65550/13

© Trybunał Konstytucyjny, www.trybunal.gov.pl [Translation already published on the official website of the Polish  Constitutional Tribunal] - Permission to re-publish this translation has been granted by the Polish Constitutional Tribunal for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC   © Trybunał Konstytucyjny, www.trybunal.gov.pl [Tłumaczenie zostało już opublikowane na oficjalnej stronie Trybunału Konstytucyjnego] - Zezwolenie na publikację tego tłumaczenia zostało udzielone przez Trybunał Konstytucyjny wyłącznie w celu zamieszczenia w bazie Trybunału HUDOC   EUROPEJSKI TRYBUNAŁ PRAW CZŁOWIEKA SEKCJA  TRZECIA       SPRAWA  BELLI i ARQUIER-MARTINEZ przeciwko SZWAJCARII  (Skarga nr 65550/13)     WYROK   STRASBURG 11 grudnia 2018 OSTATECZNY 11/03/2019   Wyrok ten stał się ostateczny zgodnie z art. 44 ust. 2 Konwencji. Może on podlegać zmianom redakcyjnym.     W sprawie Belli i Arquier-Martinez przeciwko Szwajcarii, Europejski Trybunał Praw Człowieka (Sekcja Trzecia), zasiadając jako izba składająca się z :   Vincent A. De Gaetano, przewodniczący,   Branko Lubarda,   Helen Keller,   Dmitry Detov,   Pere Pastor Vilanova,   Georgios A. Serghides,   Jolien Schukking, sędziowie, i Stephen Phillips, Kanclerz Sekcji, obradując na posiedzeniu zamkniętym w dniu 13 listopada 2018 r., wydaje następujący wyrok, który został przyjęty w tym dniu:   POSTĘPOWANIE 1. Sprawa wywodzi się ze skargi (nr 65550/13) wniesionej przeciwko Konfederacji Szwajcarskiej przed Trybunał przez dwie obywatelki tego kraju, Panie Annick Marcelle Belli i Christiane Arquier-Martinez („skarżące”) w dniu 14 października 2013 r., na podstawie  art. 34 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności („Konwencja"). 2. Skarżące były reprezentowane przez Pana H.-P. Sambuc, adwokata z Vessy. Rząd szwajcarski („Rząd”) był reprezentowany przez pełnomocnika, F. Schürmanna. 3. Skarżące zarzucają, w szczególności, że wymóg zamieszkiwania w Szwajcarii jako warunek otrzymania świadczeń  z ubezpieczenia społecznego jest dyskryminujący. 4. W dniu 22 listopada 2013  r., skarga została zakomunikowana Rządowi. Uwagi zostały dostarczone stronom. 5. W dniu 31 stycznia 2017  r., poprzedni przewodniczący Sekcji zadecydował, na postawie art. 54 ust. 2 lit. c) Regulaminu Trybunału, aby strony w formie pisemnej, przedstawiły swoje uwagi co do dopuszczalności i zasadności skargi. 6. Uwagi uzupełniające strona skarżąca otrzymała  w dniu 6 marca 2017 r., a Rząd w dniu 10 marca 2017 r.   FAKTY I. OKOLICZNOŚCI SPRAWY 7. Skarżące urodziły się odpowiednio w 1962  r. i w 1939  r., i mieszkają w Armaçao Dos Buzios (Brazylia). Druga skarżąca jest matką i opiekunką pierwszej. 8. Pierwsza skarżąca jest głucha od urodzenia, wyraża się z trudnością w ojczystym języku,  jest niezdolna do rozeznania z powodu poważnej niepełnosprawności, od urodzenia wymaga pełnej opieki. Ona korzystała z renty nadzwyczajnej z ubezpieczenia inwalidzkiego („podwyższonej renty dla inwalidów od urodzenia”) od  dnia 1 września 1980 r., i z zasiłku pielęgnacyjnego dla inwalidów w stopniu średnim od dnia 1 września 1997 r. W okresie między styczniem 2009 r. a marcem 2010 r. (15 miesięcy), Biuro kantonalne do spraw zabezpieczenia społecznego kantonu Genewa, przyznało pierwszej skarżącej renty w wysokości całkowitej 39900 franków szwajcarskich (około 35400 EURO dzisiaj). 9. Przepisy prawne stosowane w tym przypadku przewidują, że korzystający z renty nadzwyczajnej i zasiłku pielęgnacyjnego,  stanowiące świadczenia nieskładkowe, muszą mieć miejsce zamieszkania i zwykłego pobytu w Szwajcarii (paragrafy 21 i 25, poniżej). 10. W trakcie procedury rewizyjnej, wszczętej w lipcu 2009 r., Biuro do spraw ubezpieczenia inwalidzkiego kantonu genewskiego uzyskało informację zwłaszcza od drugiej skarżącej i od Michel`a Belli, rozwiedzionego ojca pierwszej skarżącej. 11. W rzeczywistości,   okazało się, że druga skarżąca zdecydowała się osiedlić w Brazylii z drugim mężem, narodowości francuskiej, z którym skarżące żyły od 1982 r. - żeby tam kupić i prowadzić hotel.  Pierwsza skarżąca, umieszczona pod władzą opiekuńczą drugiej skarżącej od lata 2009 r., mieszkała razem z nią w Brazylii od wielu lat, przyjeżdżając do Szwajcarii do swojego ojca co trzy miesiące, na około trzy tygodnie. 12. W decyzji z dnia 3 grudnia 2010 r., Biuro ubezpieczenia inwalidzkiego, po upewnieniu się o ich zamieszkiwaniu za granicą, cofnęło prawo pierwszej skarżącej do nadzwyczajnej renty  inwalidzkiej i do zasiłku pielęgnacyjnego od dnia 1 kwietnia 2010 r. 13. W dniu 5 października 2012 r., Federalny Trybunał Administracyjny odrzucił odwołanie  od tej decyzji wniesione przez skarżące. Podsumowując stwierdził, że pierwsza skarżąca nie ma prawa do wskazanych świadczeń, ponieważ nie ma miejsca zamieszkania ani stałego pobytu w Szwajcarii. 14. Wykorzystując drogę odwoławczą w sprawach z zakresu prawa publicznego, skarżące skierowały wniosek do Trybunału Federalnego o uchylenie orzeczenia Federalnego Trybunału Administracyjnego , jak też decyzji z dnia 3 grudnia 2010 r., oraz zasądzenie od OAIE, zwrotu kosztów i wydatków oraz do „nieprzerwanego” wypłacania pierwszej skarżącej  nadzwyczajnej renty inwalidzkiej i   zasiłku pielęgnacyjnego, z odsetkami w wysokości 5 procent w stosunku rocznym. Skarżące podkreślały, że pozbawienie świadczeń z racji  ich  charakteru nie pozwalającego na wysyłanie świadczeń za granicę, ma cechy niesprawiedliwego zamachu bo nieproporcjonalnego, na poszanowanie ich życia prywatnego i rodzinnego, jak też na ich miejsce zamieszkania, chronionych art. 8 Konwencji. Jeżeli pozbawienie świadczeń byłoby uzasadnione, pierwsza skarżąca zostałaby zmuszona do powrotu do Szwajcarii, żeby korzystać ze  świadczeń niezbędnych dla jakości ich życia, tak że musiałaby żyć oddzielona od matki, bądź żeby tego rozstania uniknąć, matka byłaby zobowiązana do powrotu do Szwajcarii z córką, co spowodowałoby rozdzielenie jej z aktualnym mężem. Prawo do poszanowania miejsca zamieszkania zostałoby naruszone, ponieważ ubezpieczona zostałaby zmuszona do przeprowadzki do Szwajcarii. Z punktu widzenia skarżących , wskazane naruszenie dotyczyło dyskryminacji w rozumieniu art. 14 Konwencji w związku z art. 8, ponieważ podstawą pozbawienia świadczeń był związany z charakterem inwalidztwa ubezpieczonej, która urodzona   z niepełnosprawnością, nie była w stanie opłacać ubezpieczenia , zanim się ta niepełnosprawność  pojawiła. 15. W wyroku z dnia 15 kwietnia 2013 r., ogłoszonego w dniu 26 kwietnia 2013 r., Trybunał Federalny odrzucił wniosek  obu skarżących.  W uzasadnieniu Trybunał Federalny stwierdził, że pozbawienie prawa do  nadzwyczajnej renty  inwalidzkiej i zasiłku pielęgnacyjnego, z powodu braku miejsca zamieszkania w Szwajcarii, nie ma związku z art. 8 Konwencji. Z tego względu, sąd najwyższy podkreślił, że przedmiotowe świadczenia nie  mają na celu faworyzowania życia rodzinnego lub wtrącania się w stosunki prywatne lub rodzinne. „4.1. (…) Art. 8 ust. 1 Konwencji gwarantuje także prawo jednostki do poszanowania jego miejsca zamieszkania, bądź miejsca, przestrzeni fizycznie określonej gdzie kształtuje się jego życie prywatne i rodzinne. Jednostka ma prawo do poszanowania swojego miejsca zamieszkania, rozumiane  nie tylko jako prawo do zwykłej przestrzeni fizycznej, lecz także do cieszenia się , bez przeszkód, tą przestrzenią. Zamachy na prawo do poszanowania miejsca zamieszkania nie ograniczają się tylko do zamachów materialnych i fizycznych, takich jak wejście do domu osoby nieupoważnionej, lecz także zamachy niematerialne lub nie fizyczne, takie jak hałas, emisje, odory i inne ingerencje (wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka Moreno przeciw Hiszpanii z dnia 16 listopada 2004 r., Zbiór orzeczeń ETPC 2004-X st r.307, § 53). 4.2 Według  stałego orzecznictwa  ETPC, art. 8 Konwencji nie stwarza bezpośredniego prawa do świadczeń z zabezpieczenia społecznego. ETPC wszak przyznał, że jeżeli art. 8 Konwencji, ma w istocie za cel  ochronić jednostkę przed arbitralną ingerencją władzy publicznej, może to powodować, w pewnych okolicznościach, zobowiązania pozytywne nieodłączne od  rzeczywistego poszanowania życia prywatnego i rodzinnego (między innymi, wyrok  Botta, § 33). Trybunał podtrzymywał jednak, że art.8 Konwencji nie narzuca Państwom – stronom zapewnienia pewnych świadczeń finansowych lub gwarancji pewnego poziomu życia (wyrok Petrovic przeciw Austrii z dnia 27 marca 1998 r., Zbiór orzeczeń ETPC 1998-II p.579 § 26 ss;  decyzja o niedopuszczalności wniosku Panacenko przeciwko Łotwie z dnia 28 października 1999 r.).  Te postanowienia nie ograniczają wolności Państw do decydowania o ustanowieniu lub nie systemu bezpieczeństwa społecznego lub wybraniu typu lub poziomu świadczeń, które mają być przyznane na podstawie takiego systemu (wyrok ETPC Stec i inni przeciw Zjednoczonemu Królestwu, z dnia 12 kwietnia 2006 r., Zbiór orzeczeń ETPC  2006-VI p. 159 § 53). Trybunał stwierdził także, że odmowa przyznania zasiłku na urlop rodzicielski nie wywołała ograniczenia życia rodzinnego, ponieważ art. 8 Konwencji nie narzuca Państwom pozytywnego zobowiązania dostarczania pomocy finansowej w tym zakresie (wyrok Petrovic, § 26). W  konsekwencji, kiedy art. 8 Konwencji nie ustanawia prawa do konkretnego poziomu życia lub zobowiązania do dostarczania świadczeń zabezpieczenia społecznego, wycofanie zasiłku z powodu wyjazdu ubezpieczonej ze Szwajcarii, nie będzie stanowić szkody dla życia prywatnego lub osobistego. To rozwiązanie nie narusza tym bardziej poszanowania domostwa w sensie art. 8 ust. 1 Konwencji i orzecznictwa Trybunału, który skarżące interpretują rozszerzająco, ponieważ nie określa on w żaden sposób  obszaru gdzie ma się rozwijać ich życie prywatne i rodzinne. Ponadto, jest oczywiste, że wnoszące skargę nie były krępowane przez władze szwajcarskie w ich wyborze miejsca do życia i kształtowaniu ich stosunków rodzinnych w Szwajcarii lub za granicą; w szczególności, nie przeszkadzano im  w utrzymywaniu stosunków rodzinnych i społecznych w tym kraju gdzie  zamieszkały , lub w opuszczeniu go z własnej woli. W  tym miejscu należy sprecyzować, że w przypadkach w których Trybunał badał odmowę świadczeń określonych w ubezpieczeniu społecznym w świetle praw gwarantowanych przez Konwencję, bazował na Protokole nr 1 z dnia 20 marca 1952 r., do Konwencji, jak na przykład w wyroku Moskal przeciw Polsce z dnia 15 września 2009 r., § 93 s., cytowanym przez wnioskodawczynie (zobacz także wyrok Stec i inni, § 53;  Koua Poirrez przeciw Francji z dnia 30 września 2003 r., Zbiór orzeczeń ETPC 2003-X p.45 § 43 ss). Szwajcaria nie ratyfikowała tego protokołu, nie jest więc związana przez orzecznictwo Trybunału odnoszącym się do zasiłków niedyskryminujących  ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego na podstawie art. 1 Protokołu. 4.3  Przeciwnie do tego co dalej utrzymywały wnioskodawczynie, pozbawienie wzmiankowanych świadczeń z ubezpieczenia społecznego nie dotyczy wcale problemów  z zakresu stosowania art. 8 Konwencji, co pozwalałoby na przywołanie art. 14 Konwencji. Ten przepis, który uzupełnia inne klauzule normatywne Konwencji, może wchodzić w grę nawet bez naruszenia jego wymagań, niemniej jednak sporne fakty musiałyby podlegać  co najmniej jednej ze wspomnianych klauzul [pomiędzy wielu innymi, wyrok Markin przeciw Rosji, z dnia 22 marca 2012 r., § 129 (…)]. Zasadniczo, renta z ubezpieczenia inwalidzkiego przewidziana w prawie szwajcarskim stanowi świadczenie z ubezpieczenia społecznego skierowane na zastąpienie doznanej  straty dochodów przez ubezpieczonego z racji   uszczerbku na zdrowiu wpływającego na zdolność do pracy lub złagodzenie niezdolności do wykonywania zwyczajnych prac, związanej z uszczerbkiem na zdrowiu. Inwalidzka renta nadzwyczajna  realizuje ten cel dla osób z inwalidztwem od urodzenia (lub którzy stali się inwalidami, przed osiągnięciem prawa do renty zwykłej).Co do zasiłku pielęgnacyjnego, jest on związany,  z powodu uszczerbku na zdrowiu z potrzebą stałej pomocy innych lub nadzorem osobistym dla tego ubezpieczonego w celu umożliwienia wykonywania codziennych czynności. Te świadczenia  z ubezpieczenia społecznego są wypłacane niezależnie od sposobu życia uprawnionego, jak też bez względu na to czy   żyje sam, z rodziną czy w instytucji (z zastrzeżeniem pewnych wyjątków nieistotnych w tej sytuacji, patrz na przykład art. 42  ust. 2 Ustawy Federalnej o ubezpieczeniu inwalidzkim – LAI, i  art. 35bis ust. 3, Rozporządzenia Federalnego o ubezpieczeniu inwalidzkim – RAI). Z tej perspektywy, mają precyzyjnie na celu pozwolić dorosłym beneficjentom prowadzić w miarę możliwości autonomiczną egzystencję, bez zależności od pomocy i asystowania członków jego rodziny. Nie ma natomiast na celu promowania życia rodzinnego lub wtrącania się w stosunki osobiste lub rodzinne. Odwrotnie do przykładów cytowanych przez wnioskodawczynie i w opinii z doktryny do której się odnosiły (Matthias Kradolfer, op.cit., st r.73) zasiłek na urlop rodzicielski (wyrok Petrovic, § 27) i renta opiekuńcza dla rodziców ułomnego dziecka (wyrok Moskal przeciw Polsce § 93), szwajcarska nadzwyczajna renta inwalidzka i zasiłek dla inwalidów nie mają na celu umożliwienie  pozostania w domu jednemu z rodziców  żeby zaopiekować się swoim dzieckiem (dorosłym). Pozbawienie tych świadczeń z racji niespełnienia wymogu zamieszkania w Szwajcarii, przewidziane przez prawo krajowe nie wchodzi więc w zakres stosowania art. 8 Konwencji.” 