56092/22;6455/23;9049/23;16080/23

WyrokETPCz2024-06-06ECLI:CE:ECHR:2024:0606JUD005609222

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przewlekłość postępowań karnych i brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym naruszyły prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie (art. 6 ust. 1 Konwencji) oraz prawo do skutecznego środka odwoławczego (art. 13 Konwencji)?
Ratio decidendi
Trybunał ocenił rozsądny charakter czasu postępowania w świetle zawiłości sprawy, zachowania skarżących i właściwych organów oraz znaczenia sprawy dla interesów skarżących. Stwierdził, że łączny czas trwania postępowań krajowych był przewlekły i nie spełniał wymogu „rozsądnego terminu”. Ponadto, Trybunał uznał, że skarżący nie mieli do dyspozycji skutecznego środka odwoławczego w odniesieniu do tych zarzutów, co jest zgodne z jego ugruntowanym orzecznictwem w podobnych sprawach.
Stan faktyczny
Skarżący, Bartłomiej Pluciński, Grzegorz Maj, Marek Nowak i Dawid Żaczkiewicz, byli stronami postępowań karnych w Polsce, które trwały od ponad 6 do ponad 13 lat i w większości były nadal w toku. Zarzucili oni przewlekłość tych postępowań oraz brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym, powołując się na art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji.
Rozstrzygnięcie
Trybunał jednogłośnie postanawia połączyć skargi; oddala wniosek Rządu o skreślenie skarg z listy; uznaje skargi za dopuszczalne; orzeka, że skargi te ujawniają naruszenie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji dotyczące przewlekłości postępowań w sprawach karnych i braku skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym; orzeka, że pozwane państwo powinno uiścić na rzecz skarżących kwoty wskazane w załączonej tabeli z tytułu szkody niemajątkowej oraz zwrotu kosztów i wydatków, powiększone o odsetki.

