60457/00

WyrokETPCz2004-02-05ECLI:CE:ECHR:2004:0205JUD006045700

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne

Czy zawieszenie praw do odwiedzin matki bez odpowiednich gwarancji proceduralnych i bez uwzględnienia opinii biegłego naruszyło jej prawo do poszanowania życia rodzinnego na podstawie art. 8 Konwencji?

Ratio decidendi

Trybunał uznał, że krajowe sądy naruszyły prawo skarżącej do poszanowania życia rodzinnego, ponieważ zawiesiły jej prawa do odwiedzin bez wysłuchania jej stanowiska w kluczowym momencie. Ponadto, nie podjęto działań w oparciu o raport psychiatryczny zalecający regularny kontakt matki z dzieckiem, a sam raport nie został skarżącej ujawniony w odpowiednim czasie. Trybunał stwierdził, że skarżąca nie miała odpowiednich gwarancji proceduralnych, aby skutecznie zakwestionować zawieszenie jej praw do odwiedzin, a przyjęte podejście proceduralne nie było rozsądne.

Stan faktyczny

Skarżąca opuściła dom po rozpadzie małżeństwa w 1996 r., a jej 9-letnia córka pozostała z ojcem. Sąd krajowy przyznał ojcu opiekę, a skarżącej tymczasowe prawa do odwiedzin, które jednak zostały zawieszone, gdy córka odmówiła kontaktu. Raport psychiatryczny z końca 1997 r. wskazywał na konieczność regularnych spotkań matki z dzieckiem, ale prokurator nie podjął dalszych działań. Skargi skarżącej do Sądu Kasacyjnego, dotyczące utrudniania kontaktu przez byłego męża, zostały oddalone.

Rozstrzygnięcie

Trybunał jednogłośnie stwierdził naruszenie art. 8 Konwencji. Zasądzono zadośćuczynienie na rzecz skarżącej.

Pełny tekst orzeczenia

KOSMOPOULOU protiv Grčke (App. No. 60457/00) Presuda 5.2.2004. Činjenice: Nakon prekida svog bračnog odnosa 1996 godine, podnosilac predstavke je napustila svoju kuću i privremeno se smestila u Englesku. Njena ćerka, koja je u to vreme imala 9 godina, je ostala sa njenim suprugom. Nekoliko meseci kasnije ocu je odobreno starateljstvo nad detetom. Prvostepeni sud je sredinom 1997 godine priznao privremena prava na posete podnosioca predstavke. Kako je dete odbilo da boravi sa svojom majkom, prava posete podnosioca predstavke su privremeno obustavljena (da bi zatim, ipak, bila ponovo uspostavljena). Pri kraju 1997 godine, na zahtev podnosioca predstavke Javnom Tužiocu, sačinjen je psihijatrijski izveštaj, koji navodi da je za dete neophodno redovno sastajanje sa svojom majkom. Izveštaj je bio poslat Javnom tužiocu koji nije preuzeo dalje akcije. Početkom godine dete je ponovo odbilo da provodi vreme sa svojom majkom. Tužbe/žalbe podnosioca predstavka, koje su usledile Kasacionom sudu, u kojim je krivila svog bivšeg supruga za sprečavanje kontakta sa ćerkom, bile su odbačene/odbijene dismissed. Pravo: Član 8 – Prava podnosioca predstavke na posete bila su obustavljena ubrzo nakon što su bila odobrena od strana Prvostepenog suda, bez saslušanja njenog izlaganja i u trenutku koji je bio preloman u pogledu olakšanja ponovnog sastajanja deteta sa majkom. Iako nije bilo na Sudu da ocenjuje kako su domaći sudovi štitili interese deteta, bilo je začuđujuće da nikakva mera nije bila preduzeta po preporuci u psihijatrijskom izveštaju koja navodi da je redovan kontakt ćerke sa podnosiocem predstavke preporučljiv. Ovaj izveštaj nije bio otkriven podnosiocu predstavke u vreme kada je pripreman (samo je dobila kopiju 2002 godine), uprkos važnosti, koju je ponovo naglasio Sud, pravila da roditelji trebaje uvek biti stavljani u takvu poziciju koja im omućava isticanje svih argumenata u korist ostvarivanja kontakta sa detetom. Štaviše, medicinski izveštaj troje psihologa u ranom stadijumu postupka za ostvarivanje kontakta bio je napisan bez ispitivanja podnosioca predstavke. Usledila je situacija u kojoj podnosilac predstavke nije uživala odgovarajuće proceduralne garancije koje bi joj omogućile da efikasno ospori suspenziju njenih prava na posete. Sud nije bio zadovoljan (te je zaključio) da proceduralni pristup usvojen od strane domaćih sudova nije razuman u svim okolnostima niti im je omogućio dovoljno materijala da donesu razumnu odluku po pitanju pristupa ćerci podnosioca predstavke. Zaključak: povreda (jednoglasno) Član 41 – Sud je dodelio podnosiocu predstavke 10 000 evra na ime nematerijalne štete. Takođe je dodelio naknadu na ime administrativnih troškova.