53254/99

WyrokETPCz2005-04-07ECLI:CE:ECHR:2005:0407JUD005325499

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy warunki przetrzymywania w areszcie śledczym w Szawlach stanowiły nieludzkie lub poniżające traktowanie w rozumieniu art. 3 Konwencji? Czy okresy pozbawienia wolności skarżącego były zgodne z prawem w rozumieniu art. 5 § 1 Konwencji? Czy cenzura korespondencji skarżącego z organami Konwencji naruszyła jego prawo do poszanowania korespondencji zgodnie z art. 8 Konwencji?
Ratio decidendi
Trybunał uznał, że skrajne przeludnienie (1,5-2 m² na osobę), ograniczenie czasu na świeżym powietrzu do jednej godziny dziennie oraz brak podstawowych warunków higienicznych (brak papieru toaletowego, rzadkie prysznice, brak pralni) w areszcie śledczym stanowiły poniżające traktowanie. W kwestii art. 5 § 1, Trybunał stwierdził, że dwa okresy zatrzymania były bezprawne, ponieważ brakowało ważnego nakazu sądowego lub podstawy prawnej, lub opierały się na uchylonym wyroku. Natomiast jeden okres zatrzymania był zgodny z prawem, gdyż istniał ważny nakaz i uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa. W odniesieniu do art. 8, Trybunał uznał, że cenzura korespondencji z organami Konwencji nie była „konieczna w społeczeństwie demokratycznym”, ponieważ rząd nie przedstawił żadnego uzasadnienia dla takiej ingerencji, nawet jeśli skarżący nie używał zapieczętowanych kopert.
Stan faktyczny
Skarżący, Vitautas Karalevičius, urodzony w 1952 roku, był podejrzany o oszustwo i zniszczenie dokumentów w latach 1992-1993. Został aresztowany w Moskwie w 1996 roku i ekstradowany na Litwę, gdzie był przetrzymywany w areszcie śledczym w Szawlach. Skarżący skarżył się na przeludnienie, złe warunki higieniczne i ograniczony dostęp do świeżego powietrza w areszcie. Kwestionował również legalność trzech okresów swojego zatrzymania oraz zarzucał cenzurę jego korespondencji z Europejską Komisją Praw Człowieka i Europejskim Trybunałem Praw Człowieka.
Rozstrzygnięcie
Trybunał jednogłośnie stwierdził naruszenie art. 3 Konwencji. Jednogłośnie stwierdził naruszenie art. 5 § 1 Konwencji w odniesieniu do okresów zatrzymania od 13 czerwca do 6 sierpnia 1997 roku oraz od 29 czerwca do 30 lipca 1999 roku. Jednogłośnie stwierdził brak naruszenia art. 5 § 1 Konwencji w odniesieniu do okresu zatrzymania od 15 listopada do 30 grudnia 1999 roku. Jednogłośnie stwierdził naruszenie art. 8 Konwencji. Trybunał zasądził skarżącemu 12 000 EUR tytułem szkody niemajątkowej oraz 1 000 EUR tytułem kosztów i wydatków, odrzucając pozostałe roszczenia dotyczące słusznego zadośćuczynienia.

Pełny tekst orzeczenia

mesame seqcia   karaleviCusi litvis winaaRmdeg   CASE OF KARALEVIČIUS v. LITHUANIA   (ganacxadi # 53254/99)   ganCineba   strasburgi   wlis 7 aprili   saboloo   07/07/2005   winamdebare ganCineba saboloo gaxdeba konvenciis 44-e muxlis me-2   punqtSi Camoyalibebuli debulebebis Sesabamisad. igi SeiZleba   daeqvemdebaros redaqciul gadasinjvas.   saqmeze karaleviCusi litvis winaaRmdeg   adamianis uflebaTa evropulma sasamarTlom (mesame seqciam),   romelic   palatis   saxiT   Seikriba   da   Sedgeboda   Semdegi   mosamarTleebisagan:   b-ni b. zupanCiCi, Tavmjdomare,   b-ni J. hedigani,   b-ni k. birsani,   q-ni m. caca-nikolovska,   q-ni r. jegeri,   b-ni i. meieri,   b-ni devid tor borgvinsoni, mosamarTleebi,   agreTve seqciis samdivnos ufrosi b-n v. bergeri,   imsjela ra gancalkevebiT 2002 wlis 6 ivnissa da 2005 wlis 17   marts,   wlis 17 marts gamoitana winamdebare ganCineba.   procedura   1.   saqme   momdinareobs   iqna   ganacxadidan   uflebaTa   (#53254/99),   romelic   komisiis   warmodgenili   adamianis   evropuli   (SemdgomSi `komisia~) winaSe litvis winaaRmdeg, adamianis uflebaTa   da ZiriTad TavisuflebaTa dacvis evropuli konvenciis (SemdgomSi   `konvencia~) 25-e muxlis Sesabamisad, litvis moqalaqis b-ni   vitautas karaleviCusis (SemdgomSi `ganmcxadebeli~) mier 1998 wlis   oqtombers.   2.   litvis mTavrobas (SemdgomSi `mTavroba~) warmoadgendnen   mTavrobis warmomadgeneli b-ni g. Svedasi (iusticiis saministro)   da q-ni danute ioCienia (iusticiis saministro).   3.   ganmcxadebeli Cioda Seulais winaswari patimrobis cixeSi   patimrobis pirobebis Taobaze konvenciis me-3 muxlis Sesabamisad,   wlis 13 ivnisidan 6 agvistomde, 1999 wlis 29 ivnisidan 30   ivlisamde da 1999 wlis 15 noembridan 30 dekembramde ukanono   patimrobis Taobaze konvenciis me-5 muxlis Sesabamisad da   konvenciis   organoebTan   misi   mimoweris   cenzuris   Taobaze   konvenciis me-8 muxlis Sesabamisad.   4.   ganacxadi gadaeca sasamarTlos 1998 wlis   noembers,   rodesac ZalaSi Sevida konvenciis #11 oqmi (me-11 oqmis me-5 muxlis   me-2 punqti).   5.   ganacxadi gadaeca sasamarTlos mesame seqcias (sasamarTlos   reglamentis 52-e muxlis 1-li punqti). aRniSnul seqciaSi Seiqmna   palata (reglamentis 26-e muxlis 1-li punqti), romelsac unda   ganexila saqme (konvenciis 27-e muxlis 1-li punqti). b-nma p. kurisma,   litvis   monawileobaze   mxridan   arCeulma   uari ganacxada   mosamarTlem,   saqmis   ganxilvaSi   28-e muxli).   (reglamentis   Sesabamisad, mTavrobam daniSna b-ni J. hedigani (konvenciis 27-e   muxlis me-2 punqti da reglamentis 29-e muxlis 1-li punqti).   6.   arsebiT ganxilvaze nawilobriv dasaSvebobis Taobaze 2000   wlis 17 oqtombris gadawyvetilebiT sasamarTlom ar daakmayofila   ganmcxadeblis saCivrebis nawili.   7.     wlis   ivnisis   gadawyvetilebiT   sasamarTlom   ganacxadis danarCeni nawili arsebiT ganxilvaze daSvebulad   gamoacxada.   8.   ganmcxadebelma da mTavrobam saqmis arsebiT mxaresTan   dakavSirebiT warmoadgines TavianTi mimoxilvebi (reglamentis 59-e   muxlis 1-li punqti).   faqtebi   I.   saqmis garemoebebi   9.   