58832/21
WyrokETPCz2024-04-11ECLI:CE:ECHR:2024:0411JUD005883221
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewlekłość postępowania cywilnego i brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym naruszyły prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie z art. 6 ust. 1 Konwencji oraz prawo do skutecznego środka odwoławczego z art. 13 Konwencji?Ratio decidendi
Trybunał uznał, że postępowanie cywilne, które trwało ponad 16 lat i 8 miesięcy, przekroczyło "rozsądny termin" wymagany przez art. 6 ust. 1 Konwencji, biorąc pod uwagę kryteria złożoności sprawy, zachowania stron i organów oraz znaczenia sprawy. Trybunał odrzucił argument rządu, że skarżąca utraciła status ofiary, ponieważ krajowe zadośćuczynienie w wysokości 2 000 PLN (ok. 440 EUR) było niewystarczające w świetle orzecznictwa Trybunału. Ponadto Trybunał stwierdził, że skarżąca nie miała do dyspozycji skutecznego środka odwoławczego w odniesieniu do zarzutów przewlekłości, co stanowi naruszenie art. 13 Konwencji.Stan faktyczny
Skarżąca, U.K. (ur. 1969), wniosła skargę dotyczącą przewlekłości postępowania cywilnego, które rozpoczęło się 22 czerwca 2007 r. i nadal było w toku w momencie składania skargi do ETPCz, trwając ponad 16 lat i 8 miesięcy. Skarżąca stała się stroną postępowania w 2019 r. Sąd Okręgowy w Ostrołęce przyznał jej 2 000 PLN z tytułu przewlekłości postępowania.Rozstrzygnięcie
Trybunał jednogłośnie uznaje skargę za dopuszczalną. Orzeka, że zarzuty przedmiotowej skargi potwierdzają naruszenie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji, polegające na przewlekłości postępowania cywilnego i braku skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym. Orzeka, że pozwane państwo powinno uiścić na rzecz skarżącej kwotę 17 700 EUR tytułem szkody majątkowej i niemajątkowej oraz zwrotu kosztów i wydatków, powiększoną o odsetki.Pełny tekst orzeczenia
© Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Translation already published on the official website of the Polish Ministry of Justice] Permission to re-publish this translation has been granted by the Polish Ministry of Justice for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC
© Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Tłumaczenie zostało już opublikowane na oficjalnej stronie Ministerstwa Sprawiedliwości] Zezwolenie na publikację tego tłumaczenia zostało udzielone przez Ministerstwo Sprawiedliwości wyłącznie w celu zamieszczenia w bazie Trybunału HUDOC
SEKCJA PIERWSZA
SPRAWA U.K. przeciwko POLSCE
(Skarga nr 58832/21)
WYROK
STRASBURG
11 kwietnia 2024 r.
Wyrok jest ostateczny, lecz może podlegać korekcie wydawniczej.
W sprawie U.K. przeciwko Polsce
Europejski Trybunał Praw Człowieka (sekcja pierwsza), zasiadając jako Komitet w składzie:
Péter Paczolay, Przewodniczący,
Gilberto Felici,
Raffaele Sabato, Sędziowie,
oraz Viktoriya Maradudina, p.o. Zastępcy Kanclerza Sekcji,
obradując na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 marca 2024 r.,
uwzględniając decyzję o przyznaniu skarżącej anonimowości, zgodnie z Regułą 47 § 4 Regulaminu Trybunału,
wydaje następujący wyrok, który został przyjęty w tym dniu:
POSTĘPOWANIE
1. Sprawa wywodzi się ze skargi przeciwko Polsce, wniesionej do Trybunału w dniu 22 listopada 2021 r. na podstawie art. 34 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności („Konwencja”).
2. Skarga została zakomunikowana rządowi polskiemu („Rząd”).
FAKTY
3. Dane skarżącej oraz informacje istotne dla skargi zostały przedstawione w załączonej tabeli.
4. Skarżąca zarzuciła przewlekłość postępowania cywilnego oraz brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym.
PRAWO
ZARZUCANE NARUSZENIE ART. 6 UST. 1 I ART. 13 KONWENCJI
5. Skarżąca zarzuciła, że czas trwania postępowania cywilnego był niezgodny z wymogiem „rozsądnego terminu” i że w związku z tym skarżąca była pozbawiona skutecznego środka odwoławczego. Powołała się na art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji.
6. Trybunał zauważa, że Rząd zgłosił zastrzeżenia wstępne, w szczególności podniósł, że skarżąca nie może być już uważana, w rozumieniu art. 34 Konwencji, za „ofiarę” naruszenia jej prawa do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie, ponieważ stała się stroną postępowania dopiero w 2019 r., a Sąd Okręgowy w Ostrołęce już zasądził na jej rzecz kwotę 2 000 złotych polskich (PLN).
7. Trybunał zauważa, że kwestia ta powinna zostać rozstrzygnięta w świetle zasad ustanowionych w orzecznictwie Trybunału (zob. Cocchiarella przeciwko Włochom [WI], skarga nr 64886/01, §§ 69–107, ETPC 2006‑V, oraz Scordino przeciwko Włochom (nr 1) [WI], skarga nr 36813/97, §§ 178–213 i 220, ETPC 2006‑V).
