69519/01

WyrokETPCz2009-10-22ECLI:CE:ECHR:2009:1022JUD006951901

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne

Czy skazanie dziennikarza wojskowego za zdradę stanu, polegające na zbieraniu i zamiarze przekazania informacji o szkodach środowiskowych, stanowiło naruszenie prawa do wolności wyrażania opinii (art. 10 Konwencji) z uwagi na nieprecyzyjność przepisów krajowych dotyczących tajemnicy państwowej, oraz czy było zgodne z zasadą nullum crimen sine lege (art. 7 Konwencji)?

Ratio decidendi

Trybunał stwierdził naruszenie art. 10 Konwencji, ponieważ krajowe przepisy dotyczące tajemnicy państwowej, w szczególności dekret nr 1203 z 1995 r. i ustawa o tajemnicy państwowej z 1997 r., nie były sformułowane z wystarczającą precyzją, aby skarżący mógł przewidzieć konsekwencje swoich działań. Definicje „tajemnicy państwowej” były zbyt szerokie i niejasne, nie spełniając wymogu „jakości prawa”. Brak tej precyzji oznaczał, że ingerencja w wolność wyrażania opinii nie była „przewidziana przez prawo”. Jednocześnie Trybunał uznał brak naruszenia art. 7, ponieważ skazanie za zdradę stanu opierało się na przepisie kodeksu karnego (art. 275), który był wystarczająco jasny i przewidywalny w swoich podstawowych elementach, nawet jeśli definicja tajemnicy państwowej była problematyczna dla celów art. 10. Trybunał rozróżnił standardy precyzji wymagane dla odpowiedzialności karnej (art. 7) i dla ograniczeń wolności wyrażania opinii (art. 10).

Stan faktyczny

Skarżący, Grigorij Pasko, był dziennikarzem wojskowym, aresztowanym w listopadzie 1997 r. pod zarzutem zdrady stanu poprzez szpiegostwo i nadużycie stanowiska służbowego. Zarzuty dotyczyły rzekomego zbierania i przekazywania japońskim mediom tajnych informacji na temat szkód środowiskowych spowodowanych przez rosyjską Flotę Pacyfiku. Początkowo został uniewinniony od zdrady stanu, ale skazany za nadużycie stanowiska. Po unieważnieniu wyroku przez Sąd Najwyższy, w ponownym procesie został skazany za zdradę stanu w grudniu 2001 r. za zbieranie i zamiar przekazania tajnych informacji.

Rozstrzygnięcie

Stwierdza brak naruszenia art. 7 Konwencji. Stwierdza naruszenie art. 10 Konwencji.