ganmcxadebeli daibada 1952 wels da cxovrobs vilniusSi.   A.   sisxlis samarTalwarmoeba   10.   ganmcxadebeli   eWvmitanili   iyo   TaRliTobis   ramdenime   danaSaulis CadenaSi 1992 wlis oqtombridan 1993 wlis oqtombramde.   wels mis winaaRmdeg aRiZra sisxlissamarTlebrivi devna sami   braldebis _ TaRliTobis, dokumentebis ganadgurebisa da araswori   angariSgebis _ safuZvelze. imis gamo, rom ganmcxadebeli daemala   gamoZiebas, 1994 wlis 21 noembers prokuraturam masze Zebna   gamoacxada.   11.   litvis   xelisuflebis   mier   eqstradiciis   moTxovnis   safuZvelze ganmcxadebeli daapatimres moskovSi 1996 wlis 24   seqtembers. 1996 wlis 30 dekembers igi eqstradirebuli iqna   litvaSi.   12.     wlis     dekembers   qalaq   Seulais   raionulma   sasamarTlom ganmcxadebels Seufarda winaswari patimroba 1997   wlis 31 ianvramde dokumentebis ganadgurebis gamo. sasamarTlom   miuTiTa ganmcxadeblis gaqcevisa da mis mier axali danaSaulis   Cadenis safrTxeze. 1997 wlis 24 ianvars sasamarTlom patimrobis   vada 1997 wlis 31 martamde gaagrZela, 28 marts – 1997 wlis 31   maisamde, xolo 30 maiss – 1997 wlis 13 ivnisamde.   13.   wlis 5 ivniss saqme qalaq Seulais raionul sasamarTlos   gadaeca. 1997 wlis 6 agvistos sasamarTlom ganmcxadeblis saqme   sxdomaze ganixila. sasamarTlom imave dRes ZalaSi datova   patimroba, ganacxada ra, rom aRmkveTi RonisZieba ucvleli unda   darCeniliyo. patimrobis vada ar dakonkretebula.   14.     wlis     seqtembers   qalaq   Seulais   raionulma   sasamarTlom ganmcxadebels msjavri dasdo TaRliTobasa da   dokumentebis ganadgurebaSi, Tumca mouxsna yalbi angariSebis   Sedgenis braldeba. mas Seefarda xuTi wliT Tavisuflebis aRkveTa   qonebis konfiskaciiT. sasamarTlom daakisra mas 615 264 litvuri   litis gadaxda miyenebuli zianis gamo bankis sasargeblod.   15.   wlis 2 marts Seulais saolqo sasamarTlom Secvala   pirveli instanciis sasamarTlos ganaCeni ganmcxadeblis mimarT   zianis anazRaurebis dakisrebis nawilSi, xolo Tanxa 476 000   litvur litamde Seamcira.   16.   ivniss   ganmcxadeblis sakasacio saCivris safuZvelze 1999 wlis 29   uzenaesma sasamarTlom gaauqma zemoxsenebuli   gadawyvetilebebi da saqme pirvel instanciaSi daabruna xelaxali   ganxilvisaTvis. uzenaes sasamarTlos Tavis gadawyvetilebaSi ar   umsjelia ganmcxadeblis winaswari patimrobis Taobaze.   17.   wlis 30 ivliss qalaq Seulais raionulma sasamarTlom   rogorc TaRliTobasa da dokumentebis   ganmcxadebels,   ganadgurebaSi eWvmitanils, Seufarda winaswari patimroba 1999   wlis 1 seqtembramde. sasamarTlom miuTiTa ganmcxadeblis mimalvis   safrTxeze. amasTanave, raionulma sasamarTlom aRniSna, rom 1999   wlis 29 ivniss uzenaes sasamarTlos ar umsjelia ganmcxadeblis   winaswar patimrobasTan dakavSirebiT. 1999 wlis 31 agvistos   ganmcxadebels patimrobis vada gaugrZeles 1999 wlis 15 noembramde.   wlis 15 noembers vada gagrZelebuli iqna 1999 wlis 31   dekembramde.     wlis     dekembers   Seulais   raionulma   sasamarTlom   ganmcxadeblis winaswari patimrobis vada gaagrZela `saqmeze   sasamarTlos mier ganaCenis gamotanamde~.   18.   wlis   marts Seulais raionulma sasamarTlom   ganmcxadebels msjavri dasdo dokumentebis ganadgurebaSi, xolo   TaRliTobis nawilSi gaamarTla. ganmcxadebels daekisra 476 000   litvuri   litis   gadaxda   miyenebuli   zianis   gamo   bankis   sasargeblod. amnistiis Sesaxeb kanonis safuZvelze Tavisuflebis   aRkveTa xuTi wlis vadiT Semcirda erTi mesamediT. ganmcxadebeli   sasamarTlo   darbazidan   gaaTavisufles,   radgan   winaswar   patimrobaSi yofnis dro sasjelis moxdad CaeTvala. amasaTanave,   ganaCenis ZalaSi Sesvlamde sasamarTlom igi giraoTi gaaTavisufla   da Seufarda Sinapatimroba. sasamarTlo sxdomas eswrebodnen   ganmcxadebeli da misi advokati.   19.   wlis   maiss Seulais saolqo sasamarTlom ar   daakmayofila ganmcxadeblis saapelacio saCivari. imave dRes, Sida   kanonmdeblobis Sesabamisad, msjavri ZalaSi Sevida da giraos   SezRudvac moixsna. ganmcxadebeli da misi advokati eswrebodnen   saapelacio sasamarTlo sxdomas.   20.   wlis 24 oqtombers uzenaesma sasamarTlom ganixila   ganmcxadeblis sakasacio saCivari. sasamarTlom Secvala qveda   instanciis gadawyvetilebebi da ganmcxadeblis patimroba sam   wlamde Seamcira. ganmcxadebeli da misi advokati eswrebodnen   uzenaesi sasamarTlos sxdomas. gadawyvetileba saboloo iyo.   B.   patimrobis pirobebi   wlis ianvridan   21.   1999   wlis     seqtembramde   ganmcxadebeli imyofeboda Seulais winaswari patimrobis cixeSi   (Šiaulių tardymo izoliatorius). 1999 wlis 22-dan 28 seqtembramde igi   imyofeboda kaunasis policiis dakavebis izolatorSi. 1999 wlis 28   seqtembers igi kvlav moaTavses Seulais winaswari patimrobis   cixeSi, sadac igi sasjels 2000 wlis 6 martamde ixdida.   22.   ganmcxadebelma Semdegi Cveneba misca Seulais winaswari   patimrobis cixeSi patimrobis pirobebTan dakavSirebiT:   TiToeuli patimrisaTvis gankuTvnili sacxovrebeli farTi 1,5 m2-s   Seadgenda. ganmcxadeblis TqmiT, cxovrobda da eZina saknebSi,   romlebic 20 m2-ze naklebi iyo da 10-15 patimars itevda. TiToeul   sakanSi iyo Ria sapirfareSo. ventilacia Zalian cudi iyo da   saknebSi Tambaqosa da sapirfareSos saSineli suni idga. saknebi   Zalian nestiani da civi iyo, gansakuTrebiT zamTarSi. arasakmaris   sacxovrebel farTs emateboda cixis ezoSi gaseirnebis mcire dro   (erTi saaTi dRis ganmavlobaSi). cixis sawolis TeTreuli   saSinlad WuWyiani iyo. mTeli sarecxi xeliT irecxeboda sakanSi   arsebul niJaraSi. mudmivad iyo cxeli da civi wylis problema.   ganmcxadebels Sxapis miReba 15 dReSi mxolod erTxel SeeZlo.   saWmeli arahigienur pirobebSi mzaddeboda. TiToeuli patimris   kvebaze mxolod 6 litvuri liti iyo gamoyofili.   23.   