56287/22;640/23;2981/23;4966/23;6631/23

© Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Translation already published on the official website of the Polish Ministry of Justice] Permission to re-publish this translation has been granted by the Polish Ministry of Justice for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC © Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Tłumaczenie zostało już opublikowane na oficjalnej stronie Ministerstwa Sprawiedliwości] Zezwolenie na publikację tego tłumaczenia zostało udzielone przez Ministerstwo Sprawiedliwości wyłącznie w celu zamieszczenia w bazie Trybunału HUDOC       SEKCJA PIERWSZA SPRAWA STAŃ I INNI przeciwko POLSCE (Skargi nr 56287/22 i 4 inne – zob. załączony wykaz)       WYROK   STRASBURG 11 kwietnia 2024 r.     Wyrok jest ostateczny, ale może podlegać korekcie wydawniczej.   W sprawie Stań i Inni przeciwko Polsce Europejski Trybunał Praw Człowieka (sekcja pierwsza), zasiadając jako Komitet w składzie:  Péter Paczolay, Przewodniczący,  Gilberto Felici,  Raffaele Sabato, sędziowie, oraz Viktoriya Maradudina, p.o. Zastępcy Kanclerza Sekcji, obradując na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 marca 2024 r., wydaje następujący wyrok, który został przyjęty w tym dniu: POSTĘPOWANIE 1.  Sprawa wywodzi się ze skarg przeciwko Polsce, wniesionych do Trybunału w różnych dniach wskazanych w załączonej tabeli na podstawie art. 34 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności („Konwencja”). 2.  Sprawy zostały zakomunikowane rządowi polskiemu („Rząd”). FAKTY 3.  Wykaz skarżących i istotne informacje dotyczące ich skarg zostały zawarte w załączonej tabeli. 4.  Skarżący zarzucili przewlekłość postępowań w sprawach cywilnych oraz brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym. PRAWO  POŁĄCZENIE SKARG 5.  Mając na uwadze podobny przedmiot skarg, Trybunał uznaje za właściwe rozpatrzenie ich łącznie i rozstrzygnięcie w jednym wyroku.   WNIOSEK RZĄDU O SKREŚLENIE SKARG Z LISTY NA PODSTAWIE ART. 37 UST. 1 KONWENCJI 6.  W odniesieniu do wszystkich pięciu skarg Rząd złożył jednostronne oświadczenia, które nie stanowiły wystarczającej podstawy do stwierdzenia, iż poszanowanie praw człowieka określonych w Konwencji nie wymaga dalszego rozpatrywania sprawy przez Trybunał (art. 37 ust. 1 in fine). Trybunał odrzuca wniosek Rządu o skreślenie skarg z listy i w związku z tym będzie dalej rozpatrywał istotę sprawy (zob. Tahsin Acar przeciwko Turcji (zastrzeżenia wstępne) [WI], skarga nr 26307/95, § 75, ETPCz 2003-VI). ZARZUCANE NARUSZENIE ART. 6 UST. 1 I ART. 13 KONWENCJI 7.  Skarżący zarzucili, że czas trwania przedmiotowych postępowań w sprawach cywilnych był niezgodny z wymogiem „rozsądnego terminu” i że w związku z tym byli pozbawieni skutecznego środka odwoławczego. Powołali się na art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji. 8.  Trybunał podkreśla, że rozsądny charakter czasu trwania postępowania należy oceniać w świetle okoliczności sprawy i z uwzględnieniem następujących kryteriów: zawiłości sprawy, zachowania skarżących i właściwych organów oraz znaczenia sprawy dla interesów skarżących (zob. Frydlender przeciwko Francji [WI], skarga nr 30979/96, § 43, ETPCz 2000-VII). 9.  Już w wyroku w precedensowej sprawie Rutkowski i Inni przeciwko Polsce, skargi nr 72287/10 i 2 inne, z dnia 7 lipca 2015 r., Trybunał stwierdził naruszenie art. 6 Konwencji w odniesieniu do czasu trwania postępowania sądowego. 10.  Po zapoznaniu się z całością przedstawionego mu materiału Trybunał nie ustalił żadnych okoliczności faktycznych ani argumentów, które uzasadniałaby łączny czas trwania postępowań na poziomie krajowym. Uwzględniając swoje orzecznictwo w tym zakresie, Trybunał stwierdza, że postępowania w przedmiotowych sprawach były przewlekłe i nie został spełniony wymóg „rozsądnego terminu”. 