16. Uznając art. 8 Konwencji za nie mający zastosowania w tym przypadku, Trybunał Federalny nie uznaje za konieczne zbadania istnienia dyskryminacji w rozumieniu art. 14 Konwencji.     II. PRAWO I PRAKTYKA WEWNĘTRZNA I ODPOWIEDNIA MIĘDZYNARODOWA     A. Świadczenia nieskładkowe w prawie szwajcarskim 1. Uwagi wstępne 17.  Należy od razu stwierdzić, że Szwajcaria nie ma podpisała umowy międzynarodowej z Brazylią dotyczącej świadczeń dla inwalidów. 18. Jedna z zasadniczych różnic między zwykłymi rentami i tak jak w tym przypadku, rentami nadzwyczajnymi i zasiłkiem pielęgnacyjnym, polega na tym że te ostatnie są związane  z warunkiem zamieszkania lub stałym pobytem w Szwajcarii. Wynika z tego, że zwykłe renty inwalidzkie,  jako świadczenia składkowe mogą być wysyłane zagranicę (zasada wywozu), podczas gdy nadzwyczajne renty inwalidzkie i zasiłek pielęgnacyjny nie mogą być.  Raport z dnia 30 listopada 1956 r. Federalnej Komisji ekspertów przy wdrażaniu ubezpieczenia inwalidzkiego wyjaśnia, że istotnie renty nadzwyczajne jako świadczenia nieskładkowe nie mogą być przekazywane za granicę, ponieważ  są   finansowane z środków publicznych, do których osoby mieszkające zagranicą nic nie wnoszą. 19. W art. 17 ust. 2 Ustawy federalnej o zasadach ogólnych ubezpieczeń społecznych z dnia 6 października 2000 r. (LPGA) jest przewidziane, że: „Wszystkie trwałe świadczenia przyznane na mocy decyzji, która weszła w życie mogą ,z urzędu lub na wniosek, być odpowiednio zwiększane lub zmniejszane, lub cofnięte, jeżeli okoliczności, w których zostały udzielone,   znacznie się zmienią.”     2. Zasiłek pielęgnacyjny (Hilflosenentschädigung)   20. Zgodnie z art. 9 ustawy LPGA , za inwalidę uznaje się każdą osobę, która z powodu uszczerbku na zdrowiu wymaga stałej  pomocy innych osób lub osobisty nadzór  przy wykonywaniu podstawowych czynności dnia codziennego. 21. W art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 19 czerwca 1959 r., LAI przewiduje: „1. ubezpieczeni niepełnosprawni (…), którzy mają miejsce zamieszkania i stałego pobytu w Szwajcarii mają prawo do zasiłku pielęgnacyjnego.” 22. Na podstawie art. 77 ust. 2 LAI, zasiłek pielęgnacyjny jest finansowany wyłącznie ze środków Konfederacji. Dotyczy to świadczeń nieskładkowych. 23. Prawo do zasiłku pielęgnacyjnego jest niezależne od faktu pobierania lub nie pobierania renty z ubezpieczenia społecznego.  Zasiłek jest świadczeniem wynikającym z oceny potrzeby pomocy i opieki osobistej, niezależnie od efektywnych kosztów i rzeczywistego korzystania z pomocy osób trzecich.   3. Renta nadzwyczajna z ubezpieczenia inwalidzkiego) („renta podwyższona dla inwalidów od urodzenia”) 24. Przed dniem 1 stycznia 2008 r., osoba , która doznała inwalidztwa mogła wystąpić o rentę zwykłą z ubezpieczenia rentowego po upływie jednego roku płacenia składek. Osoba, która nie podlegała obowiązkowi płacenia przez jeden rok co najmniej, miała prawo do renty nadzwyczajnej z ubezpieczenia rentowego. 25. Art. 39 LAI zawiera odwołanie , według którego prawo obywateli szwajcarskich do rent nadzwyczajnych jest określona przez postanowienia Ustawy federalnej z dnia 20 grudnia 1946 r., o ubezpieczeniu emerytalnym i rodzinnym (LAVS). Art.42 LAVS brzmi  następująco: „1. Obywatele szwajcarscy, którzy mają miejsce zamieszkania i stałego pobytu (…) w Szwajcarii mają prawo do renty nadzwyczajnej, jeżeli mają taką samą liczbę lat ubezpieczenia jak osoby w ich grupie wiekowej, nawet jeżeli nie mają prawa do renty zwykłej, ponieważ nie byli poddani obowiązkowi płacenia składek przez okres co najmniej jednego roku.(…) 2. Każdy ubezpieczony, któremu renta została przyznana, musi  osobiście zaspokoić wymóg zamieszkania i stałego pobytu w Szwajcarii.”(…) 26. Co do stałego miejsca pobytu, w art. 13 ust.2 LPGA stanowi, że: „ Uznaje się, że osoba ma miejsce zwykłego pobytu w miejscu, w którym przebywa jakiś czas, nawet jeśli czas pobytu jest z założenia ograniczony.”   27. W art. 13 ust.1 LPGA odsyła do szwajcarskiego Kodeksu Cywilnego z dnia 10   grudnia 1907 r., którego postanowienia brzmią jak następuje:   Art.23 KC Miejsce zamieszkania (definicja) „1. Miejscem zamieszkania każdej osoby jest miejsce, gdzie ona przebywa, z zamiarem tam pozostania: pobyt w instytucji edukacyjnej, lub umieszczenie  w zakładzie wychowawczym, domu opieki, szpitalu lub w areszcie nie stwarza miejsca zamieszkania.   2. Nikt nie może mieć w jednym czasie kilku miejsc zamieszkania. (...)”   Art.26 KC Miejsce zamieszkania pełnoletnich pod kuratelą o charakterze ogólnym „Miejsce zamieszkania dorosłego pod kuratelą o charakterze ogólnym jest w siedzibie organu ochrony dorosłych”.   B. Świadczenia nieskładkowe w prawie międzynarodowym w dziedzinie zabezpieczenia społecznego   28. W  Międzynarodowym  pakcie praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych   z dnia 16 grudnia 1966 r.,  do którego Szwajcaria przystąpiła  w dniu 18 września 1998 r.,   art. 9 jest poświęcony prawie do zabezpieczenia społecznego. Tymczasem w uwagach ogólnych nr 19 z dnia 4 lutego 2008 r. (E/C.12/Wielka Izba/19), Komitet Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych ocenia realizację międzynarodowych zobowiązań, wynikających z gwarantowanego prawa (italiki  dodano): „56. Państwa strony powinny   dopilnować, aby prawo do zabezpieczenia społecznego zostało należycie uwzględnione w umowach międzynarodowych i w tym celu należy rozważyć opracowanie dalszych  instrumentów prawnych. Komitet odnotowuje znaczenie ustanowienia wzajemnych dwustronnych i wielostronnych umów międzynarodowych lub innych instrumentów służących koordynacji lub harmonizacji składkowych systemów zabezpieczenia społecznego dla pracowników migrujących.(...)”   29. Konwencja nr 128  z dnia 29 czerwca 1967 r., Międzynarodowej Organizacji Pracy   dotycząca świadczeń w razie inwalidztwa, na starość i w razie śmierci żywiciela rodziny, weszła w życie w Szwajcarii   w dniu 13 września 1978 r. W art. 32 ust. 1 pozwala zawiesić      „ świadczenie, do którego osoba uprawniona miałaby prawo, (...)  : a) na tak długo, jak zainteresowany przebywa poza terytorium Członka, z wyjątkiem, określonych warunków,—jeżeli chodzi o świadczenia składkowe;”[italiki dodano]  30. Na podstawie art. 11 ust. 3 Europejskiej Konwencji o zabezpieczeniu społecznym z dnia 14 grudnia 1972r, stworzonej jako instrument koordynowania systemów zabezpieczenia w Radzie Europy (Seria Traktatów Rady Europy (ETS) nr 078, nie ratyfikowanej przez Konfederację szwajcarską, jest wyłączony obszar zastosowania wymienionej konwencji (italiki dodano): „(a) świadczenia specjalne o charakterze nieskładkowym,  przyznawane osobom, które są niezdolne do zarabiania na życie z racji ich stanu zdrowia; (b) świadczenia specjalne o charakterze nieskładkowym, przyznawane osobom, które nie mogą korzystać z normalnych świadczeń (…).”   C. Świadczenia nieskładkowe w prawie porównawczym 31. Porównanie między ustawodawstwem trzydziestu czterech Państw członków Rady Europy (Albanii, Armenii, Austrii, Belgii, Bośni - Hercegowiny, Bułgarii, Cypru, Chorwacji, Niemiec, Hiszpanii, Estonii, Francji, Grecji, Węgier, Irlandii, Islandii, Włoch, Liechtensteinu, Litwy, Macedonii  Północnej, Republiki Mołdawii, Monako, Holandii, Polski, Portugalii, Rumunii, Federacji Rosyjskiej, San Marino, Serbii, Słowenii, Szwecji, Turcji, Zjednoczonego Królestwa i Ukrainy) i trzech Państw nie-członków (Kanady, Hong-Kongu i Stanów Zjednoczonych) pozwala wyciągnąć następujące wnioski. (1) Zasadą generalną dominującą w 17 porównywanych Państwach jest, że renty składkowe mogą być wysyłane za granicę, natomiast stałe zamieszkanie jest warunkiem do wypełnienia, w celu otrzymania prawa do świadczeń nieskładkowych (Albania, Armenia, Austria, Belgia, Kanada, Stany Zjednoczone, Francja, Niemcy, Hong – Kong, Irlandia, Włochy, Litwa, Polska, Portugalia, San Marino, Turcja i Ukraina). Niektóre z tych Państw przewidują pewne rozwiązania specjalne dotyczące wysyłania za granicę świadczeń nieskładkowych W Austrii i w Niemczech osoby poważnie upośledzone mogą wystąpić o „paszport poważnie upośledzonego” (Schwerbehindertenausweis), poświadczający stopień ich inwalidztwa i ułatwiający otrzymanie świadczeń. Rezydenci zagraniczni mogą również  otrzymać ten paszport, jeżeli istnieje „wystarczająca więź” z Państwem pochodzenia. Włochy pozwalają beneficjentom pewnych świadczeń zachować je za granicą, ale jedynie na 6 miesięcy w roku lub z ważnych powodów medycznych. Polska pozwala również na wysyłanie pewnych świadczeń  w przypadku nieobecności czasowej. W Belgii i Irlandii pozwalają na uchylenie ogólnej zasady nie wysyłania za granicę świadczeń w szczególności w przypadku wyjątkowej konieczności. W Portugalii, wysyłanie za granicę świadczenia jest możliwe wyjątkowo, kiedy osoba niepełnosprawna towarzyszy bliskiemu krewnemu, wyjeżdżającemu do pracy zagranicę w interesie Portugalii. (2) Zasada generalna dominująca w 18 porównywanych Państwach jest, że świadczenia z racji inwalidztwa nie mogą być wysyłane za granicę niezależnie czy są to świadczenia składkowe czy nieskładkowe  (Bośnia – Hercegowina, Bułgaria, Cypr, Estonia. Grecja, Węgry, Islandia,  Liechtenstein, Macedonia Północna, Republika  Mołdawii, Monako, Holandia, Rumunia, Federacja Rosyjska, Serbia, Słowenia, Szwecja i Zjednoczone Królestwo). (3) Dwa Państwa nie mieszczą się w tych kategoriach ponieważ  możliwość  wysyłania świadczenia jest rozstrzygana w zależności od przypadku i nie ma związku czy świadczenie jest składkowe czy nie (Chorwacja i Hiszpania). (4) Świadczenia mogą  być jednakże wysyłane, jeżeli Państwo, którego to dotyczy podpisało porozumienie międzynarodowe dwustronne takie rozwiązanie przewidujące. (5) Ponadto, Państwa – członkowie Unii Europejskiej muszą się dostosować do obowiązujących postanowień prawa Unii Europejskiej, przedstawionych poniżej, co do przekazywania świadczeń w obszarze Unii Europejskiej.   D. Świadczenia nieskładkowe w prawie Unii Europejskiej 32. Świadczenia z ubezpieczenia społecznego stanowią przedmiot koordynacji na obszarze Unii Europejskiej. Ta koordynacja jest szczególnie podkreślona przez istnienie zasady wysyłania świadczeń socjalnych w obrębie krajów należących do Unii Europejskiej. Prawo europejskie nie mówi nic na temat wysyłania świadczeń do Państw trzecich i kompetencje stanowienia prawa w tej dziedzinie, jak też kompetencje zawierania porozumień międzynarodowych z Państwami trzecimi, pozostawia prawu krajowemu. 33. Teksty oryginalne o współpracy w zakresie ubezpieczenia społecznego w Unii Europejskiej (jak Rozporządzenie nr 1408/71/EWG z dnia 14 czerwca 1971 r.) nie zawierały pojęcia: specjalne nieskładkowe świadczenia pieniężne. Niektóre Państwa odmawiając wypłacenia świadczeń osobom nie mieszkającym na ich terytorium, w ten sposób się obciążyły. To w Rozporządzeniu nr 1247/92/WE z dnia 30 kwietnia 1992 r., została stworzona kategoria specjalnych nieskładkowych świadczeń pieniężnych, precyzująca w Rozporządzeniu nr 1408/71/EWG, że te świadczenia nie będą wysyłane. 34. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej doprecyzował w miarę rozwoju orzecznictwa, warunki według których świadczenie może zostać zakwalifikowane jako specjalne nieskładkowe świadczenie pieniężne. Te warunki są obecnie skodyfikowane w Rozporządzeniu nr 883/2004/UE z dnia 29 kwietnia 2004 r. (art. 70 ust. 2)   „2.  