mTavrobam Semdegi Cveneba misca Seulais winaswari patimrobis   cixeSi ganmcxadeblis patimrobis pirobebTan dakavSirebiT:   wlis 2 ianvridan 1998 wlis 24 agvistomde ganmcxadebeli   moTavsebuli iyo cixis me-11 sakanSi, romelSic im droisTvis 11   patimari imyofeboda. saknis mTliani farTobi 16,65 m2-s, anu   TiToeul patimarze 1,51 m2-s, Seadgenda.   wlis 24 agvistodan 1999 wlis 22 ivnisamde ganmcxadebeli   moTavsebuli iyo 86-e sakanSi, romelSic 9 patimari imyofeboda.   saknis farTobi 17,78 m2-s, anu TiToeul patimarze 1,98 m2-s,   Seadgenda.   wlis 22 ivnisidan 1999 wlis 28 dekembramde ganmcxadebeli   moTavsebuli iyo 87-e sakanSi, romelSic 10 patimari imyofeboda.   saknis farTobi 19,7 m2-s, anu TiToeul patimarze 1,97 m2-s, Seadgenda.   wlis 7 ianvridan 2000 wlis 12 ianvramde ganmcxadebeli   moTavsebuli iyo 37-e sakanSi, romelSic, ganmcxadeblis CaTvliT, 4   patimari imyofeboda. saknis farTobi 7,68 m2-s, anu TiToeul   patimarze 1,92 m2-s, Seadgenda.   wlis 12 ianvridan 2000 wlis 3 martamde ganmcxadebeli   moTavsebuli iyo 84-e sakanSi, romelSic 2 patimari imyofeboda.   saknis farTobi 7,9 m2-s, anu TiToeul patimarze 3,95 m2-s, Seadgenda.   saknebSi sapirfareSo gamoyofili iyo 1,2 metris tixrebiT.   amasTanave, saknebs hqonda fanjrebi; ventilacia da ganaTeba   adekvaturi iyo. patimrebs hqondaT mowevis ufleba, Tumca maT   SeeZloT miemarTaT cixis administraciisTvis aramwevelTa sakanSi   gadayvanis TxovniT. 1997 wels ganaxlda sveli wertilebi. 1998   wels gaiyvanes gaTbobis sistema. 1999-2000 wlebSi cixis saabazanos   garemontebis Semdeg TiToeul patimars abazaniT kviraSi erTxel   sargeblobis saSualeba mieca. 2000 wels SeZenili iqna sarecxi   manqana-danadgarebi,   ramac   SesaZlebeli   gaxada   patimarTa   tansacmlisa da sawolis TeTreulis saTanado recxva.   C.   konvenciis organoebTan ganmcxadeblis mimoweris cenzura   ganmcxadeblis mtkicebiT, Seulais winaswari patimrobis   24.   cixis administraciam cenzuras dauqvemdebara mis mier adamianis   uflebaTa evropuli komisiisaTvis 1998 wlis 12 da 13 oqtombers,   adamianis uflebaTa evropuli sasamarTlosaTvis 1999 wlis 28   marts, 13 ivliss, 26 agvistos, 5, 8 da 17 noembers, 26 dekembers, 2000   wlis 15 da 30 ianvars, 2, 7, 9, 13, 21, 25 da 29 Tebervals, 2 da 5   marts gagzavnili werilebi.   25.   ganmcxadebeli amtkicebda, agreTve, rom Seulais winaswari   patimrobis cixis administraciam gaxsna da mis dauswreblad   waikiTxa adamianis uflebaTa evropuli sasamarTlos samdivnos   mier misTvis 1998 wlis 17 noembers, 1999 wlis 21 aprils, 9 da 10   agvistos, 8 oqtombers, 14 dekembers, 2000 wlis 17 ianvars, 2000 wlis   1, 21 da 23 Tebervals, 3 da 9 marts gamogzavnili werilebi.   II.   Sesabamisi Sida kanonmdebloba da praqtika   26.   konstituciis 21-e muxli krZalavs araadamianur da Rirsebis   Semlaxvel mopyrobas. miusjelTa patimrobis pirobebi regulirdeba   wlis kanoniT winaswari patimrobis Sesaxeb. kanonis me-18   muxlis Tanaxmad, winaswari patimrobis cixeebSi ar unda iyos   araadamianuri an Rirsebis Semlaxveli pirobebi, isini unda   Seesabamebodes janmrTelobis saministrosa da xelisuflebis sxva   organoebis mier dadgenil saTanado moTxovnebsa da normebs.   27.   qvemoT mocemulia sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis im   debulebaTa mokle Sinaarsi, romlebic gamoiyeneboda winaswar   patimrobasTan mimarTebaSi zemoaRniSnul dros. yvela es debuleba   amJamad gauqmebulia 2003 wlis 1 maiss sisxlis samarTlis axali   saproceso kodeqsis amoqmedebasTan dakavSirebiT.   muxli 10:   `aravis SeiZleba aRekveTos Tavisufleba, garda sasamarTlos   gadawyvetilebis an mosamarTlis brZanebis safuZvelze...~   muxli 104:   `winaswari patimrobis Sefardeba dasaSvebia mxolod ... im   SemTxvevebSi, rodesac kanoniT dadgenili sasjeli iTvaliswinebs   Tavisuflebis aRkveTas aranakleb erTi wlis vadiT. ... .   winaswari patimrobis safuZvlebi unda efuZnebodes eWvs, rom   braldebuli:   1) Tavs aaridebs gamoZiebas da sasamarTlos;   2) xels SeuSlis saqmeze WeSmaritebis dadgenas [zegavlenas   moaxdens sxva mxareebze an gaanadgurebs mtkicebulebebs];   3) Caidens axal danaSauls ... maSin, rodesac igi eWvmitanilia   sisxlis samarTlis kodeqsis ... [274] [TaRliToba,] [275]   [miTviseba,]   CadenaSi ...~   muxlebiT   gaTvaliswinebuli   danaSaulebis   muxli 104-1 (moqmedi 1996 wlis 21 ivnisidan 1998 wlis 24 ivnisamde):   `... dakavebuli piri wardgenili unda iqnes sasamarTlos winaSe ara   ugvianes 48 saaTis ganmavlobaSi ... . mosamarTlem unda mousminos   pirs   dakavebuli   dakavebis   safuZvlebTan   advokats   dakavSirebiT.   SeuZliaT monawileobis   prokurorsa   da   piris   miReba   dakiTxvaSi. dakavebuli piris dakiTxvis Semdeg mosamarTles   SeuZlia ZalaSi datovos dakavebis Sesaxeb brZaneba da gansazRvros   patimrobis vada, Secvalos an gaauqmos winaswari patimroba. ...   saqmis   sasamarTlosaTvis   gadacemis   Semdeg…...   [sasamarTlos]   SeuZlia brZanos, Secvalos an gaauqmos winaswari patimroba.~   Secvlili muxli 104-1 (moqmedi 1998 wlis 24 ivnisidan 2003 wlis 1   maisamde) iTvaliswinebda, rom prokurorsa da dakavebuli piris   advokats unda mieRoT monawileoba pirvel sasamarTlo dakiTxvaSi,   Tu mosamarTle sxvagvar gadawyvetilebas ar miiRebda. amave   debulebis Tanaxmad, sasamarTlos SeeZlo winaswari patimrobis   vadis gagrZeleba mis amowurvamde.   muxli 106 (3) (moqmedebda 1996 wlis 21 ivnisidan 1998 wlis 24   ivnisamde):   `winaswari patimrobis vadis gagrZelebis mizniT [winaswari   gamoZiebis etapze mosamarTlem] unda daniSnos sxdoma, romelzec   aucilebelia   dacvis   advokatisa   da   prokuroris,   agreTve,   saWiroebis SemTxvevaSi, dakavebuli piris gamoZaxeba.~   wlis 24 ivnisidan 2003 wlis 1 maisamde moqmedi kodeqsi   dakavebuli piris daswrebas winaswari patimrobis sakiTxis   gansaxilvel sxdomebze aucileblad miiCnevda.   