65399/01;65405/01;65407/01;65406/01

WyrokETPCz2005-10-13ECLI:CE:ECHR:2005:1013JUD006539901

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne

Czy sąd apelacyjny naruszył prawo do rzetelnego procesu (art. 6 ust. 1 Konwencji), opierając swoje orzeczenie na argumentach prawnych niepodniesionych przez strony, bez uprzedniego umożliwienia im wypowiedzenia się w tej kwestii?

Ratio decidendi

Trybunał uznał, że choć sąd krajowy ma prawo opierać swoje orzeczenie na argumentach prawnych niepodniesionych przez strony, to jednak musi zapewnić stronom możliwość wypowiedzenia się co do tych argumentów. W niniejszej sprawie sąd apelacyjny oparł swoją decyzję na nowej podstawie prawnej, która nie była przedmiotem debaty stron, i nie poinformował o tym skarżących z wyprzedzeniem. Takie działanie zaskoczyło skarżących i pozbawiło ich możliwości skutecznego przedstawienia swoich racji, co stanowi naruszenie zasady kontradyktoryjności i prawa do rzetelnego procesu.

Stan faktyczny

Skarżącymi są cztery prywatne instytucje opieki zdrowotnej we Francji. Domagały się one zwrotu dodatkowych kosztów operacyjnych po tym, jak decyzje ministerialne obniżające płatności z ubezpieczenia społecznego zostały unieważnione przez sądy krajowe. Ich roszczenia zostały oddalone przez sąd apelacyjny, który oparł swoją decyzję na argumencie prawnym (braku przepisów regulujących dodatkowe koszty w danym okresie), który nie był wcześniej podnoszony przez strony, ani nie został im przedstawiony do ustosunkowania się.

Rozstrzygnięcie

Trybunał stwierdza naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji. Trybunał zasądza na rzecz skarżących łącznie 5 769 EUR tytułem kosztów i wydatków.

Pełny tekst orzeczenia

© Translations published on http://stofnanir.hi.is/mannrettindastofnun/domareifanir_pdf Permission to re-publish this translation has been granted by http://stofnanir.hi.is/mannrettindastofnun/en/node/201 for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC. Clinique des Acacias o.fl. gegn Frakklandi Dómur frá 13. október 2005 Mál nr. 65399/01, 65405/01 og 65407/01 6. gr. Réttur til réttlátrar málsmeðferðar fyrir dómi Réttur til að tjá sig um málsástæður í einkamáli. 1. Málsatvik Kærendur eru fjórar einkareknar heilsustofnanir sem hafa starfsstöðvar sínar í Frakklandi. Á þeim tíma sem málið varðar voru kærendur bundnir af samningum við tryggingastofnun um gjald fyrir þá þjónustu sem þær veittu. Gjaldskráin, sem byggðist á ákvörðun ráðherra, var leyst af hólmi með nýrri ákvörðun þann 13. maí 1991, og ógilt af dómstólum árið 1994. Ákvörðunin frá 13. maí 1991 hafði í för með sér lækkun á greiðslum úr almannatryggingum um tvo fimmtu hluta. Sú ákvörðun var einnig ógilt af dómstólum árið 1996. Kærendur töldu að lækkanir greiðslna úr almannatryggingum hefðu verið ólögmætar og kröfðust endurgreiðslu á lækkunum á gildistíma ákvörðunarinnar frá 13. maí 1991. Viðkomandi skrifstofur almannatrygginga neituðu um endurgreiðslu og 27. desember 1996 voru áhrif ákvörðunarinnar frá 13. maí 1991 fest í lög. Kærendur höfðuðu mál á hendur viðkomandi skrifstofum almannatrygginga og kröfðust aðallega endurgreiðslna á viðbótarkostnaði við starfrækslu skurðstofa sinna. Kröfum þeirra var hafnað af undirrétti almannatrygginga og áfrýjuðu kærendur þá. Áfrýjunardómstóll hafnaði kröfum kærenda þar sem engar reglur giltu um viðbótarkostnað við starfrækslu skurðstofa á tímabilinu. 2. Meðferð málsins hjá Mannréttindadómstólnum Kæran Kærendur töldu brotið gegn rétti sínum til réttlátrar málsmeðferðar skv. 1. mgr. 6. gr. sáttmálans þar sem áfrýjunardómstóllinn hefði byggt dóminn á málsástæðum sem aðilar hefðu ekki sjálfir haldið fram í málinu. Niðurstaða Dómstóllinn tók fram að í máli kærenda hefði áfrýjunardómstóll beitt óumdeildri heimild sinni til þess að byggja ákvörðun á málsástæðum sem aðilar hefðu ekki haldið sjálfir fram. Eini ágallinn sem dómstóllinn sá við það var að sú fyrirætlan dómsins hafði ekki verið gerð kærendum kunn fyrir fram. Málsástæður kærenda fyrir áfrýjunardómstólnum byggðust að öllu leyti á lögunum frá 1996 þar sem ákvörðun stjórnvalda hafði verið lögleidd, en áfrýjunardómstóllinn hafði komist að því að sú lagasetning bryti gegn 1. mgr. 6. gr. sáttmálans. Áfrýjun kærenda hafði aftur á móti verið hafnað á þeim grundvelli að engar reglur giltu um viðbótarkostnað við starfrækslu skurðstofa á tímabilinu. Þau nýju lagarök hefðu verið byggð á ákvæðum hinna umdeildu ákvarðana ráðherra, jafnvel þótt ákvörðunin frá 1991 hefði verið ógilt með dómi á árinu 1994 með afturvirkum hætti. Dómstóllinn taldi að í ljósi mikilvægis krafna kærenda hefðu álitaefni er vörðuðu umfang og áhrif dómanna frá árunum 1994 og 1996, sem ógiltu hinar umdeildu ákvarðanir ráðherra, réttlætt það að kærendum yrði veitt tækifæri til þess að tjá sig um þær málsástæður sem áfrýjunardómstóllinn byggði á, áður en hann tók ákvörðun í málinu. Þar sem áfrýjunardómstóllinn hafði ekki kynnt þá fyrirætlan sína að byggja niðurstöðu máls á á málsástæðum sem kærendum höfðu ekki verið gerð kunn taldi dómstóllinn að kærendum hefði verið komið á óvart og þeir þannig verið sviptir réttinum til réttlátrar málsmeðferðar fyrir dómi í skilningi 1. mgr. 6. gr. sáttmálans. Var það einróma niðurstaða dómstólsins að 1. mgr. 6. gr. sáttmálans hefði verið brotin. Á grundvelli 41. gr. sáttmálans voru kærendum dæmdar alls 5.769 evrur í málskostnað.