6518/04
WyrokETPCz2010-05-27ECLI:CE:ECHR:2010:0527JUD000651804
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przywrócenia praw najmu do mieszkania wojskowego, z powodu służby skarżącego w siłach zbrojnych Federalnej Republiki Jugosławii podczas wojny, stanowiła naruszenie prawa do poszanowania mienia z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji?Ratio decidendi
Trybunał uznał, że choć istniało silne lokalne niezadowolenie wobec osób służących w siłach zbrojnych Federalnej Republiki Jugosławii, brak było dowodów na udział skarżącego w działaniach wojennych w Bośni i Hercegowinie. Traktowanie skarżącego, wynikające głównie z jego służby wojskowej i powiązanego z nią pochodzenia etnicznego, było nieproporcjonalne. Argument rządu dotyczący niedoboru mieszkań i potrzeby zakwaterowania żołnierzy nie został poparty statystykami, które wykazałyby, że mieszkania te były przeznaczane dla osób rzeczywiście potrzebujących, a nie dla weteranów czy rodzin poległych bez oceny ich sytuacji mieszkaniowej. Ponadto, ani oferowane odszkodowanie, ani zwrot ceny zakupu mieszkania nie odpowiadały jego rzeczywistej wartości rynkowej. W tych okolicznościach Trybunał stwierdził, że nie zachowano sprawiedliwej równowagi między prawami majątkowymi skarżącego a wymogami interesu publicznego.Stan faktyczny
Skarżący, wykładowca w szkole wojskowej w Sarajewie, mieszkał w mieszkaniu wojskowym. W marcu 1992 r. próbował je kupić, uiszczając pełną kwotę, ale rejestracja własności została odmówiona z powodu tymczasowego zawieszenia sprzedaży mieszkań wojskowych. W tym samym czasie rozpoczęła się wojna, a skarżący opuścił Sarajewo, aby dołączyć do sił zbrojnych Federalnej Republiki Jugosławii. Po wojnie jego wniosek o przywrócenie praw najmu został odrzucony, ponieważ nie mógł udowodnić statusu uchodźcy lub osoby przesiedlonej. Późniejsze zmiany w prawie utrzymały to ograniczenie dla osób, które służyły w państwach sukcesorskich byłej Jugosławii. Skarga skarżącego do Komisji Praw Człowieka została odrzucona, uznając jego służbę w FRJ za dowód nielojalności wobec Bośni i Hercegowiny. Uznano, że doszło do ingerencji w jego prawa majątkowe, biorąc pod uwagę niedobór mieszkań i prawo skarżącego do odszkodowania.Rozstrzygnięcie
Stwierdza naruszenie (jednogłośnie).Pełny tekst orzeczenia
© Եվրոպայի խորհուրդ/ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան, 2013: Սույն թարգմանությունն իրականացվել է Եվրոպայի խորհրդի Մարդու իրավունքների հավատարմագրային ֆոնդի (www.coe.int/humanrightstrustfund) աջակցությամբ: Այն որևէ կերպ չի պարտավորեցնում Դատարանին: Ավելին իմանալու համար ծանոթացեք սույն փաստաթղթի վերջում ներկայացված հեղինակային իրավունքի վերաբերյալ նշումներին:
© Council of Europe/European Court of Human Rights, 2013. This translation was commissioned with the support of the Human Rights Trust Fund of the Council of Europe (www.coe.int/humanrightstrustfund). It does not bind the Court. For further information see the full copyright indication at the end of this document.
© Conseil de l’Europe/Cour européenne des droits de l’homme, 2013. La présente traduction a été effectuée avec le soutien du Fonds fiduciaire pour les droits de l’homme du Conseil de l’Europe (www.coe.int/humanrightstrustfund). Elle ne lie pas la Cour. Pour plus de renseignements veuillez lire l’indication de copyright/droits d’auteur à la fin du présent document.