muxli 109-1 (moqmedebda 1996 wlis 21 ivnisidan 1998 wlis 24   ivnisamde):   `dakavebuli piri an misi advokati uflebamosilia, winaswari   gamoZiebis etapze gaasaCivros [saapelacio sasamarTlos winaSe]   winaswari patimrobis Taobaze gadawyvetileba ...   . saCivris   ganxilvis mizniT SesaZlebelia dainiSnos sxdoma, romelzec   gamoZaxebulni unda iqnen dakavebuli piri da misi advokati an   mxolod   advokati.   amgvar   sxdomebze   prokuroris   daswreba   savaldebuloa.   [saapelacio   sasamarTlos   mosamarTlis   mier]   miRebuli   gadawyvetileba sabolooa da ar eqvemdebareba kasaciis wesiT   gasaCivrebas.   Semdgomi gasaCivreba dasaSvebia winaswari patimrobis vadis   gagrZelebis sakiTxis ganxilvisas.~   muxli 109-1 (moqmedi 1998 wlis 24 ivnisidan 2003 wlis 1 maisamde)   iTvaliswinebda winaswari patimrobis Sefardebis an misi vadis   gagrZelebis Sesaxeb gadawyvetilebis zemdgomi sasamarTlos winaSe   gasaCivrebas da ganxilvas rogorc winaswari gamoZiebis etapze, ise   sasamarTlo procesis dros dakavebuli pirisa da misi advokatis,   an mxolod advokatis, monawileobiT.   muxli 226 (6) (moqmedi 1998 wlis 24 ivnisamde):   `periodi, romlis drosac braldebulsa da mis advokats xeli   miuwvdebaT saqmis masalebze, ar CaiTvleba winaswari gamoZiebisa da   patimrobis mTlian vadaSi. rodesac saxezea ramdenime braldebuli,   periodi, romlis drosac yvela braldebulsa da maT advokatebs   xeli miuwvdebaT saqmis masalebze, ar CaiTvleba winaswari   gamoZiebisa da patimrobis mTlian vadaSi.~   wlis 24 ivnisidan 2003 wlis 1 maisamde zemoxsenebuli periodi   aRar gamoiyeneboda winaswari patimrobis Sefardebis Sesaxeb   gadawyvetilebebTan mimarTebaSi.   muxli 372 (4) (moqmedi 1999 wlis 1 ianvramde):   `sasamarTlos gadawyvetilebebi ... winaswari patimrobis Sefardebis,   Secvlis an gauqmebis Sesaxeb ... ar eqvemdebareba gasaCivrebas ...~   zogadi 399-e muxlis Sesabamisad, pirveli instanciis sasamarTlos   gadawyvetileba ZalaSi Sedioda am gadawyvetilebis gasaCivrebis   vadis amowurvis an saapelacio samarTalwarmoebis Semdeg. mxolod   is gadawyvetilebebi, romelTa gasaCivrebac ar iyo SesaZlebeli,   maT   Soris   Zveli     (4)   muxliT   gaTvaliswinebuli   gadawyvetilebebi winaswari patimrobis Sesaxeb, Sedioda ZalaSi da   aRsrulebas eqvemdebareboda maTi gamotanis dRes. muxli 104-3 (3),   romelic Seicvala 1999 wlis 21 dekembers, akonkretebda, rom   winaswari patimrobis Sesaxeb miRebuli yvela gadawyvetileba   ZalaSi Sevidoda da daeqvemdebareboda aRsrulebas maTi miRebis   dRes, im faqtis miuxedavad, SesaZlebeli iyo Tu ara am   gadawyvetilebebis gasaCivreba Secvlili 109-1 muxliT (ZalaSi iyo   wlis 24 ivnisidan 2003 wlis 1 maisamde, ix. zemoT).   muxli 250 (1):   `mas Semdeg, rac miRebuli iqneba gadawyvetileba, rom sakmarisi   safuZveli arsebobs braldebulis sasamarTlosaTvis gadasacemad,   mosamarTlem erTpirovnulad an kolegiurad unda gadawyvitos ...   (2) winaswari patimrobis sakiTxi braldebulTan mimarTebaSi ...~   muxli 277:   `sasamarTlo procesis msvlelobisas sasamarTlos SeuZlia miiRos   gadawyvetileba winaswari patimrobis Sefardebis, Secvlis an   gauqmebis Sesaxeb braldebulTan mimarTebaSi.~   28.   konstituciis 22-e muxli uzrunvelyofs piradi cxovrebis,   saojaxo cxovrebisa da mimoweris pativiscemis uflebas.   winaswari patimrobis Sesaxeb 1996 wlis kanonis me-15 muxlisa da   winaswari patimrobis 1996 wlis Sida debulebis 72-e muxlis   Sesabamisad, romelic gansaxilvel dros moqmedebda, SesaZlebeli   iyo winaswar patimrobaSi myofi pirebis werilebis cenzura.   winaswari patimrobis Sida debulebis 75-e muxlis Tanaxmad, cixis   administracias   sasamarTlosaTvis   ar   SeeZlo   gagzavnili   adamianis   werilebis   uflebaTa   gaxsna,   evropuli   Tu isini   administracias daluquli konvertiT gadaeca.   83-e muxlis Sesabamisad, cixis administraciam dakavebuls unda   acnobos mis saxelze gamogzavnili sapasuxo werilis Taobaze   werilis miRebidan sami dRis ganmavlobaSi. aqedan gamomdinare,   arsebuli wesis Tanaxmad, patimrebs ar aZleven maT saxelze   miRebul yvela werils da maT cixis administracia inaxavs Tavis   masalebSi.   samarTali   I.   konvenciis me-3 muxlis savaraudo darRveva   29.   ganmcxadeblis mtkicebiT, Seulais cixeSi misi patimrobis   pirobebi   ewinaaRmdegeboda   konvenciis   me-3   muxls,   romlis   Tanaxmadac:   `aravin SeiZleba daeqvemdebaros wamebas an araadamianur an   Rirsebis Semlaxvel mopyrobas Tu sasjels.~   30.   mTavrobam kvlav gaimeora Tavisi argumentacia Seulais   winaswari patimrobis cixis pirobebTan dakavSirebiT (ix. punqti 23).   man aRiara is faqti, rom cixe gadatvirTuli iyo da 425 adgilze   saSualod 950 patimars itevda. amgvarad, TiToeul patimars   mxolod 2,5 m2-ze miuwvdeboda xeli saSualod, maSin, rodesac Sida   kanonmdebloba   m2-s iTvaliswinebda. imavdroulad, cixeSi   sakmarisad iyo dasaZinebeli adgili TiToeuli patimrisTvis, rac   am kuTxiT gansxvavdebobda saqmisagan Kalashnikov v. Russia (#47095/99,   15.7.2002, punqti 97, ECHR 2002-VI). mTavrobam xazgasmiT aRniSna, rom   xelisuflebis kompetenturi organoebi regularulad amowmebdnen   cixeSi haers da ventilaciis pirobebs, romlebic, rogorc   aRmoCnda, Seesabameboda janmrTelobis saministros mier dadgenil   normebs. winamdebare ganacxadi gansxvavdeboda, agreTve, saqmisagan   Peers v. Greece, romelSic arasakmarisi farTi cud saventilacio   sistemasTan erTad zafxulSi autanel sicxes ganapirobebda (#   28524/95, 19.4.2001, punqti 72, ECHR 2001-III). amasTanave, am cixeSi saknebs   hqonda fanjrebi, rac qmnida normiT dasaSvebi ganaTebisa da   ventilaciis pirobebs.   31.   mTavrobisave   gancxadebiT,   janmrTelobis   saministros   eqspertebs ZiriTad SemTxvevebSi ar daudgeniaT sanitaruli da   sakvebi pirobebis Seusabamoba Sidasaxelmwifoebriv moTxovnebTan.   