8. Trybunał stwierdza, że skarżąca zadeklarowała zamiar kontynuowania postępowania jako następca prawny, w związku z czym mogła złożyć skargę na czas trwania całego postępowania (Scordino, cytowany powyżej, § 220). Trybunał zauważa, że Sąd Okręgowy w Ostrołęce przyznał skarżącej równowartość 440 euro (EUR) w związku z czasem trwania postępowania. Trybunał stwierdza, że zadośćuczynienie przyznane skarżącej na poziomie krajowym, rozpatrywane na podstawie okoliczności faktycznych będących przedmiotem skargi wniesionej do Trybunału, było niewystarczające (zob. Janulis przeciwko Polsce, skarga nr 31792/15, § 21, 16 stycznia 2020 r., z dalszymi przykładami). W tych okolicznościach nie można przychylić się do argumentu, że skarżąca utraciła status ofiary lub że jej skarga jest w inny sposób oczywiście bezzasadna.
9. Trybunał podkreśla, że rozsądny charakter czasu trwania postępowania należy oceniać w świetle okoliczności sprawy i z uwzględnieniem następujących kryteriów: złożoności sprawy, zachowania skarżącego i właściwych organów oraz znaczenia sprawy dla interesów skarżącego (zob. Frydlender przeciwko Francji [WI], skarga nr 30979/96, § 43, ETPC 2000-VII).
10. Już w precedensowej sprawie Rutkowski i Inni przeciwko Polsce, skargi nr 72287/10 i 2 inne, z dnia 7 lipca 2015 r., Trybunał stwierdził naruszenie art. 6 Konwencji w odniesieniu do czasu trwania postępowania sądowego.
11. Po zapoznaniu się z całością przedstawionego mu materiału Trybunał nie ustalił żadnych okoliczności faktycznych ani argumentów, które uzasadniałaby łączny czas trwania postępowania na poziomie krajowym. Uwzględniając swoje orzecznictwo w tym zakresie, Trybunał stwierdza, że postępowanie w przedmiotowej sprawie było przewlekłe i nie został spełniony wymóg „rozsądnego terminu”.
12. Trybunał zauważa ponadto, że skarżąca nie miała do dyspozycji skutecznego środka odwoławczego w odniesieniu do tych zarzutów.
13. Zarzuty te są zatem dopuszczalne i wskazują na naruszenie art. 6 ust. 1 oraz art. 13 Konwencji.
ZASTOSOWANIE ART. 41 KONWENCJI
14. Uwzględniając dokumenty znajdujące się w jego posiadaniu oraz swoje orzecznictwo (zob. w szczególności ww. wyrok w sprawie Rutkowski i Inni), Trybunał uważa za zasadne zasądzenie kwoty wskazanej w załączonej tabeli.
Z TYCH PRZYCZYN TRYBUNAŁ JEDNOGŁOŚNIE
uznaje skargę za dopuszczalną;
orzeka, że zarzuty przedmiotowej skargi potwierdzają naruszenie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji, polegające na przewlekłości postępowania cywilnego i braku skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym;
orzeka,
(a) że pozwane państwo powinno, w terminie trzech miesięcy, uiścić na rzecz skarżącej kwotę wskazaną w załączonej tabeli, przeliczoną na walutę pozwanego państwa według kursu obowiązującego w dniu płatności;
(b) że, od upływu wyżej wskazanego terminu trzech miesięcy aż do momentu uregulowania należności, należne będą odsetki zwykłe od określonej powyżej kwoty, naliczone według stopy równej marginalnej stopie procentowej Europejskiego Banku Centralnego obowiązującej w tym okresie, powiększonej o trzy punkty procentowe.
Sporządzono w języku angielskim i obwieszczono pisemnie w dniu 11 kwietnia 2024 r. zgodnie z Regułą 77 § 2 i § 3 Regulaminu Trybunału.
Viktoriya Maradudina Péter Paczolay
p.o. Zastępcy Kanclerza Sekcji Przewodniczący
ZAŁĄCZNIK
Skarga, w której podniesiono zarzuty na podstawie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji
(przewlekłość postępowania cywilnego i brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym)
Nr skargi
Data złożenia
Imię i nazwisko skarżącego
Rok urodzenia
Data wszczęcia postępowania
Data zakończenia postępowania
Całkowity czas trwania postępowania
Liczba instancji sądowych
Decyzja krajowa w przedmiocie skargi na mocy ustawy z 2004 r.
Kwota zasądzona przez sąd krajowy (w PLN)
Kwota zasądzona z tytułu szkody majątkowej i niemajątkowej oraz zwrotu kosztów i wydatków na jednego skarżącego
(w EUR)[1]
58832/21
22.11.2021 r.
U.K.
1969 r.
22.06.2007 r.
w toku
Ponad 16 lat, 8 miesięcy i 8 dni
1 instancja
Sąd Okręgowy w Ostrołęce, 17.06.2021 r., sygn. akt I S 4/21, 2 000 PLN
17 700
[1] Plus wszelkie podatki należne od skarżącego.
© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 13.07.2026. · Źródło