Pełny tekst orzeczenia

© Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Translation already published on the official website of the Polish Ministry of Justice] Permission to re-publish this translation has been granted by the Polish Ministry of Justice for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC © Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Tłumaczenie zostało już opublikowane na oficjalnej stronie Ministerstwa Sprawiedliwości] Zezwolenie na publikację tego tłumaczenia zostało udzielone przez Ministerstwo Sprawiedliwości wyłącznie w celu zamieszczenia w bazie Trybunału HUDOC     SEKCJA PIERWSZA SPRAWA PLUCIŃSKI I INNI przeciwko POLSCE (Skargi nr 56092/22 i 3 inne – zob. załączony wykaz)         WYROK   STRASBURG 6 czerwca 2024 r.   Wyrok jest ostateczny, ale może podlegać korekcie wydawniczej. W sprawie Pluciński i Inni przeciwko Polsce Europejski Trybunał Praw Człowieka (sekcja pierwsza), zasiadając jako Komitet w składzie:  Péter Paczolay, Przewodniczący,  Gilberto Felici,  Raffaele Sabato, sędziowie, oraz Viktoriya Maradudina, p.o. Zastępcy Kanclerza Sekcji, obradując na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 maja 2024 r., wydaje następujący wyrok, który został przyjęty w tym dniu: POSTĘPOWANIE 1. Sprawa wywodzi się ze skarg przeciwko Polsce, wniesionych do Trybunału w różnych dniach wskazanych w załączonej tabeli na podstawie art. 34 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności („Konwencja”). 2. Sprawy zostały zakomunikowane rządowi polskiemu („Rząd”). FAKTY 3. Lista skarżących i istotne informacje dotyczące ich skarg znajdują się w załączonej tabeli. 4. Skarżący zarzucili przewlekłość postępowań w sprawach karnych oraz brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym. PRAWO POŁĄCZENIE SKARG 5. Mając na uwadze podobny przedmiot skarg, Trybunał uznaje za właściwe rozpatrzenie ich łącznie i rozstrzygnięcie w jednym wyroku.   WNIOSEK RZĄDU O SKREŚLENIE SKARG NA PODSTAWIE ARTYKUŁU 37 UST.1 KONWENCJI 6. W odniesieniu do wszystkich czterech skarg Rząd złożył deklaracje jednostronne, które nie stanowiły wystarczającej podstawy do stwierdzenia, iż  poszanowanie praw człowieka w rozumieniu Konwencji nie wymaga dalszego rozpatrywania sprawy przez Trybunał (art. 37 ust. 1 in fine). Trybunał oddala wniosek Rządu o skreślenie skarg z listy i w związku z tym będzie dalej rozpoznawał sprawę (zob. Tahsin Acar przeciwko Turcji (zastrzeżenia wstępne) [WI], nr 26307/95, § 75, ETPCz 2003-VI). ZARZUCANE NARUSZENIE ART. 6 UST. 1 I ART. 13 KONWENCJI 7. Skarżący zarzucili, że czas trwania przedmiotowych postępowań w sprawach karnych był niezgodny z wymogiem „rozsądnego terminu” i że w związku z tym byli pozbawieni skutecznego środka odwoławczego. Powołali się na art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji. 8. Trybunał podkreśla, że rozsądny charakter czasu postępowania należy oceniać w świetle okoliczności sprawy i z uwzględnieniem następujących kryteriów: zawiłości sprawy, zachowania skarżących i właściwych organów oraz znaczenia sprawy dla interesów skarżących (zob. m.in. Pélissier i Sassi przeciwko Francji [WI], nr 25444/94, § 67, ETPCz 1999‑II, oraz Frydlender przeciwko Francji [WI], nr 30979/96, § 43, ETPCz 2000‑VII). 9. Już w wyroku w wiodącej sprawie Rutkowski i Inni przeciwko Polsce, skargi nr 72287/10 i 2 inne, z dnia 7 lipca 2015 r., Trybunał stwierdził naruszenie art. 6 Konwencji w odniesieniu do czasu trwania postępowania sądowego. 10. Po zapoznaniu się z całością przedstawionego mu materiału Trybunał nie ustalił żadnych okoliczności faktycznych ani argumentów, które uzasadniałyby łączny czas trwania postępowań na poziomie krajowym. Uwzględniając swoje orzecznictwo w tym zakresie, Trybunał stwierdza, że postępowanie w przedmiotowych sprawach były przewlekłe i nie został spełniony wymóg „rozsądnego terminu”. 11. Trybunał zauważa ponadto, że skarżący nie mieli do dyspozycji skutecznego środka odwoławczego w odniesieniu do tych zarzutów. 12. Zarzuty te są zatem dopuszczalne i wskazują na naruszenie art. 6 ust. 1 oraz art. 13 Konwencji. ZASTOSOWANIE ART. 41 KONWENCJI 13. Uwzględniając dokumenty znajdujące się w jego posiadaniu oraz swoje orzecznictwo‑ (zob. w szczególności ww. wyrok w sprawie Rutkowski i Inni), Trybunał uważa za zasadne zasądzenie kwot wskazanych w załączonej tabeli. Z tych przyczyn TRYBUNAŁ JEDNOGŁOŚNIE postanawia połączyć skargi; oddala wniosek Rządu o skreślenie skarg z listy; uznaje skargi za dopuszczalne; orzeka, że skargi te ujawniają naruszenie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji dotyczące przewlekłości postępowań w sprawach karnych i braku skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym; orzeka, (a)  że pozwane państwo powinno, w terminie trzech miesięcy, uiścić na rzecz skarżących kwoty wskazane w załączonej tabeli, przeliczone na walutę pozwanego państwa według kursu obowiązującego w dniu płatności: (b)  że od upływu wyżej wskazanego terminu trzech miesięcy aż do momentu uregulowania należności, należne będą odsetki zwykłe od określonej powyżej kwoty, naliczone według stopy równej marginalnej stopie procentowej Europejskiego Banku Centralnego obowiązującej w tym okresie, powiększonej o trzy punkty procentowe. Sporządzono w języku angielskim i obwieszczono pisemnie dnia 6 czerwca 2024 r. zgodnie z Regułą 77 §§ 2 i 3 Regulaminu Trybunału.  Viktoriya Maradudina Péter Paczolay p.o. Zastępcy Kanclerza Sekcji Przewodniczący     ZAŁĄCZNIK Wykaz skarg, w których podniesiono zarzuty na podstawie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji (przewlekłość postępowań w sprawach karnych i brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym) Lp. Nr skargi Data wniesienia skargi Imię i nazwisko skarżącego Rok urodzenia   Imię i nazwisko oraz adres zamieszkania/siedziba pełnomocnika Data wszczęcia postępowania Data zakończenia postępowania Całkowity czas trwania postępowania Liczba instancji sądowych Decyzja krajowa w przedmiocie zarzutu na mocy ustawy z 2004 r. Kwota zasądzona przez sąd krajowy (w PLN) Kwota zasądzona z tytułu szkody niemajątkowej oraz zwrotu kosztów i wydatków na jednego skarżącego (w EUR)[1]     56092/22 09.01.2023 r. Bartłomiej PLUCIŃSKI 1997 r. Andrzejewski Damian Wołomin 06.04.2017 r.   w toku   Ponad 6 lat, 11 miesięcy i 20 dni   1 instancja   Sąd Apelacyjny w Krakowie, 13.12.2022 r., sygn. akt II S 13/22, 3000 PLN       6455/23 24.01.2023 r. Grzegorz MAJ 1982 r.     12.11.2013 r.   w toku   Ponad 10 lat, 4 miesiące i 14 dni   1 instancja   Sąd Okręgowy w Warszawie, 30.09.2022 r., sygn. akt X S 78/22, 8000 PLN       9049/23 10.02.2023 r. Marek NOWAK 1974 r.     31.12.2012 r.   w toku   Ponad 11 lat, 2 miesiące i 26 dni   2 instancje   Sąd Apelacyjny w Warszawie, 15.06.2022 r., sygn. akt II S 33/22; Sąd Apelacyjny w Warszawie, 14.12.2022 r., sygn. akt. II S 113/22, 5000 PLN       16080/23 03.04.2023 r. Dawid ŻACZKIEWICZ 1985 r. Cupiał Dawid Warszawa 25.06.2010 r.   w toku   Ponad 13 lat, 9 miesięcy i 1 dni   2 instancje   Sąd Okręgowy Warszawa-Praga, 09.11.2017 r., sygn. akt VI S 103/17 Sąd Okręgowy Warszawa-Praga, 17.12.2020 r., sygn. akt VI S 123/20 Sąd Apelacyjny w Warszawie, 08.02.2023 r., sygn. akt II S 134/22, 3000 PLN   11 000   [1] Plus wszelkie podatki należne od skarżących.

© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 21.07.2026. · Źródło