Do celów stosowania przepisów niniejszego rozdziału określenie „specjalne nieskładkowe świadczenia pieniężne” oznacza świadczenia, które: a) mają na celu zapewnienie: i) uzupełniającej, zastępczej lub dodatkowej ochrony na wypadek ryzyk objętych działami ubezpieczenia społecznego, o których mowa w art. 3 ust. 1, a które gwarantują zainteresowanym minimum środków utrzymania z uwzględnieniem sytuacji gospodarczej i społecznej zainteresowanego Państwa Członkowskiego; lub ii) wyłącznie szczególnej ochrony dla niepełnosprawnego, ściśle związanej ze środowiskiem społecznym tej osoby w zainteresowanym Państwie Członkowskim; oraz b) w przypadkach, w których finansowanie wynika wyłącznie z obowiązkowego opodatkowania mającego pokrywać ogólne wydatki publiczne, a warunki udzielania i wyliczania świadczeń nie zależą od jakiejkolwiek składki w odniesieniu do beneficjenta. Jednakże świadczenia udzielane w celu uzupełnienia świadczenia składkowego nie są uważane za świadczenia składkowe z tego tylko powodu, oraz c) są wymienione w załączniku X.”     35. Ponadto Rozporządzenie precyzuje, że   świadczenia inwalidzkie są przyznawana na jego podstawie w art. 3 ust. 1 lit. c) : Art.3 „Zagadnienia objęte rozporządzeniem 1.  Niniejsze rozporządzenie stosuje się do całego ustawodawstwa odnoszącego się do następujących działów zabezpieczenia społecznego: (…) c) świadczenia z tytułu inwalidztwa; (...)”   36. Natomiast art. 70 ust. 4 Rozporządzenia stanowi zasadę, według której specjalne nieskładkowe świadczenia pieniężne nie są wysyłane za granicę:   „4.  Świadczenia, o których mowa w ust. 2, udzielane są wyłącznie w Państwie Członkowskim, w którym zainteresowani mają miejsce zamieszkania, zgodnie z jego ustawodawstwem. Świadczenia takie udzielane są przez instytucję miejsca zamieszkania i na jej koszt. „ 37. Państwa Członkowie Unii Europejskiej muszą wymienić w aneksie X przyznawane świadczenia, spełniające warunki specjalnych nieskładkowych świadczeń pieniężnych, aby  odstępstwo od możliwości wysyłania świadczenia za granicę , było możliwe. 38. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej kontroluje jednak związek między świadczeniami wymienionymi aneksie X a specjalnymi nieskładkowymi świadczeniami pieniężnymi. Z orzecznictwa wynika, że: (i) jeżeli świadczenie jest traktowane jako świadczenie pieniężne chorobowe, to musi być udzielone w jakim bądź Państwie członkowskim, w którym przebywa beneficjent (TSUE, z dnia 5 maja 2011 r., Komisja Europejska przeciw Republice Federalnej Niemiec, C-206/10, pkt 30); ale także (ii) warunek stałego zamieszkania może być prawnie wymagany do nadania świadczeń ściśle związanych ze środowiskiem społeczno-ekonomicznym danego Państwa - Członka, na przykład wtedy, gdy świadczenie opiera się na płacy minimalnej lub na poziomie życia w tym Państwie (TSUE, z dnia 5 maja 2011 r., Ralph James Bartlett i inni przeciw Secretary of State for Work and Pensions, C-537/09, pkt 38). 39. Trybunał Sprawiedliwości również ograniczył możliwość sprzeciwiania się na podstawie warunku zamieszkiwania, wypłacaniu specjalnego nieskładkowego świadczenia pieniężnego, ze względu na naruszenie wolności przemieszczania się.  W sprawie, która dotyczyła człowieka  otrzymującego świadczenie w Holandii, zabrane mu po przeprowadzce do Belgii, chociaż on nadal pracował w Holandii i i zachował tam wszystkie swoje związki ekonomiczne i społeczne, Trybunał stwierdził, że wdrożenie postanowień Rozporządzenia nie może naruszać praw  wynikających ze swobody przemieszczania się pracowników, ograniczeniu ponad to co wymaga realizacja uzasadnionego celu, realizowanego przez prawo krajowe (TSUE, Wielka Izba, z dnia 11 września 2007r, H. Przeciw Raad van Bestuur van het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringenm, C-287/05, pkt 56).   E. Stosowanie Rozporządzenia nr 883/2004/UE w Szwajcarii 40. Rozporządzenie nr 883/2004/UE z dnia 29 kwietnia 2004 r., ma zastosowanie w Szwajcarii w stosunkach z Państwami Członkami Unii Europejskiej od  dnia 1 kwietnia 2012 r.,  w ramach porozumienia odnoszącego się do wolnego przepływu osób między Szwajcarią a Unią Europejską. Świadczenia szwajcarskie wpisane do aneksu X są następujące: „1. Świadczenia  uzupełniające (ustawa federalna o świadczeniach uzupełniających  z dnia 6 października 2006 r.) i świadczenia podobne na podstawie ustawodawstwa kantonalnego. 2. Renta z tytułu ubóstwa na postawie ubezpieczenia inwalidzkiego (art. 28 ust.1bis ) z ustawy o ubezpieczeniu inwalidzkim z dnia 19 czerwca 1959 r., w wersji poprawionej z dnia 7 października 1994 r. 3. Świadczenia nieskładkowe typu mieszanego, w przypadku bezrobocia, przewidziane w prawie kantonalnym. 4. Renty nadzwyczajne nieskładkowe dla inwalidów (art. 39 ustawy federalnej o ubezpieczeniu inwalidzkim z dnia 19 czerwca 1959 r. ) , którzy nie podlegali przed wystąpieniem  niezdolności do pracy prawu szwajcarskiemu, na postawie aktywności zarobkowej lub nie zarobkowej.” 41. W wyroku ATF 141 V 530, z dnia 11 września 2015 r., Trybunał Federalny sprecyzował, że nadzwyczajne renty inwalidzkie spełniają wszystkie wymagane kryteria, żeby traktować ja tak jak świadczenia specjalne w rozumieniu art. 70 ust. 2 Rozporządzenia nr 883/2004. „7.3.3 Żeby uzasadnić swoje stanowisko wobec instytucji europejskich, Konfederacja szwajcarska na początku przypomniała, że warunkiem skorzystania ze zwykłej szwajcarskiej renty z ubezpieczenia inwalidzkiego, osoby ubezpieczone muszą wnosić składki podczas co najmniej trzech lat do momentu powstania niezdolności do pracy. Osoby ułomne od urodzenia lub dzieciństwa nie mogą wypełnić tego warunku, ponieważ były one niezdolne do pracy przed osiągnięciem wieku od którego pobiera się składki. To dlatego te osoby mają prawo do renty specjalnej odpowiadającej wysokości minimalnej renty zwykłej. Ta renta jest przyznawana osobom, które ukończyły 18 lat, dopóki żyją w Szwajcarii  (wnioski z dnia 28 czerwca 2010 r., wyżej cyt. str. 8 i 9). Według wyjaśnień złożonych przez Konfederację Szwajcarską, jest uzasadnione włączenie nadzwyczajnej renty z ubezpieczenia inwalidzkiego do listy specjalnych  nieskładkowych świadczeń pieniężnych , ponieważ wypełnia wszystkie wymagane kryteria żeby być traktowana jak specjalne nieskładkowe świadczenie pieniężne w rozumieniu art. 4 ust. 2Bis  Rozporządzenia nr 1408/71 i odnoszące się do tego orzecznictwo TSUE. Przede wszystkim to dotyczy świadczenia hybrydowego (o charakterze mieszanym) : z jednej strony ma charakter właściwy dla zabezpieczenia socjalnego w tym sensie, że zainteresowani mają wyraźnie określone prawo do tego świadczenia oraz uwzględnia ryzyko inwalidztwa; z drugiej strony należy to do zakresu pomocy społecznej, w tym że nie jest zależne od okresu aktywności (zawodowej) lub składkowego, i jest ukierunkowane na złagodzenie potrzeb, zabezpieczając   dochód minimum do przeżycia dla poszkodowanej grupy społecznej (młodzi inwalidzi). Renta nadzwyczajna  jest świadczeniem specjalnym, ponieważ ona stanowi zastępczy zasiłek dla osób, które nie wypełniają warunków ubezpieczenia, potrzebnych do otrzymania renty zwykłej; jest to świadczenie ściśle związane z kontekstem społeczno-ekonomicznym w Szwajcarii, ponieważ odnosi się do emerytury minimalnej w tym kraju. W końcu, renta nadzwyczajna ma charakter nieskładkowy, ponieważ nie jest finansowana ze składek, lecz wyłącznie przez Konfederację (wnioski z 28 czerwca 2010 r., wyżej cyt., st r.8). 42. Trybunał Federalny potwierdził również, że zasiłki pielęgnacyjne (art. 42 ust. 1 LAI ) stanowią specjalne nieskładkowe świadczenia pieniężne  (ATF 142 V 2, z dnia 17 grudnia 2015 r.).   F. Konwencja Narodów Zjednoczonych odnosząca się do praw osób niepełnosprawnych 43. Odpowiednie postanowienia Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych z dnia 13 grudnia 2006 r., ratyfikowana przez Szwajcarię w dniu 15 kwietnia 2014 r., brzmią jak następuje: Art. 2  akapit 3 (definicje) "Dyskryminacja ze względu na niepełnosprawność" oznacza jakiekolwiek różnicowanie, wykluczanie lub ograniczanie ze względu na niepełnosprawność, którego celem lub skutkiem jest naruszenie lub zniweczenie uznania, korzystania z lub wykonywania wszelkich praw człowieka i podstawowych wolności w dziedzinie polityki, gospodarki, społecznej, kulturalnej, obywatelskiej lub w jakiejkolwiek innej, na zasadzie równości z innymi osobami. Obejmuje to wszelkie przejawy dyskryminacji, w tym odmowę racjonalnego usprawnienia (…) Art. 3 : Zasady ogólne Niniejsza konwencja opiera się na następujących zasadach: (a) poszanowanie przyrodzonej godności, autonomii osoby, w tym swobody dokonywania wyborów, a także poszanowanie niezależności osoby, (b) niedyskryminacja, (c) pełny i skuteczny udział w społeczeństwie i integracja społeczna, (d)  poszanowanie odmienności i akceptacja osób niepełnosprawnych, będących częścią ludzkiej różnorodności oraz ludzkości, (e) równość szans, (f) dostępność, (g) równość mężczyzn i kobiet, (h) poszanowanie rozwijających się zdolności niepełnosprawnych dzieci, i (i) oraz poszanowanie prawa dzieci niepełnosprawnych do zachowania tożsamości. Art. 5 : Równość i nie dyskryminacja 1. Państwa Strony uznają, że wszyscy ludzie są równi wobec prawa i są uprawnieni, bez jakiejkolwiek dyskryminacji, do jednakowej ochrony prawnej i jednakowych korzyści wynikających z prawa.  2. Państwa Strony zakażą jakiejkolwiek dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność i zagwarantują osobom niepełnosprawnym jednakową dla wszystkich i skuteczną ochronę przed dyskryminacją z jakichkolwiek względów. (…) Artykuł 19 Prowadzenie życia samodzielnie i przy włączeniu w społeczeństwo Państwa Strony niniejszej konwencji uznają równe prawo wszystkich osób niepełnosprawnych do życia w społeczeństwie, wraz z prawem dokonywania takich samych wyborów, na równi z innymi osobami, oraz podejmą efektywne i odpowiednie środki w celu ułatwienia pełnego korzystania przez osoby niepełnosprawne z tego prawa oraz ich pełnej integracji i pełnego udziału w życiu społeczeństwa, w tym poprzez zapewnienie, że: (a) osoby niepełnosprawne będą miały możliwość wyboru miejsca zamieszkania i podjęcia decyzji co do tego, gdzie i z kim będą mieszkać, na zasadzie równości z innymi osobami, a także, że nie będą zobowiązywane do mieszkania w szczególnych warunkach, (b) osoby niepełnosprawne będą miały dostęp do szerokiego zakresu usług świadczonych w domu, w miejscu zamieszkania i innych usług wsparcia świadczonych w ramach społeczności lokalnej, w tym do pomocy osobistej niezbędnej do życia w społeczności i integracji społecznej, która także pozwoli na zapobieganie izolacji i segregacji społecznej, (c) świadczone w społeczności lokalnej usługi i urządzenia dla ogółu ludności będą dostępne dla osób niepełnosprawnych, na zasadzie równości z innymi osobami oraz będą odpowiadać ich potrzebom. Artykuł 28 Odpowiednie warunki życia i ochrona socjalna 1. Państwa Strony uznają prawo osób niepełnosprawnych do odpowiednich warunków życia ich samych i ich rodzin, włączając w to odpowiednie wyżywienie, odzież i mieszkanie oraz prawo do stałego polepszania warunków życia, i podejmą odpowiednie kroki w celu zagwarantowania i popierania realizacji tych praw bez dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność. 2. Państwa Strony uznają prawo osób niepełnosprawnych do ochrony socjalnej i do korzystania z tego prawa bez dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność oraz podejmą odpowiednie kroki w celu zagwarantowania i popierania realizacji tego prawa, włączając środki w celu: (...) (b) zapewnienia osobom niepełnosprawnym, w szczególności niepełnosprawnym kobietom i dziewczętom oraz niepełnosprawnym osobom w starszym wieku, dostępu do ochrony socjalnej i programów ograniczania ubóstwa, (…) (e) zapewnienia osobom niepełnosprawnym jednakowego dostępu do ubezpieczenia i świadczeń emerytalnych. (e) zapewnienia osobom niepełnosprawnym jednakowego dostępu do ubezpieczenia i świadczeń emerytalnych. „ PRAWO I.  DOMNIEMANE NARUSZENIE ART. 14 W ZWIĄZKU Z ART. 8 KONWENCJI 44. Skarżące skarżą się na naruszenie art. 14 w związku z art. 8 Konwencji, ponieważ wymaganie stałego pobytu  w Szwajcarii jest związane z charakterem inwalidztwa pierwszej skarżącej.  