6124/02

CONSEIL   AVRUPA   DE L’EUROPE   KONSEYĐ   AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ   ĐKĐNCĐ DAĐRE   MEHMET EMĐN ꢀAHĐN -TÜRKĐYE DAVASI   (Baꢁvuru no:6124/02)   KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ   STRAZBURG   Mart 2009   Đꢀbu karar AĐHS’nin 44/2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecektir. ꢁekli   düzeltmelere tabi olabilir.   ______________________________________________________________________________________   © T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2009. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan   Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,   davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile   Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak   suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.   USUL   Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan (6124/02) no’lu davanın nedeni (T.C. vatandaꢀı)   Mehmet Emin ꢁahin’in (baꢀvuran) Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne 18 Ekim 2001   tarihinde Đnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına iliꢀkin Sözleꢀme’nin (Avrupa   Đnsan Hakları Sözleꢀmesi - AĐHS) 34. maddesi uyarınca yapmıꢀ oldukları baꢀvurudur.   Baꢀvuranlar, Đzmir Barosu avukatlarından Mustafa Yağan tarafından temsil edilmektedir.   OLAYLAR   I. DAVANIN KOꢀULLARI   Baꢀvuran 1943 doğumludur ve Đzmir’de ikamet etmektedir.   Kasım 1997 tarihinde, baꢀvuranın aracı ile Milli Savunma Bakanlığı’na ait bir aracın   çarpıꢀması sonucunda baꢀvuran sol gözünü kaybetmiꢀtir.   Kasım 1998 tarihinde, baꢀvuran Milli Savunma Bakanlığı ve sigorta ꢀirketi hakkında Đzmir   Asliye Hukuk Mahkemesi’nde tazminat davası açmıꢀtır.   Haziran 2000 tarihli bir kararla, Asliye Hukuk Mahkemesi, 25 Kasım 1997 tarihinden   itibaren iꢀleyecek gecikme faizi ile birlikte baꢀvurana 8.383.385.021 TL maddi manevi   tazminat ödenmesine hükmetmiꢀtir.   Aralık 2000 tarihli bir kararla, Yargıtay ilk derece mahkemesinin kararını onamıꢀtır.   Mayıs 2001 tarihinde, Yargıtay’ın karar düzeltme talebinin reddine iliꢀkin 10 Nisan 2001   tarihli kararı baꢀvurana tebliğ edilmiꢀtir.   Ödemenin yapılmamasından dolayı, baꢀvuran cebri icra iꢀlemi baꢀlatmıꢀtır.   Milli Savunma Bakanlığı ve sigorta ꢀirketi ödemeyi yedi taksitte yapmıꢀtır: 26 Temmuz 2000   (557.620.000 TL), 2 Ağustos 2000 (500.000.000 TL), 23 Temmuz 2001 (251. 420.000TL),   Mart 2002 (436.370.000TL), 17 Mayıs 2002 (1. 247.600.000 TL), 5 Haziran 2003   (4.207.700.000 TL) ve 7 Ocak 2005 (23. 744. 350.000TL).   HUKUK   Baꢀvuran, hukuki bir kararla kendisine ödenmesine hükmedilen tazminatın gecikmeli olarak   ödenmesi nedeniyle mülkiyet hakkının ihlalinden ꢀikayetçidir. Bu bağlamda baꢀvuran, 1   No’lu Ek Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğini ileri sürmektedir.   Hükümet, sözkonusu iddiaya özellikle de baꢀvuranın mağdur sıfatına iliꢀkin olarak yapılan   iddiaya karꢀı çıkmaktadır.   