5496/03

WyrokETPCz2008-07-22ECLI:CE:ECHR:2008:0722JUD000549603

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne

Czy przewlekłość postępowania sądowego dotyczącego renty inwalidzkiej oraz niewystarczające i opóźnione zadośćuczynienie krajowe za tę przewlekłość naruszyły prawo do rzetelnego procesu w rozsądnym terminie z art. 6 ust. 1 Konwencji?

Ratio decidendi

Trybunał uznał, że postępowanie krajowe, trwające pięć lat i sześć miesięcy w jednej instancji, było nadmiernie długie, co stanowi naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji. Dodatkowo, Trybunał stwierdził, że kwota zadośćuczynienia przyznana przez sąd krajowy na podstawie „ustawy Pinto” była rażąco niska (około 14% kwoty, którą ETPCz przyznałby w przypadku braku środków krajowych). Co więcej, opóźnienie w wypłacie tego zadośćuczynienia (39 miesięcy zamiast rozsądnych sześciu) sprawiło, że skarżąca nie utraciła statusu ofiary, a wręcz stanowiło okoliczność obciążającą. W konsekwencji, Trybunał uznał, że krajowe środki zaradcze nie były wystarczające ani skuteczne, co doprowadziło do stwierdzenia naruszenia art. 6 ust. 1 Konwencji.

Stan faktyczny

Skarżąca, urodzona w 1936 roku i mieszkająca w Benevento, złożyła w styczniu 1995 roku wniosek o rentę inwalidzką. Sąd pierwszej instancji odrzucił jej wniosek w czerwcu 2000 roku. W październiku 2001 roku skarżąca złożyła skargę na przewlekłość postępowania do Sądu Apelacyjnego w Rzymie na podstawie „ustawy Pinto”. Sąd Apelacyjny w kwietniu 2002 roku stwierdził naruszenie rozsądnego terminu i przyznał jej 1000 EUR za szkodę moralną oraz 450 EUR na koszty prawne. Kwota ta została wypłacona dopiero w sierpniu 2005 roku, czyli 39 miesięcy po decyzji Sądu Apelacyjnego.

Rozstrzygnięcie

Trybunał stwierdza naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji. Zasądza na rzecz skarżącej 2150 EUR za szkodę moralną, 3300 EUR za dodatkową frustrację wynikającą z opóźnienia w wypłacie zadośćuczynienia krajowego oraz 1000 EUR na pokrycie kosztów postępowania przed Trybunałem. Odrzuca żądania dotyczące kosztów poniesionych w postępowaniu krajowym.

Pełny tekst orzeczenia

PARENTE c. ITALIA ricorso n. 5496/03 sezione II^, 22 luglio 2008 FATTO La ricorrente � nata nel 1936 e risiede a Benevento.Il 12 gennaio 1995, la ricorrente presentava ricorso dinanzi al Pretore di Benevento, in funzione di giudice del lavoro, al fine di ottenere il riconoscimento del suo diritto a una pensione d'invalidit�. Con una decisione del 9 giugno 2000, il cui testo veniva depositato in cancelleria il 18 luglio 2000, il giudice rigettava la domanda della ricorrente. Il 3 ottobre 2001, la ricorrente presentava ricorso dinanzi alla Corte d'appello di Roma ai sensi della legge n� 89 del 24 marzo 2001, detta "legge Pinto", al fine di lamentare la durata eccessiva della procedura appena descritta. La Corte d'appello adita, con una decisione depositata in cancelleria il 29 aprile 2002, constatava il superamento della durata ragionevole e riconosceva alla ricorrente la somma di 1 000 EUR a titolo di risarcimento del danno morale subito e 450 EUR per le spese legali. La somma liquidata dalla Corte d'appello veniva effettivamente versata nel mese di agosto 2005. DIRITTO La ricorrente, con ricorso introdotto in data 7 ottobre 1999, ha lamentato dinanzi alla Corte la violazione dell'articolo 6 � 1 della Convenzione europea per la salvaguardia dei diritti dell'uomo e delle libert� fondamentali (di seguito CEDU) a causa della durata eccessiva della procedura interna. La Corte constata che la procedura � durata cinque anni e sei mesi per un solo grado di giudizio e nota che la somma riconosciuta a titolo di risarcimento � stata versata solamente nell'agosto 2005, ovvero trentanove mesi dopo il deposito della decisione della Corte d'appello. La Corte ritiene che la durata ragionevole per il versamento della somma riconosciuta in giustizia sia di sei mesi. Secondo la Corte il fatto che la procedura Pinto, soprattutto con riferimento alla fase esecutiva, non abbia fatto perdere alla ricorrente la qualit� di vittima costituisce una circostanza aggravante che dovr� essere presa in considerazione nell'esame relativo all'articolo 41. In conclusione, richiamando la sua giurisprudenza precedente relativa alla stessa materia, la Corte riconosce che la procedura interna ha avuto una durata del tutto irragionevole. Ne consegue che vi � stata violazione dell'art. 6 � 1 CEDU. APPLICAZIONE DELL'ARTICOLO 41 CEDU a. Danni La ricorrente, a titolo di risarcimento del danno morale subito, ha chiesto la somma di 15.425 EUR. La Corte, basandosi sui parametri della sua giurisprudenza precedente, riconosce che, in assenza di rimedi interni, avrebbe potuto accordare alla ricorrente la somma di 7 000 EUR. Il fatto che la Corte d'appello di Roma abbia riconosciuto circa il 14% di questa somma conduce a un risultato manifestamente irragionevole. Di conseguenza la Corte, tenuto conto delle caratteristiche del ricorso "Pinto", del fatto che � pervenuta alla constatazione di una violazione e tenuto conto altres� della giurisprudenza precedente nella stessa materia, riconosce alla ricorrente un risarcimento di 2 150 EUR e di 3 300 EUR per la frustrazione supplementare derivante dal ritardo nel versamento della somma di 1 000 EUR liquidata dalla Corte d'appello, avvenuto solo trentanove mesi dopo il deposito della sentenza. b. Spese La Corte liquida, inoltre, alla ricorrente la somma di 1 000 EUR per le spese sostenute nella procedura dinanzi al giudice di Strasburgo, mentre rigetta le domande relative alle spese sostenute nel giudizio interno.