57294/00

C O N S E I L D E   L ' E U R O P E   AVRUPA   KONSEYĐ   AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ   YAZGANOĞLU - TÜRKĐYE DAVASI   (Baꢀvuru no: 57294/00)   KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ   STRAZBURG   Ekim 2006   Đꢀbu karar AĐHS’nin 44§2. maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecek olup bazı   ꢀekli düzeltmelere tabi olabilir.   ______________________________________________________________________________________   © T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2006. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan   Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,   davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile   Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak   suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.   Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan ve (57294/00) baꢀvuru no’lu davanın nedeni bu ülkenin   beꢀ vatandaꢀı Urkuꢀ Yazganoğlu, H. Cumhur Yazganoğlu, Ayfer Yazganoğlu,   Yazganoğlu’ndan olma Ayꢀe Soyer ve Yazganoğlu’ndan olma Gülümser Akmısır’ın   (baꢀvuranlar) Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne (AĐHM) 24 Haziran 1999 tarihinde   Avrupa Đnsan Hakları Sözleꢀmesi’nin Temel Đnsan Haklarını (AĐHS) güvence altına alan 34.   maddesi uyarınca yapmıꢀ olduğu baꢀvurudur.   Baꢀvuranlar, Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi önünde Đzmir Barosu avukatlarından M.N.   Terzi tarafından temsil edilmektedir.   OLAYLAR   Baꢀvuranlar Urkuꢀ Yazganoğlu, Cumhur Yazganoğlu, Ayfer Yazganoğlu, Yazganoğlu’ndan   olma Ayꢀe Soyer ve Yazganoğlu’ndan olma Gülümser Akmısır sırasıyla 1935, 1962, 1955,   1958, 1952 doğumlu olup Đzmir’de ikamet etmektedir.   Karayolları Genel Müdürlüğü (Đdare) yol yapımı nedeniyle baꢀvuranlara ait taꢀınmazı   kamulaꢀtırmıꢀtır. Kamulaꢀtırma bedeli taraflara ödenmiꢀtir.   Đdare tarafından ödenen miktarı yetersiz bulan baꢀvuranlar kamulaꢀtırma bedelinin artırılması   talebiyle Bornova Asliye Hukuk Mahkemesi’ne baꢀvurmuꢀlardır.   Mahkeme 29 Aralık 1995 tarihinde, 7 Kasım 1995 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiz   oranıyla birlikte baꢀvuranlara 26.772.000.000 TL. ek bedel ödenmesine karar vermiꢀtir.   Mart 1998 tarihinde Yargıtay Đlk derece mahkemesinin kararını onamıꢀtır.   Đdare 28 Aralık 1998 tarihinde baꢀvuranlara 57.283.166.000 TL. tutarında ödeme yapmıꢀtır.   HUKUK AÇISINDAN   1. EK 1 NO’LU PROTOKOLÜN 1. MADDESĐ’NĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI   HAKKINDA   A. Kabuledilebilirliğe iliꢀkin   Baꢀvuranlar Türkiye’deki yüksek enflasyon oranı karꢀısında yasal faiz oranı yetersiz   kaldığından, kamulaꢀtırıcı idare tarafından geç ödenen ek kamulaꢀtırma bedelinin değer   kaybettiğinden yakınmaktadır. Baꢀvuranlar bu yönde Ek 1 no’lu Protokol’ün 1. maddesini   ileri sürmektedir.   Hükümet, baꢀvuranların Borçlar Kanunu’nun 105. maddesi ile tanınan baꢀvuru yolunu   kullanmadıklarından AĐHS’nin 35. maddesinde öngörüldüğü gibi iç hukuk yollarını   tüketmediklerini savunmaktadır.   Baꢀvuranlar bu sava karꢀı çıkmaktadır.   