59741/00
WyrokETPCz2006-10-31ECLI:CE:ECHR:2006:1031JUD005974100
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak dostępu skarżącej do „tajnych” dokumentów stanowiących podstawę jej zwolnienia z pracy i decyzji sądu krajowego naruszył prawo do rzetelnego procesu sądowego z art. 6 ust. 1 Konwencji, w szczególności zasadę równości broni i kontradyktoryjności?Ratio decidendi
Trybunał uznał, że prawo do rzetelnego procesu sądowego, gwarantowane przez art. 6 ust. 1 Konwencji, wymaga przestrzegania zasady kontradyktoryjności i równości broni. Oznacza to, że strony muszą mieć możliwość zapoznania się z dowodami i argumentami przedstawionymi przez stronę przeciwną oraz możliwość ustosunkowania się do nich. W niniejszej sprawie, decyzja o zwolnieniu skarżącej i jej utrzymanie przez sąd krajowy opierały się na „tajnych” dokumentach z postępowania administracyjnego, do których skarżąca nie miała dostępu. Trybunał stwierdził, że brak możliwości ustosunkowania się do tych kluczowych dowodów, bez żadnego uzasadnienia ze strony rządu dla ich utajnienia, stanowił naruszenie tych fundamentalnych zasad, uniemożliwiając skarżącej skuteczną obronę.Stan faktyczny
Skarżąca, Şenay Aksoy Eroğlu, była pielęgniarką cywilną w Gülhane Military Medical Academy w Turcji. W 1999 roku została zwolniona z pracy przez Wysoką Radę Dyscyplinarną Ministerstwa Obrony Narodowej za rzekome prowadzenie działalności politycznej i sympatyzowanie z nielegalną organizacją. Jej odwołanie do Wojskowego Najwyższego Sądu Administracyjnego zostało odrzucone, a decyzja sądu opierała się na „tajnych” dokumentach z postępowania administracyjnego, do których skarżąca nie miała dostępu ani możliwości ustosunkowania się.Rozstrzygnięcie
Trybunał jednogłośnie stwierdził naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji. Uznał, że nie ma potrzeby odrębnego badania skargi na podstawie art. 10 Konwencji. Zasądził skarżącej 6 500 EUR tytułem szkody niemajątkowej oraz 4 000 EUR tytułem kosztów i wydatków. Odrzucił pozostałe roszczenia o słuszne zadośćuczynienie.Pełny tekst orzeczenia
C O N S E I L D E
L ' E U R O P E
AVRUPA
KONSEYĐ
AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ
AKSOY (EROĞLU) - TÜRKĐYE DAVASI
(Baꢀvuru no: 59741/00)
KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ
STRAZBURG Ekim 2006
Đꢀbu karar Sözleꢀme’nin 44 § 2. maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecek
olup ꢀekli bazı düzeltmelere tabi tutulabilir.
____________________________________________________________________________________________
© T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2006. Bu gayrıresmi özet çeviri Dıꢀiꢀleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve Đnsan Hakları
Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmıꢀ olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri, davanın adının tam
olarak belirtilmiꢀ olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koꢀulu ile Dıꢀiꢀleri Bakanlığı Avrupa
Konseyi ve Đnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak suretiyle ticari olmayan amaçlarla
alıntılanabilir.
Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan ve (59741/00) baꢀvuru no’lu davanın nedeni bu
ülke vatandaꢀı ꢁenay Aksoy Eroğlu’nun (baꢀvuran) 19 Haziran 2000 tarihinde Avrupa Đnsan
Hakları Mahkemesi’ne Avrupa Đnsan Hakları Sözleꢀmesi’nin (AĐHS) 34. maddesi uyarınca
yapmıꢀ olduğu baꢀvurudur.
Baꢀvuran, Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi (AĐHM) önünde Ankara Barosu
avukatlarından B. Çiçekli tarafından temsil edilmektedir.
