5856/72

TYRER kundër BRITANISË SË MADHE   Në vendimin që dha më datë ___________, në Strasburg, në lidhje me çështjen   Tyrer kundër Mbretërisë së Madhe, Gjykata Europiane e të Drejtave të Njeriut   ishte e mendimit se një trajtim i caktuar, megjithëse i konsideruar efikas nga   popullsia e një vendi të caktuar për ruajtjen e rendit dhe pavarësisht se mund të   mos përbëjë torturë ose trajtim çnjerëzor, mund të përbëjë shkelje të nenit 3 të   Konventës. Kjo në rast se trajtimi ka karakter degradues dhe nuk justifikohet si i   nevojshëm për arsye të rendit publik. Për këtë arsye Gjykata vendosi se në këtë   rast kemi patur shkelje të nenit 3 të Konventës.   I. RRETHANAT E ÇËSHTJES   A. Faktet Kryesore   1. Anthony Tyrer, shtetas britanik, resident në Casteltown, në ishullin e Manit.   Më 7 mars 1972, në moshën pesëmbëdhjetë vjeç dhe deri atëherë me një sjellje të   mirë, ai është dënuar nga një gjykatë vendore për adoleshentë, sipas ligjit të   zbatueshëm në ishull, me tre të rrahura me litar për rrahje jo të provokuar që kishte   shkaktuar tek viktima dëme trupore (i shoqëruar me tre djem, ai kishte plagosur   një nxënës të shkollës së tij më të madh në moshë se ai). Ai apelon kundër këtij   ndëshkimi përpara Gjykatës së Lartë të Drejtësisë të ishullit të Manit. Ajo e dëgjon   çështjen e tij dhe e hedh poshtë apelin më 28 prill 1972. Dënimi ekzekutohet të   njëjtën ditë në një rajon policie, në prani të të atit dhe të një mjeku. I dënuari duhet   të ulte pantallonat dhe të mbathurat dhe të përkulej mbi një tavolinë.   2. Të hequr në Angli, në Uells dhe në Skoci në 1948 dhe në Irlandën e Veriut   në 1968, ndëshkimet gjyqësore trupore janë mbajtur për disa shkelje nga   legjislacioni i Manit. Ata janë të zbatueshëm mbi individëd meshkuj me moshë   nga dhjetë deri në njëzetenjë vjeç, numri i rrahjeve të përcaktuara nga gjykata nuk   duhet të tejkalojë gjashtë për një fëmijë (nga dhjetë deri në trembëdhjetë vjeç) dhe   dymbëdhjetë për një të ri. Përdorimi i tyre - i rrallë - duket të ketë qënë i kufizuar,   që prej 1969-s, vetëm për ushtrimin e dhunës kundër personave.   3. Ishulli i Manit nuk bën pjesë në Mbretërinë e Bashkuar por është në varësi   të Kurorës; ai ka një qeveri, një asamble legjislative dhe gjykatat e tij. Qeveria   britanike e konsideron si një territor të cilit ajo i siguron mardhëniet   ndërkombëtare, dhe ajo ka deklaruar duke u bazuar në Nenet 63 paragrafet 1 dhe 4   të Konventës, se kjo e fundit zbatohet edhe në këtë ishull.   B. Procedurat përpara Komisionit Europian të të Drejtave të Njeriut   4. Në kërkesën e tij të paraqitur më 21 shtator 1972 përpara Komisionit,   Anthony Tyrer pretendon kryesisht se ndëshkimi trupor me të cilin ai u dënua   shkel Nenin 3 të Konventës. Por, në janar të vitit 1976, ai bën të ditur se dëshiron   ta tërheqë kërkesën. Komisioni e refuzon në mars të vitit 1976 këtë kërkesë, sepse   çështja ngre probleme të karakterit të përgjithshëm që nuk respektojnë Konventën   dhe kërkojnë një shqyrtim më të thellë.   6. Në raportin e 14 dhjetorit 1976, Komisioni shpreh mendimin se ndëshkimi   gjyqësor trupor i kërkuesit shkelte Nenin 3 për shkak të karakterit degradues   (katërmbëdhjetë vota kundër një).   II. PËRMBLEDHJE E VENDIMIT   7. Së pari, Gjykata duhet të shqyrtojë një problem paraprak. Në fakt,   Prokurori i Përgjithshëm i ishullit të Manit, e ftonte Gjykatën, ta fshinte çështjen   nga lista e saj, duke dhënë dy argumenta: pasi kishte arritur shumicën, Anthony   Tyrer kishte shprehur dëshirën të tërhiqte kërkesën e tij; Parlamentit të ishullit të   Manit i qe paraqitur një projekt-ligj, i cili kishte për qëllim të hiqte dënimin   gjyqësor trupor si ndëshkim penal për shkeljen ligjore për të cilën qe fajtor Tyrer.   