kerZod,   TvalsazrisiT patirmobis zogadi pirobebi Seulais winaswari   patimrobis cixeSi ar gansxvavdeboda pravienskes cixis   sapirfareSoebi   da   saSxapeebi   adekvaturi   iyo.   am   pirobebisagan, romelTan mimarTebaSi sasamarTlos ar daudgenia   konvenciis me-3 muxlis darRveva saqmeSi Valašinas v. Lithuania (#44558/98,   24.7.2001, ECHR 2001-VIII). garda amisa, saTanado Sidasaxelmwifoebriv   normebTan   ganmcxadeblis   patimrobis   pirobebis   zogierTi   Seusabamoba jerovnad iqna gamosworebuli. magaliTad, im faqtidan   gamomdinare, rom sawolis leibi nestiani iyo, dauyovnebeli zomebi   iqna miRebuli sawolis didi naxvretebis amovsebis da leibebis   dezinficirebis   mizniT.   analogiurad,   sxvadasxva   qmedeba   ganxorcielda saknebSi Tagvebisa da sxvadasxva saxeobis mavne   mRrRnelebis gasanadgureblad. Tumca mTavrobam aRiara, rom   janmrTelobis dacvis sferoSi moRvawe eqspertebis zogierTi   rekomendacia ar iqna Sesrulebuli Seulais winaswari patimrobis   cixeSi   Sesabamisi   resursebis   naklebobis   gamo;   magaliTad,   patimrebs ar miewodebodaT tualetis qaRaldi da ar dayenebula   eleqtrogayvanilobis axali sistema.   32. ganmcxadebelma gaaprotesta saqmeSi moyvanili faqtebis Sesaxeb   mTavrobis mtkicebaTa umravlesoba, rogorc gamogonili da yalbi   da ganacxada, rom mTavrobis daskvnebi me-3 muxlTan dakavSirebiT   dausabuTeblad unda miCneuliyo. am TvalsazrisiT man gaimeora   Tavisi versia patimrobis pirobebTan dakavSirebiT (ix. punqti 22) da   daaskvna, rom aRniSnul pirobebSi sam weliwadze meti xnis   ganmavlobaSi yofna uTanabrdeboda me-3 muxlis sawinaaRmdego   mopyrobas.   33.   rogorc sasamarTlom araerTgzis daadgina, konvenciis me-3   muxli warmoadgens demokratiuli sazogadoebis erT-erT yvelaze   fundamentur Rirebulebas. igi absoluturad krZalavs wamebas,   araadamianur an Rirsebis Semlaxvel mopyrobas Tu sasjels,   miuxedavad garemoebebisa da dazaralebulis saqcielisa. cudad   mopyroba unda aRwevdes sisastikis minimalur zRvars, rom me-3   muxlis moqmedebis sferoSi moxvdes. sisastikis minimaluri zRvris   Sefaseba SefardebiTia; igi damokidebulia saqmeSi arsebul yvela   garemoebaze, rogoricaa: mopyrobis xangrZlivoba, misi fizikuri da   moraluri Sedegebi, xolo zogierT SemTxvevaSi dazaralebulis   sqesi, asaki da janmrTelobis mdgomareoba (ix. zemoxsenebuli   Valašinas-is saqme, punqtebi 100-101).   34. sasamarTlom araerTxel aRniSna xazgasmiT, rom imisaTvis, rom   CaiTvalos wamebad, araadamianur an Rirsebis Semlaxvel mopyrobad   Tu   SemTxvevaSi unda scdebodes kanonieri mopyrobis an sasjelis   Tanmdevi tanjvisa Tu damcirebis aucilebel elements.   sasjelad,   miyenebuli   tanjva   da   damcireba   nebismier   Tavisuflebis aRmkveTi zomebi SeiZleba xSirad Seicavdes aseT   elements. am debulebis Tanaxmad, saxelmwifom unda uzrunvelyos,   rom dapatimrebuli piri iseT pirobebSi imyofebodes, romlebic   Seesabameba adamianis Rirsebis pativiscemas, rom aRmkveTi zomis   aRsrulebis meTodi da saSualeba ar ayenebdes adamians tkivils an   tanjvas iseTi intensivobiT, rac aRemateba patimrobisaTvis   damaxasiaTebeli tanjvis dones, da rom Tavisuflebis aRkveTis   praqtikuli moTxovnebi, patimris janmrTeloba da keTildReoba   saTanadod iyos uzrunvelyofili (ix., loc. cit., punqti 102).   35.   sasamarTlo aRniSnavs, rom winamdebare saqmeSi mxareebi   aprotestebdnen garkveul garemoebebs, romlebic exeboda Seulais   winaswari patimrobis cixeSi patimrobis pirobebs. ganmcxadebeli   mTavrobas sdebda brals, rom ararealuri da metismetad dadebiTi   suraTi warmoadgina. Tumca winamdebare saqmeSi sasamarTlo ar   miiCnevs,   braldebis   rom   aucilebelia   mxareTa   TiToeuli   am   aRniSnuli   nawilTan   WeSmaritebis   dadgena   ganacxadis   mimarTebaSi, radgan sasamarTlos SeuZlia daadginos me-3 muxlis   darRveva im faqtebis safuZvelze, romlebic mTavrobam warmoadgina   an ar gaaprotesta, Semdegi mosazrebebidan gamomdinare.   36.   erT Tveze meti xani gaatara Seulais winaswari patimrobis cixeSi,   romelic, rogorc mTavrobam ganacxada, Sesabamis   sasamarTlo aRniSnavs, rom ganmcxadebelma sam weliwadsa da   Sidasaxelmwifoebriv moTxovnebTan SedarebiT 100%-ze metiT iyo   gadatvirTuli (ix. punqtebi 23 da 30). am drois umetesobaSi   ganmcxadebels xeli miuwvdeboda 2 m2-is farTobze 16,65 m2-is sakanSi   sxva   patimrebTan   erTad   (ix.   punqti   23).   mTavrobas   ar   gauprotestebia ganmcxadeblis mtkiceba, rom dReSi mxolod erTi   saaTi iyo gamoyofili sufTa haerze seirnobisa Tu varjiSisaTvis.   sasamarTlo dadgenilad miiCnevs, rom ganmcxadebeli sakanSi   yoveldRiurad 23 saaTis ganmavlobaSi imyofeboda. aRniSnul   garemoebebSi farTobis ukiduresi simcire miCneulia iseT aspeqtad,   romelic mxedvelobaSi unda iqnes miRebuli imis dadgenisas, iyo   Tu ara sadavo patimrobis pirobebi `Rirsebis Semlaxavi~ me-3   muxlis kuTxiT. amis sapirispirod, zemoxsenebul Valašinas-is saqmeze   ar iqna dadgenili me-3 muxlis darRveva im faqtidan gamomdinare,   rom, inter alia, sasamarTlos SefasebiT, garkveulwilad SezRuduli   saZinebeli farTi dabalansebuli iyo imiT, rom patimrebi dRis   ganmavlobaSi   sargeblobdnen   gadaadgilebis   SeuzRudavi   TavisuflebiT (loc. cit., punqtebi 103 da 107).   37.   am   TvalsazrisiT   sasamarTlo   agreTve   miuTiTebs   zemoxsenebul Peers-is saqmeze, romelSic ufro didi, konkretulad   ki 7 kvadratuli metris sakanic ki, sadac ori patimari iyo   moTavsebuli, mniSvnelovan aspeqtad iqna miCneuli me-3 muxlis   darRvevis dasadgenad, Tumca am faqtors emateboda ventilaciisa   da ganaTebis nakleboba (loc. cit., punqtebi 70-72).   38.   