64293/01

CONSEIL DE   L'EUROPE   AVRUPA   KONSEYĐ   AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ   ĐKĐNCĐ DAĐRE   KARADUMANLI - TÜRKĐYE DAVASI   (Baꢀvuru no: 64293/01)   KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ   STRAZBURG   Eylül 2008   Đꢀbu karar AĐHS’nin 44/2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecek olup, ꢀekli   bazı düzeltmelere tabi olabilir.   ______________________________________________________________________________________   © T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2008. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan   Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,   davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile   Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak   suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.   USUL   T.C. vatandaꢀı Serhat Karadumanlı (baꢀvuran) tarafından Türkiye Cumhuriyeti aleyhine, 28   Nisan 1999 tarihinde, Đnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına iliꢀkin   Sözleꢀme’nin (Avrupa Đnsan Hakları Sözleꢀmesi - AĐHS) 34. maddesi uyarınca yapılan   64293/01 numaralı baꢀvuru sonucu bu dava görülmektedir.   OLAYLAR   I. DAVANIN KOꢀULLARI   Baꢀvuran 1972 doğumlu olup Đzmir’de ikamet etmektedir.   Đzmir Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele ꢁubesi ekipleri tarafından yasadıꢀı örgüt DHKP-   C’ye (Devrimci Halk Kurtuluꢀ Partisi-Cephe) yönelik düzenlenen operasyon kapsamında   baꢀvuran ve yirmi altı kiꢀi 17 Aralık 1996 tarihinde yakalanmıꢀtır.   Baꢀvuran 28 Aralık 1996’da cumhuriyet savcısı ve ardından Đzmir Devlet Güvenlik   Mahkemesi hakimi önüne çıkarılmıꢀtır. Baꢀvuran hem savcı hem hakim karꢀısında   konuꢀmama hakkını kullanmıꢀtır. Baꢀvuranın tutuklanmasına karar verilmiꢀtir.   Cumhuriyet savcısı 25 Mart 1997 tarihli bir iddianame ile TCK’nın 168/2 ve 3713 sayılı   Terörle Mücadele Kanunu’nun 5. maddesine dayalı olarak baꢀvuranı DHKP-C mensubu   olmak ve birçok bombalı saldırıya karıꢀmakla itham etmiꢀtir.   Devlet Güvenlik Mahkemesi 29 Aralık 1997 tarihli bir karar ile TCK’nın 168. maddesi   uyarınca baꢀvuranı mahkum etmiꢀtir. DGM baꢀvuranın mahkumiyetine karar verirken   mahkemede sözkonusu örgütün üyesi olduğuna dair ifadeleri, cezai soruꢀturmanın farklı   aꢀamalarında diğer sanıkların verdikleri uyuꢀan ifadeleri, baꢀvuranın mahkemedeki militan   tutumunu, polisin operasyonlar esnasında ve olay yeri incelemelerinde ele geçirdiği maddi   kanıt unsurlarını dikkate almıꢀtır.   Yargıtay 28 Ekim 1998 tarihinde bu kararı onamıꢀtır.   HUKUK   I. AĐHS’NĐN 6/1 MADDESĐ’NĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA   Baꢀvuran bünyesinde askeri bir hakimi bulundurması nedeniyle kendisini yargılayıp mahkum   eden Devlet Güvenlik Mahkemesi’nin «bağımsız ve tarafsız» bir mahkeme olarak   nitelendirilemeyeceğini öne sürmektedir. Baꢀvuran iꢀkence ve baskı altında verilen itiraflara   dayanarak mahkum edilmesinden dolayı hakkaniyete uygun bir yargılamanın   gerçekleꢀmediğini iddia etmekte, AĐHS’nin 6/1 maddesine göndermede bulunmaktadır.   Hükümet bu iddiaya karꢀı çıkmaktadır.   AĐHM AĐHS’nin 35. maddesinin 3. paragrafı çerçevesinde baꢀvurunun dayanaktan yoksun   olmadığını kaydeder. Baꢀvuru kabuledilebilir niteliktedir.   