OLAYLAR doğumlu baꢀvuran, Ankara’da ikamet etmektedir. yılında, baꢀvuran, ordunun hizmetinde çalıꢀan sivil memur statüsüyle Gülhane
Askeri Tıp Akademisi’nde hemꢀire olarak görevlendirilmiꢀtir. Nisan 1999 tarihinde, Milli Savunma Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu, yasadıꢀı
bir örgütün sempatizanı olarak ve siyasi faaliyetler yürüterek kurumunun düzenini bozduğu
gerekçesiyle, baꢀvuranı memuriyetten çıkarma kararı vermiꢀtir. Temmuz 1999 tarihinde Askeri Yüksek Đdare Mahkemesi’ne (Yüksek Mahkeme)
müracaat eden baꢀvuran, bu kararın iptali ve iꢀten çıkarılmasına yönelik alınan tedbirlerin
askıya alınması isteminde bulunmuꢀtur. Baꢀvurana göre, kendisine isnat edilen fiiller,
“aklanmasını” sağlayacak cezai yargılamayı gerektirmektedir. Baꢀvuran, hizmette bulunduğu
on bir yıl boyunca aleyhinde hiçbir soruꢀturma yapılmadığına dikkat çekmiꢀtir. Aleyhindeki
suçlamaları reddeden baꢀvuran, ne Alevi ne ateist ne de Kürt kökenli olduğunu belirtmiꢀtir.
Baꢀvuran, yasadıꢀı örgüt ya da bir siyasi parti adına yasadıꢀı faaliyetlerde bulunduğu iddiasını
da kabul etmemiꢀtir. Ayrıca baꢀvuran, sol görüꢀlü siyasi gazete olan Evrensel’ i değil merkez
sol görüꢀlü gazete olan Cumhuriyet’i okuduğunu ifade etmiꢀtir ve suçlamaların hiçbir somut
kanıta dayanmadığını iddia etmiꢀtir. Son olarak, sözkonusu kitapları okuduğunu inkar ederek
her bireyin mahkemelerce yasaklanmamıꢀ olan bütün eserleri okumakta özgür olduğunu,
böylesi yasakları getiren bir düzenin tek partili ve sansürlü döneme geri dönüꢀ anlamına
geleceğini; böyle bir uygulamanın AĐHS’ye ve uluslararası anlaꢀmalara aykırı olacağını
belirtmiꢀtir.
Milli Savunma Bakanlığı, 20 Ağustos 1999 tarihli cevabi görüꢀlerinde, baꢀvuranın
iꢀten çıkarılmasının, titiz bir soruꢀturmaya dayandığını ve buna iliꢀkin belgelerin, Askeri
Yüksek Đdare Mahkemesi’ne iliꢀkin 1602 sayılı Kanun’un 52. maddesine uygun olarak, kapalı
zarf usulüyle mahkemeye sunulduğunu ileri sürmüꢀtür. Milli Savunma Bakanlığı, baꢀvuranın
fikir ya da görüꢀlerinden dolayı değil, düꢀüncelerinin propagandasını yaptığından ve çalıꢀtığı
kurumun düzenini bozduğundan dolayı iꢀten çıkarıldığını açıklamıꢀtır. Kamu hizmetinin
düzgün bir ꢀekilde iꢀleyiꢀini sağlamak amacı taꢀıdığından, disiplin cezasının Türk Ceza
Kanunu uyarınca verilen cezalardan farklı olduğunun altını çizmektedir.
Yüksek Mahkeme 22 Temmuz 1999 tarihinde, baꢀvuranın iꢀten çıkarılmasına yönelik
önlemlerin askıya alınması talebini reddetmiꢀtir.
Baꢀvuran, 7 Eylül 1999 tarihinde, yanıt olarak kendi savunmasını vermiꢀtir. Baꢀvuran,
iꢀten çıkarılmasının dayandırıldığı belgelerin ve sicil dosyasının 1602 sayılı Kanun’un 52.
maddesi gereğince kendisine tebliğ edilmediğini açıklamıꢀ, bu hükmün, AĐHS’ ye uygun olup
olmadığının Anayasa Mahkemesi tarafından incelenmesini talep etmiꢀtir.