ganmcxadeblis mdgomareoba aseve Sedarebuli unda iqnes   zemoxsenebul Kalashnikov-is saqmesTan, romelSic ganmcxadebeli or   weliwadze meti xnis ganmavlobaSi sargeblobda 0,9-1,9 m2-is farTiT,   Tu aviTvliT im dRidan, rodesac konvencia ZalaSi Sevida   ruseTTan mimarTebaSi. sasamarTlom xazgasmiT aRniSna, rom am   SemTxvevaSi gadatvirTulobis xarisxi TavisTavad wamoWrida   sakiTxs konvenciis me-3 muxlis Sesabamisad (loc. cit., punqtebi 96-97).   39.   amgvarad, iseve rogorc zemoxsenebul saqmeebSi, sasamarTlo   farTis ukidures simcires ganixilavs arsebiT faqtorad imis   analizisas, Tu ramdenad Seesabameba ganmcxadeblis patimrobis   pirobebi me-3 muxls. is faqti, rom ganmcxadebeli iZulebuli iyo,   ecxovra, daeZina da esargebla sapirfareSoTi imave sakanSi sxva   bevr patimarTan erTad, TavisTavad sakmarisi iyo, gamoewvia iseTi   intensivobis tkivili an tanjva, romelic aRemateba patimrobis   Tanmdevi tanjvis dasaSveb dones da ganmcxadebelSi iwvevs SiSis,   mwuxarebisa da arasrulfasovnebis SegrZnebas, rasac SeuZlia misi   damcireba da Seuracxyofa (ix. zemoT; agreTve ix., mutatis mutandis,   zemoxsenebuli Peers-isa da Kalashnikov-is saqmeebi (iqve); Kudla v. Poland   [GC], # 30210/96, punqti 92,ECHR 2000-XI).   40.   da bolos, Tumca winamdebare saqmeSi principulad ar   dadginda, rom Seulais winaswari patimrobis cixeSi ventilacia,   ganaTeba an sveli wertilebi miuRebeli iyo me-3 muxlis kuTxiT,   sasamarTlo miuTiTebs mTavrobis aRiarebaze, rom patimrebs mTeli   am xnis ganmavlobaSi ar eZleodaT tualetis qaRaldi, rom 1999-2000   wlebSi garemontebamde Sxapis gamoyeneba kviraSi erT jerze   naklebad iyo SesaZlebeli, rom 2000 wlamde ar arsebobda saTanado   saSualebebi   patimrebis   kuTvnili   nivTebisa   da   TeTreulis   gasarecxad (ix. punqtebi 23 da 31). Tumca es faqtorebi, rogorc   aseTi, ver asabuTebs `Rirsebis Semlaxavi~ mopyrobis cnebas,   metismeti gadatvirTulobis arsebiT faqtorTan erTad isini   Sesatyvisia imis dasadgenad, rom ganmcxadeblis patimrobis sadavo   pirobebi gascda konvenciis me-3 muxliT daSvebul zRvars.   41.   amdenad, sasamarTlom daadgina, rom adgili hqonda me-3   muxlis darRvevas.   II.   konvenciis me-5 muxlis savaraudo darRveva   ganmcxadebeli Cioda, rom winaswar patimrobaSi yofnis sami   42.   periodi, kerZod, 1997 wlis 13 ivnisidan 6 agvistomde, 1999 wlis 29   ivnisidan 30 ivlisamde da 1999 wlis 15 noembridan 30 dekembramde,   ar Seesabameboda konvenciis me-5 muxlis 1-l punqts, romlis   mixedviT:   `1. yvelas aqvs Tavisuflebisa da piradi xelSeuxeblobis ufleba.   aravis   SeiZleba   aRekveTos   Tavisufleba,   garda   Semdegi   SemTxvevebisa da kanoniT gansazRvruli proceduris Tanaxmad,   esenia:   ...   (c)   piris kanonieri dakaveba an dapatimreba uflebamosili   samarTlebrivi organos winaSe mis warsadgenad, rodesac   arsebobs samarTaldarRvevis Cadenis safuZvliani eWvi an   safuZvlianad aris miCneuli piris mier samarTaldarRvevis   Cadenis   Tu   misi   Cadenis   Semdeg   mimalvis   aRkveTis   aucilebloba;   ...~   1.   patimroba 1997 wlis 13 ivnisidan 6 agvistomde   43.   mTavrobis mtkicebiT, ganmcxadeblis winaswari patimroba   iyo Sidasaxelmwifoebrivi kanonmdeblobis   nebadarTuli   Sesabamisad, samarTaldarRvevis Cadenis safuZvelze. am konkretul   periodSi ganmcxadeblis patimrobis gaTvaliswinebiT mTavroba   amtkicebda, rom xsenebuli periodi gamarTlebuli iyo im faqtiT,   rom mocemul etapze winaswari gamoZieba ukve dasrulebuli iyo da   saqmis masalebi gadaeca saqmis ganmxilvel sasamarTlos.   44.   ganmcxadebeli amtkicebda, rom mTavrobis mier miTiTebul   garemoebebs ar SeeZlo Seecvala patimrobis Sesaxeb moqmedi   brZaneba am periodis ganmavlobaSi.   45.   sasamarTlo kvlav ixsenebs, rom konvenciis me-5 muxlis 1-l   punqtSi mocemuli cnebebi: `kanonieri~ da `kanoniT gansazRvruli   proceduris Tanaxmad~ arsebiTad exeba erovnul kanonmdeblobas da   saxelmwifos valdebulebas, moiyvanos SesabamisobaSi materialuri   da   proceduruli   wesebi.   amdenad,   `kanonieri~   Sesabamisad,   patimroba,   ar aris   Sidasaxelmwifoebrivi   kanonmdeblobis   yovelTvis gadamwyveti elementi. sasamarTlom damatebiT unda   daadginos, rom patimroba gansaxilveli periodis ganmavlobaSi   Seesabameboda konvenciis me-5 muxlis 1-li punqtis mizans – pirTa   TviTneburi Tavisuflebis aRkveTis Tavidan acilebas. amasTanave,   sasamarTlo unda darwmundes, rom Sida kanonmdebloba, maT Soris   masSi gamoxatuli an nagulisxmevi zogadi principebi, TavisTavad   SesabamisobaSia konvenciasTan (Jėčius v. Lithuania,   punqti 56, ECHR 2000-IX).   34578/97, 31.7.2000,   46.   Jėčius-is saqmeze sasamarTlom daadgina, inter alia, rom is faqti,   rom saqmis masalebi gadaeca sasamarTlos, ar warmoadgenda   winaswari patimrobis `kanonier~ safuZvels me-5 muxlis 1-li   punqtis mniSvnelobiT da mas ar SeeZlo Sida kanonmdeblobiT   dadgenili kanonieri patimrobis vadis gagrZeleba an Secvla (loc.   cit., punqtebi 56-64).   47.   sasamarTlo aRniSnavs, rom 1997 wlis 13 ivnisidan   agvistomde   ar arsebobda mosamarTlis brZaneba, romelic   iTvaliswinebda ganmcxadeblis patimrobas im dros moqmedi sisxlis   samarTlis saproceso kodeqsis me-10 da 104-1-li muxlebis   Sesabamisad; ganmcxadeblis winaswar patimrobaSi yofnis arc sxva   raime `kanonieri~ safuZveli arsebobda me-5 muxlis 1-li punqtis   Sesabamisad (ix. iqve, mutatis mutandis).   48. amdenad, sasamarTlo adgens, rom adgili hqonda me-5 muxlis 1-   li punqtis darRvevas zemoxsenebul periodTan mimarTebaSi.   2.   winaswari patimrobis periodi 1999 wlis 29 ivnisidan 30   ivlisamde   49.   mTavrobis mtkicebiT, uzenaesma sasamarTlom, gaauqma ra   ganmcxadeblis msjavrdeba 1999 wlis 29 ivniss, ganaaxla wina   gadawyvetilebebi,   romlebic   iTvaliswinebda   ganmcxadeblis   winaswar patimrobas.   50.   