A. Devlet Güvenlik Mahkemesi’nin bağımsızlığı ve tarafsızlığı hakkında   AĐHM daha önce de bu baꢀvurudakine benzer sorunları incelediğini ve AĐHS’nin 6/1   maddesinin ihlal edildiği sonucuna vardığını hatırlatır (Bkz. Özel-Türkiye no: 42739/98, 7   Kasım 2002 ve sözü edilen Özdemir).   AĐHM Hükümetin mevcut davada farklı bir sonuca ulaꢀmasını sağlayacak ikna edici hiçbir   tespit ve delil sunmadığını kaydetmektedir. Bunun yanı sıra baꢀvuranın aralarında askeri   hakimlerim de yer aldığı bir mahkemede «ulusal güvenliğe» dayalı suçlar kapsamında görülen   bir davada aralarında ordu mensubu hakimin de bulunduğu bir mahkeme heyeti tarafından   yargılanmaktan endiꢀe duymasının anlaꢀılabilir olduğu tespitinde bulunmaktadır. Baꢀvuranın   hakkında açılan davada devlet güvenlik mahkemesinin kararını dava konusunun özüne   yabancı gerekçelere dayandırmasından endiꢀelenmesini meꢀru bulmaktadır. Bu nedenle   baꢀvuranın bu yargı makamının tarafsız ve bağımsız olmadığı yönündeki ꢀüpheleri objektif   olarak doğrulanmaktadır. (sözü edilen Incal kararı, 9 Haziran 1998 1573/ 72 in fine).   AĐHM, AĐHS’nin 6/1 maddesi uyarınca baꢀvuranı yargılayıp mahkum eden devlet güvenlik   mahkemesinin bağımsız ve tarafsız bir mahkeme olmadığı sonucuna varmaktadır. Bu nedenle   bu hüküm ihlal edilmiꢀtir.   B. Ceza davasının adilliği hakkında   Hükümet bir ihlalin varlığına karꢀı çıkmaktadır.   AĐHM, benzer kararlarda verdiği hükümleri hatırlatarak bağımsızlıktan ve tarafsızlıktan   yoksun bir mahkemenin her halükarda kendi yargısına tabi kiꢀilere adil bir yargılama   sunamayacağı kanısına varmaktadır.   Baꢀvuranın bağımsız ve tarafsız bir mahkemede yargılanma hakkının ihlalinin tespiti ıꢀığında   AĐHM, bu ꢀikayetin incelenmesini gerekli görmemektedir (Bkz. diğerleri arasında, Çıraklar-   Türkiye, 28 Ekim 1998).   II. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐ’NĐN UYGULANMASI   AĐHM içtüzüğünün 60. maddesine göre baꢀvuran tarafın dikkati çekilerek AĐHS’nin 41.   maddesi gereğince adil tazmine iliꢀkin taleplerin esası hakkında yazılı görüꢀ bildirmesi   gerektiğini belirtir 7 Kasım 2007 tarihli mektuba rağmen baꢀvuran taraftan herhangi bir cevap   gelmemiꢀtir. Tespit edilen süre zarfında bir yanıt alınamadığından AĐHM adil tazmine iliꢀkin   talepleri incelemeyi gerekli görmemektedir.   Bununla birlikte, AĐHM bu baꢀvurudaki gibi özel bir durumda bağımsızlık ve tarafsızlık   koꢀullarını yerine getirmeyen bir mahkeme tarafından mahkumiyet kararı alındığında,   ilgilinin talebi halinde, davanın yeniden görülmesinin veya dosyanın yeniden incelenmesinin   ilke olarak tespit edilen ihlalin giderilmesi bakımından uygun bir yöntemi oluꢀturduğu   kanısındadır (Bkz. Öcalan-Türkiye kararı, no: 46221/99).   BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, AĐHM, OYBĐRLĐĞĐYLE,   1. Baꢀvurunun kabuledilebilir olduğuna;   2. Devlet Güvenlik Mahkemesi’nin bağımsız ve tarafsız bir mahkeme olmaması nedeniyle   AĐHS’nin 6/1 maddesinin ihlal edildiğine;   3. AĐHS’nin 6. maddesine iliꢀkin diğer ꢀikayetlerin ayrıca incelenmesine gerek olmadığına;   KARAR VERMĐꢀTĐR.   Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM’nin iç tüzüğünün 77. maddesinin 2. ve 3.   paragraflarına uygun olarak 30 Eylül 2008 tarihinde yazıyla bildirilmiꢀtir.   4