oraz na rozmowach z krewnymi i sąsiadami. Stwierdzono, że czynności te nie doprowadziły do ustalenia miejsca pobytu R.T. 18. W piśmie z dnia 23 grudnia 2020 r. Sąd Okręgowy polecił policji przeanalizowanie danych logowania komputera używanego przez R.T. do uczestnictwa w zajęciach prowadzonych w formie zdalnej. W piśmie z dnia 1 marca 2021 r. policja odpowiedziała, że nie może wykonać polecenia sądu, ponieważ ani R.T., ani E.S. nie zostały zarejestrowane w bazie osób zaginionych. Ponadto policja zwróciła się o instrukcje dotyczące działań, jakie należy podjąć w przypadku napotkania E.S. lub R.T. W dniu 19 kwietnia 2021 r. Sąd Okręgowy odpowiedział pismem wymieniającym przepisy prawne stanowiące podstawę prawną wcześniejszego polecenia. Ponadto poinformował policję, że jeżeli ustali miejsce zamieszkania R.T., powinna niezwłocznie powiadomić o tym sąd oraz „kontynuować obserwację miejsca zamieszkania dziecka”, aby sąd mógł zorganizować kolejną próbę odebrania dziecka. 19. W piśmie z dnia 10 lutego 2021 r. Sąd Okręgowy zwrócił się do Komendy Wojewódzkiej Policji w Łodzi o nadzorowanie lub przejęcie poszukiwań R.T. 20. Na wniosek skarżącego, pismami z dnia 19 kwietnia 2021 r. Sąd Okręgowy nakazał E.S. oraz różnym instytucjom udzielenie wszelkich istotnych informacji dotyczących E.S. Sąd zwrócił się również do Prokuratury Regionalnej w Łodzi o rozważenie wszczęcia postępowania przygotowawczego w sprawie ciągłego utrudniania wykonania prawomocnego nakazu powrotu przez E.S. 21. Wydaje się, że w dniu 28 kwietnia 2021 r. policja napotkała E.S. i R.T. w domu dziadków, a E.S. podała funkcjonariuszom swój adres. Z akt sprawy nie wynika jasno, czy E.S. podała nowy adres, czy poinformowała władze, że mieszka w domu swoich rodziców. 22. W piśmie z dnia 4 maja 2021 r. E.S. poinformowała Sąd Okręgowy, że nie posiada numeru telefonu komórkowego. 23. W dniu 26 maja 2021 r. kurator sądowy i skarżący udali się do domu dziadków w celu przymusowego odebrania R.T. Napotkali krewnego E.S., który poinformował ich, że E.S. i R.T. nie mieszkają pod tym adresem oraz że nie zna ich aktualnego miejsca zamieszkania ani numeru telefonu. Kolejna wizyta w domu nie przyniosła żadnych nowych informacji. 24. W dniu 2 lipca 2021 r. Prokurator Rejonowy wszczął śledztwo w sprawie zarzucanego uprowadzenia R.T., w toku którego przesłuchano E.S. Śledztwo to zostało następnie umorzone z uwagi na to, że E.S. nie została pozbawiona władzy rodzicielskiej. 25. W dniu 23 lipca 2021 r. Sąd Okręgowy zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji o osobiste nadzorowanie działań mających na celu odnalezienie R.T., podkreślając, że nakaz powrotu nie został wykonany od ponad osiemnastu miesięcy. 26. Tego samego dnia Sąd Okręgowy polecił kuratorowi sądowemu jednoznaczne ustalenie, czy E.S. i R.T. mają stałe miejsce zamieszkania w domu dziadków, czy też, jak sugerował krewny E.S. w dniu 26 maja 2021 r. (zob. paragraf 23 powyżej), przebywają tam jedynie okazjonalnie. 