11.  Trybunał zauważa ponadto, że skarżący nie mieli do dyspozycji skutecznego środka odwoławczego w odniesieniu do tych zarzutów. 12.  Zarzuty te są zatem dopuszczalne i wskazują na naruszenie art. 6 ust. 1 oraz art. 13 Konwencji. ZASTOSOWANIE ART. 41 KONWENCJI 13.  Uwzględniając posiadaną dokumentację oraz swoje orzecznictwo (zob. w szczególności powyższy wyrok w sprawie Rutkowski i Inni), Trybunał uważa za zasadne zasądzenie kwot wskazanych w załączonej tabeli. Z TYCH PRZYCZYN TRYBUNAŁ JEDNOGŁOŚNIE postanawia połączyć skargi; oddala wniosek Rządu o skreślenie skarg z listy; uznaje skargi za dopuszczalne; orzeka, że przedmiotowe skargi ujawniają naruszenie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji dotyczące przewlekłości postępowań w sprawach cywilnych i braku skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym; orzeka, (a)  że pozwane państwo winno, w terminie trzech miesięcy, uiścić na rzecz skarżących kwoty wskazane w załączonej tabeli, przeliczone na walutę pozwanego państwa według kursu obowiązującego w dniu płatności; (b)  że, od upływu wyżej wskazanego terminu trzech miesięcy aż do momentu uregulowania należności, należne będą odsetki zwykłe od określonych powyżej kwot, naliczone według stopy równej marginalnej stopie procentowej Europejskiego Banku Centralnego obowiązującej w tym okresie, powiększonej o trzy punkty procentowe. Sporządzono w języku angielskim i obwieszczono pisemnie dnia 11 kwietnia 2024 r. zgodnie z Regułą 77 § 2 i § 3 Regulaminu Trybunału.    Viktoriya Maradudina Péter Paczolay p.o. Zastępcy Kanclerza Sekcji Przewodniczący       ZAŁĄCZNIK Wykaz skarg, w których podniesiono zarzuty na podstawie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji (przewlekłość postępowań w sprawach cywilnych i brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym)   Lp. Nr skargi Data wniesienia skargi Imię i nazwisko skarżącego Rok urodzenia   Imię i nazwisko oraz miejsce zamieszkania/siedziba pełnomocnika Data wszczęcia postępowania Data zakończenia postępowania Całkowity czas trwania postępowania Liczba instancji sądowych Decyzja krajowa w przedmiocie zarzutu na mocy ustawy z 2004 r. Kwota zasądzona przez sąd krajowy (w PLN) Kwota zasądzona z tytułu szkody majątkowej i niemajątkowej oraz zwrotu kosztów i wydatków na jednego skarżącego lub jedno gospodarstwo domowe (w EUR)[1]     56287/22 18.11.2022 r. Jarosław STAŃ 1996 r.   Beata Mąkolska Łowicz 14.03.2016 r.   18.07.2022 r.   6 lat, 4 miesiące i 5 dni   2 instancje   Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, 28.04.2022 r., sygn. akt II S 9/22 3 300     640/23 13.12.2022 r. Maria SOŁTYS 1949 r.       21.04.2010 r.   12.10.2022 r.   12 lat, 5 miesięcy i 22 dni   3 instancje   Sąd Okręgowy w Płocku, 02.12.2016 r., sygn. akt IV S 69/16, 3 000PLN;   Sąd Apelacyjny w Łodzi, 13.04.2018 r., sygn. akt I As 396/18 7 100     2981/23 29.12.2022 r. Joanna Danuta ŻYMEŁKA 1963 r.   Dorota Maria Malanowska Warszawa 04.07.2017 r.   w toku   Ponad 6 lat, 7 miesięcy i 13 dni   1 instancja   Sąd Apelacyjny w Warszawie, 01.09.2022 r., sygn. akt I S 284/22, 2 500 PLN   4 700     4966/23 30.12.2022 r. Jerzy Jan SKONIECKI 1948 r.       27.04.2007 r.   w toku   Ponad 16 lat, 9 miesięcy i 21 dni   1 instancja   Sąd Okręgowy w Warszawie, 03.10.2022 r., sygn. akt V S 415/22 18 200     6631/23 31.01.2023 r. Gospodarstwo domowe Lisa Patricia KARPINSKA-JAMES 1971 r. Alexander John KARPIŃSKI 2006 r. Violetta Rose KARPIŃSKA 2010 r.       22.06.2007 r.   w toku   Ponad 16 lat, 8 miesięcy i 5 dni   1 instancja   Sąd Okręgowy w Ostrołęce, 14.10.2021 r., sygn. akt I S 27/21, 2 000 PLN (dla każdego skarżącego) 16 900     [1] Plus wszelkie podatki należne od skarżących.