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային տեղեկատու թիվ 130
2010թ. մայիս
Dokic-ն ընդդեմ Բոսնիա և Հերցեգովինայի - 6518/04
Վճիռ 27.05.2010թ. [Բաժանմունք IV]
Թիվ 1 Արձանագրության Հոդված 1
Թիվ 1 Արձանագրության Հոդված 1-1
Գույքից անարգել օգտվելու իրավունք
Երկրում ընթացող պատերազմի ընթացքում ռազմական գործողություններին մասնակցելու հետևանքով բնակարանի նկատմամբ տիրապետման իրավունքը վերականգնելու մերժում. խախտում
Փաստեր. 1980-ականներին, դիմումատուն աշխատում էր որպես դասախոս Սարաևոյում հիմնադրված ռազմական դպրոցում և բնակվում էր ռազմական դպրոցի կողմից հատկացված բնակարանում: 1992թ. մարտին նա փորձում է գնել այդ բնակարանը: Չնայած նրան, որ նա վճարում էր բնակարանի ամբողջ գումարը, տեղական իշխանությունները հրաժարվում են գրանցել նրա սեփականության իրավունքը, քանի որ ռազմական բնակարանների վաճառքն այդ պահին ժամանակավորապես կասեցված է լինում: Գրեթե այդ նույն ժամանակահատվածում Բոսնիա և Հերցեգովինայում սկսվում է պատերազմը: Դիմումատուի ռազմական դպրոցը տեղափոխվում է Սերբիա և նա լքում է Սարաևոն, որպեսզի միանա Հարավսլավիայի Դաշնային Հանրապետության զինված ուժերին: Պատերազմից հետո դիմումատուն ցանկանում է վերականգնել բնակարանի նկատմամբ իր տիրապետման իրավունքը, բայց նրա խնդրանքը մերժվում է, քանի որ վերջինս չի կարողանում ապացուցել, որ նա փախստականի կամ տեղահանված անձի կարգավիճակ ունի, ինչպես պահանջում էր համապատասխան օրենսդրությունը: Նույնիսկ օրենքում կատարված հետագա փոփոխությունների արդյունքում այդ սահմանափակման կիրառումը մնում է անփոփոխ այն անձանց նկատմամբ, ովքեր նախկինում ծառայել էին նախկին Հարավսլավիայի իրավահաջորդ պետություններից որևէ մեկում և փորձում էին վերականգնել ռազմական բնակարանների նկատմամբ իրենց տիրապետման իրավունքը: Մարդու իրավունքների հանձնաժողով ներկայացրած դիմումատուի հետագա բողոքը մերժվում է, քանի որ Հանձնաժողովը գտավ, որ նրա ծառայությունը Հարավսլավիայի Դաշնային Հանրապետության զինված ուժերում վկայում է Բոսնիա և Հերցեգովինայի նկատմամբ դիմումատուի անհավատարմության մասին: Հաշվի առնելով բնակարանների լուրջ պակասը և այն հանգամանքը, որ դիմումատուն փոխհատուցման իրավունք է ունեցել` տեղի է ունեցել միջամտություն նրա սեփականությունից օգտվելու իրավունքին:
Իրավունք՝ Թիվ 1 Արձանագրություն Հոդված 1. Դատարանը տեղյակ էր տեղական ուժեղ հակադրության մասին, որը գոյություն ուներ այն անձանց նկատմամբ, ովքեր ծառայել էին Հարավսլավիայի Դաշնային Հանրապետությունում և վերադարձել իրենց նախկինում պատերազմած երկիր: Այդ ամենի պատճառ էր հանդիսացել այն, որ նրանք մասնակցել էին Բոսնիա և Հերցեգովինայում տեղի ունեցող ռազմական գործողություններին, մասնավորապես` Սարաևոյում, որը պատերազմի ընթացքում շրջափակվել և ենթարկվել էր ռմբակոծության: Այնուամենայնիվ, չկար որևէ ապացույց, որ դիմումատուն Բոսնիա և Հերցոգովինայում մասնակցել էր որևէ ռազմական կամ պատերազմական գործողությունների: Դիմումատուի նկատմամբ ցուցաբերված նման վերաբերմունքը գլխավորապես պայմանավորված էր նրանով, որ վերջինս ծառայել էր զինված ուժերում, ինչը վկայում էր նրա էթնիկ ծագման մասին: Ինչ վերաբերում է կառավարության այն փաստարկին, որ բնակարանների պակաս է եղել, ինչպես նաև անհրաժեշտ է եղել բնակեցնել զինված ուժերում ծառայող և բնակարան չունեցող անձանց, ապա տրամադրված վիճակագրական տվյալները չեն հաստատել, որ այդ բնակարանները օգտագործվել են պաշտպանության կարիք ունեցողներին բնակեցնելու համար: Տվյալները հաստատել են միայն այն, որ ռազմական բնակարանների մեծ մասը հատկացվել է պատերազմի վետերաններին, հաշմանդամներին և տեղական բանակի զոհվածների ընտանիքների անդամներին՝ չնշելով նրանց բնակարանային վիճակը կամ եկամուտները: Վերջապես, ո’չ փոխհատուցման չափը, որը դիմումատուին պետք է վճարեին, և ո’չ էլ Սարաևոյում գտնվող բնակարանի համար վճարված գումարի վերադարձը չէր համապատասխանում բնակարանի իրական շուկայական գնին: Նման հանգամանքներում Դատարանը եզրակացրեց, որ դիմումատուի` սեփականության իրավունքի և հանրային շահի պահանջների միջև արդարացի հավասարակշռությունը չի պահպանվել:
Եզրակացություն. խախտում (միաձայն):
Հոդված 41. 60,000 եվրո (EUR)` որպես նյութական վնասի փոխհատուցում և 5,000 եվրո (EUR)` որպես ոչ նյութական վնասի փոխհատուցում:
© Council of Europe/European Court of Human Rights
This summary by the Registry does not bind the Court.