27. Rząd podniósł, że zgodnie z notatką sporządzoną przez funkcjonariusza policji w dniu 15 września 2021 r., dom dziadków został skontrolowany trzydzieści jeden razy. W trzech przypadkach, mianowicie w dniach 24 lipca 2019 r., 9 września 2019 r. i 28 kwietnia 2021 r., funkcjonariusze napotkali R.T. Odnotowano również, że policja asystowała kuratorowi sądowemu w trzech próbach odebrania dziecka, które miały miejsce w dniach 12 września 2019 r. (zob. paragraf 5 powyżej), 16 września 2019 r. (zob. paragraf 7 powyżej) oraz 26 maja 2021 r. (zob. paragraf 23 powyżej). 28. Skarżący podniósł, że dwie kolejne nieudane próby odebrania dziecka miały miejsce w maju 2022 r. SKARGA KASACYJNA OD NAKAZU POWROTU 29. W dniu 15 listopada 2019 r. Rzecznik Praw Dziecka, działając na wniosek E.S., wniósł skargę kasacyjną od nakazu powrotu. 30. W dniu 17 grudnia 2020 r. Sąd Najwyższy oddalił tę skargę kasacyjną. POSTĘPOWANIE NA PODSTAWIE ROZPORZĄDZENIA BRUKSELA II BIS 31. W dniu 11 marca 2020 r. skarżący zwrócił się do polskiego Ministra Sprawiedliwości z wnioskiem o wykonanie orzeczenia Sądu Rodzinnego w Peterborough z dnia 31 sierpnia 2018 r. stwierdzającego, że E.S. bezprawnie zatrzymała R.T. w Polsce i nakazującego jej niezwłoczny powrót dziecka do Zjednoczonego Królestwa. 32. W dniu 6 maja 2020 r. Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim orzekł, że nie jest właściwy do rozpoznania sprawy, i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Łodzi, który w bliżej nieokreślonym terminie przekazał sprawę z powrotem do Sądu Rejonowego. OCENA TRYBUNAŁU ZARZUCANE NARUSZENIE ART. 8 KONWENCJI 33. Powołując się na art. 8 Konwencji, skarżący zarzucił niewykonanie prawomocnego nakazu powrotu dotyczącego jego dziecka. Dopuszczalność 34. Rząd podniósł zastrzeżenie wstępne, że skarga jest niezgodna ratione materiae z Konwencją, ponieważ w jego ocenie skarżący skarżył się jedynie na wydatki, które musiał ponieść, próbując zapewnić powrót swojego dziecka, co wykracza poza zakres art. 8. Trybunał zauważa, że skarżący w istocie skarżył się na brak możliwości odebrania swojego dziecka z powodu zarzucanego braku skutecznych proceduralnych instrumentów wykonywania orzeczeń w transgranicznych sprawach rodzinnych, w szczególności dotyczących rodzicielskiego uprowadzenia dziecka. Ponadto podniósł, że w wyniku sytuacji będącej przedmiotem skargi poniósł bardzo wysokie koszty i doznał wielkiego cierpienia. Zatem, ponieważ pozytywne obowiązki państwa wynikające z art. 8 Konwencji obejmują prawo rodzica do podjęcia środków mających na celu ponowne połączenie z jego dzieckiem oraz obowiązek organów krajowych do podjęcia takich środków (zob. Oller Kamińska przeciwko Polsce, skarga nr 28481/12, § 83, 18 stycznia 2018 r.), skarga skarżącego mieści się w zakresie tego przepisu, a zastrzeżenie wstępne Rządu musi zostać oddalone. 35. Rząd podniósł, że polskie władze podjęły istotne wysiłki w celu wykonania nakazu powrotu i zapewniły skarżącemu wszelką uzasadnioną pomoc. Rząd argumentował zatem, że skarżący nie może twierdzić, że jest ofiarą naruszenia któregokolwiek z praw gwarantowanych przez Konwencję (niezgodność ratione personae), lub, alternatywnie, że skarga jest oczywiście bezzasadna. 