Pełny tekst orzeczenia

� - � . - 5. ( - - ), : , ( 3 59 - , , ); , , , . , , � � , , - [PASKO v. RUSSIA] , I. , ( 69519/01) 6. , 1962 , - . . 2009 ., - 7. , : , . - - 2009 . - � �. 1. - , 2 - ( 69519/01) 44 . - . , , . , - 8. , - ( -- ) 20 - . �NHK� � � [Asahi 2. - Simbun] , - . , , , - T.Dz. - . . .., - ( -- -) - . - - . , - - � � , -- - . , - - .., . 3. , , � , �. -, , - .. - . 10 . . - 4. 28 2008 . , - . . , , , , , -- 7 -- , , , � � . , -- 10 -- , , . �� , 10 . , 7 - . . . -- ( ). 2 -- ( ). 1 2010 A. C. 9. 13 1997 ., , . , , . . 10. 20 1997 . ( -- ) . , -20/1 . . 20 1999 ., . 11. 20 21 1997 . , . . 12. 28 1997 . . , , , 13 1997 . 20 1997 ., , . B. 13. 29 1998 . . , , , , , 1996 20 1997 . , , � - - �, - , , , , , 40752 , 11 1997 . , . 14. 22 1997 . 14 1998 ., , . 15. 20 1999 . . , , . . � � 18 1999 . . - . 16. , . 17. 21 2000 . 20 1999 . , , , . . D. 1. 18. ; . , , . 19. 14 2001 . , , � �, , . , , , 055 10 1996 ., 1203 30 1995 . 5 � �, 21 1993 ., 6 1997 . , 1996 055, . 20. 25 2001 . 275 . 21. , , 1996�1997 . , - .., . 2010 27 -- 1997 . - .. , . : �10 1997 . [] " " , . 11 1997 . [..] [] , , , .. , , , , , , , 6 1 5 4 5 " " 21 1993 . 5485-1 ( 131- 6 1997 .), 13 77 , , 30 1995 . 1203, . , .. [..], [] <...>. 20 1997 . [] [ 11 1997 .] . <...> -, [], �. 22. , - .., -- 1997 ., 14 2001 ., , , . , 14 2001 . : �<...> , [] () , , , , , 6 1 5 " " 21 1993 . 5485-1 ( 6 1997 . 131-) 13 , , - 1995 . 1203. - , [ ] <...> , , - , 5 4 5 - " " 21 1993 . 5485-1 ( 6 - 1997 . 131-) 77 , , 30 - 1995 . 1203, . <...> <...> , [] - [] , - , - , <...>, , , - <...>�. 23. , 11 1997 . , , , , . , - .. , � � . , . 24. , 11 1997 ., , . ; , . , , , , , , . 25. , , , , , � � . , , - 1 2010 , , . 26. , 14 2001 . , , . , , , , , , 40752, , - �� [Greenpeace] 27 1993 . � : , , , �. , , , . 27. , , . 28. , , , , , , , , 64 , , , . 2. 29. , , , , 14 2001 ., , , 055. , 055 � �. , , � � , , . , , , , . 30. 25 2002 . , , , 11 1997 . . 31. , , , . , 14 2001 ., , �, , () , , 6 1 5 4 5 " " 21 1993 . 5485-1 6 1997 . 131-, 13 77 , , 30 1995 . 1203 . 129 1 . 240 , ( 1996 055) �. , 14 2001 . , , , , . , 14 2001 . , . 32. , , - .. . , , , , , . , , , � , , , , , []�. 33. , , 055 , , - . 34. , , , - 2010 29 : � 20 1995 . <...> , . 29 ( 4) 21 1993 . " ", , . , 30 1995 ., 1203 " , ". , [], , 20 1997 ., [ ] , " " 131- 6 1997 . �. 35. , . 36. 23 2003 . . II. A. 37. 275 ( ) , 1 1997 ., , , , , , , -- . B. , 1. 12 1993 . 38. 4 29 , , , , , , . 2. � � (a) 6 1997 . 39. � � 5485-1 ( -- � �) 1993 . 21 1993 . 5 : � - : 1) : <...> [] , - , , , <...> <...> 4) , - - : <...> [] <...>�. 40. 9 . , . ; . , , . , , , , , . � � , � �. 41. 16 1995 ., 26 1995 . 27 1995 . , , , , � , �, , , . 42. 30 1995 . 1203 � , �. 13 77 , �, , , , , , � �, , , , () , �. , . 1 2010 (b) 6 1997 . 43. 6 1997 . 131- � " "�. 9 1997 . 5 � � : � : <...> 1) : <...> [] , , , , <...> <...> 4) , - : <...> [] <...>�. 3. 44. 20 1995 . , , : �<...> , , , , . 29 ( 4) , , , . , . , , , . , , , 15 ( 3) . 29 ( 4) 21 1993 . " ", , . , , 15 ( 3), 29 ( 4), 55 ( 3)�. 45. 29 1999 . - - , - , , 275 ( ) 1 283 ( ) ( 78-000-29). - , , , 1995 . , , 1995 . . : �<...> , , , <...> -- , , 1203 30 1995 . <...> , . 4 . 29 , " " 21.07.1993, 6.10.1997. <...> , , , . " " 1997 ., . 5 , , , , -- 1993 . <...> . 4 . 9 , , , <...>. , . 4 . 3 , 21 1993 ., 6.10.1997. , , , . <...> 5 ( ) , , .., , , 9 <...> , . 5 , , . - . , , . 5 [ " "], : 1203 1995 . <...> 2010 31 , <...> <...> 1995 . 30.11.1995 <...> <...> , 5 ( , , ) , ; <...> , , . <...> , <...> ( ) ", ", " , ", <...> <...> " " <...> 6 1997 ., , , , . 5 " ", " , ", 30 1995 . , 12 1993 . 30 1995 . , ; - <...> �. 46. 17 2000 . - , : � , [ ] , 12 1993 . 30 1995 . , , . <...> . 4 . 29 , 12 1993 . , , , . " ` '" 6 1997 . , - , , , <...>, . , .. 275 283 , , , <...> <...> <...> [" " 1993 ] , , , . 5 , . . 4 . 29 . . 5 " " 21 1993 . . 4 . 29 , <...>�. 47. 25 2000 . , , - , , , 275 , . : � , . 275 , [ ] , 1992 . 1994 . <...> , , , . [ ] <...> , . 