Eylül 1999 tarihinde, baꢀvuran, 28 Ağustos 1999 tarihli ve 4455 sayılı Memurların
Disiplin Cezalarının Affı Kanun’un hükümleri gereğince, yeniden göreve alınması yönünde
Milli Savunma Bakanlığı’na talepte bulunmuꢀtur. 17 Kasım 1999 tarihinde, Genelkurmay
Baꢀkanlığı, Kanun’un kendisi için uygulanabilir olmadığı gerekçesiyle baꢀvuranın talebini
reddetmiꢀtir. ꢁubat 2000 tarihinde, Askeri Yüksek Đdare Mahkemesi baꢀvuranın iꢀten çıkarılma
kararının iptal edilmesi talebini reddetmiꢀtir. Askeri Yüksek Đdare Mahkemesi verdiği
kararda, “gizli” damgalı bir zarf içinde sunulan bilgi ve belgelerden ve idari soruꢀturma
çerçevesinde elde edilen ifadelerden, baꢀvuranın görevi sırasında ideolojik ve siyasi
faaliyetler yürüttüğünün ve çalıꢀma yerinde düzeni bozduğunun ortaya çıktığına, dolayısıyla
iꢀten çıkarılmasının kanuna uygun olduğuna kanaat getirmiꢀtir. Askeri Yüksek Đdare
Mahkemesi’ne iliꢀkin Kanun’un 52 § 3. maddesinin Anayasa Mahkemesi tarafından
incelenmesi yönündeki taleple ilgili olarak, davanın konusunu geniꢀletmek amacı güttüğü
gerekçesiyle bu talep reddedilmiꢀtir.
Hükümet 14 Mart 2006 tarihinde, baꢀvuran hakkında yürütülen soruꢀturma dosyasını
AĐHM’ye iletmiꢀtir. Dosya «komutanın görüꢀü», «olayların raporu» ve altı «ifade tutanağı»
gibi belgeleri içermektedir. «Olayların raporuna» göre baꢀvuran ile aynı birimde
çalıꢀmaktayken, PKK’ya karꢀı Alanya’da (Antalya) yürütülen operasyon sırasında bir
hemꢀirenin [ismi silinmiꢀtir] yakalanmasının ardından soruꢀturma baꢀlatılması kararı
alınmıꢀtır. Özellikle bu soruꢀturma kapsamında dinlenilen altı hemꢀire [isimleri silinmiꢀtir]
baꢀvuranın alevi, solcu ve ateist olduğunu; genç hemꢀireler arasında bu ideolojinin
propagandasını yaptığını, HADEP için oy kullandığını; Cumhuriyet ve Evrensel gazetelerini
okuduğunu; alevi olduğunu söyleyerek ve Sivas olaylarına değinerek Hükümet’i eleꢀtirdiğini;
insan hakları bahanesiyle bu ideolojinin faaliyetlerini sürdürdüğünü; güvenlik güçlerinin
güneydoğu bölgesindeki tutumunu eleꢀtirir kitaplar okuduğunu ve insan haklarının
savunulması iddiasıyla PKK’nın propagandasını yaptığını; dini inançlarının son derece zayıf
olduğunu; çok eꢀliliği nedeniyle Peygamberi cinsel saplantılı olarak gördüğünü; 1 Mayıs
kutlamasına övgüler yağdırdığını ve solcu bir grupla birlikte konsere gittiğini belirtmiꢀtir.
Baꢀvuran hakkında yapılan suçlamaları inkâr etmiꢀtir. Baꢀvuran ateist olduğunu kabul etmiꢀ
fakat Alevi olmadığını belirtmiꢀtir. Gazeteleri okurken herhangi bir ayrım gözetmediğini,
yalnızca sağlık çalıꢀanları tarafından düzenlenen bir gösteriye katıldığını belirtmiꢀtir. Aynı
ꢀekilde, baꢀvuranın kiꢀisel dosyasında daha önce ceza aldığına dair hiçbir ibare yer
almamaktadır.