Utrzymują, że decydujące kryterium w kwestii otrzymania wzmiankowanych świadczeń, którym jest zamieszkanie w Szwajcarii,  dyskryminuje ze względu na typ inwalidztwa skarżącej– od urodzenia , ponieważ, osoby z inwalidztwem, które mogły płacić składki, mogą mieć rentę wysyłaną za granicę. Te dwa przepisy brzmią następująco: Art. 14 „Korzystanie z praw i wolności wymienionych w (...) konwencji powinno być zapewnione bez dyskryminacji wynikającej z takich powodów, jak płeć, rasa, kolor skóry, język, religia, przekonania polityczne i inne, pochodzenie narodowe lub społeczne, przynależność do mniejszości narodowej, majątek, urodzenie bądź z jakichkolwiek innych przyczyn. Korzystanie z praw i wolności wymienionych w niniejszej konwencji powinno być zapewnione bez dyskryminacji wynikającej z takich powodów, jak płeć, rasa, kolor skóry, język, religia, przekonania polityczne i inne, pochodzenie narodowe lub społeczne, przynależność do mniejszości narodowej, majątek, urodzenie bądź z jakichkolwiek innych przyczyn. Art. 8 Każdy ma prawo do poszanowania swojego życia prywatnego i rodzinnego, swojego mieszkania swojej korespondencji. Niedopuszczalna jest ingerencja władzy publicznej w korzystanie z tego prawa, z wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób.”   A. O dopuszczalności  45. Rząd zwraca się do Trybunału o uznanie niedopuszczalności skargi opartej na art. 14 w związku z art. 8, z podstawowego powodu, niezgodności ratione materiae z Konwencją, zgodnie z art. 35 ust. 3 lit. a Konwencji, i z tytułu subsydiarnego,  z oczywistego braku podstawy domniemanej  skargi. 46. Skarżące uważają tą skargę za dopuszczalną. 47 Trybunał uznaje, że argument Rządu o niewłaściwości art. 8 w niniejszej sprawie, co czyni zarzut wynikający z art. 14 niedopuszczalnym ratione materiae, wskazuje na istotę sprawy.  Ponadto, Trybunał stwierdza, że ten zarzut nie jest ewidentnie bezzasadny w rozumieniu art. 35 ust. 3 Konwencji i nie dotyka żadnych innych powodów niedopuszczalności. Zatem, należy orzec dopuszczalność. B. Meritum 1. O zastosowaniu art. 14 w związku z art. 8 Konwencji a) Tezy stron i. Rząd 48. Według Rządu, art. 8 Konwencji nie przyznaje bezpośredniego prawa do otrzymywania świadczeń z ubezpieczenia społecznego poza szwajcarskim terytorium. 49. Rząd przyznaje, że Trybunał nie wykluczył , iż niektóre świadczenia socjalne mogą wchodzić w zakres stosowania art. 8 Konwencji. Według Rządu, który przywołuje między innymi sprawę Petrovic  przeciw  Austrii (z dnia 27 marca 1998 r., § 26 i następ., Zbiór orzeczeń i decyzji 1988-II ), dotyczącej zasiłku na urlop rodzicielski, i sprawę Moskal przeciw Polsce (nr 10373/05, § 93, z dnia 15 września 2009 r.), dotyczącej  wcześniejszego świadczenia emerytalnego, wypłacanego rodzicom niepełnosprawnego dziecka, przedmiotowe świadczenia nie mają na celu umożliwienie jednemu z rodziców pozostania w domu, żeby móc zająć się dzieckiem i nie są aby promować życie rodzinne: one mają umożliwić każdemu dorosłemu beneficjentowi prowadzenia egzystencji autonomicznej i niezależnej. 50. Odnosząc się do orzeczenia  Stec i inni przeciw Zjednoczonemu Królestwu [Wielka Izba], nr 65731/01 i 65900/01, § 53 TSUE 2006-VI, Rząd podkreśla, że Konwencja nie ogranicza wolności Państwom stronom decydowania czy należy czy nie należy ustanowić konkretny system ubezpieczenia społecznego. Dodatkowo, Rząd podnosi, że nawet jeżeli taki system istnieje, to prawo do świadczeń socjalnych jest świadczeniem majątkowym w rozumieniu art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji, który nie obowiązuje Szwajcarii, bo nie został przez nią ratyfikowany. 51. Ponadto Rząd podkreśla, że zaangażowanie  domowej pielęgniarki nie jest niemożliwe przy aktualnych dochodach drugiej skarżącej i jej męża, którzy zresztą opiekowali się (pierwszą skarżącą) do teraz, biorąc pod uwagę koszty życia w Brazylii. 52. Według Rządu, stan faktyczny nie wchodzi w zakres stosowania żadnego przepisu Konwencji,   art. 14 Konwencji też nie ma zastosowania. ii. Skarżące 53. Skarżące podtrzymują, że art. 8 Konwencji ma zastosowanie w danym przypadku, ponieważ  działania podjęte przez państwowo prowadzą do naruszenia życia i zdrowia pierwszej skarżącej, autonomii i życia prywatnego skarżących jak też jedność ich rodziny. 54 Skarżące kwestionują też podważaniu prawa do życia za granicą; druga  skarżąca, którą potrzebuje pierwsza skarżąca, ze względu na fakt że jej ojciec nie może się nią zająć, z powodu konieczności finansowej podążyła za swoim mężem do Brazylii, żeby zarządzać tam hotelem, który obecnie  na próżno próbowali sprzedać przed powrotem do Szwajcarii. 55. Skarżące twierdzą w szczególności, że podlegają poważnym trudnościom przy organizacji swojego codziennego życia, ponieważ pierwsza skarżąca nie może więcej korzystać z pomocy wykwalifikowanej osoby i ta opieka musi być zapewniona przez drugą skarżącą – coraz starszą – przez co jej zdolność do zarządzania swoim zakładem jest ograniczona. Skarżące odnosząc się do sprawy Glor przeciw Szwajcarii, nr 13444/04, § 54, TSUE 2009, argumentują także, że decyzja, której  konsekwencje są przede wszystkim pieniężne i której źródło tkwi w inwalidztwie wchodzi w zakres stosowania art. 8 Konwencji. 56. Skarżące, cytując wyroki wydane w sprawie Petrovic przeciw Austrii, wyżej cyt. §27-29, i w sprawie Moskal przeciw Polsce, wyżej cytowany, § 93, utrzymują, że życie rodzinne musi być brane pod uwagę, uwzględniając relację zależności istniejącą między pierwszą skarżącą, niezdolną do rozeznania, i drugą, dobrowolnie upoważnioną do władzy rodzicielskiej. Poza tym, Skarżące podnoszą, że  między pierwszą skarżącą a jej ojczymem istnieje realna i godna ochrony więź emocjonalna.   b) Uwagi Trybunału 57.  W odniesieniu do ochrony przed dyskryminacją, należy przypomnieć, że art. 14 musi być uzupełniony innymi przepisami materialnymi  Konwencji i  Protokołów (do tej Konwencji). Nie istnieje on samodzielnie,  ponieważ dotyczy on   jedynie  „korzystania z praw i wolności”, które one gwarantują (patrz, pomiędzy wielu innymi, Sahin przeciw Niemcom  [Wielka Izba] , nr 30943/96, § 85, TSUE 2003-VIII).  Jego stosowanie nie zakłada konieczności naruszenia istotnych praw gwarantowanych przez Konwencję. Jest konieczne i wystarczające, aby okoliczności faktyczne wchodziły w zakres jednego co najmniej przepisu Konwencji lub jej Protokołów (Vallianatos i inni przeciw Grecji [Wielka Izba], nr 29381/09 i 32684/09, § 72, TSUE 2013 (wyciąg)). 58. Trybunał przypomina również, że Konwencja nie stwarza sama w sobie, prawa do renty lub innych świadczeń w konkretnej wysokości (Youri Romanov przeciw Rosji, nr 69341/01, § 45, z dnia 25 października 2005 r.). Poza tym, Konwencja nie gwarantuje żadnego prawa do korzystania z pewnego poziomu życia (Vassilenkov przeciw Ukrainie, nr 19872/02, § 18, z dnia 3 maja 2005 r.). 59. W tym co dotyczy „życia rodzinnego” z art. 8 Konwencji, Trybunał przypomina, że to pojęcie nie zawiera jedynie stosunków o charakterze społecznym, moralnym i kulturowym; obejmuje także sprawy materialne (Merger i Cros przeciw Francji, nr 68864/01, § 46, z dnia 22 grudnia 2004 r.). 60. W tym co dotyczy aspektu „życia prywatnego” z art. 8 Konwencji,   Trybunał miał już okazję stwierdzić, że to pojęcie jest pojęciem szerokim, nie poddającym się wyczerpującej definicji. Ta definicja może niekiedy obejmować aspekty tożsamości fizycznej lub społecznej osoby (Glor przeciw Szwajcarii, nr 13444/04, § 52, TSUE 2009; Mikulić przeciw Chorwacji, nr 53176/99, § 53, TSUE 2002-I, i Otgon przeciw Republice Mołdawii, nr 22743/07, z dnia 25 października 2016 r.). 61. Pojęcie życia prywatnego obejmuje również prawo do rozwoju osobistego i prawo do nawiązywania i utrzymywania stosunków z innymi ludźmi i światem zewnętrznym (patrz, np., Evans przeciw Zjednoczonemu Królestwu, [Wielka Izba], nr 6339/05, § 71, TSUE 2007-I). W końcu, Trybunał stwierdził, że pojęcie autonomii osobistej odzwierciedla ważną zasadę , która opiera się na interpretacji gwarancji z art. 8 (Pretty przeciw Zjednoczonemu Królestwu, nr 2346/02, § 61, TSUE 2002-III, i  Haas przeciw Szwajcarii, nr 31322/07, § 51, TSUE 2011). 62. W niedawnej sprawie przeciwko Szwajcarii, Trybunał stwierdził, że art. 8 ma zastosowanie w części „osobistej” w zakresie  w jakim dotyczy prawa do rozwoju osobistego i autonomii osobistej. Oceniając, że metoda obliczania poziomu inwalidztwa  zastosowana w tej sprawie, była niekorzystna dla osób chcących pracować na niepełny etat w porównaniu z osobami wykonującymi dochodową działalność na pełen etat i w porównaniu do tych, którzy w ogóle nie pracowali, Trybunał nie wykluczył, że ta metoda obliczania była ograniczająca dla pierwszej grupy osób, w ich wyborach co do pogodzenia ich życia prywatnego, pracy, obowiązków domowych i opieki nad dziećmi (Di Trizio przeciw Szwajcarii,  nr 7186/09, § 64, z dnia 2 lutego 2016 r.). 63. Odnosząc się do niniejszej sprawy, Trybunał przyznaje, że art. 8 Konwencji nie powinien być interpretowany jako zobowiązanie pozytywne dla Państw do utrzymywania świadczeń socjalnych niezależnie od miejsca zamieszkania. Z drugiej strony, Trybunał przypomniał również, że cel Konwencji polega na ochronie nie teoretycznej lub iluzorycznej, lecz konkretnej i rzeczywistej (patrz, między innymi, Kimlya i inni przeciw Rosji, nr 76836/01 i 32782/03, § 86, TSUE 2009; i Artico przeciw Włochom, z dnia 13 maja 1980 r., § 33, seria A nr 37). Oznacza to, że należy brać pod uwagę specyfikę danego przypadku, a szczególnie realia społeczne i rodzinne skarżących. 64. Skarżące powołują się na poszanowanie życia prywatnego, jedności rodziny i autonomii. Utrzymują, że pierwsza skarżąca wymaga wsparcia od drugiej, żyjącej w Brazylii, przy swoim mężu, z racji zawodowych. Ponadto pierwsza skarżąca jest pod władzą opiekuńczą drugiej od 2009 r. 65. Na wstępie, Trybunał przypomina, że dwie skarżące są   z całą pewnością dorosłe, aczkolwiek pierwsza skarżąca jest głucha od urodzenia, z trudnością się wysławia w ojczystym języku i jest niezdolna do rozeznania, fakt ciężkiego upośledzenia od urodzenia spowodował konieczność całkowitej opieki (paragraf 8, powyżej). Ta opieka jest właśnie zapewniona przez drugą skarżącą, która jest nie tylko jej matką, lecz również opiekunką prawną (paragraf 7, powyżej). Dlatego, Trybunał ocenia że w tej sytuacji   „istnieją dodatkowe elementy zależności poza normalnymi więzami emocjonalnymi”, które powodują wyjątkowe zastosowanie  gwarancji wynikającej z aspektu „życia rodzinnego” z art.8, między osobami dorosłymi (patrz, mutatis mutandis, Emonet i inni przeciw Szwajcarii, nr 39051/03, § 80, z dnia 13 grudnia 2007 r., i Kwakye-Nti i Dufie przeciw Holandii (dec.), nr 31519/96, z dnia 7 listopada 2000 r.). 66. Trybunał ocenia, że odmowa wypłaty renty za granicę,  mogła wpłynąć na organizację życia rodzinnego skarżących (w tym sensie, Di Trizio, wyżej cytowany, § 62). W rzeczywistości, znalazły się one w sytuacji konieczności podjęcia trudnych decyzji, które znacząco wpłynęłyby  na ich życie rodzinne; bądź zdecydowałyby się prowadzić swoje życie rodzinne w Brazylii, gdzie druga skarżąca jest zamężna, z konsekwencją, że stracą prawo do renty; bądź zdecydowałyby się nadal korzystać z renty; przy tej hipotezie, druga skarżąca  musiałaby wybrać między rozstaniem się z córką, nad którą ma opiekę prawną, gdyż musiałaby ona żyć w Szwajcarii aby otrzymywać rentę albo  rozstaniem z mężem, od którego nie mogła oczekiwać że opuści on Brazylię, gdzie musiał zostać ze względów zawodowych. 67. W świetle powyższego, skarga skarżących wchodzi w zakres art. 8. W związku z tym art. 14 Konwencji w związku z art. 8 jest do zastosowania w niniejszej sprawie. 2. W kwestii czy nastąpiło naruszenia art. 14 w związku z art. 8 a) Tezy stron i. Skarżące 68. Cytując wyrok wydany w sprawie Glor, skarżące zarzucają naruszenie art. 14 Konwencji w związku z art. 8 : twierdzą, że naruszenie życia prywatnego i rodzinnego jest dyskryminujące wobec innych osób upośledzonych, gdyż sporne świadczenie nie zostałoby zabrane, gdyby pierwsza skarżąca, inwalidka od urodzenia, stałaby się inwalidką po osiągnięciu dorosłości i  mogłaby wcześniej płacić składki na ubezpieczenie społeczne , tak że  w tym ostatnim przypadku, skarżące nie byłyby zmuszone na podstawie kryterium „fiskalnego” pozostawać w Szwajcarii. Innymi słowy, problem się sprowadza do kwestii czy osoba upośledzona miała udział czy nie miała udziału w  płaceniu na świadczenia socjalne. Jeżeli ma się nieszczęście urodzić upośledzonym, jest się zobowiązanym pozostawać w Szwajcarii. 