1992�1993 . 1998 ., , . . 4 . 29 <...>, , , . " ` '" 6 1997 . , , . , 1 2010 , , , �. 10 , , , , , , , �. 48. , 7 , , � � . , 10 , . , . , , - .., , . , - .. , , , . , , , , , , , , , 055. , , : �1. - , <...>. 2. - , , �. �1. . - <...>. 2. , , , , , A. , 1. , 49. 7 , , � � . , , 11 1997 ., , , 9 1997 ., � �, , , , , , . , , , 1203 30 1995 ., , 4 29 , � , , �. , , , . 50. � � [Nikitin v. Russia] ( 50178/99, [ECHR] 2004-VIII) � � [Moiseyev v. Russia] ( 9 2008 ., 62936/00). , , 17 2000 . .. 25 2000 . .. , , , 6 1997 . � " "�. 51. , , 055, , , � �. , 055, , , 14 2001 ., - 2010 33 . , , , . , � �, 055, 5 � �. , , � �. , , 055 , 25 2002 . , 14 2001 . � �, 1203 055. 52. , , , 11 1997 ., , , . , , , , . 53. , - 10 . , - . , , , , . , . 2. , - 54. -, . 55. - , , , 275 , � � 6 1997 . 1203 30 1995 ., , . - 25 2002 ., , , , 11 1997 ., , 20 1997 ., . -, , , . - , , , , . 56. - , , , , . -, 20 1995 . , � � 21 1993 ., , , 4 29 . , , 1203 30 1995 . , . - , 6 1997 . 5 � �, . 57. , 055, , , � �, - , , ; , , ; , . - , 055 , , , , . � � 1203. 58. , - , .. , . - , , .. , 5 1995 ., 1203, , , 20 1997 ., . , - , .. , , , , .. . - , 1 2010 , � � , .. , , 25 2002 . , . 59. - , , , , , 11 1997 . . - , 7 . 60. , - , - , . - , , 25 2001 . - , 2 10 . , , . , - , , , , , , , , . , . . - , ; , . 61. - , - .., . , , , , 275 , , , - .. , , - .. 62. , - , , , . - , . - , , , , , , . , , , , . 63. , - , , , , . - .., , , . B. , 64. , , , 11 1997 . 20 1997 ., . , , , 11 1997 . 8 1997 . , , 9 1997 ., , , 20 1997 . . , - , . 65. , , . 10 . 66. , , , , , 10 , , , . , 10 , , (. 16 1992 . � � [Hadjianastassiou v. Greece], � 39, ��, 252). , 10 - 2010 35 . 10 , � �, , 2 10 , � � . 1. 67. , � � 2 10 , -; , , , . (a) - 68. , 4 29 12 1993 . : � , , �. 9 1997 . 5 � �, , , � � . , . 30 1995 . 6 1997 . 5 � � , , . 9 1997 . (. , 38�43 ). 69. : 11 1997 . ( , ) 8 1997 . 9 1997 . ( � �) 20 1997 . ( ). - , , , , �� , , . - , 9 1997 . , . (i) 11 1997 . 8 1997 . 70. , . , , � � , � �, � � . , 1203 30 1995 ., , , 4 29 , , . - , � � 21 1993 . 1203 30 1995 . , , . 71. , 4 29 , , . , . � � , , , ; , , . , , , 1203 30 1995 . . , , , , , , 10 , , , , -- , , . 72. - , 20 1995 . � � 21 1993 . 4 29 . , � � - 1 2010 , , 30 1995 . 73. , , �� , �� . , , , , , , , (. � "" � [Association Ekin v. France] ( 39288/98), � 46, [ECHR] 2001-VIII). , , , , , � � . , 12 1993 ., , 9 1997 ., � �, , � , � (. , 41 ). , , , , -- , , , (. � � [Stoll v. Switzerland] ( 69698/01), � 107, [ECHR] 2007 -- <...>). , ; , , , , . 74. , : , � � 30 1995 . 1203 , , , .. .. . , , , 6 1997 . � " "�. 75. .. -, , , .. , 1995 ., 1203 . 29 1999 . (- ) .. , , 30 1995 . . - , -, , 30 1995 . . , , 4 29 6 1997 ., , � � 30 1995 . , (. , 45 ). 76. , , , , .. , , , , , , , . , , , 6 1997 . � � ; , � � 30 1995 . (. , 46 ). 77. -, .. , , 1992�1993 . 1998 . 25 2000 . .. , , , ( ) , , , � � 4 29 . .. 30 1995 . (. , 47 ). , , , , , 2010 37 , , , , � � 30 1995 . . 78. , , � � 30 1995 . . , , , , , . , . , , , � � 21 1993 ., 1203 30 1995 ., , . . , , 10 , 11 1997 . 8 1997 . (ii) 9 1997 . 20 1997 . 79. : , � � . (iii) 80. , , , 11 1997 . 20 1997 ., . , , 20 1997 . , , . � � 1203. , , , . - , , , , , , , . 82. , , , , , , �� 10 . , , , � � 1203 , . , , , , , 1996 , , 055, (. , 19). . 83. , , , , , , 10 , . 2. 84. , , , . 3. (b) 81. , 055 -- , 14 2001 ., - 85. , , : , , , . , . , 1 2010 , .. , (. , 22 32 ). , , , . , 14 2001 ., , , , , - �� (. , 26 ). , , , (. , 32 ). 86. , -, , , , (. � �, � 46). , , , . , ; , , , , , (. , 28 37 ). 87. , , , , , , . , , . . , : , , - (. � �, � 47). . , , - . 88. , 10 . 89. , , 7 , , 10 . 10 , . 1. , 10 ( �� ); 2. , 7 ( ). , 22 2009 . 2 3 77 . , , 45 2 74 . . 1. , , 11 1997 . 8 1997 . 10 . , 4 29 , , , , . 2. , � � , . 3. -, 17 2000 . .. 25 2000 . .. , 4 29 , 6 1997 . � � (. 46 47 ). 30 - 2010 39 . 1203 � , �, , . 4. 1203, , , , , . , , 4 29 � � -- , , -- , - . , � � , 4 29 , , , , , . 5. , � � 30 1995 . , 10 , 11 1997 . 8 1997 . . � � . � 1 2010