52462/21;38002/22;42882/22

WyrokETPCz2024-06-06ECLI:CE:ECHR:2024:0606JUD005246221

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy tymczasowe aresztowanie skarżących było nadmiernie długie, naruszając prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego zagwarantowane w art. 5 ust. 3 Konwencji?
Ratio decidendi
Trybunał oparł swoje rozstrzygnięcie na ugruntowanym orzecznictwie dotyczącym art. 5 ust. 3 Konwencji, w tym na sprawach takich jak Kudła, McKay, Kauczor i Celejewski. Stwierdził, że zasady ogólne dotyczące prawa do procesu w rozsądnym terminie albo zwolnienia na czas postępowania są dobrze określone. Po analizie przedstawionego materiału, Trybunał uznał, że w niniejszej sprawie czas trwania tymczasowego aresztowania skarżących był nadmierny, nie znajdując żadnych faktów ani argumentów, które mogłyby prowadzić do odmiennych wniosków.
Stan faktyczny
Trzech skarżących – Marcin Lehmann, Rafał Kiziełewicz i Łukasz Borys – zostało tymczasowo aresztowanych w Polsce na okresy od ponad roku do ponad dwóch lat. Skarżący zarzucili, że ich tymczasowe aresztowanie było nadmiernie długie, wskazując na słabość i powtarzalność rozumowania sądów krajowych, brak podstaw dowodowych dla obawy ucieczki lub matactwa procesowego oraz uporczywe opieranie się na zarzutach dotyczących członkostwa w zorganizowanej grupie przestępczej.
Rozstrzygnięcie
Trybunał jednogłośnie postanowił połączyć skargi, uznał skargi za dopuszczalne, orzekł, że skargi ujawniają naruszenie art. 5 ust. 3 Konwencji przez nadmiernie długi czas trwania tymczasowego aresztowania, oraz orzekł, że pozwane państwo winno uiścić na rzecz skarżących kwoty wskazane w załączonej tabeli tytułem szkody niemajątkowej oraz kosztów i wydatków.

