53909/00

CONSEIL   AVRUPA   DE L’EUROPE   KONSEYĐ   AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ   ABDÜLKADİR AYDIN VE DİĞERLERİ - TÜRKİYE DAVASI   (Başvuru no: 53909/00)   DOSTANE ÇÖZÜM KARARININ ÖZET ÇEVİRİSİ   STRASBOURG   Eylül 2005   Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan ve (53909/00) başvuru no’lu davanın nedeni bu   ülke vatandaşları Abdülkadir Aydın, Edip Samancı ve Semir Güzel’in (başvuranlar) Avrupa   İnsan Hakları Komisyonuna 31 Temmuz 1998 tarihlerinde Avrupa İnsan Hakları   Sözleşmesinin Temel İnsan Haklarını güvence altına alan eski 25. maddesi uyarınca yapmış   olduğu başvurudur.   İlk iki başvuran Diyarbakır barosu avukatı olan üçüncü avukat tarafından temsil   edilmektedirler.   OLAYLAR   Başvuranlar sırasıyla 1956, 1953 ve 1968 doğumludurlar ve Diyarbakır’da ikamet   etmektedirler. Olayların meydana geldiği dönemde Aydın ve Samancı Demokrasi Barış   Partisi’nin (DBP) Diyarbakır İl Örgütü sekreteri ve sorumlusuydular. Güzel, Partinin   Yönetim Kurulu üyesiydi.   _____________________________________________________________________________________________   © T.C. Dıꢀiꢀleri Bakanlığı, 2005. Bu gayrıresmi özet çeviri Dıꢀiꢀleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve Đnsan Hakları Genel   Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmı olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri, davanın adının tam olarak   belirtilmi olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması ko ulu ile Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi   ve Đnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.   Haziran 1998 tarihinde Parti Yönetim Kurulu, Kırşehir, Malatya, Elazığ, Bingöl, Van, Muş,   Bitlis, Diyarbakır, Mardin, Şanlıurfa, Adana ve Konya illerini kapsayan ve Parti Başkanı   Refik Karakoç’un halkla ve Güneydoğu Anadolu Bölgesinde bulunan sivil toplum örgütleri   ile buluşmasını öngören bir gezi düzenlenmesini kararlaştırmıştır.   Partinin Genel Sekreteri gezi programını bu illerin valilerine ve DBP’nin yerel şube   başkanlarına bildirmiştir.   Haziran 1998 tarihinde Partinin Diyarbakır İl Örgütü geziye katılanlar için bir karşılama   töreni yapmayı kararlaştırmış ve 9 Haziran 1998 tarihinde Diyarbakır Valiliği’ne bu yönde bir   dilekçe verilmiştir.   Aynı tarihte Kırşehir iline girerken bir çok engelle karşılaşan parti heyeti, kimseyle   görüşemeden burayı terk etmek zorunda kalmıştır. Bitlis iline girişte de yerel halkın ve   güvenlik güçlerinin düşmanlığıyla karşılaşan parti heyetinin bu şehre girişi güvenlik   güçlerince engellenmiştir. Heyet, Valiliğin şehre giriş yasağı getiren yazılı emrini, bu yönde   talepte bulunmalarına karşın, elde edememiş ve güzergahı değiştirmek zorunda kalmıştır.   Bundan sonra DBP diğer şehirlerde de aynı zorluklarla karşılaşmıştır.   Ayrıca Olağanüstü Hal Bölge Valiliği, DBP Diyarbakır İl Örgütü tarafından yapılan   karşılama töreni isteğini, 2935 sayılı Kanunun 11. maddesinin (k) bendi uyarınca reddetmiştir.   Haziran 1998 tarihinde DBP Diyarbakır İl Örgütü, amaçlarının Olağanüstü Hal Bölge   Valiliği’nin iddia ettiği gibi bir “barış yürüyüşü” yapmak değil, sadece karşılama töreni tertip   etmek olduğunu belirten yeni bir dilekçe daha vermiştir.   Haziran 1998 tarihinde Olağanüstü Hal Bölge Valiliği verdiği yasaklama kararını   yinelemiş ve kararını DBP Bölge Sekreterliği’ne bildirmiştir.   DBP, 11, 12 ve 13 Haziran 1998 tarihli basın açıklamalarıyla aleyhinde alınan yasaklama   kararını protesto etmiştir.   