AĐHM, konuya iliꢀkin içtihadını hatırlatır (Aka) ve baꢀvurana ödenmesine hükmedilen   tazminatın ulusal merciler tarafından gecikmeli olarak ödenmesi nedeniyle baꢀvuranın   mağdur sıfatını ileri sürebileceği sonucuna varır. Dolayısıyla sözkonusu ꢀikayet   kabuledilebilir niteliktedir. Esasa iliꢀkin olarak ise AĐHM, mevcut davada 1 No’lu Ek   Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiği tespitine ulaꢀtıran içtihadından farklı bir sonuca   ulaꢀmak için Hükümet’in ikna edici hiçbir tespit ve delil sunmadığı kanaatindedir (Aka).   Dolayısıyla 1 No’lu Ek Protokol’ün 1. maddesi ihlal edilmiꢀtir.   II. AĐHS’NĐN 13. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA   Baꢀvuran, AĐHS’nin 13. maddesinin ihlal edildiği ileri sürmektedir. Baꢀvuran, Türk   hukukunda ihtilaflı durumu çözebilecek bir mekanizmanın bulunmamasından ꢀikayetçidir.   Ancak, 1 No’lu Ek Protokol’ün 1. maddesi kapsamında ulaꢀtığı sonucu göz önüne alarak   AĐHM, sözkonusu ꢀikayetin AĐHS’nin bu hükmü açısından ayrıca incelemeye gerek olmadığı   kanaatindedir (bkz, Gaganuꢀ ve diğerleri- Türkiye, baꢀvuru no: 39335/98).   III. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI HAKKINDA   AĐHS’nin 41. maddesinin uygulanmasına iliꢀkin olarak baꢀvuran, maddi veya manevi   tazminat miktarı belirtmeden iç hukukta hükmedilen tazminatın gecikmeli olarak ödenmesi   nedeniyle maddi zarara maruz kaldığını belirtmekle yetinmektedir. Bu itibarla, AĐHM,   baꢀvurana tazminat ödemeye gerek olmadığı kanaatindedir.   Yargılama masraf ve giderlerine iliꢀkin olarak, baꢀvuran, toplamda 1.100.000.000 TL (650   Euro’ya tekabül etmektedir) talep etmektedir. Hükümet, sözkonusu miktara karꢀı çıkmaktadır.   AĐHM içtihadına göre bir baꢀvuran yargılama masraf ve giderlerinin geri ödemesini ancak   gerçekliği, gerekliliği ve oranlarının makul miktarda olduğu ortaya konduğu sürece elde   edebilir. Sahip olduğu unsurları ve yukarıda sözü edilen kriterleri göz önüne alarak AĐHM,   baꢀvurana talep ettiği miktar olan 650 Euro’nun ödenmesi gerektiği kanaatindedir. Sözkonusu   meblağa Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi faizlerine uyguladığı orana üç puanlık bir   artıꢀ eklenerek belirlenen gecikme faizi uygulanacaktır.   BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, AĐHM, OYBĐRLĐĞĐYLE,   1. Baꢀvurunun 1 No’lu Ek Protokol’ün 1. maddesi kapsamında yapılan ꢀikayete iliꢀkin   kısmının kabuledilebilir olduğuna;   2. 1 No’lu Ek Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğine;   3. AĐHS’nin 13. maddesi kapsamında yapılan ꢀikayetin ayrıca incelenmesine gerek   olmadığına;   4. a) AĐHS’nin 44/2 maddesi gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay içinde,   ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden ulusal para birimine çevrilmek üzere,   Savunmacı Devlet tarafından baꢀvurana her türlü vergiden muaf tutularak yargılama   masraf ve giderleri için 650 Euro (altı yüz elli Euro) ödenmesine;   b) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar Hükümet   tarafından, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç   puan fazlasına eꢀit oranda basit faiz uygulanmasına;   5. Adil tatmine iliꢀkin diğer tüm taleplerin reddine;   KARAR VERMĐꢀTĐR.   Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM’nin iç tüzüğünün 77. maddesinin 2. ve   3. paragraflarına uygun olarak 24 Mart 2009 tarihinde yazılı olarak bildirilmiꢀtir.   4