Pełny tekst orzeczenia

© Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Translation already published on the official website of the Polish Ministry of Justice] Permission to re-publish this translation has been granted by the Polish Ministry of Justice for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC © Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Tłumaczenie zostało już opublikowane na oficjalnej stronie Ministerstwa Sprawiedliwości] Zezwolenie na publikację tego tłumaczenia zostało udzielone przez Ministerstwo Sprawiedliwości wyłącznie w celu zamieszczenia w bazie Trybunału HUDOC     SEKCJA PIERWSZA SPRAWA LEHMANN I INNI przeciwko POLSCE (Skargi nr 52462/21 i 2 inne – zob. załączony wykaz)         WYROK   STRASBURG 6 czerwca 2024 r.   Wyrok ten jest ostateczny, lecz może podlegać korekcie wydawniczej. W sprawie Lehmann i Inni przeciwko Polsce Europejski Trybunał Praw Człowieka (sekcja pierwsza), zasiadając jako Komitet w składzie:  Péter Paczolay, Przewodniczący,  Gilberto Felici,  Raffaele Sabato, sędziowie, oraz Viktoriya Maradudina, p.o. Zastępcy Kanclerza Sekcji, obradując na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 maja 2024 r., wydaje następujący wyrok, który został przyjęty w tym dniu: POSTĘPOWANIE 1.  Sprawę wszczęto na podstawie skarg przeciwko Polsce, wniesionych do Trybunału w oparciu o art. 34 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności („Konwencja”) w różnych terminach wskazanych w załączonej tabeli. 2.  Rząd polski („Rząd”) otrzymał zawiadomienie o złożeniu skarg. FAKTY 3.  Wykaz skarżących oraz informacje istotne dla skarg zostały przedstawione w załączonej tabeli. 4.  Skarżący skarżyli się na zbyt długi okres tymczasowego aresztowania. PRAWO POŁĄCZENIE SKARG 5.  Mając na uwadze podobny przedmiot skarg, Trybunał uznaje za stosowne rozstrzygnąć je łącznie w jednym orzeczeniu. ZARZUCANE NARUSZENIE ART. 5 UST. 3 KONWENCJI 6.  Skarżący zarzucili na podstawie art. 5 ust. 3 Konwencji, że ich tymczasowe aresztowanie było nadmiernie długie. 7.  Trybunał zauważa, że zasady ogólne dotyczące prawa do procesu w rozsądnym terminie albo zwolnienia na czas postępowania, zagwarantowane w art. 5 ust. 3 Konwencji, zostały określone w szeregu wcześniejszych wyroków (zob. między innymi Kudła przeciwko Polsce [WI], nr 30210/96, § 110 i nast., ETPCz 2000‑XI; oraz McKay przeciwko Zjednoczonemu Królestwu [WI], nr 543/03, §§ 41–44, ETPCz 2006‑X, z dalszymi odniesieniami). 8.  Już w wiodących sprawach Kauczor przeciwko Polsce, nr 45219/06, 3 lutego 2009 r., oraz Celejewski przeciwko Polsce, nr 17584/04, 4 maja 2006 r., Trybunał stwierdził naruszenie w odniesieniu do kwestii podobnych do tych co w niniejszej sprawie. 9.  Po zapoznaniu się z całym przedstawionym mu materiałem Trybunał nie ustalił żadnego faktu ani argumentu, które mogłyby przekonać go do wyciągnięcia innych wniosków w sprawie dopuszczalności i zasadności skarg. Uwzględniając swoje orzecznictwo w tym zakresie, Trybunał uznaje, że w niniejszej sprawie czas trwania tymczasowego aresztowania skarżących był nadmierny. 10.  Skargi te są zatem dopuszczalne i wskazują na naruszenie art. 5 ust. 3 Konwencji. ZASTOSOWANIE ART. 41 KONWENCJI 11.  Uwzględniając dokumenty znajdujące się w jego posiadaniu oraz swoje orzecznictwo (zob. w szczególności wyrok w sprawie Kauczor), Trybunał uważa za zasadne zasądzenie kwot wskazanych w załączonej tabeli. POWYŻSZYCH WZGLĘDÓW TRYBUNAŁ JEDNOGŁOŚNIE postanawia połączyć skargi; uznaje skargi za dopuszczalne; orzeka, że skargi ujawniają naruszenie art. 5 ust. 3 Konwencji przez nadmiernie długi czas trwania tymczasowego aresztowania; orzeka (a)  że pozwane państwo winno, w terminie trzech miesięcy, uiścić na rzecz skarżących kwotę wskazaną w załączonej tabeli, przeliczoną na walutę pozwanego państwa według kursu obowiązującego w dniu płatności; (b)  że od upływu wyżej wskazanego terminu trzech miesięcy aż do momentu uregulowania należności należne będą odsetki zwykłe od określonej powyżej kwoty, naliczone według stopy równej marginalnej stopie procentowej Europejskiego Banku Centralnego obowiązującej w tym okresie, powiększonej o trzy punkty procentowe. Sporządzono w języku angielskim i opublikowano pisemnie w dniu 6 czerwca 2024 r. zgodnie z Regułą 77 §§ 2 i 3 Regulaminu Trybunału.  Viktoriya Maradudina Péter Paczolay p.o. Zastępcy Kanclerza Sekcji Przewodniczący ZAŁĄCZNIK Wykaz skarg zawierających zarzuty na podstawie art. 5 ust. 3 Konwencji (nadmiernie długi czas trwania tymczasowego aresztowania) Lp. Nr skargi Data złożenia Imię i nazwisko skarżącego Rok urodzenia   Imię i nazwisko oraz adres zamieszkania/siedziby pełnomocnika Okres tymczasowego aresztowania Sąd, który wydał postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania / rozpoznał zażalenie Długość tymczasowego aresztowania Szczegółowe wady Kwota zasądzona tytułem szkody niemajątkowej na jednego skarżącego (w EUR)[1] Kwota zasądzona tytułem zwrotu kosztów i wydatków na skargę (w EUR)[2]     52462/21 18.10.2021 r. Marcin LEHMANN Sawicki Maciej Gorzów Wlkp. 13.02.2018 r. do 04.10.2019 r.     02.12.2020 r. do 10.12.2021 r. Sąd Rejonowy – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie, 14.03.2018 r., sygn. akt. V Kp 156/18 (tymczasowe aresztowanie) Sąd Apelacyjny w Szczecinie, 19.11.2020 r., sygn. akt II Aka 85/20 (postępowanie główne); 1 rok, 7 miesięcy i 22 dni   1 rok i 9 dni   słabość i powtarzalność rozumowania sądów na dalszych etapach sprawy 250     38002/22 22.07.2022 r. Rafał KIZIELEWICZ Cupiał Dawid Warszawa 19.11.2019 r. do 28.03.2022 r. Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, 20.11.2019 r., sygn. akt. V Kp 602/19 (pierwsze tymczasowe aresztowanie);   Sąd Okręgowy w Warszawie, sygn. akt XVIII K 136/21 (postępowanie główne); 2 lata, 4 miesiące i 10 dni   przyjęcie założeń, w braku jakichkolwiek podstaw dowodowych, dotyczących obawy ucieczki lub matactwa procesowego; słabość i powtarzalność rozumowania sądów na dalszych etapach sprawy; uporczywe opieranie się, w miarę postępu sprawy, na zarzutach dotyczących członkostwa w zorganizowanej grupie przestępczej 250     42882/22 26.08.2022 r. Łukasz BORYS Hołubowski Aleksander Warszawa 22.09.2020 r. do 28.09.2022 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieściaw Warszawie, 24.09.2020 r., sygn. akt. II Kp 2584/20 (pierwsze tymczasowe aresztowanie); Prokuratura Okręgowa w Gdańsku, 23.09.2022 r., sygn. akt. RP II Ds. 3.2021 (zamiana tymczasowego aresztowania na inne środki zapobiegawcze, w tym poręczenie majątkowe) 2 lata i 7 dni   słabość i powtarzalność rozumowania sądów na dalszych etapach sprawy; uporczywe opieranie się, w miarę postępu sprawy, na zarzutach dotyczących członkostwa w zorganizowanej grupie przestępczej 250   [1] powiększona o podatki należne od skarżących. [2] powiększona o podatki należne od skarżących.

© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 17.07.2026. · Źródło