HUKUK AÇISINDAN
I. AĐHS’NĐN 6 § 1. MADDESĐ’NĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA
Baꢀvuran, dosyada bulunan ve Askeri Yüksek Đdare Mahkemesi’nin kararının temelini
oluꢀturan belgelerin iletilmesindeki noksanlığın taraflar arsındaki dengeyi bozduğunu ileri
sürmektedir. Baꢀvurana göre, silahların eꢀitliği ilkesi ihlal edilmiꢀtir. Baꢀvuran, bu noktada
AĐHS’nin 6 § 1 maddesinin ihlal edildiğini öne sürmektedir.
Hükümet bu konuda görüꢀ bildirmemektedir.
1. Đlgili ilkeler
Her hukuk ve ceza davasının, usule iliꢀkin yönleri de dahil vicahi bir nitelik taꢀıması
ve de taraflar arasında silahların eꢀitliğini garanti altına alması gerekir. Bu, adil yargılanma
hakkının temel unsurlarından birini teꢀkil etmektedir.
Vicahilik ilkesi uyarınca yargılanma hakkı, taraflar için, karꢀı tarafın oluꢀturduğu
görüꢀlerden veya sunduğu kanıtlardan haberdar olma ve bunlar üzerinde tartıꢀabilme
olanağını içermektedir (Bkz, diğerleri arasında, hukuki usule iliꢀkin olarak: Vermeulen-
Belçika, 20 ꢁubat 1996 tarihli karar, Derleme Kararlar ve Hükümler, Lobo Machado-
Portekiz, 20 ꢁubat 1996 tarihli karar, Nideröst-Huber-Đsviçre, 18 ꢁubat 1997 tarihli karar,
Kress-Fransa, 39594/98 no’lu karar, Yvon-Fransa, 44962/98 no’lu karar ve Prikyan ve
Angelova-Bulgaristan, 44624/98 no’lu, 16 ꢁubat 2006 tarihli karar; cezai usüle iliꢀkin olarak:
Brandstetter-Avusturya, 28 Ağustos 1991 tarihli karar, Fitt-Đngiltere, 29777/96 no’lu karar, ve
Jasper-Đngiltere, 27052/95 no’lu, 16 ꢁubat 2000 tarihli karar).
Bu prensip, tarafların sunduğu görüꢀler ve belgeler için geçerli olduğu gibi Hükümet
komiseri gibi bağımsız bir memur (Kress, ve, APBP-Fransa, 38436/97 no’lu, 21 Mart 2002
tarihli karar), bir idare (Krčmář ve diğerleri-Çek Cumhuriyeti, 35376/97 no’lu 3 Mart 2000
tarihli karar) veya sözkonusu kararı veren mahkeme tarafından sunulan görüꢀler ve belgeler
için de geçerlidir (Nideröst-Huber).
AĐHS’nin 6 § 1. maddesinin hepsinden evvel tarafların çıkarlarını ve adaletin iyi
iꢀleyiꢀinin korunmasını amaçladığının altını çizmek gerekir (Bkz. mutatis mutandis,
Acquaviva-Fransa, 21 Kasım 1995 tarihli karar), bir belgenin kendileri tarafından
yorumlanması gerektiği kanaatinde oldukları zaman, bunu ifade etme imkanı taraflara
sağlanmalıdır. Özellikle, yargıya tabi kiꢀilerin adaletin iꢀleyiꢀine güvenmesi buna bağlıdır:
sözkonusu güvence, diğerleri arasında, dosyadaki her belge hakkında görüꢀ bildirebilme
güvencesine dayanmaktadır (Bkz. Nideröst-Huber, ve F.R.-Đsviçre, 37392/97, 28 Haziran tarihli karar).
Diğer yandan, hakimin kendisi de, özellikle bir itirazı reddettiği veya re’sen ele alınan
bir gerekçeye dayanarak bir uyuꢀmazlığı çözdüğü zaman vicahilik ilkesine uymak zorundadır
(Skondrianos-Yunanistan, 63000/00, 74291/01 ve 74292/01 no’lu, 18 Aralık 2003 tarihli
kararlar, ve Clinique des Acacias ve diğerleri-Fransa, 65399/01, 65406/01, 65405/01 ve
65407/01 no’lu, 13 Ekim 2005 tarihli kararlar).
