54110/18
WyrokETPCz2023-06-08ECLI:CE:ECHR:2023:0608JUD005411018
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewlekłość postępowania karnego i brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym naruszyły prawo skarżącego do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie oraz do skutecznego środka odwoławczego, zgodnie z art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji?Ratio decidendi
Trybunał uznał, że postępowanie karne przeciwko skarżącemu, trwające 11 lat, 10 miesięcy i 17 dni przez trzy instancje, było przewlekłe i nie spełniało wymogu „rozsądnego terminu” z art. 6 ust. 1 Konwencji. Trybunał oparł się na swoim orzecznictwie, w tym na kryteriach złożoności sprawy, zachowania stron i organów oraz przedmiotu sporu. Dodatkowo, Trybunał stwierdził, że skarżący nie dysponował skutecznym środkiem odwoławczym w prawie krajowym w odniesieniu do zarzutów przewlekłości, co stanowiło naruszenie art. 13 Konwencji. Trybunał odwołał się do podobnych spraw przeciwko Polsce (Rutkowski i Inni).Stan faktyczny
Skarżący, Sławomir Zięba, był stroną postępowania karnego, które rozpoczęło się 1 grudnia 2001 r. i zakończyło 17 listopada 2013 r., trwając łącznie 11 lat, 10 miesięcy i 17 dni przez trzy instancje. Skarżący zarzucił, że czas trwania tego postępowania był nadmierny, a także, że nie miał dostępu do skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym w celu dochodzenia roszczeń z tytułu przewlekłości.Rozstrzygnięcie
Trybunał jednogłośnie uznał skargę za dopuszczalną. Stwierdził naruszenie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji w kwestii przewlekłości postępowania karnego i braku skutecznego krajowego środka odwoławczego. Orzekł, że pozwane państwo ma uiścić skarżącemu kwotę wskazaną w załączonej tabeli tytułem słusznego zadośćuczynienia.Pełny tekst orzeczenia
© Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Translation already published on the official website of the Polish Ministry of Justice] Permission to re-publish this translation has been granted by the Polish Ministry of Justice for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC
© Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Tłumaczenie zostało już opublikowane na oficjalnej stronie Ministerstwa Sprawiedliwości] Zezwolenie na publikację tego tłumaczenia zostało udzielone przez Ministerstwo Sprawiedliwości wyłącznie w celu zamieszczenia w bazie Trybunału HUDOC
EUROPEJSKI TRYBUNAŁ PRAW CZŁOWIEKA
SEKCJA PIERWSZA
SPRAWA ZIĘBA przeciwko POLSCE
(Skarga nr 54110/18)
WYROK
STRASBURG
8 czerwca 2023 r.
Wyrok ten jest ostateczny, ale może podlegać korekcie wydawniczej.
W sprawie Zięba przeciwko Polsce
Europejski Trybunał Praw Człowieka (Sekcja Pierwsza), zasiadając jako komitet w składzie:
Alena Poláčková, Przewodnicząca,
Gilberto Felici,
Raffaele Sabato, Sędziowie,
oraz Viktoriya Maradudina, p.o. Zastępcy Kanclerza Sekcji,
obradując na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 maja 2023 r.,
wydaje następujący wyrok, który został przyjęty w tym dniu:
POSTĘPOWANIE
1. Sprawa wywodzi się ze skargi przeciwko Polsce, wniesionej do Trybunału w dniu 7 listopada 2018 r. na podstawie art. 34 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności („Konwencja”).
2. Skarżący był reprezentowany przez p. M. Orlińskiego, prawnika praktykującego w Katowicach.
3. Skarga została zakomunikowana rządowi polskiemu („Rząd”).
FAKTY
4. Dane dotyczące skarżącego i informacje istotne dla skargi zostały zawarte w załączonej tabeli.
5. Skarżący zarzucił przewlekłość postępowania karnego oraz brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym.
PRAWO
ZARZUCANE NARUSZENIE ART. 6 UST. 1 I ART. 13 KONWENCJI
6. Skarżący zarzucił, że czas trwania przedmiotowego postępowania karnego był niezgodny z wymogiem „rozsądnego terminu” i że w związku z tym nie przysługiwał mu skuteczny środek odwoławczy. Powołał się na art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji.
7. Rząd zgłosił zastrzeżenie wstępne, iż skarżący nie wniósł sprawy do Trybunału w sześciomiesięcznym terminie przewidzianym w art. 35 ust. 1 Konwencji (obowiązującym w momencie złożenia niniejszej skargi). Skarżący nie zgodził się i wskazał, że skargę przesłał w powyższym terminie. Celem uzasadnienia przedłożył kopię potwierdzenia nadania, na którym widnieje, że niniejsza skarga została faktycznie przesłana w dniu 7 listopada 2018 r.
8. Trybunał zauważa, że ostateczna decyzja krajowa w przedmiocie zarzutu na podstawie ustawy z 2004 r. została doręczona prawnikowi skarżącego w dniu 7 maja 2018 r., a zatem skarga została wysłana w ostatnim dniu sześciomiesięcznego terminu (zob. Sabri Güneş przeciwko Turcji [WI], skarga nr 27396/06, § 60, 29 czerwca 2012 r.). W świetle powyższych okoliczności zastrzeżenie wstępne Rządu należy oddalić.