69. Skarżące podnoszą, że renta zwykła jest świadczeniem ubezpieczeniowym, podczas gdy renta nadzwyczajna przyznawana jest  osobom z inwalidztwem od urodzenia, lub osobom które stały się inwalidami przed swoimi 23 urodzinami  i jest traktowana jako rodzaj pomocy socjalnej, finansowanej wyłącznie przez Konfederację Szwajcarska, a nie ze składek społecznych. I dalej wskazują, że to była decyzja polityczna oparta na względach  czysto finansowych, która spowodowała, że ustawodawca szwajcarski zdecydował o możliwości przekazywania za granicę jedynie rent zwykłych, mimo sprzeciwu organizacji broniących praw osób upośledzonych. Zwłaszcza że, podczas prac nad 5 nowelizacją LAI, chociaż pierwotny projekt wprowadzał możliwość przekazywania za granicę renty nadzwyczajnej, w ostatecznym projekcie to się nie znalazło. 70. Skarżące podnoszą również, że organizacje chroniące osoby niepełnosprawne nie przestawały podkreślać, że upoważnienie do wysyłania rent nadzwyczajnych za granicę ulżyłoby finansowo  władzom publicznym. W istocie, uwzględniając małą wysokość i wysokie koszty opieki w Szwajcarii, osoby korzystające z tej renty muszą powszechnie odwoływać do władz publicznych (federalnych lub kantonalnych) o  świadczenia  finansowe uzupełniające. Skarżące dodają, że umożliwienie wysyłania (tej renty specjalnej) odciążyłaby finanse publiczne. 71. Według pierwszej skarżącej, odnoszącej  się między innymi do Paktu I (paragraf 28, powyżej), trzeba , zgodnie z konsensusem europejskim, przykładać szczególną uwagę do istot bezradnych, którymi są osoby niepełnosprawne, żeby popierać ich integrację. Skarżące dodają, że postęp społeczny i najnowsze rozwiązania prawne realizowane w ramach Rady Europy, w  orzecznictwie Trybunału i w tekstach międzynarodowych na rzecz najlepszej ochrony godności i autonomii osób upośledzonych, ich prawa do zachowania kontroli nad życiem i prawa do życia w społeczeństwie, w przeciwieństwie do życia w instytucji, są niepodważalne. 72. Skarżące oceniają, że system szwajcarski tworzy, w zasadach i faktach, dyskryminacyjny system z uszczerbkiem dla swobody przemieszczania się, autonomii, życia rodzinnego osób od urodzenia  upośledzonych i niesprawnych,  i co za tym idzie dla ich rodzin, jeżeli przyczyny rodzinne, ekonomiczne lub administracyjne wymagają wyjazdu ze Szwajcarii. To stwarza nieproporcjonalne naruszenie ich życia rodzinnego, ponieważ żeby osoba upośledzona mogła zachować tą samą jakość życia, konieczna byłaby  rozłąka, emocjonalne porzucenie, chociaż tak by nie było w przypadku gdyby renty byłyby nadal wypłacane tak jak dla osób ułomnych na skutek wypadku. 73. Skarżące twierdzą, że oparta na przesłankach finansowych decyzja o nie uznaniu możliwości wysyłania renty nadzwyczajnej, stwarza różnicę w traktowaniu pozbawioną obiektywnego uzasadnienia i racjonalności, w rozumieniu art. 14 Konwencji, między osobami ułomnymi od urodzenia  a tymi, którzy stali się inwalidami  po 23 roku życia. 74. Skarżące twierdzą także, że ich więzy rodzinne i ich krąg społeczny znajdują się w Brazylii, a nie w Szwajcarii. One podnoszą także, że pozbawienie renty i zasiłku dotknęło mocno ich codzienność. W braku środków finansowych na to pozwalających, nie mogły dalej korzystać z pomocy z zewnątrz do opieki nad pierwszą skarżącą.  Wyjaśniają, że świadczenia pieniężne pobierane przez pierwszą skarżącą, pokrywały przede wszystkim koszty związane z zatrudnianiem pielęgniarki domowej,  i bez tych przychodów dalsze zatrudnianie takiej osoby nie było możliwe. 75. Ponadto, skarżące powołują się na bardzo duże trudności w znalezieniu nabywcy na ich hotel w Brazylii. Utrzymują, że tak długo jak druga skarżąca i jej mąż nie mogą znaleźć nabywcy na ich zakład, wyjazd z Brazylii byłby wyjątkowo ryzykowny i trudny.  Poza tym twierdzą, że wymuszony wyjazd dałby ciężkie i bolesne  skutki z punktu widzenia psychologicznego i emocjonalnego dla obu skarżących. Pierwsza skarżąca straciłaby zresztą swoją niezależność i autonomię nie mogąc dalej żyć w normalnym środowisku. 76. Biorąc pod uwagę to co powyżej, według skarżących nastąpiło naruszenie art. 14 w związku z art. 8 Konwencji.   ii. Rząd 77. Co do art. 14 Konwencji w związku z art. 8, Rząd, zauważając że istnieje konsensus globalny co do konieczności ochrony osób cierpiących z powodu niepełnosprawności przed  jakąkolwiek dyskryminacją, uważa jednak, na postawie wydanych wyroków w sprawach Glor, wyżej cytowany, i Montoya przeciw Francji (nr 62170/10, z dnia 23 stycznia 2014 r.), że sytuacja beneficjenta  zwykłej renty inwalidzkiej i sytuacja pierwszej skarżącej różnią się w tym, że  tylko w pierwszym przypadku osoba płaciła składki do systemu ubezpieczenia społecznego w Szwajcarii. Jeżeli Trybunał uznałby jednak odmiennie, że sytuacja pierwszej skarżącej jest porównywalna z tą osoby, która płaciła składki do systemu ubezpieczeń, i przyjąłby założenie, że dwa typy renty (składkowa/ nieskładkowa) nie są wystarczająco różne aby usprawiedliwić odmienne uregulowania, Rząd uważa, że różne warunki odnoszące się  do dwóch typów rent  są usprawiedliwione przyczynami nierozerwalnie związanymi z prawem ubezpieczeniowym. 78. Odnośnie obiektywnego uzasadnienia nierównego traktowania, Rząd uważa, że celem rozróżnienia jest zagwarantowanie osobom upośledzonym, niewypełniającym warunków do otrzymania renty zwykłej, że mogą korzystać  z solidarności innych i dysponować środkami pozwalającymi żyć w Szwajcarii. Utrzymanie tego mechanizmu solidarnościowego zależy od woli i zaufania innych, co powoduje konieczność utrzymania pewnych granic. Dlatego Rząd uważa , że sporne ustawodawstwo ma uzasadniony cel, a mianowicie dobry stan gospodarki kraju. Precyzuje, że system zabezpieczenia społecznego jest państwową konstrukcją wyjątkowo złożoną, który zawiera całość  zrównoważonych i skoordynowanych instrumentów, pozwalających ochraniać populację przed zagrożeniami życia. Ten system generuje znaczące koszty ponoszone przez osoby żyjące w Szwajcarii. Zmiana dotycząca wysyłania za granicę rent nadzwyczajnych i zasiłków dla niepełnosprawnych zachwiałaby równowagą finansową zabezpieczenia inwalidzkiego. 79. Rząd podkreśla jeszcze, że szwajcarski system ubezpieczeń społecznych opiera się na „zasadzie ubezpieczenia” i zależy w dużej mierze na równoważności między płacenie składek i prawem do świadczeń. Nie można zatem narzucić szwajcarskiemu systemowi ubezpieczenia dostarczania świadczeń poza szwajcarskie terytorium osobom, które, z pewnością z racji niezależnych od ich woli, nie partycypowały bezpośrednio w finansowaniu świadczeń. 80. Rząd wyjaśnia, że renta nadzwyczajna stanowi świadczenie zastępcze przeznaczone dla osób, które nie wypełniają warunków ubezpieczania aby otrzymać zwykłą rentę inwalidzką, tworzy zatem instrument rozszerzający ochronę socjalną. Jeżeli taki instrument by nie istniał, osoby upośledzone od urodzenia lub od dzieciństwa , które nie byłyby w stanie wypełnić warunku składkowego, byłyby zależne od pomocy społecznej. 81. Rząd wyjaśnia również, że nie tylko warunki określone w prawie do świadczeń są różne  w przypadku rent nadzwyczajnych, lecz świadczenia też się odróżniają. Wysokość renty inwalidzkiej zwykłej zależy między innymi od średnich dochodów rocznych osoby ubezpieczonej. Natomiast inwalidzkie renty nadzwyczajne  są równe, z kilkoma zastrzeżeniami, w kwocie minimalnej pełnej renty zwykłej,  im odpowiadającej, i nie zależą  od straty dochodów lub średnich rocznych dochodów, ale stanowią stałą kwotę, odpowiadającą rencie minimalnej. Podobnie, wysokość zasiłku pielęgnacyjnego też nie zależy od wysokości utraconych dochodów. 82. Rząd  dodaje ponadto , że charakter składkowy i odpowiednio nie składkowy rent przejawia się też w sposobie finansowania świadczeń. Renty zwykłe są finansowane ze składek społecznych i środków publicznych. Przeciwnie, renty nadzwyczajne i zasiłki pielęgnacyjne są finansowane wyłącznie przez Konfederację. 83. W kwestii racjonalnego uzasadnienia nierównego traktowania, Rząd utrzymuje, że Szwajcaria dysponowała szerokim marginesem swobody w kształtowaniu stosunków w dziedzinie ekonomicznej i socjalnej. Ocenia, że Szwajcaria nie wykroczyła poza te granice, wręcz przeciwnie, spełniała uznane zasady międzynarodowe w dziedzinie koordynacji systemów bezpieczeństwa socjalnego, według których, świadczenia o charakterze nieskładkowym nie są wysyłane za granicę. Rząd jest zdania, że istnieje zbieżność poglądów  krajów europejskich, według których świadczenia nieskładkowe nie są wysyłane za granicę  i w związku z tym są wypłacane pod warunkiem przebywania w zobowiązanym kraju . 84. W tym kontekście (Rząd ) podnosi, że w ramach mechanizmu koordynacyjnego systemów zabezpieczenia socjalnego stosowanego w Unii Europejskiej i w stosunkach między Unią i Szwajcarią (Rozporządzenie [UE] nr 883/2004, w związku z Umową między Konfederacją Szwajcarską a Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi w sprawie swobodnego przepływu osób   [ALCP]), nadzwyczajne renty na rzecz inwalidów, którzy nie podlegali, przed wystąpieniem ich niezdolności do pracy,  prawu szwajcarskiemu, na podstawie aktywności zarobkowej lub nie zarobkowej, stanowią „specjalne nieskładkowe świadczenia pieniężne” (art. 70 ust. 2 Rozporządzenia) (paragraf 41, powyżej). Poza tym renty nadzwyczajne z ubezpieczenia inwalidzkiego  zostały włączone do listy tego typu świadczeń (Aneks X Rozporządzenia nr 883/224/ UE). W konsekwencji są one   przyznawane wyłącznie w Państwie Członkowskim (Szwajcarii), w którym dana osoba ma miejsce pobytu i zgodnie z prawem tego kraju (art. 70 ust. 2 Rozporządzenia). W tym względzie, Rząd przypomina, że w wyroku ATF V 530, z dnia 11 września 2015 r., Trybunał Federalny miał okazję potwierdzić, że inwalidzkie renty specjalne wypełniają wszystkie niezbędne kryteria, żeby były traktowane jak świadczenia specjalne,  w rozumieniu art. 70 ust. Rozporządzenia nr 883/2004. 85. W świetle powyższych uwag, Rząd podtrzymuje, że prawodawstwo szwajcarskie, uzależniające przyznanie świadczenia nieskładkowego w zależności od miejsca zamieszkania lub pobytu w Szwajcarii, nie jest bezzasadne, w tym sensie że odpowiada   rozwiązaniom prawnym obowiązującym w innych krajach europejskich i zasadom obowiązującym w prawie międzynarodowym w zakresie bezpieczeństwa socjalnego, szczególnie zasadzie terytorialności. Według Rządu wynika z tego , że warunki wypłacania tych świadczeń, uznane i przyjęte przez Państwa-strony ALCP w odniesieniu do szczególnych cech specjalnego nieskładkowego świadczenia pieniężnego, nie będą mogły być traktowane jako sprzeczne z Konwencją. Rząd podtrzymuje że ta sama argumentacja odnosi się do zasiłku pielęgnacyjnego (art. 42 ust.1 LAI), Państwa -strony ALCP uznały, z racji charakteru nieskładkowego tego świadczenia, że jest ściśle związane ze Szwajcarią (ATF 142 V 2 pkt 6; paragraf 42 powyżej). 86. Rząd utrzymuje również, że zobowiązanie Szwajcarii do przyjęcia  instrumentów polityki socjalnej  dostosowujących do  instrumentów, zgodnych z umową międzynarodową, w których jest stroną, ma charakter terytorialny. Oznacza to, że nie można żądać od Szwajcarii, żeby  wypłacała również za granicą świadczenia socjalne, które są finansowane wyłącznie z podatków. Dodaje, że te świadczenia są ściśle związane z warunkami społeczno-ekonomicznymi Szwajcarii, ponieważ odpowiadają one  minimalnej rencie w Szwajcarii. W konsekwencji, rozsądne by było ograniczyć je do terytorium szwajcarskiego. 87. Ważąc interesy, które wchodzą w grę, Rząd twierdzi, że pierwsza skarżąca ma zawsze możliwość powrotu do Szwajcarii i korzystania tam ze świadczeń, o które chodzi. Utrata świadczeń była konsekwencją wyjazdu skarżących ze Szwajcarii, chociaż stan prawny przewidywał wyraźnie, że pierwsza skarżąca straci prawo do nadzwyczajnej renty inwalidzkiej i zasiłku pielęgnacyjnego. Rząd ponadto dodaje, że Brazylia podpisała Międzynarodowy Pakt Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych, jest więc zobowiązana do respektowania praw z niego wynikających. 88. Biorąc pod uwagę to co powyżej, Rząd uznaje że nie nastąpiło naruszenie art. 14 w związku z art. 8 Konwencji.   b) Ocena Trybunału i. Zasady mające zastosowanie 89. Trybunał przypomina, że art. 14 Konwencji oferuje ochronę przeciwko każdej dyskryminacji w korzystaniu z praw i wolności gwarantowanych przez inne przepisy Konwencji i jej Protokołów.  Każda różnica w traktowaniu nie pociąga jednocześnie za sobą naruszenie tego artykułu. Trzeba wykazać, że osoby które znalazły się w sytuacji analogicznej lub porównywalnej, korzystały z preferencyjnego traktowania, i że to rozróżnienie jest dyskryminujące (patrz na przykład, National & Provincial  Building Society, Leeds Permanent Building Society i Yorkshire Building Society przeciw Zjednoczonemu Królestwu, z dnia 23 października 1997 r., § 88, Zbiór 1997-VII, i Zarb Adami przeciw Malcie, nr 17209/02, § 71, TSUE 2006-VIII). 