66/12

WyrokETPCz2023-05-11ECLI:CE:ECHR:2023:0511JUD000006612

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy śmierć skarżącego przed wydaniem wyroku, nieznana Trybunałowi w momencie jego ogłoszenia, stanowi podstawę do rewizji wyroku na podstawie Reguły 80 Regulaminu Trybunału w zakresie zastosowania art. 41 Konwencji i zasądzenia zadośćuczynienia na rzecz spadkobiercy?
Ratio decidendi
Trybunał uznał, że zgon skarżącego przed wydaniem wyroku, który nie był znany Trybunałowi ani stronom w momencie ogłoszenia, stanowi fakt o decydującym wpływie, uzasadniający rewizję wyroku na podstawie Reguły 80 Regulaminu Trybunału. Stwierdzono, że spadkobierca skarżącego ma legitymację do kontynuowania postępowania i otrzymania zasądzonych kwot, ponieważ niepoinformowanie Trybunału o zgonie skarżącego ani o odwołaniu pełnomocnictwa nie stanowiło nadużycia prawa do skargi. W konsekwencji, Trybunał dokonał rewizji wyroku w części dotyczącej art. 41 Konwencji, przekierowując płatność zadośćuczynienia na rzecz spadkobiercy.
Stan faktyczny
Skarżący Antoni Wyszyński złożył skargę (nr 66/12) przeciwko Polsce. W wyroku z 24 marca 2022 r. Trybunał stwierdził naruszenie art. 1 Protokołu nr 1 i przyznał skarżącemu zadośćuczynienie. Rząd polski poinformował Trybunał w sierpniu 2022 r., że skarżący zmarł 5 maja 2020 r., czyli przed wydaniem wyroku. Rząd wniósł o rewizję wyroku i skreślenie skargi z listy. Syn skarżącego, Jacek Wyszyński, jako jedyny spadkobierca, wyraził wolę kontynuowania postępowania i otrzymania zasądzonych kwot.
Rozstrzygnięcie
Trybunał jednogłośnie postanawia dokonać rewizji swojego wyroku z dnia 24 marca 2022 r. w zakresie zastosowania art. 41 Konwencji. Orzeka, że pozwane państwo winno uiścić na rzecz Jacka Wyszyńskiego, spadkobiercy Antoniego Wyszyńskiego, kwoty 14 600 EUR tytułem zadośćuczynienia za szkodę majątkową i niemajątkową oraz 5 720 EUR tytułem zwrotu kosztów i wydatków, wraz z odsetkami.