Եվրոպայի խորհուրդ/Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան
Դատարանի քարտուղարության այս ամփոփումը պարտադիր չէ Դատարանի համար
Սեղմեք այստեղ Նախադեպային տեղեկատուների համար
© Եվրոպայի խորհուրդ/ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան, 2013
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի պաշտոնական լեզուներն են ֆրանսերենը և անգլերենը: Սույն թարգմանությունն իրականացվել է Եվրոպայի խորհրդի Մարդու իրավունքների հավատարմագրային ֆոնդի (www.coe.int/humanrightstrustfund) աջակցությամբ: Այն որևէ կերպ չի պարտավորեցնում Դատարանին, որը պատասխանատու չէ թարգմանության որակի համար: Այն կարելի է բեռնել HUDOC-ից` Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի տվյալների բազայից (http://hudoc.echr.coe.int), կամ տվյալների ցանկացած այլ բազայից, որին HUDOC-ը տրամադրել է փաստաթուղթը: Այն կարող է վերաթողարկվել ոչ առևտրային նպատակներով` պայմանով, որ գործի անվանումը ներկայացվի ամբողջական և ուղեկցվի վերը նշված հեղինակային իրավունքի նշումներով, ինչպես նաև Մարդու իրավունքների հավատարմագրային ֆոնդին հղումով: Առևտրային նպատակներով սույն թարգմանությունը մասնակիորեն կամ ամբողջապես օգտագործելու դեպքում, հարկ է այդ մասին տեղեկացնել հետևյալ հասցեով` [email protected]
© Council of Europe/European Court of Human Rights, 2013
The official languages of the European Court of Human Rights are English and French. This translation was commissioned with the support of the Human Rights Trust Fund of the Council of Europe (www.coe.int/humanrightstrustfund). It does not bind the Court, nor does the Court take any responsibility for the quality thereof. It may be downloaded from the HUDOC case-law database of the European Court of Human Rights (http://hudoc.echr.coe.int) or from any other database with which the Court has shared it. It may be reproduced for non-commercial purposes on condition that the full title of the case is cited, together with the above copyright indication and reference to the Human Rights Trust Fund. If it is intended to use any part of this translation for commercial purposes, please contact [email protected].
©Conseil de l’Europe/Cour européenne des droits de l’homme, 2013
Les langues officielles de la Cour européenne des droits de l’homme sont le français et l’anglais. La présente traduction a été effectuée avec le soutien du Fonds fiduciaire pour les droits de l’homme du Conseil de l’Europe (www.coe.int/humanrightstrustfund). Elle ne lie pas la Cour, et celle-ci décline toute responsabilité quant à sa qualité. Elle peut être téléchargée à partir de HUDOC, la base de jurisprudence de la Cour européenne des droits de l’homme (http://hudoc.echr.coe.int), ou de toute autre base de données à laquelle HUDOC l’a communiquée. Elle peut être reproduite à des fins non commerciales, sous réserve que le titre de l’affaire soit cité en entier et s’accompagne de l’indication de copyright ci-dessus ainsi que de la référence au Fonds fiduciaire pour les droits de l’homme. Toute personne souhaitant se servir de tout ou partie de la présente traduction à des fins commerciales est invitée à le signaler à l’adresse suivante : [email protected].
© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 14.07.2026. · Źródło