AĐHM, daha önceki kararlarda benzer ꢀikayetlerin dile getirildiğini ve bunların Ek 1 no’lu   Protokol’ün 1. maddesinin ihlali ile sonuçlandığını dile getirmektedir (Bkz. sözü edilen Akkuꢀ   kararı, s. 1317, § 31, ve Aka kararı, s. 2682, §§ 50-51).   AĐHM mevcut davayı incelemiꢀ ve Hükümet’in davayı farklı ꢀekilde sonuçlandıracak hiçbir   tespit ve delil sunmadığı kanaatine varmıꢀtır. Ulusal mahkemelerin kararına göre   kamulaꢀtırmayı yapan idare tarafından baꢀvuranlara verilmesi gereken ek tazminatın   ödenmesindeki gecikme, baꢀvuranları, mülklerinin kamulaꢀtırılmasına ilaveten ayrı bir zarara   daha sokmuꢀtur. Bu gecikme, AĐHM’yi, baꢀvuranların toplum yararının gerektirdikleri ile   mülkiyet hakkına saygının korunması arasında hüküm sürmesi gereken adil dengeyi bozan   alıꢀılmıꢀın dıꢀında ve ölçüsüz bir yüke katlanmak zorunda kaldıkları yönünde düꢀünmeye   sevk etmektedir.   Sonuç olarak AĐHM, Ek I no’lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğine karar vermiꢀtir.   II. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI HAKKINDA   A. Tazminat   Baꢀvuranlar 348.000 Amerikan Doları, yaklaꢀık 277.490 Euro maddi zarara uğradıklarını ileri   sürmektedir. Baꢀvuranlar ayrıca 1.000 Euro manevi tazminat talep etmektedir.   Hükümet bu iddialara karꢀı çıkmaktadır.   AĐHM, Akkuꢀ kararında benimsenen hesaplama yöntemini gözönünde bulundurarak ve ilgili   ekonomik veriler ıꢀığında, baꢀvuranlara birlikte maddi tazminat olarak 21.483 Euro   ödenmesine karar vermiꢀtir.   Manevi tazminat konusunda ise, AĐHM olayların mevcut koꢀulları ıꢀığında ihlal kararının   tespitinin baꢀlı baꢀına bir adil tazmin olacağını ifade etmektedir.   B. Masraf ve harcamalar   Baꢀvuranlar iç hukukta ve AĐHM nezdinde yapmıꢀ oldukları yargı giderleri için 1.000   Amerikan Doları talep etmektedirler.   Hükümet bu miktara karꢀı çıkmaktadır.   Mahkemeye sunulan deliller ve mahkemenin bu doğrultudaki yerleꢀik içtihadı ıꢀığında AĐHM   baꢀvuranlara yargı giderleri için toplam 600 Euro ödenmesini kararlaꢀtırmıꢀtır.   C. Gecikme Faizi   AĐHM, Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı faiz oranına 3   puanlık bir artıꢀın ekleneceğini belirtmektedir.   BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, AĐHM, OYBĐRLĐĞĐYLE,   1. Baꢀvurunun kabuledilebilir olduğuna;   2. AĐHS’ye Ek 1 no’lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğine;   3. Đhlal kararının tespitinin manevi tazmin için yeterli olacağına;   4. a) AĐHS’nin 44 § 2 maddesi gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay içinde,   döviz kuru üzerinden Y.T.L.’ye çevrilmek üzere Savunmacı Hükümet tarafından   baꢀvuranlara:   i.   ii.   iii.   maddi zarar için 21.483 (yirmi bir bin dört yüz seksen üç) Euro;   yargı gideri için 600 (altı yüz) Euro ödemesine;   yukarıda belirtilen miktarların her türlü vergiden muaf tutulmasına;   b) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar Hükümet   tarafından, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan   fazlasına eꢀit oranda faiz uygulanmasına;   5. Adil tazmine iliꢀkin diğer taleplerin reddine;   KARAR VERMĐꢁTĐR.   Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM’nin iç tüzüğünün 77 §§ 2. ve 3.   maddelerine uygun olarak 17 Ekim 2006 tarihinde yazıyla bildirilmiꢀtir.   4