Gjykata mund ta fshijë një çështje nga lista e saj vetëm në qoftë se ajo merr një   njoftim, për shembull, të një “fakti me një natyrë të atillë që i jep një zgjidhje   problemit” (Neni 47 paragrafi 2 i rregullores së saj). Megjithatë, ajo vendos të mos   e miratojë kërkesën e heqjes nga lista, duke vlerësuar që as deklarata e Anthony   Tyrer, as projekt-ligji nuk mund të konsiderohen si një fakt i tillë (unanimisht).   8. Duke kaluar tek trajtimi në themel i çështjes, Gjykata së pari çmon se   ndëshkimi i Anthony Tyrer nuk përbën as “torturë” as një “trajtim çnjerëzor” sipas   kuptimit të Nenit 3, meqënëse vuajtja e shkaktuar nuk ka arritur shkallën e duhur   që implikojnë këto nocione. Atëherë, pyetja e vetme që lind është të dish nëse   ndëshkimi ishtë “degradues”.   9. Për Gjykatën, që një ndëshkim të jetë “degradues” dhe në kundërshtim me   Nenin 3 , përbuzja ose poshtërimi që rrjedhin prej tij duhet të arrijnë një shkallë të   veçantë, që të ndryshojë nga elementët e zakonshëm të poshtërimit që përmbajnë   pothuajse në mënyrë të paevitueshme dënimet gjyqësore. Vlerësimi për këtë është   relativ; ai varet kryesisht nga natyra e kontekstit të dënimit si edhe nga mënyrat e   ekzekutimit të tij.   Gjykata vuri re se legjislacioni i ishullit të Manit ofron disa garanci. Por, duke   analizuar të gjitha rrethanat e ngjarjes, ajo vlerëson se ndëshkimi i dhënë personit   në fjalë përbënte një dënim degradues. Gjykata nënvizon disa elemente. Dënimet   gjyqësore trupore kanë një natyrë të tillë që shtyjnë një njeri të ushtrojë dhunë   fizike mbi një njeri tjetër; për më tepër bëhet fjalë për një dhunë të   institucionalizuar, karakteri i së cilës kombinohet me të gjithë procedurën zyrtare   që rrethon këtë dënim dhe me faktin se ekzekutuesit janë të gjithë të huaj për   shkelësin. Megjithëse Anthony Tyrer nuk kishte plagë fizike të rënda ose të   zgjatura, dënimi i tij që, konsistonte në trajtimin e një objekti nga duart e pushtetit   publik, shkelte dinjitetin dhe integritetin e tij fizik; gjithashtu ai ka jetuar me ankth   pritjen e dhunës së cilës ai do t'i nënshtrohej. Së fundi, turpi i ushtrimit të dhunës   mbi të ndenjurat ka rënduar më tepër karakterin degradues të dënimit, por ai nuk   ka qënë faktori i vetëm ose përcaktues i këtij të fundit.Tesës sipas së cilës një pjesë   e madhe e popullatës së Manit e konsideron të rrahurën me shkop si një mjet   kërcënues efikas, Gjykata i përgjigjet se përdorimi i dënimeve në kundërshtim me   parimet e nenit 3 është i papranueshëm, pavarësisht nga efekti i tyre kërcënues.   10.Gjykata shqyrtoi më pas nëse ky konkluzion ndryshohet nga disa   argumenta të dhëna në terrenin e Nenit 63: Prokurori i Përgjithshëm i ishullit të   Manit pretendonte se duke parë nevojat vendore ekzistuese në ishull, ndëshkimi i   Anthony Tyrer nuk e shkelte Konventën.   Gjykata e hodhi poshtë këtë argument me unanimitet. Së pari ajo vërejti se   opinioni publik vendor nuk mund të konsiderohej si një provë sipas së cilës   dënimet gjyqësore trupore janë të nevojshëm në ishullin e Manit si një armë   frenimi për ruajtjen e rendit publik. Ajo njoftoi më pas se asgjë nuk e bind se rendi   publik në ishull nuk mund të ruhet pa përdorur ato ndëshkime. Së treti, praktika   aktuale në shumicën e shteteve anëtare të Këshillit të Europës të bën të dyshosh se   mbajtja e rregullit në një vend europian kërkon zbatimin e dënimeve të tilla; por   ishulli i Manit është një shoqëri moderne që gëzon kushte politike, sociale dhe   kulturore shumë të zhvilluara dhe ai ka qënë gjithmonë i pranishëm në familjen e   kombeve europiane. Mbi të gjitha, asnjë nevojë vendore e lidhur me ruajtjen e   rendit publik nuk mund të autorizonte një shtet palë të Konventës, në emër të   Nenit 63 paragrafi 3 të përdorte një dënim në kundërshtim të Nenit 3.   11.Si rrjedhim, Gjykata vendos se ndëshkimi i vuajtur nga kërkuesi ka shkelur   Nenin 3 (gjashtë vota kundër një).1   Kryetari i Gjykatës të Manit me këtë vendim i ka tërhequr vëmendjen juridiksioneve të gatshme për të   dhënë një ndëshkim trupror.