36. Trybunał zauważa, że zastrzeżenie dotyczące braku statusu ofiary jest ściśle związane z przedmiotem skargi skarżącego, ponieważ odnosi się do kroków podjętych przez polskie władze w celu zapewnienia wykonania nakazu powrotu dziecka. Musi ono zatem zostać dołączone do oceny przedmiotu sprawy (zob., mutatis mutandis, Y przeciwko Polsce, skarga nr 74131/14, §§ 40-41, 17 lutego 2022 r.). 37. Trybunał zauważa, że skarga nie jest w sposób oczywisty nieuzasadniona w rozumieniu art. 35 ust. 3 lit. a Konwencji ani nie jest niedopuszczalna na żadnej innej podstawie. Musi ona zatem zostać uznana za dopuszczalną. Przedmiot skargi 38. Zasady ogólne dotyczące niewykonania nakazów powrotu wydanych w kontekście międzynarodowych sporów rodzicielskich zostały podsumowane w sprawach Oller Kamińska (op. cit., §§ 82-86, z dalszymi odesłaniami) oraz Stochlak przeciwko Polsce (skarga nr 38273/02, §§ 57-61, 22 września 2009 r.). 39. Trybunał zauważa na wstępie, że jest oczywiste, iż więź między skarżącym a R.T. mieści się w zakresie życia rodzinnego w rozumieniu art. 8 Konwencji. 40. Trybunał stwierdza, że istotą skargi jest niewykonanie orzeczeń nakazujących powrót dziecka do Zjednoczonego Królestwa. W świetle zasad ogólnych decydujące w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy polskie władze podjęły wszystkie niezbędne i adekwatne kroki w celu ułatwienia wykonania tych orzeczeń. 41. W tym zakresie Trybunał uważa, że działania władz podjęte w pierwszych tygodniach postępowania wykonawczego nie były naznaczone nieuzasadnionymi opóźnieniami (zob. paragrafy 4-9 powyżej). Jednakże w toku dalszego postępowania występowały okresy względnej bezczynności, a kolejne działania następowały po przerwach trwających kilka tygodni, a nawet miesięcy (np. między czerwcem a wrześniem 2020 r.). Występowały również opóźnienia administracyjne w wysyłaniu różnych zarządzeń sądowych przez sekretariat sądu. Wysyłka pism Sądu Okręgowego sporządzonych w kwietniu i czerwcu 2021 r. do policji, prokuratora (pismo z dnia 19 kwietnia 2021 r.) lub do Komendanta Policji zabierała od pięciu do ośmiu tygodni (zob. paragrafy 18, 20 i 25 powyżej). 42. Trybunał zauważa również, że kilka aspektów sprawy budzi wątpliwości co do tego, czy władze działały z należytą starannością. 43. Po pierwsze, kilka prób odebrania dziecka nie było wystarczająco dobrze przygotowanych. W szczególności kurator sądowy odpowiedzialny za pierwszą taką próbę nie zweryfikował wcześniej podstawowych informacji dotyczących kwestii zapisania dziecka do szkoły (por. paragrafy 5 i 12 powyżej). Ponadto Sąd Okręgowy nie dokonał niezbędnych ustaleń z władzami oświatowymi aż do dnia 2 grudnia 2019 r., prawie trzy miesiące po niepowodzeniu pierwszej próby odebrania dziecka. W rezultacie władze opierały się w tym czasie na wprowadzających w błąd informacjach pochodzących od krewnych E.S., którzy mieli oczywisty interes w utrudnianiu czynności postępowania wykonawczego. 44. Po drugie, na późniejszym etapie władze krajowe wielokrotnie podejmowały środki, które już wcześniej okazały się nieskuteczne lub które od początku były skazane na niepowodzenie. 