90. Według orzecznictwa Trybunału, różnica jest dyskryminująca w rozumieniu art. 14, jeżeli brak jest obiektywnego usprawiedliwienia  i zasadności. Istnienie takiego uzasadnienia powinno się oceniać  w stosunku do celu i efektów przyjętego środka, mając na uwadze zasady, które generalnie obowiązują w społeczeństwach demokratycznych. Różnica w traktowaniu, przy wykonywaniu praw przewidzianych w Konwencji, nie może  służyć jedynie   uzasadnionemu celowi; art. 14 jest także naruszony, kiedy zostanie jasno ustalone, że nie istnieje rozsądny związek proporcjonalności między użytymi środkami a celem (patrz, na przykład Zarb Adami, wyżej cytowany, § 72, Stec i inni, § 51, Petrovic, wyżej cytowany, § 30, i Lithgow i inni przeciw Zjednoczonemu Królestwu,  z dnia 8 lipca 1986 r., seria A nr 102, § 177). 91. Oznacza to, że pojęcie dyskryminacji obejmuje zwykłe przypadki, w których osoba lub grupa spotyka się z nie tak dobrym traktowaniem jak inni  bez adekwatnego uzasadnienia, nawet jeżeli Konwencja nie wymaga traktowania bardziej korzystnego (Abdulaziz, Cabales i Balkandali przeciw Zjednoczonemu Królestwu , z dnia 28 maja 1985r, § 82 seria A nr 94). W rzeczywistości art. 14 nie  przeszkadza różnicom w traktowaniu, jeżeli jest to na podstawie obiektywnej oceny okoliczności faktycznych istotnie różnych i jeżeli w oparciu o interes publiczny, wyważa równowagę między ochroną interesów wspólnoty i poszanowaniem praw i wolności gwarantowanych przez Konwencję (patrz między innymi, G.M.B. i K.M. przeciw Szwajcarii  (dec.), nr 36797/97, z dnia 27 września 2001 r., i Zarb Adami, wyżej cytowany, § 73). 92. Państwa – strony korzystają z pewnego marginesu swobody czy i w jakim stopniu różnice między sytuacjami (stanami faktycznymi), pod innymi względami analogicznymi, usprawiedliwiają różnice w traktowaniu. Jego zakres zmienia się w zależności od okoliczności, dziedziny i kontekstu (Fretté przeciw Francji, nr 36515/97, § 40, TSUE 2002-I, Stec i inni, wyżej cytowany, § 52, Rasmussen przeciw Danii, z dnia 28 listopada 1984 r., § 40, seria A nr 87, i Inze przeciw Austrii, z dnia 28 października 1987 r., seria A nr 126). 93. Poza tym, Konwencja jest przede wszystkim mechanizmem ochrony praw człowieka, Trybunał musi brać pod uwagę ogólny rozwój sytuacji w pozwanym Państwie i w Państwach – stronach, i reagować ,na przykład  przy  pojawiającym się prawdopodobnym  kompromisie, żeby osiągnąć cel. Obecność lub brak wspólnego mianownika w systemach prawnych Państw – stron, może z tego względu , stanowić istotny element, żeby określić zakres uznaniowości władz (Glor, wyżej cytowany, § 75, i Sitaropoulos i Giakoumopoulos przeciw Grecji [Wielka Izba], nr 42202/07, § 66, TSUE 2012). 94. Szeroki zakres swobody jest zazwyczaj pozostawiony Państwu do przyjmowania rozwiązań o ogólnym charakterze w dziedzinie ekonomii lub socjalnej.  Dzięki bezpośredniej znajomości swojego społeczeństwa i jego potrzeb, władze krajowe są zazwyczaj w lepszej pozycji niż sądownictwo międzynarodowe, żeby określić co jest bardziej użyteczne publicznie  w dziedzinie ekonomii lub dziedzinie socjalnej i Trybunał szanuje zazwyczaj sposób , w który Państwa rozstrzygają nakazy użyteczności publicznej, oprócz sytuacji, kiedy w jego ocenie okazuje się „ewidentnie pozbawiony racjonalnej podstawy” (Carson i inni przeciw Zjednoczonemu Królestwu [Wielka Izba], nr 42184/05, § 61, TSUE 2010, i Stec i inni, wyżej cytowany, § 52).   ii. Zastosowanie zasad w niniejszym przypadku α ) O istnieniu powodów dyskryminacji objętych art. 14 95. Skarżące, wskutek ich przeprowadzki do Brazylii, skarżą się na dyskryminację opartą na fakcie, że pierwszej  skarżącej cofnięto świadczenia socjalne typu nieskładkowego, których wypłata, ze swej natury, związana jest z zamieszkiwaniem w Szwajcarii. One uznają, że zostały potraktowane w nierówny sposób w stosunku do osób, które mogły wpłacać do systemu, np. ponieważ doznały inwalidztwa po przepracowaniu kilku lat, i  otrzymują świadczenie nawet mieszkając za granicą. 96. Art. 14 precyzyjnie wymienia elementy tworzące „powody”, takie jak rasa, pochodzenie narodowe lub społeczne i urodzenie. Jednak lista, która obejmuje ten przepis ma charakter oznajmujący, a nie ograniczający, o czym świadczą wyrazy „ z takich” („any ground such  as”  w wersji angielskiej) (patrz Engel i inni przeciw Holandii, z dnia 8 czerwca 1976 r., §72, Carson i inni, wyżej cytowane,§ 70 i Biao przeciw Danii, [Wielka Izba], nr 38590/10, § 89, z dnia 24 maja 2016 r.), jak też obecność  w tej liście wyrażenia „ z jakichkolwiek innych przyczyn” (”any other status” w wersji angielskiej). Wyrażenie „z jakichkolwiek innych przyczyn” generalnie jest interpretowano szeroko (Carson i inni, wyżej cytowany, § 70, i Biao, wyżej cytowany, § 89), nie ograniczając się do właściwości, które przedstawiają cechy osobiste,w tym sensie w jakim są one wrodzone lub nieodłączne od osoby (Clift przecie Zjednoczonemu Królestwu, nr 7205/07, § 56-58, z dnia 13 lipca 2010 r., i Biao, wyżej cytowany,§ 89). 97. Trybunał wskazuje ponadto, że druga skarżąca sama nie należy do kategorii osób upośledzonych, ale określa się raczej jako ofiarę niekorzystnego traktowania, opartego na typie niepełnosprawności swojej córki, z którą żyje, i o którą się troszczy i której jest opiekunką prawną (paragraf 7, powyżej). Ponieważ  jej córka była niezdolna do rozeznania, matka, jako jej opiekunka , była źródłem postępowania na poziomie krajowym, w którym obie skarżące zostały przyjęte jako strony przed sądami szwajcarskimi. Trybunał ocenia zatem, że druga skarżąca może utrzymywać że jest ofiarą, co najmniej pośrednio lub przez związek (zobacz, w tym sensie Guberina przeciw Chorwacji, nr 23682/13, § 76-79, z dnia 22 marca 2016 r.)  zarzucanej  dyskryminacji. 98. Trybunał ocenia, biorąc pod uwagę to co powyżej, że dwie skarżące mogą powołać się na dyskryminację, podlegającą art. 14. Dyskryminacja odnosi się, w niniejszym przypadku, do charakteru upośledzenie pierwszej skarżącej, w związku z typem (składkowym lub nieskładkowym) spornych świadczeń i zatem, jest uwzględniona w art. 14.   β) O istnieniu różnicy w taktowaniu między osobami znajdującymi się w analogicznych sytuacjach 99. Trybunał przypomina, że różnica w traktowaniu nie mogłaby być uznana za problem w sensie zakazu dyskryminacji, przewidzianego w art. 14, gdyby osoba poddana odmiennemu traktowaniu, nie znajdowała się w porównywalnej sytuacji, przy uwzględnieniu  elementów charakterystyczne dla ich sytuacji, występujących w danym kontekście (Fábián przeciw Węgrom [Wielka Izba], nr 78117/13, § 121, z dnia 5 sierpnia 2017 r.). Zauważa, że należy ocenić elementy, które charakteryzują różne sytuacje i określić ich porównywalność pod kątem danej dziedziny i celowości rozwiązań, które stwarzają te  różnice (ibidem). 100. Odnośnie tej dziedziny, Trybunał zauważa, że sprawa dotyczy wysyłania renty inwalidzkiej. Zatem,   z jednej strony dotyka kwestię ogólną z dziedziny ekonomicznej lub społecznej,  w której Państwo cieszy się dużym zakresem uznaniowości. Z drugiej strony, sprawa dotyka zarzutu dyskryminacji osoby ciężko upośledzonej, więc z grupy osób szczególnie wrażliwych, która cierpiała z powodu poważnej nierówności  i cierpi nadal. 101. W tym co dotyczy celowości rozwiązania, skarżące czują się dyskryminowane wobec osób niepełnosprawnych, szczególnie w wyniku wypadku lub choroby, mających prawo do wysyłania za granicę swojej renty. Rząd podtrzymuje, że sytuacja beneficjenta zwykłej renty inwalidzkiej i sytuacja pierwszej skarżącej różni się tym, że tylko w pierwszym przypadku osoba wpłacała składki do szwajcarskiego systemu ubezpieczeń społecznych. Trybunał ocenia, że  celem obydwu typów rent jest zagwarantowanie rent inwalidzkich w dwóch przypadkach o różnej formie: w przypadku renty inwalidzkiej zwykłej na korzyść osób, które wniosły wkład do systemu zabezpieczenia społecznego , a w przypadku renty opiekuńczej i nadzwyczajnej renty z zabezpieczenia społecznego dla osób, które nie wniosły wkładu do systemu zabezpieczenia społecznego. Trybunał jest zdania, że odnosząc się do kwestii porównywalności tych dwóch sytuacji, sam fakt że skarżące nie wniosły wkładu do systemu, nie jest determinujący. Natomiast, to będzie wzięte pod uwagę  uzasadnienia nierównego traktowania, rozpatrywanego poniżej (paragrafy 104-114). 102. Trybunał ocenia zatem, że sytuacja pierwszej skarżącej, upośledzonej od  urodzenia i korzystającej z nadzwyczajnej renty inwalidzkiej i zasiłku pielęgnacyjnego (nie wysyłanych za granicę),  nie jest z pewnością identyczna, lecz wystarczająco porównywalna z tą osoby korzystającej ze zwykłej renty z ubezpieczenia społecznego, którą można wysyłać za granicę. Trybunał ocenia, że została ona potraktowana nierówno. Pozostaje do określenia, czy Rząd może się powołać na obiektywne tego uzasadnienie.   γ) O istnieniu uzasadnienia nierównego traktowania 103. Rząd utrzymuje, że fakt wnoszenia wkładu lub niewnoszenia wkładu do systemu zabezpieczenia inwalidzkiego jest ważnym uzasadnieniem dla  zróżnicowanego traktowania  z punktu widzenia art. 14. Trybunał podziela ten pogląd i ocenia, że wkład lub brak wkładu do systemu, stanowi obiektywne uzasadnienie do nierównego traktowania, nawet jeżeli to rozróżnienie opiera się na upośledzeniu pierwszej skarżącej, inaczej mówiąc zwłaszcza warunku, który jest poza wolą i sferą wpływu. 104. W tym co dotyczy racjonalnego charakteru uzasadnienia nierównego traktowania, Trybunał podkreśla na wstępie, że skarżące nie skarżą się na dyskryminację  w stosunku do osób nie ułomnych, ale czują się dyskryminowane w stosunku do osób, które po przyczynieniu się (składkami) do ubezpieczenia inwalidzkiego, stają się inwalidami i mogą mieć wysyłane renty za granicę. 105. Skarżące twierdzą, że ich więzy rodzinne i ich krąg społeczny są w Brazylii, a nie w Szwajcarii, że zabranie im renty i zasiłku mocno dotknęła ich codzienność i z braku środków finansowych na to pozwalających, nie mogą korzystać  z pomocy zewnętrznej, mogącej pomóc w opiece nad pierwszą skarżącą. Podkreślają poza tym, że znalezienie nabywcy na ich hotel w Brazylii napotyka bardzo duże trudności i twierdzą ponadto, że wymuszony wyjazd spowodowałby u nich wyjątkowo ciężkie i bolesne skutki z punktu widzenia psychologicznego i emocjonalnego. 106. Trybunał nie jest przekonany, że te zarzuty zostały należycie przywołane przed instancjami krajowymi. W każdym razie, podkreśla fakt, który jest źródłem kłopotów,   dobrowolnie podjęta przez drugą skarżącą decyzja o opuszczeniu Szwajcarii, mimo jasnego prawa przewidującego nie wysyłanie za granicę renty nadzwyczajnej z ubezpieczenia społecznego i zasiłku pielęgnacyjnego. Skarżące mogły się więc spodziewać, że te świadczenia zostaną zabrane. One nie zarzucają, że podstawy prawne, stanowiące podstawę do zabrania świadczeń,  były nieprzewidywalne lub niedostępne. 107. Należy również przypomnieć, że skarżące są narodowości szwajcarskiej i  mają pełne prawo do ponownego zamieszkania w Szwajcarii. Ponadto, wynika z akt, że pierwsza skarżąca regularnie odwiedzała ojca w Szwajcarii. W tych warunkach,  nie można twierdzić, że powrót do Szwajcarii, kraju w którym przeżyły większą część swojego życia, postawiło by skarżące przed trudnościami nie do pokonania. Przeciwnie, kontakt między pierwszą skarżącą i jej ojcem, który żyje w Szwajcarii, byłby ułatwiony. 108. Co do interesu pozwanego Państwa, Trybunał nie uważa za  sprzeczne z Konwencją, uzależnienie przyznania nadzwyczajnej renty z ubezpieczenia inwalidzkiego i zasiłku pielęgnacyjnego od kryterium miejsca  stałego pobytu, w szczególności, w zakresie w jakim art. 8 nie gwarantuje prawa do renty lub korzyści socjalnych w określonej wysokości. 109. Jest to zresztą potwierdzone  w porównanych rozwiązaniach przyjętych w innych Państwach członkowskich Rady Europy. Trybunał przypomina, że może zbadać sytuację, jaka panuje  w innych krajach członkowskich, odnoszącą się do podniesionych problemów  w niniejszej sprawie, żeby ocenić czy istnieje „konsensus europejski” lub co najmniej pewna tendencja wśród Państw członkowskich (patrz, mutatis mutandis, Naϊt-Liman przeciw Szwajcarii [Wielka Izba], nr 51357/07, § 175, TSUE 2018, Bayatyan przeciw Armenii, [Wielka Izba] nr 23459/03, § 122, TSUE 2011, i Hämäläinen przeciw Finlandii, [Wielka Izba], nr 37359/09, § 72-75, TSUE 2014). 110.  