2. Bu ilkelerin uygulanması
Mevcut halde, bir disiplin soruꢀturmasının ardından, askeri bir hastanede sivil hemꢀire
olarak çalıꢀan baꢀvuran görevinden alınmıꢀtır. Đlgili tarafından yapılan iptal baꢀvurusu, Askeri
Yüksek Đdare Mahkemesi tarafından reddedilmiꢀtir.
Bununla birlikte, 20 Ağustos 1999 tarihli cevaben vermiꢀ olduğu savunmalarında Milli
Savunma Bakanlığı, 1602 sayılı Kanun’un 52. maddesine uygun olarak idari soruꢀturma
dosyasını Yüksek Mahkeme’ye gizlilik kaydı ile iletmiꢀtir. Yüksek Mahkeme’nin kararından,
baꢀvuranın talebinin Milli Savunma Bakanlığı tarafından «gizli» damgalı bir zarfın içine
konulmuꢀ bilgi ve belgelere ve idari soruꢀturma kapsamında elde edilen ifadelere dayanılarak
reddedildiği ortaya çıkmaktadır.
Baꢀvuran, soruꢀturma sırasında savunma hakkına saygı gösterilememesine itiraz etmiꢀ
ancak bu itirazı sonuçsuz kalmıꢀtır.
AĐHM, bir ceza yargılama usulü kapsamında, ilgili kanıtların açığa vurulması hakkının
mutlak olmadığının dile getirildiğini hatırlatmaktadır. Bir ceza davasında, sanığın haklarıyla
dengelenmesi gereken, milli güvenlik nedeniyle veya misilleme riski altında olan ꢀahitleri
koruma veya soruꢀturma metotlarını gizli tutma gerekliliği gibi çekiꢀen menfaatler olabilir.
Bazı hallerde, baꢀka bir bireyin temel haklarını saklı tutmak veya önemli bir kamu yararını
korumak için bazı kanıtları savunmanın bilgisine sunmamak gerekebilir. Bununla birlikte,
AĐHS’nin 6 § 1 maddesi uyarınca, yalnızca, savunma haklarını sınırlayan mutlak gerekli
önlemler meꢀrudur (Van Mechelen ve diğerleri-Hollanda, 23 Nisan 1997 tarihli karar).
Üstelik sanığa adil bir yargılanma garanti edilmek isteniliyorsa, haklarının sınırlanmasıyla
savunmaya çıkarılan her zorluk hukuki makamların önünde izlenen yargılama usulüyle
yeterince telafi edilmelidir (Doorson-Hollanda, 26 Mart 1996 tarihli karar, Van Mechelen ve
diğerleri, Fitt, ve Jasper). AĐHM’ye göre, bu tür ilkelerin, özellikle davada kazanılmak
istenilen ꢀey ıꢀığında baꢀvuran açısından -ağır disiplin suçlarına dayalı görevden alma-
hususuna uygulanması gerekir (Bkz. mutatis mutandis, Fitt).
Hükümet’in, baꢀvuranın görevden alınmasına iliꢀkin idari yargılama usulü sırasındaki
soruꢀturma dosyasının açığa çıkarılmamasını haklı gösterecek hiçbir argümanı sunmadığını
not etmek gerekir. Zaten, bu dosya, milli güvenliğe veya misilleme riski altındaki tanıkları
korumaya veya soruꢀturma metotlarını gizli tutma gerekliliğine bağlı zorunluluklarla bu
yönde bir uygulamayı haklı çıkarabilecek hiçbir unsuru içermemektedir. Öte yandan, bu
uygulamada, vicahilik ilkesinin ve silahların eꢀitliği ilkesinin gereklerini yerine getirmek için
baꢀvuranın çıkarlarını korumaya uygun garantiler bulunuyor görünmemektedir. (Bkz. mutatis
mutandis, Fitt, ve Jasper). Gerçekten de, sözkonusu karar sadece “gizli” olarak nitelendirilmiꢀ
soruꢀturma dosyasına dayalı olarak alınmıꢀtır.