45. W szczególności pomiędzy rozpoczęciem postępowania wykonawczego a dniem 15 września 2021 r. policja kontrolowała ostatni znany adres E.S. trzydzieści jeden razy, przy czym funkcjonariusze uzyskiwali te same informacje od osób tam mieszkających i od ich sąsiadów, że dziecko tam nie mieszka (zob. paragraf 27 powyżej). Gdy funkcjonariusze rzeczywiście napotkali R.T., nie podjęli żadnych konkretnych działań mających na celu wykonanie nakazu powrotu, z wyjątkiem przyjęcia oświadczenia E.S. dotyczącego jej adresu (zob. paragrafy 21 i 27 powyżej). Wydaje się zatem, że policja nie miała żadnej konkretnej strategii ani poleceń co do sposobu postępowania w przypadku odnalezienia dziecka. W rzeczywistości, w dniu 1 marca 2021 r., prawie osiemnaście miesięcy po rozpoczęciu postępowania wykonawczego, policja zwróciła się do Sądu Okręgowego o instrukcje. W odpowiedzi Sąd Okręgowy nakazał policji jedynie „kontynuowanie obserwacji” (zob. paragraf 18 powyżej). 46. W dniu 19 kwietnia 2021 r. Sąd Okręgowy zasugerował, aby prokuratura wszczęła postępowanie przygotowawcze w sprawie zarzucanego długotrwałego utrudniania postępowania wykonawczego przez E.S. (zob. paragraf 20 powyżej). Sugestia ta została przedstawiona pomimo tego, że rok wcześniej ustalono, iż zgodnie z polskim prawem karnym rodzice nie mogą ponosić odpowiedzialności za uprowadzenie dziecka, chyba że zostali pozbawieni władzy rodzicielskiej, co nie miało miejsca w przypadku E.S. (zob. paragraf 13 powyżej). Drugie śledztwo zostało ostatecznie umorzone na tych samych podstawach co poprzednie (zob. paragraf 24 powyżej). 47. Po trzecie, władze wydawały się nie mieć ustanowionych procedur umożliwiających im skuteczną współpracę. Policja nie wykonała zarządzenia Sądu Okręgowego z dnia 23 grudnia 2020 r. nakazującego poszukiwanie dziecka poprzez śledzenie połączenia internetowego matki, uznając, że środek ten nie ma podstawy prawnej. Wynikła z tego wymiana korespondencji między Sądem Okręgowym a policją trwała prawie cztery miesiące (zob. paragraf 18 powyżej), a w aktach sprawy nie ma niczego, co sugerowałoby, że zarządzony środek został rzeczywiście wdrożony. 48. Po czwarte, istniejące mechanizmy nadzoru nie wywarły żadnego znaczącego wpływu na prowadzenie sprawy. W szczególności Sądowi Okręgowemu nie udało się doprowadzić do przejęcia lub nadzorowania wykonania nakazu powrotu dziecka przez Komendę Wojewódzką Policji ani przez Komendanta Wojewódzkiego Policji (zob. paragrafy 19 i 25 powyżej). 49. Trybunał uznaje, że trudności w wykonaniu nakazu powrotu były spowodowane głównie przeszkodami ze strony E.S. Zapewnienie wykonania orzeczeń sądowych wydanych w toku sporów o opiekę nad dzieckiem niekoniecznie jest łatwym zadaniem, zwłaszcza jeśli zachowanie jednego lub obojga rodziców jest dalekie od konstruktywnego (zob. P.K. przeciwko Polsce, skarga nr 43123/10, § 88, 10 czerwca 2014 r.). Nie wyjaśnia to jednak opisanych powyżej niedociągnięć, za których większość niezaprzeczalnie odpowiedzialne są władze krajowe. Należy podkreślić, że E.S. nie była poza zasięgiem władz. Co najmniej kilkakrotnie kontaktowali się z nią bezpośrednio urzędnicy państwowi, w tym funkcjonariusze policji (zob. paragraf 21 powyżej) i prokuratorzy (zob. paragraf 24 powyżej). Pozostawała również w kontakcie z innymi instytucjami, w tym z Sądem Okręgowym (zob. paragraf 22 powyżej) oraz szkołą podstawową, do której uczęszczała R.T. (zob. paragraf 12 powyżej). 