W związku z tym, Trybunał ocenia, że analiza prawa porównawczego i prawa Unii Europejskiej pozwala wyciągnąć następujące wnioski: po pierwsze, okazuje się, że rozróżnienie między świadczeniami  składkowymi i nieskładkowym, wydaje się być dobrze potwierdzone w łonie Państw członkowskich Rady Europy (paragraf 31, powyżej), i stanowi regułę prawa europejskiego (paragrafy 32-39, powyżej). Zatem nie jest to nic nadzwyczajnego lub arbitralnego. Po drugie, kwalifikacja do  „nieskładkowych” dwóch świadczeń, o których mowa w niniejszej sprawie, nadzwyczajnej renty inwalidzkiej i zasiłku pielęgnacyjnego, jest zgodna z praktyką Państw członkowskich Rady Europy i prawa Unii Europejskiej. Po trzecie, należy stwierdzić, że fakt związania otrzymywania świadczeń typu nieskładkowego z warunkiem stałego pobytu w Państwie świadczącym, stanowi regułę dla prawie wszystkich Państw członków Rady Europy i dla trzech krajów nie członkowskich wśród porównywanych państw (paragraf 31, powyżej). To rozwiązanie jest również przyjęte przez Unię Europejską w Rozporządzeniu 883/2004/UE z dnia 29 kwietnia 2004 r. (paragraf 36, powyżej).    Wynika stąd, że postawa przyjęta w tej sprawie przez władze szwajcarskie, nie odbiega od rozwiązań przyjętych w łonie Rady Europy i Unii Europejskiej. 111. Biorąc pod uwagę to co powyżej, interes pierwszej skarżącej aby pobierać sporne świadczenia na tych samych warunkach jak osoby dokładające się do systemu, musi ustąpić przed interesem publicznym  pozwanego Państwa, polegającym na gwarantowaniu zasady solidarności ubezpieczenia socjalnego, jeszcze ważniejszej w przypadku świadczeń nieskładkowych, nawet jeżeli powód, dla którego pierwsza skarżąca nie dokładała się do systemu, był całkowicie niezależny od jej własnej woli i sfery wpływów. Z tego powodu, Trybunał uznaje za szczególnie  ważny argument Rządu, według którego świadczenie nieskładkowe ma zagwarantować osobom upośledzonym, niewypełniającym warunków do otrzymania zwykłej renty, możliwość korzystania z solidarności innych i dysponowania środkami utrzymania pozwalającymi żyć w Szwajcarii. To nie jest jednak sprzeczne z Konwencją, uzależnienie tej dobrowolnej solidarności i zaufania innych, od wymogu aby udzielenie świadczenia było poddane pewnym warunkom, jak ten dotyczący miejsca pobytu beneficjentów w Szwajcarii. To jest racjonalne, że jeżeli Państwo przyznaje świadczenie nieskładkowe to nie chce wypłacać je za granicę , w szczególności jeżeli koszt życia w tym innym kraju jest znacząco niższy. 112. Mając na uwadze znaczny margines uznaniowości w dziedzinie ekonomii lub socjalnej i zasadę, według której Trybunał respektuje a priori  sposób w jaki Państwo   tworzy reguły użyteczności publicznej, Trybunał stwierdza, że uzasadnienie nierównego traktowania przywoływane przez Rząd nie jest nieracjonalne. 113. Wynika z tego, że nie nastąpiło naruszenie art. 14, w związku z art. 8 Konwencji.   II. O ZARZUCANYM NARUSZENIU ART. 8 KONWENCJI, ROZPATRYWANEGO ODRĘBNIE O dopuszczalności 1. Tezy stron 114. Skarżące zarzucają również naruszenie art. 8, rozpatrywanego odrębnie. 115. Odnośnie istnienia ingerencji, skarżące podnoszą, że między nimi jest wyjątkowo silna więź rodzinna, a w przypadku braku świadczeń, pierwsza skarżąca zostałaby zmuszona do powrotu do Szwajcarii, daleko od rodziny; jeżeli druga skarżąca musiałaby za nią podążyć, wtedy opuściłaby swojego męża w Brazylii. 116. W kwestii uzasadnionego celu ingerencji, skarżące utrzymują, że dobrobyt gospodarki narodowej  waży mniej niż pozbawienie osobistej autonomii pierwszej skarżącej, zmuszonej do pobytu w kosztownej instytucji opiekuńczej, w przypadku samotnego powrotu do Szwajcarii. 117. Z przyczyn wskazanych w kontekście art. 14, uważają, że sporne rozwiązania nie były konieczne w społeczeństwie demokratycznym. 118. Rząd prosi Trybunał, o zadeklarowanie niedopuszczalności zarzutu wynikającego z art. 8, na podstawie niezgodności ratione materiae  z Konwencją, zgodnie z art. 35 ust. 3 lit. a Konwencji, i z tytułu subsydiarnego, oczywistego braku podstawy podnoszonego zarzutu. 119. Rząd podnosi, że Szwajcaria  w żaden sposób nie ingerowała w decyzję drugiej skarżącej i jej męża, aby wraz z pierwszą skarżącą osiedlić się w Brazylii i prowadzić tam hotel; skarżące mają pełną wolność w ponownym osiedleniu się w Szwajcarii, żeby mieć przywrócone prawo do przedmiotowych świadczeń. 120. Rząd ocenia, że instrument służący utrzymaniu mechanizmu solidarności, będący postawą systemu, dobrze znanego w skoordynowanym systemie zabezpieczenia społecznego, świadczenie nieskładkowe finansowane z podatków i nie przekazywane za granicę, ochrania dobrobyt  gospodarki kraju oraz chroni prawa i wolności innych. 121. Ponadto Rząd zauważa, że nie wykazano, że wyjazd z Brazylii będzie wyjątkowo ryzykowny; w przypadku powrotu do Szwajcarii, który nie musi skądinąd urzeczywistnić wszystkich zagrożeń życia,   pierwsza skarżąca byłaby otoczona przez ojca i rodzinę, co wyłącza automatyczne umieszczenia w placówce i utratę autonomii.   2. Uwagi Trybunału 122. W kwestii  stosowania art. 14, w związku z art. 8 (paragrafy 57-67, powyżej), Trybunał  stwierdził, że zarzut skarżących mieści się w zakresie art. 8. Zasadniczo z tych samych racji, Trybunał uznaje, że  ten przepis ma  zastosowania do tej skargi. 123. Trybunał ocenia, że odmowa wypłat świadczeń za granicą, jest ingerencją w prawa skarżących, chronione art. 8, ponieważ sporne renty mogą spowodować skutki w organizacji życia rodzinnego dwóch skarżących, tak ja to wyjaśniono w kontekście zastosowania art. 14 Konwencji (paragrafy 65 i 66, powyżej). 124. Z drugiej strony, Trybunał uznaje, że ingerencja była przewidziana przez prawo, szczególnie  w  LPGA i LAI (paragrafy 19-27, powyżej), które realizowało uzasadniony cel, czyli solidarność w ubezpieczeniach społecznych, które można powiązać z ochroną praw innych i dobrobytem gospodarczym kraju, w rozumieniu art. 8 ust. 2 Konwencji. Uważa również, że ingerencja była niezbędna w społeczeństwie demokratycznym i proporcjonalna do osiągnięcia tych celów. Odnosząc się do tego ostatniego elementu, Trybunał nie traktuje jako nieracjonalne uzależnienie wypłat świadczeń nieskładkowych od posiadania miejsca stałego pobytu w Szwajcarii. 125. Wynika z tego co powyżej, że zarzut ten jest oczywiście bezzasadny i musi zostać odrzucony, na podstawie art. 35 ust. 3 lit. a i ust. 4 Konwencji.   Z TYCH POWODÓW: 1. Uznaje, pięcioma głosami za i dwoma przeciw, zarzut dotyczący art. 14 w związku z art. 8 Konwencji za dopuszczalny, a pozostałą część skargi za niedopuszczalną; 2. Stwierdza, sześcioma głosami za i jednym przeciw, że nie nastąpiło naruszenie art. 14 w związku z art. 8 Konwencji.   Sporządzono w języku francuskim i notyfikowano na piśmie w dniu 11 grudnia 2018 r., zgodnie z regułą 77 ust. 2 i 3 Regulaminu Trybunału     Stephen Phillips                                                      Vincent A. De Gaetano Kanclerz                                                                                Przewodniczący     Do niniejszego wyroku dołącza się, zgodnie do art. 45 ust. 2 Konwencji i regułą 74 ust. 2 Regulaminu, uzasadnienie następujących zdań odrębnych: - wspólna zgodna opinia sędziów Keller i Dedova; - zdanie odrębne sędziego Serghidesa. V.D.G J.S.P.       WSPÓLNA ZGODNA OPINIA SĘDZIÓW KELLER I DEDOVA 1. Chociaż głosowaliśmy z większością na korzyść stwierdzenia, że nie  nastąpiło pogwałcenia art. 14 Konwencji, wyrażamy z szacunkiem nasz brak zgody, w tym co dotyczy zastosowania art. 8 w niniejszej sprawie. Rzeczywiście, zarzut skarżących mający przede wszystkim charakter finansowy, nie dotyczy, naszym zdaniem, zakresu obowiązywania art. 8. 2. Obecna sprawa dotyczy odmowy szwajcarskiego ubezpieczyciela utrzymania wypłacania  nadzwyczajnej renty inwalidzkiej i zasiłku pielęgnacyjnego (Hilflosenentschädigung) na korzyść pierwszej skarżącej w następstwie zmiany miejsca pobytu. Powodem jest to, że według prawa szwajcarskiego, beneficjenci nadzwyczajnej renty powinni mieć miejsce zamieszkania i zwykłego pobytu w Szwajcarii. Przed Trybunałem skarżące podnosiły pogwałcenie art. 14 Konwencji w związku z art. 8, z powodu że kryterium decydujące  o otrzymywaniu przez pierwszą skarżącą spornego świadczenia, mianowicie miejsce zamieszkania w Szwajcarii, zależy w sposób dyskryminujący od typu niepełnosprawności skarżącej – inwalidki od urodzenia-, ponieważ osoby, które stały się inwalidami a mogły płacić do systemu, mogą korzystać ze świadczeń mimo miejsca zamieszkania za granicą. 3. Oceniamy, że skarga skarżących dotycząca świadczeń z zabezpieczenia społecznego ma charakter czysto pieniężny. Zgodnie ze wspólnym zdaniem odrębnym, wyrażonym przez sędziów Keller, Spano i Kjøibro w wyroku Di Trizio przeciw Szwajcarii  (nr 7186/09), myślimy, że art. 8 nie ma zastosowania w tej sprawie. Jedynie art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji dotyczy praw majątkowych, takich jak prawo do świadczenia socjalnego. Trybunał korzystał z art. 1 Protokołu nr 1, a nie z art. 8 Konwencji, w większości spraw dotyczących zasiłków ze świadczeń z zabezpieczenia społecznego (patrz, na przykład: Moskal przeciw Polsce, nr 10373/05, §93 i następ., z dnia 15 września 2009 r., Stec i inni przeciw Zjednoczonemu Królestwu, [Wielka Izba], nr 65731/01 i nr  65900/01, § 53, TSUE 2006-VI, Koua Poirrez przeciw Francji, nr 40892/98, § 43 i następ., TSUE 2003-X, Kjartan Ásmundsson przeciw Islandii, nr 60669/00, § 39 i następ., TSUE 2004-IX, i jeszcze Wieczorek przeciw Polsce, nr 18176/05, § 56 i następ., z dnia 8 grudnia 2009 r.). Jednak, Szwajcaria nie ratyfikowała Protokołu nr 1. W konsekwencji, to orzecznictwo nie może być zastosowane  w tej sprawie. 4. Tak jak w wyroku Di Trizio (wyżej cytowany, § 62), Trybunał wypowiedział się w paragrafie 66 niniejszego wyroku, że  „ocenia, iż odmowa wypłaty renty za granicę,  mogła wpłynąć na organizację życia rodzinnego skarżących”. To nie pierwszy raz kiedy Trybunał bada sprawę świadczeń socjalnych pod kątem art. 8 Konwencji, co większość wspomniała w paragrafie 61 i następnych w wyroku Di Trizio (odnosząc się w nim szczególnie, do tego co dotyczy zasiłku na urlop rodzicielski, w Petrovic przeciw Austrii , z dnia 27 marca 1998 r., § 27, Zbiór orzeczeń i decyzji 1998-II, i Konstantin Markin przeciw Rosji [Wielka Izba], nr30078/06, § 130, TSUE-2012 (wyciąg) lub tego co dotyczy zasiłku na rzecz licznych rodzin, w Dhahbi przeciw Włochom, nr 17120/09, § 41, z dnia 8 kwietnia 2014 r.). Lecz, jak podkreślali sędziowie w zdaniach odrębnych w sprawie Di Trizio, Trybunał  „pomija ustanowienie odpowiednich zasad określania zakresu stosowania art. 8”. 5. Rozumowanie Trybunału w sprawie Di Trizio i w niniejszej sprawie zakłada, że art. 8 będzie stosowany we wszystkich przypadkach, w których świadczenie z zabezpieczenia społecznego będzie miało wpływ na sferę rodzinną (lub prywatną) zainteresowanej strony. Tymczasem, świadczenie socjalne będzie zawsze wywierać wpływ na korzystanie lub organizację życia rodzinnego człowieka. To rozumowanie zakłada więc, że pole zastosowania art. 8 staje się zbyt szerokie i że wszystkie kwestie zabezpieczenia socjalnego lub prawa pracy mogą podlegać pod zakres tego przepisu. Byłoby to sprzeczne ze stałym orzecznictwem Trybunału, według którego, te problemy powinny być badane w świetle art. 1 Protokołu, a nie art. 8 Konwencji. 6. Poza tym, w niniejszej sprawie jak i w sprawie Di Trizio, większość (składu orzekającego) nie sprawdziła czy istnieje ścisła więź między przedmiotowymi świadczeniami socjalnymi i korzystaniem z życia rodzinnego. W sprawach, które przywołaliśmy w paragrafie 4, w których Trybunał stwierdził że różne świadczenia wchodzą w zakres stosowania art. 8 Konwencji, ścisła więź wynikała z celu świadczeń socjalnych. W naszym przypadku, jak to wskazał Trybunał Federalny (paragraf 15 wyroku) i Rząd (paragraf 49 wyroku), celem nadzwyczajnej renty inwalidzkiej i zasiłku opiekuńczego nie jest ułatwienie życia rodzinnego. Jak   Rząd i Trybunał Federalny to wyjaśnili „one są ukierunkowane na umożliwienie każdemu dorosłemu beneficjentowi prowadzenia autonomicznej i niezależnej egzystencji” (paragraf 49) i „są wypłacane niezależnie od sposobu życia uprawnionego, jak też bez względu na fakt czy żyje on sam, w rodzinie czy w zakładzie” (paragraf 15). W konsekwencji, nie możemy podpisać się pod stanowiskiem Trybunał, wyrażonym  w paragrafie 66, zgodnie z którym odmowa wypłacania przedmiotowych świadczeń dotyka życie rodzinne skarżących. 