Savunma Bakanlığı tarafından iletilen belge ve bilgilerin davanın sonucu hakkında
temel bir önemi olduğuna ꢀüphe yoktur. Fakat, ilgilinin yargılama usulünde kazanmayı
umduğu ꢀey ve soruꢀturma dosyasındaki belge ve bilgilerin niteliği dikkate alındığında,
baꢀvuranın Yüksek Mahkeme’nin kararını vermesinden önce bunlara yanıt vermesinin
olanaksızlığı onun adil yargılanma hakkını hiçe saymıꢀtır (J.J.-Hollanda, 27 Mart 1998
kararı).
Sonuç itibariyle, AĐHS’nin 6 § 1 maddesi bakımından adil yargılanma hakkının temel
unsurlarından biri olan vicahilik ilkesine ve taraflar arasındaki silahların eꢀitliği garantisine
riayet etme baꢀvuranın Milli Savunma Bakanlığı’nın sunmuꢀ olduğu bilgiler hakkında
yorumda bulunma olanağını gerektirmekteydi. Oysa 1602 sayılı Kanun’un 52. maddesi
uyarınca dosyanın açığa çıkmasını reddetmek için bu imkân baꢀvurana verilmemiꢀtir.
AĐHM, AĐHS’nin 6 § 1. maddesinin ihlal edildiği sonucuna varmıꢀtır.
II. AĐHS’NĐN 10. MADDESĐ’NĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA
Baꢀvuran, görevden alınmasının kiꢀisel, siyasi inançlarına ve bazı yasal faaliyetlere
dayandığı gerekçesiyle, AĐHS’nin 10. maddesinin ihlalini oluꢀturduğundan yakınmaktadır.
Hükümet, askeri bir kurumu tercih etmekle baꢀvuranın, en baꢀından böyle bir yapıyı
düzenleyen kurallara uymayı kabul ettiğini belirtmektedir. Hükümet, AĐHM’nin bu konudaki
yerleꢀik içtihadına dayalı olarak, ilgilinin özel bir güven ve liyakat bağıyla Devlete bağlı
olduğunu savunmakta, kurum bünyesinde ve dıꢀında sözkonusu faaliyetleri sürdürerek
baꢀvuranın bu bağı koparmıꢀ olacağını vurgulamaktadır. Mevcut durumun özel koꢀullarına
değinen Hükümet, en yüksek askeri hiyerarꢀik düzende yer alan kiꢀilerle yakın temas halinde
olan ve onların gizli sağlık dosyalarına ulaꢀabilen baꢀvuranın fiillerine iliꢀkin yetkililerin
dikkatli olmaları gerektiğini ifade etmektedir. Öte yandan, Grigoriades-Yunanistan (25 Kasım tarihli karar) kararındaki baꢀvurandan farklı olarak, baꢀvurana cezai müeyyide
uygulanmamıꢀtır.
Baꢀvuran, inançları, yasal, kültürel ve sosyal bazı aktivitelere katıldığı için
cezalandırıldığını ileri sürmektedir. Baꢀvuran, PKK gibi yasadıꢀı örgütlerin eylemlerine
katılma, yardım etme ve bu örgüte sempati duyma ꢀeklindeki kendisine isnat edilen olayların
Türk Ceza Kanunu’na göre ağır bir suçu teꢀkil ettiğini, oysa hakkında hiçbir kovuꢀturma
baꢀlatılmadığını belirtmektedir. Baꢀvuran, meslek ahlakı kurallarına uygun olarak on yıla
yakın bir süre boyunca bu askeri hastanede çalıꢀtığının ve üstlerinin güvenini sarsmaya
yönelik ve liyakate aykırı hiçbir tutumunun olmadığının altını çizmektedir. Baꢀvurana göre, iç
hukuktaki yargılama usulü sırasında kendisine iletilmeyen ve Yüksek Mahkeme’nin karar
verirken dayanak aldığı idari soruꢀturma dosyası sadece dayanaktan yoksun suçlamalar
içermektedir.
