52462/21;38002/22;42882/22
WyrokETPCz2024-06-06ECLI:CE:ECHR:2024:0606JUD005246221
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy tymczasowe aresztowanie skarżących było nadmiernie długie, naruszając prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego zagwarantowane w art. 5 ust. 3 Konwencji?Ratio decidendi
Trybunał oparł swoje rozstrzygnięcie na ugruntowanym orzecznictwie dotyczącym art. 5 ust. 3 Konwencji, w tym na sprawach takich jak Kudła, McKay, Kauczor i Celejewski. Stwierdził, że zasady ogólne dotyczące prawa do procesu w rozsądnym terminie albo zwolnienia na czas postępowania są dobrze określone. Po analizie przedstawionego materiału, Trybunał uznał, że w niniejszej sprawie czas trwania tymczasowego aresztowania skarżących był nadmierny, nie znajdując żadnych faktów ani argumentów, które mogłyby prowadzić do odmiennych wniosków.Stan faktyczny
Trzech skarżących – Marcin Lehmann, Rafał Kiziełewicz i Łukasz Borys – zostało tymczasowo aresztowanych w Polsce na okresy od ponad roku do ponad dwóch lat. Skarżący zarzucili, że ich tymczasowe aresztowanie było nadmiernie długie, wskazując na słabość i powtarzalność rozumowania sądów krajowych, brak podstaw dowodowych dla obawy ucieczki lub matactwa procesowego oraz uporczywe opieranie się na zarzutach dotyczących członkostwa w zorganizowanej grupie przestępczej.Rozstrzygnięcie
Trybunał jednogłośnie postanowił połączyć skargi, uznał skargi za dopuszczalne, orzekł, że skargi ujawniają naruszenie art. 5 ust. 3 Konwencji przez nadmiernie długi czas trwania tymczasowego aresztowania, oraz orzekł, że pozwane państwo winno uiścić na rzecz skarżących kwoty wskazane w załączonej tabeli tytułem szkody niemajątkowej oraz kosztów i wydatków.Pełny tekst orzeczenia
© Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Translation already published on the official website of the Polish Ministry of Justice] Permission to re-publish this translation has been granted by the Polish Ministry of Justice for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC
© Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Tłumaczenie zostało już opublikowane na oficjalnej stronie Ministerstwa Sprawiedliwości] Zezwolenie na publikację tego tłumaczenia zostało udzielone przez Ministerstwo Sprawiedliwości wyłącznie w celu zamieszczenia w bazie Trybunału HUDOC
SEKCJA PIERWSZA
SPRAWA LEHMANN I INNI przeciwko POLSCE
(Skargi nr 52462/21 i 2 inne – zob. załączony wykaz)
WYROK
STRASBURG
6 czerwca 2024 r.
Wyrok ten jest ostateczny, lecz może podlegać korekcie wydawniczej.
W sprawie Lehmann i Inni przeciwko Polsce
Europejski Trybunał Praw Człowieka (sekcja pierwsza), zasiadając jako Komitet w składzie:
Péter Paczolay, Przewodniczący,
Gilberto Felici,
Raffaele Sabato, sędziowie,
oraz Viktoriya Maradudina, p.o. Zastępcy Kanclerza Sekcji,
obradując na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 maja 2024 r.,
wydaje następujący wyrok, który został przyjęty w tym dniu:
POSTĘPOWANIE
1. Sprawę wszczęto na podstawie skarg przeciwko Polsce, wniesionych do Trybunału w oparciu o art. 34 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności („Konwencja”) w różnych terminach wskazanych w załączonej tabeli.
2. Rząd polski („Rząd”) otrzymał zawiadomienie o złożeniu skarg.
FAKTY
3. Wykaz skarżących oraz informacje istotne dla skarg zostały przedstawione w załączonej tabeli.
4. Skarżący skarżyli się na zbyt długi okres tymczasowego aresztowania.
PRAWO
POŁĄCZENIE SKARG
5. Mając na uwadze podobny przedmiot skarg, Trybunał uznaje za stosowne rozstrzygnąć je łącznie w jednym orzeczeniu.
ZARZUCANE NARUSZENIE ART. 5 UST. 3 KONWENCJI
6. Skarżący zarzucili na podstawie art. 5 ust. 3 Konwencji, że ich tymczasowe aresztowanie było nadmiernie długie.
7. Trybunał zauważa, że zasady ogólne dotyczące prawa do procesu w rozsądnym terminie albo zwolnienia na czas postępowania, zagwarantowane w art. 5 ust. 3 Konwencji, zostały określone w szeregu wcześniejszych wyroków (zob. między innymi Kudła przeciwko Polsce [WI], nr 30210/96, § 110 i nast., ETPCz 2000‑XI; oraz McKay przeciwko Zjednoczonemu Królestwu [WI], nr 543/03, §§ 41–44, ETPCz 2006‑X, z dalszymi odniesieniami).
8. Już w wiodących sprawach Kauczor przeciwko Polsce, nr 45219/06, 3 lutego 2009 r., oraz Celejewski przeciwko Polsce, nr 17584/04, 4 maja 2006 r., Trybunał stwierdził naruszenie w odniesieniu do kwestii podobnych do tych co w niniejszej sprawie.
