52773/22;56294/22;1349/23;4304/23

© Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Translation already published on the official website of the Polish Ministry of Justice] Permission to re-publish this translation has been granted by the Polish Ministry of Justice for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC © Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Tłumaczenie zostało już opublikowane na oficjalnej stronie Ministerstwa Sprawiedliwości] Zezwolenie na publikację tego tłumaczenia zostało udzielone przez Ministerstwo Sprawiedliwości wyłącznie w celu zamieszczenia w bazie Trybunału HUDOC       SEKCJA PIERWSZA SPRAWA SZUSTAK I INNI PRZECIWKO POLSCE (Skargi nr 52773/22 i 3 inne – zob. załączona lista)         WYROK   STRASBURG 8 lutego 2024 r.   Wyrok ten jest ostateczny, ale może podlegać korekcie wydawniczej. W sprawie Szustak i Inni przeciwko Polsce Europejski Trybunał Praw Człowieka (sekcja pierwsza), zasiadając jako Komitet w składzie:  Péter Paczolay, Przewodniczący,  Gilberto Felici,  Raffaele Sabato, Sędziowie, oraz Viktoriya Maradudina, p.o. Zastępcy Kanclerza Sekcji, obradując na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 stycznia 2024 r., wydaje następujący wyrok, który został przyjęty w tym dniu: POSTĘPOWANIE 1.  Sprawa wywodzi się ze skarg przeciwko Polsce, wniesionych do Trybunału na podstawie art. 34 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności („Konwencja”) w różnych terminach wskazanych w załączonej tabeli. 2.  Skargi zostały zakomunikowane Rządowi polskiemu (,,Rząd”). FAKTY 3.  Lista skarżących oraz informacje istotne dla skarg znajdują się w załączonej tabeli. 4.  Skarżący zarzucili przewlekłość postępowania cywilnego oraz brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym. PRAWO  POŁĄCZENIE SKARG 5.  Mając na uwadze podobny charakter skarg, Trybunał uznał za stosowne ich łącznie rozstrzygnięcie w jednym wyroku. WNIOSEK RZĄDU O SKREŚLENIE SKARG NA PODSTAWIE art. 37 UST.1 KONWENCJI 6.  We wszystkich czterech skargach Rząd przedłożył jednostronne deklaracje, które nie stanowiły wystarczającej podstawy do stwierdzenia, że poszanowanie praw człowieka w rozumieniu Konwencji nie wymaga od Trybunału dalszego badania sprawy (art. 37 ust. 1 in fine). Trybunał odrzuca wniosek Rządu o skreślenie skarg i w związku z tym będzie kontynuował ich rozpatrywanie (zob. Tahsin Acar przeciwko Turcji (zagadnienie wstępne) [WI], nr 26307/95, pkt 75, ETPCz 2003-VI). ZARZUCANE NARUSZENIE ART. 6 UST. 1 I ART. 13 KONWENCJI 7.  Skarżący zarzucili, że długość trwania przedmiotowych postępowań cywilnych była niezgodna z wymogiem „rozsądnego terminu” i że w związku z tym byli pozbawieni skutecznego środka odwoławczego. Powołali się na art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji. 8.  Trybunał podkreśla, że rozsądny charakter czasu trwania postępowania należy oceniać w świetle okoliczności sprawy i z uwzględnieniem następujących kryteriów: złożoności sprawy, zachowania skarżących i organów procesowych oraz znaczenia sprawy dla interesów skarżących (zob. Frydlender przeciwko Francji [WI], nr 30979/96, pkt 43, ETPCz 2000-VII). 9.  Już w wiodącej sprawie Rutkowski i Inni przeciwko Polsce, nr 72287/10 i 2 inne, z dnia 7 lipca 2015 r., Trybunał stwierdził naruszenie art. 6 Konwencji w związku z przewlekłością postępowania cywilnego. 10.  Po zapoznaniu się z całym przedstawionym mu materiałem Trybunał nie znalazł żadnego faktu ani argumentu mogącego uzasadnić łączną długość postępowań na poziomie krajowym. Mając na względzie swoje orzecznictwo w tym przedmiocie, Trybunał stwierdza, że długość postępowań w przedmiotowych sprawach była nadmierna i nie spełniała wymogu „rozsądnego terminu”. 