ganmcxadeblis   mtkicebiT,   arc   Sidasaxelmwifoebrivi   kanonmdebloba da arc konvenciis me-5 muxlis 1-li punqti ar   uSvebdnen mis patimrobas mocemuli periodis ganmavlobaSi da rom   uzenaes sasamarTlos, gaauqma ra misi msjavrdeba, unda mieRo   brZaneba misi gaTavisuflebis Taobaze.   51.   sasamarTlo miiCnevs, rom uzenaesma sasamarTlom gaauqma   ganmcxadeblis msjavrdeba 1999 wlis 29 ivniss, magram ar miuTiTa   patimrobis vadis gagrZelebis Sesaxeb raime gadawyvetilebaze an   samarTlebriv safuZvelze. patimrobis Sesaxeb wina brZanebebze   ukuqceviTi Zalis gavrcelebas ar SeiZleboda warmoedgina   `kanonieri~   safuZveli   ganmcxadeblis   winaswar   patimrobaSi   darCenisaTvis (ixileT Stašaitis v. Lithuania, 47679/99, 21.3.2002, punqtebi   74-76). amgvarad, 1999 wlis 30 ivlisamde sasamarTlos ar miuRia   aranairi brZaneba ganmcxadeblis winaswar patimrobaSi yofnis   vadis gagrZelebis Sesaxeb (ix. punqti 17).   52. aqedan gamomdinare, 1999 wlis 29 ivnisidan 30 ivlisamde ar   arsebobda sasamarTlos raime brZaneba an sxva `kanonieri~   safuZveli, romelic gaamarTlebda ganmcxadeblis patimrobas me-5   muxlis 1-li punqtis Sesabamisad (ix. iqve zemoxsenebuli Stašaitis-is   saqme).   53.   Sesabamisad, adgili hqonda, agreTve, me-5 muxlis 1-li punqtis   darRvevas zemoxsenebul periodTan mimarTebaSi.   3.   winaswari patimrobis periodi 1999 wlis 15 noembridan 30   dekembramde   54.   sasamarTlo kvlav imeorebs, rom, konvenciis me-5 muxlis 1-li   punqtis   moTxovniT,   patimrobis   nebismieri   periodi   unda   Seesabamebodes Sida kanonmdeblobas da ar unda iyos TviTneburi   (ix. zemoxsenebuli Jėčius-is saqme, punqti 56). imdenad, ramdenadac   ganmcxadebeli Cioda 1999 wlis 15 noembridan 30 dekembramde   patimrobasTan dakavSirebiT, sasamarTlo aRniSnavs, rom am   periodze   vrceldeboda   sasamarTlos   brZaneba,   romelic   iTvaliswinebda mis winaswar patimrobas (ix. punqti 17). arc raime   mtkicebuleba arsebobs, rom patimroba TviTneburi iyo, imis   gaTvaliswinebiT, rom ganmcxadebeli eWvmitanili iyo TaRliTobaSi   da rom igi adre daemala gamoZiebas (ix., inter alia, zemoxsenebuli   Stašaitis-is saqmis dasaSvebobis Taobaze gamotanili gadawyvetileba,   28.11.2000). Sesabamisad, ganmcxadeblis patimroba 1999 wlis 15   noembridan 30 dekembramde iyo `kanonieri~ me-5 muxlis 1-li punqtis   mniSvnelobiT.   55.   aqedan gamomdinare, adgili ar hqonia me-5 muxlis 1-li   punqtis darRvevas zemoxsenebul periodTan mimarTebaSi.   II.   konvenciis me-8 muxlis savaraudo darRveva   56.   ganmcxadebeli agreTve Cioda, rom Seulais winaswari   patimrobis cixis administracia xsnida konvenciis organoebisaTvis   gagzavnil an maTgan miRebul werilebs. ganmcxadeblis mtkicebiT,   adgili hqonda konvenciis me-8 muxlis darRvevas. am muxlis   mixedviT:   `1. yvelas aqvs ufleba, pativi scen mis ... mimoweras.   2. dauSvebelia am uflebis ganxorcielebaSi sajaro xelisuflebis   Careva, garda iseTi SemTxvevisa, rodesac aseTi Careva xorcieldeba   kanonis Sesabamisad da aucilebelia demokratiul sazogadoebaSi ...   uwesrigobis an danaSaulis Tavidan asacileblad ...~   57.   mTavrobis mtkicebiT, ganmcxadebels TviTonve miuZRoda   brali konvenciis organoebisTvis gagzavnili werilebis cenzuraSi,   radgan igi maT cixis administracias ar aZlevda daluquli   konvertebiT, rogorc amas iTvaliswinebda winaswari patimrobis   Sesaxeb wesebis 75-e muxli. Tumca mTavrobas ar uaruyvia, rom   sasamarTlos mier ganmcxadeblisTvis gagzavnili werilebi cixis   administraciam gaxsna da waikiTxa ganmcxadeblis dauswreblad; am   kuTxiT mTavrobam daadastura, rom garedan miRebuli werilebi   gadaeca ganmcxadebels da rom SemdgomSi isini Caido cixis   masalebSi, winaswari patimrobis Sesaxeb wesebis 74-e da 83-e   muxlebis Sesabamisad.   58.   ganmcxadebelma uaryo mTavrobis braldebebi, ganacxada ra,   rom im dros moqmedi Sidasaxelmwifoebrivi kanonmdebloba ar   uSvebda misi mimoweris cenzuris SesaZleblobas da cenzura   nebismier SemTxvevaSi gaumarTlebeli iyo konvenciis me-8 muxlis   kuTxiT.   59. rogorc sasamarTlo aRniSnavs, mTavrobas ar uaruyvia, rom   cixis administraciam konvenciis organoebTan ganmcxadeblis   korespondencia mis dauswreblad gaxsna da waikiTxa. mTavroba   mxolod amtkicebda, rom ganmcxadebels TviTonve miuZRoda brali   cenzuraSi, radgan is am werilebs cixis administracias ar awvdida   daluquli konvertebiT.   60.   Semdeg sasamarTlo miuTiTebs mxareTa argumentaciaze imis   Taobaze, iyo Tu ara daSvebuli cenzura Sidasaxelmwifoebrivi   kanonmdeblobiT im dros. Tumca sasamarTlo ar Tvlis saWirod,   upasuxos am kiTxvas, radgan, Tundac davuSvaT, rom cenzuras   hqonda safuZveli Sidasaxelmwifoebriv kanonmdeblobaSi da is   danaSaulis Tavidan acilebis kanonier mizans emsaxureboda,   konvenciis organoebTan ganmcxadeblis mimoweris kontroli ar iyo   `aucilebeli demokratiul sazogadoebaSi~, vinaidan mTavrobas ar   warmoudgenia raime safuZvliani argumenti Carevis gasamarTleblad   (ix., mutatis mutandis, zemoxsenebuli Valašinas-is saqme, punqtebi 128-130).   am kuTxiT sasamarTlo xazgasmiT aRniSnavs, rom is faqti, rom   ganmcxadebels   ar   gadaucia   Tavisi   werilebi   daluquli   konvertebiT, ar aris sakmarisi cixis administraciis mier   korespondenciis cenzuris gasamarTleblad. ara aqvs gamarTleba   arc ganmcxadeblis mier sasamarTlosaTvis gagzavnili werilebis   kontrols.   61. sasamarTlo adgens, rom am TvalsazrisiT adgili hqonda me-8   muxlis darRvevas.   IV.   konvenciis 41-e muxlis gamoyeneba   62.   konvenciis 41-e muxlis Tanaxmad:   `Tu sasamarTlo daadgens, rom dairRva konvencia da misi oqmebi,   xolo Sesabamisi maRali xelSemkvreli mxaris   Sidasaxelmwifoebrivi samarTali darRvevis mxolod nawilobrivi   gamosworebis SesaZleblobas iZleva, saWiroebis SemTxvevaSi   sasamarTlo dazaralebul mxares samarTlian dakmayofilebas   miakuTvnebs.~   a.   ziani   63.   