56092/22;6455/23;9049/23;16080/23
WyrokETPCz2024-06-06ECLI:CE:ECHR:2024:0606JUD005609222
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewlekłość postępowań karnych i brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym naruszyły prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie (art. 6 ust. 1 Konwencji) oraz prawo do skutecznego środka odwoławczego (art. 13 Konwencji)?Ratio decidendi
Trybunał ocenił rozsądny charakter czasu postępowania w świetle zawiłości sprawy, zachowania skarżących i właściwych organów oraz znaczenia sprawy dla interesów skarżących. Stwierdził, że łączny czas trwania postępowań krajowych był przewlekły i nie spełniał wymogu „rozsądnego terminu”. Ponadto, Trybunał uznał, że skarżący nie mieli do dyspozycji skutecznego środka odwoławczego w odniesieniu do tych zarzutów, co jest zgodne z jego ugruntowanym orzecznictwem w podobnych sprawach.Stan faktyczny
Skarżący, Bartłomiej Pluciński, Grzegorz Maj, Marek Nowak i Dawid Żaczkiewicz, byli stronami postępowań karnych w Polsce, które trwały od ponad 6 do ponad 13 lat i w większości były nadal w toku. Zarzucili oni przewlekłość tych postępowań oraz brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym, powołując się na art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji.Rozstrzygnięcie
Trybunał jednogłośnie postanawia połączyć skargi; oddala wniosek Rządu o skreślenie skarg z listy; uznaje skargi za dopuszczalne; orzeka, że skargi te ujawniają naruszenie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji dotyczące przewlekłości postępowań w sprawach karnych i braku skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym; orzeka, że pozwane państwo powinno uiścić na rzecz skarżących kwoty wskazane w załączonej tabeli z tytułu szkody niemajątkowej oraz zwrotu kosztów i wydatków, powiększone o odsetki.Pełny tekst orzeczenia
© Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Translation already published on the official website of the Polish Ministry of Justice] Permission to re-publish this translation has been granted by the Polish Ministry of Justice for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC
© Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Tłumaczenie zostało już opublikowane na oficjalnej stronie Ministerstwa Sprawiedliwości] Zezwolenie na publikację tego tłumaczenia zostało udzielone przez Ministerstwo Sprawiedliwości wyłącznie w celu zamieszczenia w bazie Trybunału HUDOC
SEKCJA PIERWSZA
SPRAWA PLUCIŃSKI I INNI przeciwko POLSCE
(Skargi nr 56092/22 i 3 inne – zob. załączony wykaz)
WYROK
STRASBURG
6 czerwca 2024 r.
Wyrok jest ostateczny, ale może podlegać korekcie wydawniczej.
W sprawie Pluciński i Inni przeciwko Polsce
Europejski Trybunał Praw Człowieka (sekcja pierwsza), zasiadając jako Komitet w składzie:
Péter Paczolay, Przewodniczący,
Gilberto Felici,
Raffaele Sabato, sędziowie,
oraz Viktoriya Maradudina, p.o. Zastępcy Kanclerza Sekcji,
obradując na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 maja 2024 r.,
wydaje następujący wyrok, który został przyjęty w tym dniu:
POSTĘPOWANIE
1. Sprawa wywodzi się ze skarg przeciwko Polsce, wniesionych do Trybunału w różnych dniach wskazanych w załączonej tabeli na podstawie art. 34 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności („Konwencja”).
2. Sprawy zostały zakomunikowane rządowi polskiemu („Rząd”).
FAKTY
3. Lista skarżących i istotne informacje dotyczące ich skarg znajdują się w załączonej tabeli.
4. Skarżący zarzucili przewlekłość postępowań w sprawach karnych oraz brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym.
PRAWO
POŁĄCZENIE SKARG
5. Mając na uwadze podobny przedmiot skarg, Trybunał uznaje za właściwe rozpatrzenie ich łącznie i rozstrzygnięcie w jednym wyroku.
WNIOSEK RZĄDU O SKREŚLENIE SKARG NA PODSTAWIE ARTYKUŁU 37 UST.1 KONWENCJI
6. W odniesieniu do wszystkich czterech skarg Rząd złożył deklaracje jednostronne, które nie stanowiły wystarczającej podstawy do stwierdzenia, iż poszanowanie praw człowieka w rozumieniu Konwencji nie wymaga dalszego rozpatrywania sprawy przez Trybunał (art. 37 ust. 1 in fine). Trybunał oddala wniosek Rządu o skreślenie skarg z listy i w związku z tym będzie dalej rozpoznawał sprawę (zob. Tahsin Acar przeciwko Turcji (zastrzeżenia wstępne) [WI], nr 26307/95, § 75, ETPCz 2003-VI).
ZARZUCANE NARUSZENIE ART. 6 UST. 1 I ART. 13 KONWENCJI
7. Skarżący zarzucili, że czas trwania przedmiotowych postępowań w sprawach karnych był niezgodny z wymogiem „rozsądnego terminu” i że w związku z tym byli pozbawieni skutecznego środka odwoławczego. Powołali się na art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji.
8. Trybunał podkreśla, że rozsądny charakter czasu postępowania należy oceniać w świetle okoliczności sprawy i z uwzględnieniem następujących kryteriów: zawiłości sprawy, zachowania skarżących i właściwych organów oraz znaczenia sprawy dla interesów skarżących (zob. m.in. Pélissier i Sassi przeciwko Francji [WI], nr 25444/94, § 67, ETPCz 1999‑II, oraz Frydlender przeciwko Francji [WI], nr 30979/96, § 43, ETPCz 2000‑VII).