11.  Trybunał zauważa ponadto, że skarżący nie mieli do dyspozycji skutecznego środka odwoławczego w odniesieniu do tych skarg. 12.  Skargi te są zatem dopuszczalne i ujawniają naruszenie art. 6 ust. 1 oraz art. 13 Konwencji. ZASTOSOWANIE ART. 41 KONWENCJI 13.  Uwzględniając dokumenty znajdujące się w jego posiadaniu oraz swoje orzecznictwo (zob. w szczególności ww. wyrok w sprawie Rutkowski i Inni), Trybunał uważa za zasadne zasądzenie kwot wskazanych w załączonej tabeli. Z POWYŻSZYCH WZGLĘDÓW TRYBUNAŁ JEDNOGŁOŚNIE postanawia połączyć skargi; odrzuca wniosek Rządu o skreślenie skarg z listy na podstawie jednostronnych deklaracji; uznaje skargi za dopuszczalne; stwierdza, że skargi te ujawniają naruszenie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji dotyczące przewlekłości postępowania cywilnego i braku skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym; stwierdza (a)  że pozwane państwo powinno, w terminie trzech miesięcy, uiścić na rzecz skarżących kwoty wskazane w załączonej tabeli, przeliczone na walutę pozwanego państwa według kursu obowiązującego w dniu płatności; (b)  że, od upływu wyżej wskazanego terminu trzech miesięcy aż do momentu uregulowania należności, należne będą odsetki zwykłe od określonej powyżej kwoty, naliczone według stopy równej marginalnej stopie procentowej Europejskiego Banku Centralnego obowiązującej w tym okresie, powiększonej o trzy punkty procentowe. Sporządzono w języku angielskim i obwieszczono pisemnie w dniu 8 lutego 2024 r. zgodnie z Regułą 77 §§ 2 i 3 Regulaminu Trybunału.    Viktoriya Maradudina  Péter Paczolay p.o. Zastępcy Kanclerza Sekcji  Przewodniczący   ZAŁĄCZNIK Wykaz skarg zawierających zarzuty na podstawie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji (przewlekłość postępowania cywilnego oraz brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym) Lp. Skarga nr Data złożenia Imię i nazwisko skarżącego Rok urodzenia   Imię i nazwisko oraz adres zamieszkania/siedziby pełnomocnika Wszczęcie postępowania Zakończenie postępowania Łączny czas trwania Instancje Decyzja krajowa w sprawie skargi na mocy ustawy z 2004 r. Kwota zasądzona przez sąd krajowy (w PLN) Kwota zasądzona tytułem odszkodowania za szkodę majątkową i zadośćuczynienia za szkodę niemajątkową oraz zwrot kosztów i wydatków na jednego skarżącego/jedno gospodarstwo domowe (w EUR)[1]     52773/22 24.10.2022 Łukasz Tomasz SZUSTAK Klita-Szustak Iwona Czosnów 27.02.2018   w toku   Ponad 5 lat, 9 miesięcy i 8 dni 1 instancja Sąd Okręgowy w Warszawie, 01.07.2022, sygn. akt V S 209/22, 3 500 PLN 3 100     56294/22 16.11.2022 Jarosław ŚWIĄTEK     03.08.2017   w toku   Ponad 6 lat, 4 miesiące i 2 dni, 1 instancja Sąd Apelacyjny w Warszawie, 04.06.2020 sygn. akt III S 86/20 3 900     1349/23 09.12.2022 Gospodarstwo domowe Paweł ZAKRZEWSKI Piotr ZAKRZEWSKI Muszyński Tomasz Andrzej Warszawa 14.11.2005   w toku   Ponad 18 lat i 21 dni 2 instancje   Sąd Apelacyjny w Warszawie, 31.08.2022 sygn. akt I S 238/22, 8 500 PLN na rzecz każdego skarżącego 13 000     4304/23 13.01.2023 Małgorzata KOLASA Konsek Karol Katowice 28.01.2011   w toku   Ponad 12 lat, 10 miesięcy i 7 dni 3 instancje   Sąd Apelacyjny w Katowicach, 22.08.2016, sygn. akt V S 26/16, Sąd Apelacyjny w Katowicach, 10.09.2019, sygn. akt V S 36/19, 2 000 PLN Sąd Apelacyjny w Katowicach, 28.10.2022, sygn. akt V S 53/22 8 600   [1] Powiększona o wszelkie podatki należne od skarżących.