sakuTari   da   Tavisi   saqmiani   partniorebis   saxeliT   ganmcxadebelma moiTxova 45 milioni aSS dolari, 35 milioni aSS   dolari, 5 milioni aSS dolari da 22 190 692,80 litvuri liti   materialuri zianisaTvis, romelic, misi mtkicebiT, ganicada   dakarguli Semosavlisa da SesaZleblobebis saxiT. igi moiTxovda,   agreTve, 10 000 200 evros aramaterialuri zianis asanazRaureblad.   64.   mTavrobis mtkicebiT, es pretenzia gadaWarbebuli iyo.   65.   sasamarTlos azriT, ar arsebobs mizezobrivi kavSiri   konvenciis me-3, me-5 da me-8 muxlebis darRvevis dadgenasa da   savaraudo materialur zians Soris (ix., mutatis mutandis,   zemoxsenebuli Kalashnikov-is (punqti 137), Jėčius-is (punqti 106),   Stašaitis-is (punqti 96) saqmeebi; agreTve ixileT Jankauskas v. Lithuania,   49304/00, 24.2.2005, punqti 28). aqedan gamomdinare, igi ver xedavs   ganmcxadeblisaTvis   safuZvels.   materialuri   zianis   anazRaurebis   raime   66.   amasTanave,   sasamarTlo   miiCnevs,   rom   ganmcxadebelma   realurad ganicada aramaterialuri ziani konvenciis me-3 muxlis   Sesabamisad dadgenili darRvevis kuTxiT patimrobis Rirsebis   Semlaxavi pirobebis gamo (ix. zemoxsenebuli Peers-is (punqti 88) da   Kalashnikov-is saqmeebi (punqti 143)). sasamarTlo, axdens ra Sefasebas   Tanasworobis principis safuZvelze, ganmcxadebels miakuTvnebs 3   evros aramaterialuri zianisaTvis konvenciis me-3 muxlis   darRvevasTan mimarTebaSi.   67. Semdeg sasamarTlo aRniSnavs, rom ganmcxadebelma 85 dRe   gaatara patimrobaSi konvenciis me-5 muxlis 1-li punqtis darRveviT   (ix. punqtebi 43-53). ganmcxadebelma am kuTxiT agreTve ganicada   aramaterialuri ziani (ix. Jėčius-is saqmeze gamotanili ganCinebis   punqti 109; agreTve ixileT zemoxsenebuli Stašaitis-is saqmeze   gamotanili ganCinebis punqti 99). sasamarTlo, axdens ra Sefasebas   Tanasworobis principis safuZvelze, ganmcxadebels miakuTvnebs 8   evros aramaterialuri zianisaTvis konvenciis me-5 muxlis 1-li   punqtis darRvevasTan mimarTebaSi.   68.   anazRaurebis safuZvels warmoadgens agreTve konvenciis me-8   muxlis darRvevis dadgena ganmcxadeblis korespondenciis   cenzuris gamo (ixileT zemoxsenebuli Jankauskas-saqme, punqti 28).   sasamarTlo, axdens ra Sefasebas Tanasworobis principis   sasamarTlo   miiCnevs,   rom   aramaterilauri   zianis   safuZvelze, ganmcxadebels miakuTvnebs 1 000 evros aramaterialuri   zianisaTvis konvenciis me-8 muxlis darRvevasTan mimarTebaSi.   69.   mTlianad sasamarTlo samarTliani dakmayofilebis saxiT   ganmcxadebels   zianisaTvis   mimarTebaSi.   miakuTvnebs   winamdebare       evros   konvenciis   aramaterialuri   darRvevebTan   saqmeSi   b.   xarjebi da gaweuli danaxarjebi   70.   ganmcxadebeli moiTxovda 83 368 evros xarjebisa da gaweuli   danaxarjebisaTvis.   71.   mTavrobam aRniSnuli pretenziebi dausabuTeblad cno.   72.   sasamarTlo aRniSnavs, rom konvenciis 41-e muxlis Sesabamisi   anazRaurebis mizniT unda dadgindes, rom xarjebi realurad da   saWiroebisamebr iqna gaRebuli gonivruli odenobiT (ix.   zemoxsenebuliStašaitis-is saqme, punqti 102).   73.   sasamarTlo   aRniSnavs,   rom,   Tumca   ganmcxadebeli   samarTalwarmoebis zogierT etapze miuTiTebda, rom mas sxvadasxva   advokati icavda, faqtobrivad man TviTon warmoadgina sasamarTlos   saxelze gagzavnili werilebis umravlesoba da xeli moawera maT.   cxadia, rom advokatis xarjebis mniSvnelovani nawili Seexeboda   Sidasaxelmwifoebrivi organoebis winaSe ganmcxadeblis dacvas   sisxlis   samarTlis   braldebisagan.   aRniSnuli   xarjebi   ar   warmoadgens sasamarTlos mier dadgenili konvenciis me-3, me-5 da   me-8 muxlebis darRvevis anazRaurebisTvis saWiroebisamebr gaRebul   xarjebs (ix., inter alia, loc. cit., punqti 103). ganmcxadeblis mier   konvenciis darRvevis winaaRmdeg Tavis dacvis mizniT gaRebuli   realuri   samarTlebrivi   xarjebis   Sefasebis   Sesabamisad   sasamarTlo aniWebs ganmcxadebels 1 000 evros.   g.   sauravi   74.   sasamarTlos miaCnia, rom dadgenili unda iqnes sauravi   evropis centraluri bankis sesxis zRvruli ganakveTis Tanabari   ganakveTiT, rasac daemateba sami procenti.   zemoxsenebulidan gamomdinare, sasamarTlo erTxmad   1.   adgens, rom adgili hqonda konvenciis me-3 muxlis darRvevas;   adgens, rom adgili hqonda konvenciis me-5 muxlis 1-li   2.   punqtis   darRvevas     wlis     ivnisidan   agvistomde   ganmcxadeblis patimrobasTan mimarTebaSi;   3.   punqtis   ganmcxadeblis patimrobasTan mimarTebaSi;   adgens, rom adgili hqonda konvenciis me-5 muxlis 1-li   darRvevas 1999 wlis 29 ivnisidan 30 ivlisamde   4.   adgens, rom adgili hqonda konvenciis me-5 muxlis 1-li   punqtis darRvevas 1999 wlis 15 noembridan 30 dekembramde   ganmcxadeblis patimrobasTan mimarTebaSi;   5.   6.   adgens, rom adgili hqonda konvenciis me-8 muxlis darRvevas;   adgens, rom   (a)   mopasuxe saxelmwifom sami Tvis vadaSi im dRidan,   rodesac ganCineba saboloo gaxdeba konvenciis 44-e muxlis   me-2 punqtis Sesabamisad, ganmcxadebels unda gadauxados 12   (Tormeti aTasi) evro aramaterialuri zianisaTvis da 1     (erTi   aTasi)   evro   xarjebisa   da   gaweuli   danaxarjebisaTvis, rasac daemateba nebismieri damatebiTi   Rirebulebis gadasaxadi;   (b)   zemoxsnebuli sami Tvis vadis gasvlis Semdeg saboloo   gadaxdamde zemoxsenebul Tanxebs daemateba jarima evropis   centraluri bankis sesxis ganakveTis Tanabari odenobiT,   rasac daemateba sami procenti.   7.   uaryofs ganmcxadeblis danarCen moTxovnebs samarTlian   dakmayofilebasTan dakavSirebiT.   Sesrulebulia inglisur enaze da gacxadebulia werilobiT 2005   wlis 7 aprils, sasamarTlos reglamentis 77-e muxlis me-2 da me-3   punqtebis Sesabamisad.   m. zupanCiCi   Tavmjdomare   vinsent berger bostiani   mdivani

© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 12.07.2026. · Źródło