HUKUK AÇISINDAN   Mayıs 2005 tarihinde başvuranların temsilcisinin beyanı AİHM’ye sunulmuştur.   «1. Başvuranların temsilcisi olarak Türk Hükümeti’nin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi   önünde bulunan başvuruyu dostane çözüme kavuşturmak üzere ex gratia başvuranlar   Abdülkadir Aydın, Edip Samancı ve Semir Güzel’in her birine maddi zarar olarak 2.000 (iki   bin) Euro, masraf ve harcamalar için başvuranlara toplam 2.000 (iki bin) Euro olmak üzere   toplam 8.000 (sekiz bin) Euro tutarında ödeme yapmayı teklif ettiğini bildiririm.   2. Bu tutar Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 39. maddesi uyarınca kararın bildirilmesini   müteakip üç ay içerisinde ödenecektir. Ödemenin öngörülen süre içerisinde yapılmaması   durumunda, sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ve ödemenin yapılmasına kadar,   Hükümet Avrupa Merkez Bankasının o dönem için geçerli faizinin üç puan fazlasına eşit   oranda basit faizi uygulamayı taahhüt etmektedir.   3. Başvuranlar yapılan teklifi kabul ettiklerini ve Türkiye Cumhuriyeti aleyhindeki başvuruyla   ilgili tüm şikayetlerinden vazgeçtiklerini bildirirler. Davanın nihai sonuca ulaştığını beyan   ederler.   4. Mevcut beyan dostane çözüm çerçevesinde Hükümet ve başvuranlar tarafından   imzalanmıştır.   5. Ayrıca, Sözleşme'nin 43 § 1 maddesi uyarınca davanın Büyük Daireye götürülmeyeceğini   taahhüt ederler.»   Temmuz 2005 tarihinde Hükümetin beyanı AİHM’ye sunulmuştur.   «1. Türk Hükümeti’nin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önünde bulunan başvuruyu dostane   çözüme kavuşturmak üzere ex gratia başvuranlar Abdülkadir Aydın, Edip Samancı ve Semir   Güzel’in her birine maddi zarar olarak 2.000 (iki bin) Euro, masraf ve harcamalar için   başvuranlara toplam 2.000 (iki bin) Euro olmak üzere toplam 8.000 (sekiz bin) Euro tutarında   ödeme yapmayı teklif ettiğini beyan ederim.   2. Hükümet 10 Temmuz 1987 tarihinde yürürlüğe giren ve birçok bölgede Olağanüstü Halin   uygulanmasını öngören 285 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 30 Kasım 2002 tarihinde   ilgili bölgelerde yürürlükten kaldırıldığını hatırlatmaktadır.   3. Bu tutar Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 39. maddesi uyarınca kararın bildirilmesini   müteakip üç ay içerisinde ödenecektir. Ödemenin öngörülen süre içerisinde yapılmaması   durumunda, sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ve ödemenin yapılmasına kadar,   Hükümet Avrupa Merkez Bankasının o dönem için geçerli faizinin üç puan fazlasına eşit   oranda basit faizi uygulamayı taahhüt etmektedir. Bu ödeme davanın nihai sonucunu   oluşturacaktır.   4. Hükümet ayrıca, Sözleşme'nin 43 § 1 maddesi uyarınca davanın Büyük Daireye   götürülmeyeceğini taahhüt eder.   AİHM, tarafların üzerinde uzlaştıkları dostane anlaşmayı dikkate almakta (Sözleşme’nin 39.   Maddesi) ve bu anlaşmanın, Sözleşme ve eki Protokollerde tanımlanan İnsan Haklarına saygı   ilkesine uygun olduğuna kanaat getirmektedir (Sözleşme’nin 37 § 1 ve İçtüzüğün 62 § 3   Maddeleri).   Dolayısıyla dava kayıtlardan düşürülmelidir.   BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK MAHKEME, OYBİRLİĞİYLE,   1. Davanın, kayıtlardan düşürülmesine karar vermiş;   2. Ve tarafların davanın Büyük Dairede tekrar görüşülmesini talep etmeyeceklerine ilişkin   taahhütlerini dikkate almıştır.   İşbu karar, 20 Eylül 2005 tarihinde, İçtüzüğün 77 §§ 2. ve 3. fıkralarına uygun bir biçimde   Fransızca verilmiş ve yazılı olarak tebliğ edilmiştir.