50. Trybunał stwierdza, że pomimo swych wysiłków obejmujących okres prawie trzech lat władze krajowe nie podjęły wszystkich niezbędnych kroków w celu ułatwienia wykonania nakazu powrotu, jakich można by rozsądnie wymagać w okolicznościach sprawy (zob. Veres przeciwko Hiszpanii, skarga nr 57906/18, §78, 8 listopada 2022 r.). To z kolei stanowiło naruszenie prawa skarżącego do poszanowania jego życia rodzinnego. 51. Wynika z tego, że zastrzeżenie wstępne Rządu dotyczące zarzucanej niezgodności ratione personae skargi skarżącego z postanowieniami Konwencji (zob. paragraf 35 powyżej) musi zostać oddalone. 52. W związku z powyższym doszło do naruszenia art. 8 Konwencji. ZASTOSOWANIE ART. 41 KONWENCJI 53. Skarżący dochodził, bez określenia kwoty ani przedłożenia jakichkolwiek wyliczeń lub faktur, odszkodowania za szkodę majątkową poniesioną w związku z koniecznością wniesienia sprawy do kilku sądów w dwóch różnych krajach oraz zadośćuczynienia za szkodę niemajątkową wynikającą z krzywdy emocjonalnej i psychicznej spowodowanej przymusową rozłąką z dzieckiem. 54. Rząd twierdził, że skarżący nie określił ani nie udowodnił żadnej poniesionej szkody ani związku przyczynowego między nią a zarzucanym naruszeniem Konwencji. 55. W odniesieniu do szkody majątkowej, biorąc pod uwagę, że skarżący nie określił żądanej kwoty i nie przedstawił Trybunałowi zestawienia roszczeń ani dokumentów na ich poparcie, Trybunał nie przyznaje odszkodowania z tego tytułu. 56. Natomiast Trybunał nie jest pozbawiony możliwości rozpatrzenia roszczeń o zadośćuczynienie za szkodę niemajątkową, których skarżący nie określili kwotowo, pozostawiając wysokość do uznania Trybunału. W związku z tym Trybunał postanawia, na zasadzie słuszności, przyznać skarżącemu kwotę 9800 EUR tytułem słusznego zadośćuczynienia za szkodę niemajątkową, powiększoną o wszelkie podatki, jakie mogą zostać od niego naliczone. Z TYCH PRZYCZYN TRYBUNAŁ JEDNOGŁOŚNIE Dołącza do przedmiotu sprawy zastrzeżenie wstępne Rządu dotyczące braku statusu ofiary i oddala je; Uznaje skargę za dopuszczalną; Orzeka, że doszło do naruszenia art. 8 Konwencji; Orzeka (a)  że pozwane państwo ma zapłacić skarżącemu, w terminie trzech miesięcy, kwotę 9800 EUR (dziewięć tysięcy osiemset euro), powiększoną o wszelkie podatki, jakie mogą zostać naliczone, tytułem słusznego zadośćuczynienia za szkodę niemajątkową, przeliczoną na walutę pozwanego państwa według kursu obowiązującego w dniu rozliczenia; (b)  że od upływu wyżej wskazanego terminu trzech miesięcy aż do momentu uregulowania należności, należne będą odsetki zwykłe od określonej powyżej kwoty, naliczone według stopy równej marginalnej stopie procentowej Europejskiego Banku Centralnego obowiązującej w tym okresie, powiększonej o trzy punkty procentowe; Oddala pozostałą część roszczenia skarżącego o słuszne zadośćuczynienie. Sporządzono w języku angielskim i obwieszczono pisemnie 16 października 2025 r., zgodnie z Regułą 77 §§ 2 i 3 Regulaminu Trybunału.    Liv Tigerstedt Davor Derenčinović  Zastępczyni Kanclerza Przewodniczący