Pełny tekst orzeczenia

© Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Translation already published on the official website of the Polish Ministry of Justice] Permission to re-publish this translation has been granted by the Polish Ministry of Justice for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC © Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Tłumaczenie zostało już opublikowane na oficjalnej stronie Ministerstwa Sprawiedliwości] Zezwolenie na publikację tego tłumaczenia zostało udzielone przez Ministerstwo Sprawiedliwości wyłącznie w celu zamieszczenia w bazie Trybunału HUDOC   PIERWSZA SEKCJA SPRAWA WYSZYŃSKI przeciwko POLSCE (Skarga nr 66/12)   WYROK (Rewizja)   Artykuł 41 • Rewizja wyroku ze względu na zgon skarżącego • Zasądzenie kwot na rzecz spadkobiercy   STRASBURG 11 maja 2023 r. OSTATECZNY   25/09/2023   Wyrok ten stał się ostateczny zgodnie z warunkami określonymi w art. 44 ust. 2 Konwencji. Może podlegać korekcie wydawniczej. W sprawie Wyszyński przeciwko Polsce (wniosek o rewizję wyroku z dnia 24 marca 2022 r.), Europejski Trybunał Praw Człowieka (pierwsza sekcja), zasiadając jako Izba w składzie:  Marko Bošnjak, przewodniczący,  Péter Paczolay,  Krzysztof Wojtyczek,  Alena Poláčková,  Erik Wennerström,  Raffaele Sabato,  Davor Derenčinović, sędziowie, i Liv Tigerstedt, zastępca kanclerza sekcji, obradując na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 kwietnia 2023 r., wydaje następujący wyrok, który został przyjęty w tym dniu: POSTĘPOWANIE 1.  Sprawa wywodzi się ze skargi (nr 66/12) przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej, wniesionej do Trybunału dnia 29 grudnia 2011 r. na podstawie art. 34 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności („Konwencji”) przez obywatela polskiego Antoniego Wyszyńskiego („skarżącego”). 2.  W wyroku wydanym w dniu 24 marca 2022 r. Trybunał orzekł, że doszło do naruszenia art. 1 Protokołu nr 1 z uwagi na fakt, iż władze krajowe odmówiły przyznania skarżącemu odszkodowania z tytułu zajmowania jego lokalu przez najemcę bez ważnego tytułu prawnego. Trybunał postanowił również przyznać skarżącemu 14 600 euro (EUR) z tytułu zadośćuczynienia za szkodę majątkową i niemajątkową oraz 5 720 EUR z tytułu kosztów i wydatków oraz oddalił pozostałe roszczenia o słuszne zadośćuczynienie. 3.  W dniu 3 sierpnia 2022 r. Rząd poinformował Trybunał, że dowiedział się o zgonie skarżącego, który nastąpił dnia 5 maja 2020 r. W związku z tym wniósł o rewizję wyroku w rozumieniu Reguły 80 Regulaminu Trybunału i skreślenie skargi z listy. 4.  W dniu 8 listopada 2022 r. Trybunał rozpatrzył wniosek o rewizję i postanowił wyznaczyć Jackowi Wyszyńskiemu – synowi i jedynemu spadkobiercy skarżącego – termin czterech tygodni na przedstawienie ewentualnych uwag. Uwagi te otrzymano w dniu 19 grudnia 2022 r. W dniu 23 stycznia 2023 r. Rząd przedłożył Trybunałowi swoje uwagi w odpowiedzi. PRAWO WNIOSEK O REWIZJĘ 5.  Rząd wniósł o rewizję wyroku z dnia 24 marca 2022 r., którego nie był w stanie wykonać, ponieważ skarżący zmarł przed jego wydaniem. Rząd stwierdził, że skarga powinna zostać skreślona z listy, ponieważ spadkobierca skarżącego nie poinformował Trybunału o zgonie ojca. 6.  Spadkobierca skarżącego stwierdził, że nie wiedział o sprawie ojca, która toczyła się przed Trybunałem. Nie mógł zatem w odpowiednim czasie zawiadomić Trybunału o zgonie ojca. O wyroku Trybunału dowiedział się od jego prawnika. Ponadto oświadczył, że chce kontynuować postępowanie w sprawie skargi wniesionej przez ojca. 7.  Rząd odpowiedział, że w 2016 r. skarżący rzekomo odwołał pełnomocnictwo, którego udzielił swojemu adwokatowi, i odebrał akta sprawy. Jednakże ani skarżący, ani jego adwokat nie poinformowali Trybunału o tej znaczącej zmianie w sposobie reprezentacji, chociaż obaj byli do tego zobowiązani. Konsekwencje tego zaniechania powinien zatem ponieść skarżący i jego spadkobierca. 8.  Trybunał zauważa, że z przedłożonych dokumentów jasno wynika, że Jacek Wyszyński jest synem i jedynym spadkobiercą skarżącego Antoniego Wyszyńskiego. 9.  Ponadto Trybunał zauważa, że rzekome odwołanie pełnomocnictwa musiało mieć miejsce po zakończeniu wymiany uwag w kwietniu 2016 r., ponieważ adwokat skarżącego złożył zarówno uwagi, jak i roszczenia o słuszne zadośćuczynienie w imieniu skarżącego. Wprawdzie skarżący powinien był poinformować Trybunał o odwołaniu pełnomocnictwa, jednak tego zaniechania, samego w sobie, nie można uznać za zaniechanie na tyle poważne, aby stanowiło nadużycie prawa do skargi. 10.  W tych okolicznościach Trybunał uznaje, że Jacek Wyszyński ma legitymację do otrzymania zasądzonych w wyroku kwot w zastępstwie zmarłego ojca. 11.  Trybunał uważa zatem, że należy dokonać rewizji wyroku z dnia 24 marca 2022 r. zgodnie z Regułą 80 Regulaminu Trybunału, której odpowiednie części stanowią: „W przypadku ujawnienia faktu, który ze swej istoty mógłby mieć decydujący wpływ, a który w chwili ogłaszania wyroku nie był znany Trybunałowi i, oceniając rozsądnie, nie mógł być znany stronie, strona ta może [...] wystąpić do Trybunału z wnioskiem o rewizję tego wyroku”. 12.  W związku z tym Trybunał postanawia przyznać Jackowi Wyszyńskiemu kwoty, które wcześniej przyznał zmarłemu skarżącemu, tj. 14 600 EUR tytułem zadośćuczynienia za szkodę majątkową i niemajątkową oraz 5 720 EUR tytułem kosztów i wydatków. Z TYCH PRZYCZYN TRYBUNAŁ JEDNOGŁOŚNIE Postanawia dokonać rewizji swojego wyroku z dnia 24 marca 2022 r. w zakresie, w jakim dotyczy on zastosowania art. 41 Konwencji; i odpowiednio Orzeka, (a)  że pozwane państwo winno, w terminie trzech miesięcy od daty, w której niniejszy wyrok stanie się ostateczny zgodnie z art. 44 ust. 2 Konwencji, uiścić na rzecz Jacka Wyszyńskiego, spadkobiercy Antoniego Wyszyńskiego, następujące kwoty, przeliczone na walutę pozwanego państwa według kursu obowiązującego w dniu płatności: (i)  14 600 EUR (czternaście tysięcy sześćset euro), plus wszelkie należne podatki, tytułem zadośćuczynienia za szkodę majątkową i niemajątkową; (ii)  5 720 EUR (pięć tysięcy siedemset dwadzieścia euro), plus wszelkie należne podatki, tytułem zwrotu poniesionych kosztów i wydatków; (b)  że od upływu wyżej wskazanego terminu trzech miesięcy aż do momentu uregulowania należności należne będą odsetki zwykłe od określonych powyżej kwot, naliczone według stopy równej marginalnej stopie procentowej Europejskiego Banku Centralnego obowiązującej w tym okresie, powiększonej o trzy punkty procentowe. Sporządzono w języku angielskim i obwieszczono pisemnie dnia 11 maja 2023 r., zgodnie z Regułą 77 §§ 2 i 3 Regulaminu Trybunału.    Liv Tigerstedt  Marko Bošnjak  Zastępca Kanclerza Przewodniczący

© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 13.07.2026. · Źródło