9. Po zapoznaniu się z całym przedstawionym mu materiałem Trybunał nie ustalił żadnego faktu ani argumentu, które mogłyby przekonać go do wyciągnięcia innych wniosków w sprawie dopuszczalności i zasadności skarg. Uwzględniając swoje orzecznictwo w tym zakresie, Trybunał uznaje, że w niniejszej sprawie czas trwania tymczasowego aresztowania skarżących był nadmierny.
10. Skargi te są zatem dopuszczalne i wskazują na naruszenie art. 5 ust. 3 Konwencji.
ZASTOSOWANIE ART. 41 KONWENCJI
11. Uwzględniając dokumenty znajdujące się w jego posiadaniu oraz swoje orzecznictwo (zob. w szczególności wyrok w sprawie Kauczor), Trybunał uważa za zasadne zasądzenie kwot wskazanych w załączonej tabeli.
POWYŻSZYCH WZGLĘDÓW TRYBUNAŁ JEDNOGŁOŚNIE
postanawia połączyć skargi;
uznaje skargi za dopuszczalne;
orzeka, że skargi ujawniają naruszenie art. 5 ust. 3 Konwencji przez nadmiernie długi czas trwania tymczasowego aresztowania;
orzeka
(a) że pozwane państwo winno, w terminie trzech miesięcy, uiścić na rzecz skarżących kwotę wskazaną w załączonej tabeli, przeliczoną na walutę pozwanego państwa według kursu obowiązującego w dniu płatności;
(b) że od upływu wyżej wskazanego terminu trzech miesięcy aż do momentu uregulowania należności należne będą odsetki zwykłe od określonej powyżej kwoty, naliczone według stopy równej marginalnej stopie procentowej Europejskiego Banku Centralnego obowiązującej w tym okresie, powiększonej o trzy punkty procentowe.
Sporządzono w języku angielskim i opublikowano pisemnie w dniu 6 czerwca 2024 r. zgodnie z Regułą 77 §§ 2 i 3 Regulaminu Trybunału.
Viktoriya Maradudina Péter Paczolay
p.o. Zastępcy Kanclerza Sekcji Przewodniczący
ZAŁĄCZNIK
Wykaz skarg zawierających zarzuty na podstawie art. 5 ust. 3 Konwencji
(nadmiernie długi czas trwania tymczasowego aresztowania)
Lp.
Nr skargi
Data złożenia
Imię i nazwisko skarżącego
Rok urodzenia
Imię i nazwisko oraz adres zamieszkania/siedziby pełnomocnika
Okres tymczasowego aresztowania
Sąd, który wydał postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania / rozpoznał zażalenie
Długość tymczasowego aresztowania
Szczegółowe wady
Kwota zasądzona tytułem szkody niemajątkowej na jednego skarżącego
(w EUR)[1]
Kwota zasądzona tytułem zwrotu kosztów i wydatków na skargę
(w EUR)[2]
52462/21
18.10.2021 r.
Marcin LEHMANN Sawicki Maciej
Gorzów Wlkp.
13.02.2018 r. do
04.10.2019 r.
02.12.2020 r. do
10.12.2021 r.
Sąd Rejonowy – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie, 14.03.2018 r., sygn. akt. V Kp 156/18 (tymczasowe aresztowanie)
Sąd Apelacyjny w Szczecinie, 19.11.2020 r., sygn. akt II Aka 85/20 (postępowanie główne);
1 rok, 7 miesięcy i 22 dni
1 rok i 9 dni
słabość i powtarzalność rozumowania sądów na dalszych etapach sprawy 250
38002/22
22.07.2022 r.
Rafał
KIZIELEWICZ Cupiał Dawid
Warszawa
19.11.2019 r. do
28.03.2022 r.
Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, 20.11.2019 r., sygn. akt. V Kp 602/19 (pierwsze tymczasowe aresztowanie);
Sąd Okręgowy w Warszawie, sygn. akt XVIII K 136/21 (postępowanie główne);
2 lata, 4 miesiące i 10 dni
przyjęcie założeń, w braku jakichkolwiek podstaw dowodowych, dotyczących obawy ucieczki lub matactwa procesowego;
słabość i powtarzalność rozumowania sądów na dalszych etapach sprawy;
uporczywe opieranie się, w miarę postępu sprawy, na zarzutach dotyczących członkostwa w zorganizowanej grupie przestępczej 250
42882/22
26.08.2022 r.
Łukasz BORYS Hołubowski Aleksander
Warszawa
22.09.2020 r. do
28.09.2022 r.
Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieściaw Warszawie, 24.09.2020 r., sygn. akt. II Kp 2584/20 (pierwsze tymczasowe aresztowanie);
Prokuratura Okręgowa w Gdańsku, 23.09.2022 r., sygn. akt. RP II Ds. 3.2021 (zamiana tymczasowego aresztowania na inne środki zapobiegawcze, w tym poręczenie majątkowe)
2 lata i 7 dni
słabość i powtarzalność rozumowania sądów na dalszych etapach sprawy;
uporczywe opieranie się, w miarę postępu sprawy, na zarzutach dotyczących członkostwa w zorganizowanej grupie przestępczej 250
[1] powiększona o podatki należne od skarżących.
[2] powiększona o podatki należne od skarżących.
© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 17.07.2026. · Źródło