9. Trybunał przypomina, że rozsądny charakter czasu trwania postępowania powinno się oceniać w świetle okoliczności sprawy i z uwzględnieniem następujących kryteriów: złożoności sprawy, zachowania skarżącego i właściwych organów oraz przedmiotu sporu mającego znaczenie dla skarżącego (zob. między innymi orzecznictwo w sprawie Pélissier i Sassi przeciwko Francji [WI], skarga nr 25444/94, § 67, ETPC 1999‑II, oraz Frydlender przeciwko Francji [WI], skarga nr 30979/96, § 43, ETPC 2000‑VII).
10. W głównej sprawie Rutkowski i Inni przeciwko Polsce, skargi nr 72287/10 i dwie pozostałe, 7 lipca 2015 r., Trybunał stwierdził już naruszenie w odniesieniu do zagadnień podobnych do tych w niniejszej sprawie.
11. Zbadawszy całość przekazanego materiału, Trybunał nie znalazł żadnych faktów ani argumentów, które uzasadniałaby całkowity czas trwania postępowania na szczeblu krajowym. Mając na względzie własne orzecznictwo w tym zakresie, Trybunał stwierdza, że postępowanie w przedmiotowej sprawie było przewlekłe i nie spełniało wymogu „rozsądnego terminu”.
12. Trybunał zauważa ponadto, że skarżący nie dysponował skutecznym środkiem odwoławczym w odniesieniu do tych zarzutów.
13. Zarzuty te są zatem dopuszczalne i wskazują na naruszenie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji.
ZASTOSOWANIE ART. 41 KONWENCJI
14. Art. 41 Konwencji stanowi:
„Jeśli Trybunał stwierdzi, że nastąpiło naruszenie Konwencji lub jej Protokołów, oraz jeśli prawo wewnętrzne zainteresowanej Wysokiej Układającej się Strony pozwala tylko na częściowe usunięcie konsekwencji tego naruszenia, Trybunał orzeka, gdy zachodzi potrzeba, słuszne zadośćuczynienie pokrzywdzonej stronie”.
15. Uwzględniając posiadane dokumenty oraz własne orzecznictwo (zob. w szczególności Rutkowski i Inni), Trybunał uznaje za uzasadnione zasądzić kwotę wskazaną w załączonej tabeli.
Z TYCH PRZYCZYN TRYBUNAŁ JEDNOGŁOŚNIE
uznaje skargę za dopuszczalną;
stwierdza, że niniejsza skarga wskazuje na naruszenie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji w kwestii przewlekłości postępowania karnego i braku skutecznego krajowego środka odwoławczego w tym zakresie;
orzeka,
(a) że pozwane państwo winno, w terminie trzech miesięcy, uiścić na rzecz skarżącego wskazaną w załączonej tabeli kwotę, przeliczoną na walutę pozwanego państwa według kursu obowiązującego w dniu płatności;
(b) że od upływu wyżej wskazanego terminu trzech miesięcy aż do momentu uregulowania należności należne będą odsetki zwykłe od określonej powyżej kwoty, naliczone według stopy równej marginalnej stopie procentowej Europejskiego Banku Centralnego obowiązującej w tym okresie, powiększonej o trzy punkty procentowe.
Sporządzono w języku angielskim i obwieszczono pisemnie w dniu 8 czerwca 2023 r. zgodnie z Regułą 77 § 2 i 3 Regulaminu Trybunału.
Viktoriya Maradudina Alena Poláčková
p.o. Zastępcy Kanclerza Przewodnicząca
ZAŁĄCZNIK
Skarga dotycząca zarzutów na podstawie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji
(przewlekłość postępowania karnego oraz brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym)
Nr skargi
Data wniesienia skargi
Imię i nazwisko skarżącego
Rok urodzenia
Imię i nazwisko oraz miejscowość przedstawiciela
Data rozpoczęcia postępowania
Data zakończenia postępowania
Całkowity czas trwania
Szczeble sądownictwa
Decyzja krajowa w przedmiocie zarzutu na podstawie ustawy z 2004 r.
Kwoty zasądzone przez sąd krajowy
(w polskich złotych)
Kwota zasądzona z tytułu szkody niemajątkowej oraz z tytułu kosztów i wydatków danego skarżącego
(w euro)[1]
54110/18
8 listopada 2018 r.
Sławomir ZIĘBA Orliński Mariusz
Katowice
1 grudnia 2001 r.
17 listopada 2013 r.
11 lat, 10 miesięcy i 17 dni
3 instancje
Sąd Okręgowy w Katowicach, sygn. akt II C 428/15 (powództwo), 26 kwietnia 2016 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach, sygn. akt
I ACa 656/16, 8 grudnia 2016 r.
Sąd Najwyższy, sygn. akt V CSK 517/17, 27 marca 2018 r. (doręczony 7 maja 2018 r.)
7 800
[1] Plus wszelkie należne podatki
© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 13.07.2026. · Źródło