9. Już w wyroku w wiodącej sprawie Rutkowski i Inni przeciwko Polsce, skargi nr 72287/10 i 2 inne, z dnia 7 lipca 2015 r., Trybunał stwierdził naruszenie art. 6 Konwencji w odniesieniu do czasu trwania postępowania sądowego.
10. Po zapoznaniu się z całością przedstawionego mu materiału Trybunał nie ustalił żadnych okoliczności faktycznych ani argumentów, które uzasadniałyby łączny czas trwania postępowań na poziomie krajowym. Uwzględniając swoje orzecznictwo w tym zakresie, Trybunał stwierdza, że postępowanie w przedmiotowych sprawach były przewlekłe i nie został spełniony wymóg „rozsądnego terminu”.
11. Trybunał zauważa ponadto, że skarżący nie mieli do dyspozycji skutecznego środka odwoławczego w odniesieniu do tych zarzutów.
12. Zarzuty te są zatem dopuszczalne i wskazują na naruszenie art. 6 ust. 1 oraz art. 13 Konwencji.
ZASTOSOWANIE ART. 41 KONWENCJI
13. Uwzględniając dokumenty znajdujące się w jego posiadaniu oraz swoje orzecznictwo‑ (zob. w szczególności ww. wyrok w sprawie Rutkowski i Inni), Trybunał uważa za zasadne zasądzenie kwot wskazanych w załączonej tabeli.
Z tych przyczyn TRYBUNAŁ JEDNOGŁOŚNIE
postanawia połączyć skargi;
oddala wniosek Rządu o skreślenie skarg z listy;
uznaje skargi za dopuszczalne;
orzeka, że skargi te ujawniają naruszenie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji dotyczące przewlekłości postępowań w sprawach karnych i braku skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym;
orzeka,
(a) że pozwane państwo powinno, w terminie trzech miesięcy, uiścić na rzecz skarżących kwoty wskazane w załączonej tabeli, przeliczone na walutę pozwanego państwa według kursu obowiązującego w dniu płatności:
(b) że od upływu wyżej wskazanego terminu trzech miesięcy aż do momentu uregulowania należności, należne będą odsetki zwykłe od określonej powyżej kwoty, naliczone według stopy równej marginalnej stopie procentowej Europejskiego Banku Centralnego obowiązującej w tym okresie, powiększonej o trzy punkty procentowe.
Sporządzono w języku angielskim i obwieszczono pisemnie dnia 6 czerwca 2024 r. zgodnie z Regułą 77 §§ 2 i 3 Regulaminu Trybunału.
Viktoriya Maradudina Péter Paczolay
p.o. Zastępcy Kanclerza Sekcji Przewodniczący
ZAŁĄCZNIK
Wykaz skarg, w których podniesiono zarzuty na podstawie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji
(przewlekłość postępowań w sprawach karnych i brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym)
Lp.
Nr skargi
Data wniesienia skargi
Imię i nazwisko skarżącego
Rok urodzenia
Imię i nazwisko oraz adres zamieszkania/siedziba pełnomocnika
Data wszczęcia postępowania
Data zakończenia postępowania
Całkowity czas trwania postępowania
Liczba instancji sądowych
Decyzja krajowa w przedmiocie zarzutu na mocy ustawy z 2004 r.
Kwota zasądzona przez sąd krajowy (w PLN)
Kwota zasądzona z tytułu szkody niemajątkowej oraz zwrotu kosztów i wydatków na jednego skarżącego
(w EUR)[1]
56092/22
09.01.2023 r.
Bartłomiej PLUCIŃSKI
1997 r.
Andrzejewski Damian
Wołomin
06.04.2017 r.
w toku
Ponad 6 lat, 11 miesięcy i 20 dni
1 instancja
Sąd Apelacyjny w Krakowie, 13.12.2022 r., sygn. akt II S 13/22, 3000 PLN
6455/23
24.01.2023 r.
Grzegorz MAJ
1982 r.
12.11.2013 r.
w toku
Ponad 10 lat, 4 miesiące i 14 dni
1 instancja
Sąd Okręgowy w Warszawie, 30.09.2022 r., sygn. akt X S 78/22, 8000 PLN
9049/23
10.02.2023 r.
Marek NOWAK
1974 r.
31.12.2012 r.
w toku
Ponad 11 lat, 2 miesiące i 26 dni
2 instancje
Sąd Apelacyjny w Warszawie, 15.06.2022 r., sygn. akt II S 33/22; Sąd Apelacyjny w Warszawie, 14.12.2022 r., sygn. akt. II S 113/22, 5000 PLN
16080/23
03.04.2023 r.
Dawid ŻACZKIEWICZ
1985 r.
Cupiał Dawid
Warszawa
25.06.2010 r.
w toku
Ponad 13 lat, 9 miesięcy i 1 dni
2 instancje
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga, 09.11.2017 r., sygn. akt VI S 103/17
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga, 17.12.2020 r., sygn. akt VI S 123/20
Sąd Apelacyjny w Warszawie, 08.02.2023 r., sygn. akt II S 134/22, 3000 PLN
11 000
[1] Plus wszelkie podatki należne od skarżących.
© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 21.07.2026. · Źródło