AĐHM, mevcut baꢀvuruyla ortaya konan temel hukuki sorunun, görevden alma
kararının iptal edilmesi talebinin AĐHS’nin 6. maddesi uyarınca adil bir yargılanmanın
sonunda reddedilip reddedilmediğinin bilinmesine dayalı olduğu kanaatindedir. Yukarıda bu
hükmün ihlal edildiği tespiti ıꢀığında AĐHM, bu ꢀikayetin ayrıca incelenmesine gerek
olmadığı sonucuna varmaktadır (Bkz. mutatis mutandis, Sadak ve diğerleri-Türkiye,
29900/96, 29901/96, 29902/96 ve 29903/96 no’lu kararlar).
III. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐ’NĐN UYGULANMASI HAKKINDA
A. Tazminat
Baꢀvuran, 14 Nisan 1999 tarihinden bu yana iꢀsiz, gelirden ve her türlü sosyal haktan
ve güvenceden yoksun olduğunu belirterek bu yönde 30.000 Euro maddi tazminata uğradığını
ileri sürmektedir. Emeklilik hakkını elde edebilmek için gerekli on yılı doldurmasına altı ay
kala sigorta primi yatırılmadığından, Sosyal Sigortalar Kurumu’ndan doğan haklarını
kaybettiğini ifade etmektedir. Baꢀvuran, manevi tazminat olarak 30.000 Euro istemektedir.
Hükümet bu miktarlara karꢀı çıkmaktadır.
AĐHM, adil tazmini desteklemenin tek dayanağının davada, AĐHS’nin 6 § 1.
maddesinin öngördüğü garantilerden baꢀvuranın yararlanamaması hususunda bulunduğunu
ortaya çıkarmaktadır. Kuꢀkusuz, AĐHM, tersi durumda davanın sonucunun ne olabileceği
hakkında görüꢀ bildiremezdi. Buna karꢀılık, AĐHM, baꢀvuranın manevi zarara uğramıꢀ
olabileceğine ve ihlal kararının, uğranılan bu zararın telafi edilebilmesi için yeterli olmadığına
kanaat getirmektedir. AĐHM, AĐHS’nin 41. maddesi uyarınca hakkaniyete uygun olarak
baꢀvurana manevi tazminat olarak 6.500 Euro ödenmesine karar vermiꢀtir.
B. Masraf ve harcamalar
Baꢀvuran yargı giderleri için 7.600 Euro talep etmektedir.
Hükümet buna karꢀı çıkmaktadır.
Sunulan unsurlar ıꢀığında AĐHM, tüm yargı giderleri için ilgiliye 4.000 Euro
ödenmesine karar vermiꢀtir.
C. Gecikme faizi
Gecikme faizi olarak, Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına
uyguladığı faiz oranına üç puan eklenecektir.
BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, AĐHM, OYBĐRLĐĞĐYLE,
1. AĐHS’nin 6 § 1. maddesinin ihlal edildiğine;
2. AĐHS’nin 10. maddesine iliꢀkin ꢀikayetin incelenmesine gerek olmadığına;
3. a) AĐHS’nin 44 § 2. maddesi gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay
içinde, ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden Y.T.L.’ye çevrilmek üzere Savunmacı
Hükümet tarafından baꢀvurana:
i. manevi zarar için 6.500 (altı bin beꢀ yüz) Euro ödenmesine;
ii. masraf ve harcamalar için 4.000 (dört bin) Euro ödenmesine;
iii.yukarıda belirtilen miktarların her türlü vergiden muaf tutulmasına;
b) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapıldığı tarihe kadar
Hükümet tarafından, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç
puan fazlasına eꢀit oranda faiz uygulanmasına;
4. Adil tazmine dair diğer taleplerin reddine;
karar vermiꢀtir.
Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM’nin iç tüzüğünün 77 §§ 2. ve 3.
maddesine uygun olarak 31 Ekim 2006 tarihinde yazıyla bildirilmiꢀtir.
7
© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 13.07.2026. · Źródło