7. Trybunał nie powinien rozszerzać zakresu stosowania art. 8 Konwencji do takiego stopnia, że ten przepis pokrywa się z art. 1 Protokołu. Kiedy kraj, jak Szwajcaria, nie ratyfikował Protokołu nr 1, nie powinien być uznany jako odpowiedzialny za pogwałcenie tego Protokołu drogą zastosowania – nieuzasadnionego - innych artykułów Konwencji. Zasada, według której Państwo nie będzie odpowiadać na podstawie Protokołu, jeżeli go nie ratyfikowało, za pośrednictwem innego przepisu Konwencji, jest ustalono w orzecznictwie Trybunału. W odniesieniu  do art. 2 Protokołu 4, na przykład, Wielka Izba podkreśliła w wyroku Austin i inni przeciw Zjednoczonemu Królestwu, że „art. 5 Konwencji nie należy interpretować w sposób  obejmujący postanowienia tego przepisu i je uczynić w ten sposób do zastosowania wobec Państw, takich jak Zjednoczone Królestwo, które nie ratyfikowały tego Protokołu” (Austin i inni przeciw Zjednoczonemu Królestwu [Wielka Izba], nr 39692/09, nr 40713/09 i nr 41008/09, § 55, TSUE 2012). Wcześniej, Trybunał już to rozumowanie zastosował wobec Protokołu nr 12 i wobec art. 14 Konwencji , aby przypomnieć że ten przepis nie ustanawia w sposób niezależny zakazu wszelkiej dyskryminacji (Sahin przeciw Niemcom, [Wielka Izba], nr 30943/96, § 85, TSUE 2003-VIII), i także wobec gwarancji art. 1 Protokołu nr 7, żeby stwierdzić o nie zastosowalności art. 6 do procedury wydalenia (Maaouia przeciw Francji [Wielka Izba], nr 39652/98, § 36, TSUE 2000-X). 8. Biorąc pod uwagę przedstawione twierdzenia, myślimy, że Trybunał powinien był przyznać, że art. 8 nie ma zastosowania  w tej sprawie, z racji charakteru pieniężnego tej skargi, lub co najmniej  powinien zostawić otwartą kwestie zastosowania art. 8. Trybunał powinien również przyznać, że skargi o charakterze pieniężnym odnoszą się raczej do art. 1 Protokołu nr 1. Co więcej, mając wzgląd na fakt, że Szwajcaria nie ratyfikowała Protokołu nr 1, Trybunał powinien był uznać za niedopuszczalną skargę, opartą na art. 8 z  powodu niezgodności ratione materiae z Konwencją, zgodnie z art. 35 ust. 3 lit. a Konwencji. ZDANIE ODRĘBNE SĘDZIEGO SERGHIDESA 1. Prezentowana sprawa podnosi nową kwestię i zasługuje na szczególną uwagę, ponieważ to jest po raz pierwszy, kiedy Trybunał rozpatruje dyskryminacje między różnymi grupami osób upośledzonych. 2. Jestem całkowicie zgodny ze zdaniem większości, które ocenia art. 8, i  w rezultacie art. 14, jako stosowalny. Wyrok zawiera to w swoim paragrafie 66, dylemat przed którym dwie skarżące zostały postawione: bądź one zdecydują się pozostać w Brazylii, gdzie druga skarżąca ma męża i korzysta z życia rodzinnego z obywatelem francuskim, który zarządza tam hotelem, z konsekwencją utraty renty drugiej skarżącej, otrzymywanej w Szwajcarii; bądź zdecydują się nadal korzystać z renty, w którym to przypadku, druga skarżąca będzie musiała dokonać wyboru między pozostaniem w Brazylii ze swoim mężem i rozdzielić się z córką, której ona jest opiekunką prawną, lub podążyć  za córką do Szwajcarii, i wtedy bardzo prawdopodobnie  rozstać się z mężem, od którego z racji zawodowych, nie można oczekiwać że zamieszka w Szwajcarii. 3. W związku z tym, że możliwość zastosowania art. 8 i w rezultacie art. 14 została ustalona, nie mogę się przychylić do większości, że nie nastąpiło naruszenia art. 14 w związku z art. 8 Konwencji. Ostatecznie kryterium decydującym dla pierwszej skarżącej, czyli stały pobyt w Szwajcarii żeby otrzymać  tą rentę inwalidzką, jest zależny w sposób dyskryminujący od jej niepełnosprawności od urodzenia, a bardziej szczegółowo  od tego że urodziła się niepełnosprawna i nie mogła  wpłacać składek na tą rentę. Natomiast osoby, które nie urodziły się upośledzone  lecz które stały się niepełnosprawne później w trakcie ich życia i mogły płacić składkę przez pewien czas, przed wystąpieniem niepełnosprawności, nawet chociaż przez rok (paragraf 24 wyroku), mają prawo do renty, nawet jeżeli zamieszkują poza terytorium szwajcarskim, tak jak pierwsza skarżąca. 4. W art. 14 Konwencji , dotyczącym zakazu dyskryminacji, jest wyraźnie zamieszczone wyrażenie „od urodzenia” pomiędzy zabronionymi powodami dyskryminacji , w korzystaniu z praw i wolności, chronionych Konwencją. Dyskryminacja jest dokonana w niniejszej sprawie na tej podstawie, a nie na jakiejkolwiek obiektywnej i racjonalnej podstawie. 5. Ponadto, prawo krajowe w tej sprawie było dość surowe i  nie przewidywało żadnych wyjątków. Byłoby to bardziej do przyjęcia, gdyby  na przykład, obniżono wysokości renty z racji kosztów  życia za granicą (tu w Brazylii). Na znaczenie brania pod uwagę realiów w każdej sprawie, Trybunał, w wyroku Emonet przeciw Szwajcarii,nr 39051/03, z dnia 13 grudnia 2007 r.,  wypowiedział się następująco: „86. Biorąc pod uwagę, to co powiedziano wyżej, „poszanowanie” życia rodzinnego skarżących wymagało wzięcia pod uwagę realia, takie jak biologiczne czy socjalne, żeby uniknąć mechanicznego zastosowania i ślepych przepisów prawa, w tej sytuacji bardzo szczególnej, dla której nie zostały one  ewidentnie przewidziane.. Nieuwzględnienie tych realiów jest niemiłosiernym atakiem na pragnienia tych osób, bez realnej korzyści dla kogokolwiek (...)”. 6. Sądy szwajcarskie – z całym należnym szacunkiem – nie zanalizowały sytuacji pod kątem Konwencji i nie chroniły wystarczająco praw skarżących. Trybunał Federalny nawet nie przyznał, że art. 8 może być zastosowany. Wykładnia krajowa była bardzo restrykcyjna, w rezultacie nie pozwoliła na zrównoważenie różnych interesów i dlatego żaden wystarczający i uzasadniony powód nie został przedstawiony, żeby uzasadnić przyjęte rozwiązanie. 7. Skądinąd, Trybunał chroni prawa „rzeczywiste i konkretne”, to co znaczy, że w  niniejszej sprawie trybunały powinny wziąć pod uwagę realia socjalne, medyczne i rodzinne. Ponieważ nie uwzględniły tych okoliczności dotyczących skarżących, nastąpiło pogwałcenia art. 14. W rzeczywistości, trybunały zastosowały prawo w sposób „mechaniczny”. Nie szukały sposobu rozwiązania  złożonej i wyjątkowej sytuacji skarżących. 8. Trzeba jasno określić, że zakaz dyskryminacji stosuje się nie tylko do przepisów Konwencji, ale także do ich ograniczania i zawężania. Jak to zostało powiedziane przez Komisję  w sprawie Grandrath przeciw Niemcom, nr 2299/64, z dnia 12 grudnia 1966 r., „jeżeli zawężenie samo w sobie   dokonane na podstawie paragrafu 2 jednego z artykułów powyżej [tzn. od 8 do 11] narzuciło dyskryminację, to nastąpiło naruszenie art. 14 w związku z tym artykułem.”. W tym przypadku, ograniczenie czy zawężenia  dokonane na podstawie art. 8 Konwencji, warunek  uzależniający   otrzymywania przez pierwszą skarżącą renty inwalidzkiej, tzn. miejsce zamieszkania w Szwajcarii, został narzucony w sposób dyskryminujący. 9. Kryteria przyznawania renty inwalidzkiej, biorąc pod uwagę jej charakter i powody dla których jest wypłacana, powinny być związane z problemami zdrowotnymi osób, których to dotyczy i koniecznością dla nich otrzymywania pomocy ekonomicznej od Państwa z racji ich upośledzenia, a nie pytaniem czy one urodziły się upośledzone, a więc nie były w stanie wpłacać składki Państwu w jakimkolwiek momencie życia. W związku z tym, co dotyczy ich prawa do otrzymywania renty inwalidzkiej, wszystkie osoby mające problemy z niepełnosprawnością powinny być umieszczone na tej samej łodzi a nie na dwóch różnych  łodziach, z konsekwencjami w ich oddzielnym traktowaniu i zróżnicowaniu na podstawie kryterium nie mającego związku z ich inwalidztwem. 10. Większość   przypisała dużą wagę do faktu, że  rozróżnienie między rentą składkową i nieskładkową istnieje  także w Unii Europejskiej i większości prawodawstw Państw – członków Rady Europy. Lecz ten argument porównawczy przyjęty przez większość   nie powinien być jedynym kryterium dla Państwa w jego marginesie uznaniowości w prawodawstwie. Jak to Trybunał powiedział w wyroku Emonet i inni przeciw Szwajcarii, wyżej cytowany, zakres swobody Państw zmienia się w zależności od charakteru ograniczanej działalności i celu jaki jest realizowany przez to ograniczenie: „68. (…) Trybunał przyznaje, że to należy w pierwszej kolejności do władz narodowych ocenić konieczność ingerencji, chociaż   do niego należy rozstrzygnięcie problemu czy powody ingerencji były „odpowiednie i wystarczające”. Państwa-strony zachowują w ramach tej oceny zakres swobody, który zależy  od charakteru działalności wchodzącej w grę  i celu tego ograniczenia (...)” (nasze podkreślenie ).[10] 11. Innymi słowami, fakt że prawo Unii Europejskiej przewiduje takie samo rozróżnienie, na którym opiera się wyrok, nie znaczy to, że to rozróżnienie nie jest sprzeczne z Konwencją, a w szczególności z art. 14 w związku z art. 8. To co jest ważne , to jest to że do tego momentu Trybunał nie rozpatrywał zgodności tego rozróżnienia z postanowieniami Konwencji, a w szczególności art. 8, i obecna sprawa byłaby doskonałą okazją do rozstrzygnięcia tej kwestii, lecz większość sędziów wolała się po prostu zdać na odpowiednie rozwiązania w Unii Europejskiej, żeby się przekonać, że nie nastąpiło naruszenie art. 14. 12. Wynika z wyroku wyżej cytowanego  Emonet i inni, że poza podejściem porównawczym, powinny być brane pod uwagę charakter przewidywanego środka i cel tego ograniczenia. To co dotyczy charakteru tego środka  w niniejszej sprawie,  to jest kwestia wniosku o świadczenie socjalne, oparta na prawie szwajcarskim, dla osoby dotkniętej ciężkim upośledzeniem od urodzenia. W konsekwencji , skarga dotyka  grupy najbardziej wrażliwej, które stały się ofiarami i nadal są ofiarami, napiętnowani, nierówni i dyskryminowani w społeczeństwie. To co dotyczy  celu realizowanego tym ograniczeniem, Rząd przywołuje zasadę solidarności zabezpieczenia społecznego, ale to dotyczy tylko zasady bardzo ogólnej, której nie trzeba w niniejszej sprawie przeceniać. Mając tę abstrakcyjną solidarność w głowie, która w niniejszej sprawie nie jest korzystna dla nikogo, władze w oczywisty sposób starały się przywiązać pierwszą skarżącą do Szwajcarii, z realnym ryzykiem, że zostanie ona wysłana do zakładu specjalnego, ponieważ druga skarżąca mogłaby wybrać korzystanie z życia rodzinnego ze swoim mężem w Brazylii, a  ojciec pierwszej skarżącej nie mógłby się nią zająć. Podobne rozwiązanie jest diametralnie przeciwne duchowi i celowości współczesnego prawa w dziedzinie ochrony osób niepełnosprawnych, które jest ukierunkowane na włączeniu tych osób jak to tylko jest możliwe do społeczeństwa. 13. Tak jak Trybunał trafnie powiedział w paragrafie 97 wyroku, druga skarżąca, tzn. matka pierwszej skarżącej, może uznać się za ofiarę, co najmniej pośrednio lub przez związek. Ona jest nie tylko matką, ale i opiekunką prawną pierwszej skarżącej. Uznaję, że druga skarżąca jest ofiarą w rozumieniu art. 34 Konwencji. To stwierdzenie poparte jest tym co Trybunał powiedział w wyroku Guberina przeciw Chorwacji, nr 23682/13, § 76-79, z dnia 22 marca 2016 r. 14. Naruszając art. 14 Konwencji w związku z prawem do poszanowania życia rodzinnego obydwóch skarżących, gwarantowanym przez art. 8, władze nie ochroniły skutecznie tego prawa. Inaczej mówiąc, w tym przypadku, naruszenie zasady lub reguły zakazującej dyskryminacji doprowadziła do pogwałcenia zasady skuteczności lub skutecznej ochrony prawa skarżących do poszanowania ich życia rodzinnego. W moich oczach, władze krajowe przekroczyły ich margines swobody, ponieważ całkowicie pozbawiły skarżące ochrony ich prawa do poszanowania życia rodzinnego i to w sposób  dyskryminujący, nie oparty na racjonalnych, sprawiedliwych i obiektywnych kryteriach. 15. To jest godne pożałowania, że decyzje trybunałów szwajcarskich stawiają praktycznie druga skarżącą, troskliwą matkę zależną od przedmiotowych świadczeń , wobec okrutnego i niesprawiedliwego wyboru, bądź  pozostawienie swojego męża w Brazylii i powrotu z córką do Szwajcarii, bądź  odesłania samej córki do Szwajcarii żeby korzystać z renty, z realnym ryzykiem że zostanie ona umieszczona w zakładzie specjalnym, ponieważ nikt inny nie może się nią zająć. 16. Konkludując, nie ma żadnych wątpliwości, że w tym przypadku, ogólna i abstrakcyjna zasada solidarności zabezpieczenia społecznego usuwa się w stopniu znacznym przed osobistym interesem skarżących. Moim pokornym zdaniem, nie powinny być one „ukarane”, ponieważ pierwsza skarżąca urodziła się upośledzona i na tej konkretnej podstawie jest jeszcze dyskryminowana, z uszczerbkiem dla życia rodzinnego dla jednej i drugiej. 17. W konsekwencji, według mnie, nastąpiło naruszenie art. 14 w związku z art. 8. [10]Zobacz Dickson przeciw Zjednoczonemu Królestwu [Wielka Izba], nr 44362/04, § 78, TSUE 2007-V