71353/01

CONSEIL   AVRUPA   DE L’EUROPE   KONSEYĐ   AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ   DÖRDÜNCÜ DAĐRE   YALÇIN KÜÇÜK (no 3) -TÜRKĐYE DAVASI   (Baꢀvuru no:71353/01)   KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ   STRAZBURG   Nisan 2008   Đꢀbu karar AĐHS’nin 44§2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecektir. ꢁekli   düzeltmelere tabi olabilir.   ______________________________________________________________________________________   © T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2008. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan   Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,   davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile   Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak   suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.   USUL   Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan (71353/01) no’lu davanın nedeni (T.C.   vatandaꢀı) Yalçın Küçük’ün (baꢀvuran) Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne 20 Kasım 2000   tarihinde Temel Đnsan Hakları ve Özgürlüklerini güvence altına alan Avrupa Đnsan Hakları   Sözleꢀmesi’nin (AĐHS) 34. maddesi uyarınca yapmıꢀ olduğu baꢀvurudur.   Baꢀvuran, Đstanbul Barosu avukatlarından G. Çaylıgil tarafından temsil edilmektedir.   OLAYLAR   I. DAVANIN KOꢁULLARI   Baꢀvuran, 1938 yılı doğumludur ve Gebze’de ikamet etmektedir. Üniversite’de profesör ve   yazar olan baꢀvuran, baꢀvurusunu sunduğu sırada Gebze Cezaevi’nde tutuklu bulunmaktaydı.   Temmuz 1993, 26 Ekim 1993, 4 Nisan 1995 ve 17 Eylül 1997 tarihli iddianameler ile   Ankara Devlet Güvenlik Mahkemesi Cumhuriyet Savcısı, değiꢀik tarih ve yerlerdeki çeꢀitli   konuꢀmaları ve bir dergide yayımlanan çeꢀitli yazıları nedeniyle baꢀvuran hakkında dört ceza   davası açmıꢀtır. Sözkonusu davalar bilahare birleꢀtirilmiꢀtir.   A. 1 no’lu dava (dosya no: 1994/130)   Temmuz 1993 tarihli iddianame, 29 Nisan 1993 tarihinde Ankara’da düzenlenen “ Đꢀçi   Sınıfı, Sendikalar ve 1 Mayıs” konulu panelde baꢀvuran tarafından yapılan bir konuꢀma   hakkındaydı. Baꢀvuran özellikle ayrımcı propaganda yapmak ve Devlet’in bölünmez   bütünlüğüne saldırıda bulunmak ile itham edilmiꢀtir. Baꢀvuranın mahkumiyeti, 3713 sayılı   Terörle Mücadele Yasası’nın 8/1 maddesi uyarınca verilmiꢀtir.   Eylül ve 16 Aralık 1993 tarihleri arasında üç duruꢀma gerçekleꢀtirilmiꢀtir. Baꢀvuran veya   avukatı duruꢀmalarda hazır bulunmuꢀ ve savunma hazırlamak için iki kere ek süre talep   etmiꢀlerdir.   Aralık 1993 tarihinde, Ankara Devlet Güvenlik Mahkemesi, 26 Temmuz 1993 tarihli   iddianameye dayanarak baꢀvuranı mahkum etmiꢀtir.   Haziran 1994 tarihinde Yargıtay, olayların daha ziyade Türk Ceza Kanunu’nun 312/2   maddesi kapsamında olduğuna kanaat getirerek ilk derece mahkemesinin kararını bozmuꢀtur.   Dava dosyası, Ankara Devlet Güvenlik Mahkemesi’ne iade edilmiꢀtir.   Eylül 1994 tarihinden itibaren, sözkonusu mahkemede, yurtdıꢀında bulunan baꢀvuranın   katılmadığı on iki duruꢀma gerçekleꢀtirilmiꢀtir.   Eylül 1995 tarihinde, Ankara Devlet Güvenlik Mahkemesi, yurtdıꢀından döndüğünde   baꢀvuranın tutuklanmasına hükmeden ara kararı vermiꢀtir.   Aralık 1995 tarihinde, Ankara Devlet Güvenlik Mahkemesi, yargılamayı, 4 Nisan 1995   tarihli iddianame ile baꢀvuran hakkında baꢀlatılan yargılama ile birleꢀtirmiꢀtir. ( Bkz. “3 no’lu   yargılama).   B. 2 no’lu dava ( dosya no: 1995/33)   Ekim 1993 tarihli iddianame, 3713 sayılı yasanın 8/1 maddesine dayanarak, Đnsan Hakları   Evrensel Bildirgesi’nin 44. yılı münasebetiyle Đnsan Hakları Derneği tarafından 11 Aralık   tarihinde düzenlenen bir gösteri sırasında baꢀvuranın yaptığı konuꢀmaya iliꢀkin olarak   hazırlanmıꢀtı.   Sözkonusu ikinci dava Ankara Devlet Güvenlik Mahkemesi’nde devam etmekte iken   baꢀvuran hakkında üçüncü bir dava açılmıꢀtır.   C. 3 no’lu dava (dosya no: 1995/26)   Nisan 1995 tarihli iddianame, baꢀvuranın yaptığı iki konuꢀmaya ve baꢀvuran tarafından   kaleme alınan ve Berxwedan dergisinde yayımlanan iki yazısına iliꢀkin olarak hazırlanmıꢀtı.   Đlk konuꢀma, 1992 yılı Ağustos ayında PKK’nın, Almanya’nın Bochum kentinde düzenlediği   Uluslararası Kürdistan Festival’inde yapılan konuꢀmadır. Đddianame’de baꢀvuranın   konuꢀmasını PKK (E.R.N.K) bayrağı altında yaptığı belirtilmiꢀtir.   Đkinci konuꢀma, 27 Kasım 1994 tarihinde, PKK’nın 16. kuruluꢀ yıldönümü münasebetiyle   Almanya’nın Frankfurt ꢀehrinde Kürdistan Merkezi’nde yapılan konuꢀmadır.   Nisan 1995 tarihli iddianamede belirtilen “ Bazı Gerçekler ve Türk Aydının Anatomisi”   baꢀlıklı ilk yazı, 15 Temmuz 1992 tarihinde Berxwedan dergisinde yayımlanmıꢀtır.   “Đnsanlık Kürtlerle Beraber” baꢀlıklı ikinci yazı 15 Ağustos 1992 tarihinde aynı dergide   yayımlanmıꢀtır.   Savcı iddianamesinde, baꢀvuranın, Abdullah Öcalan ile iꢀbirliği yaparak PKK yanlısı   broꢀürler hazırladığını, ihtilaflı yazıların yayımladığı Berxwedan dergisinin “PKK’nın   propaganda organı” olduğunu ve baꢀvuranın iki konuꢀmasının, PKK tarafından düzenlenen   etkinliklerde yapıldığını belirtmiꢀtir. Savcı, iddianamesine, konuꢀma ve yazıların, baꢀvuranın,   PKK bünyesindeki yasadıꢀı eylemlere katılma niyetini ortaya koyduğunu da eklemiꢀtir. Savcı,   baꢀvuranı, Türk Ceza Kanunu’nun 168/2 maddesi uyarınca silahlı örgüt mensubu olmakla   suçlamıꢀtır.   D. 4 no’lu dava (dosya no: 1997/196)   Eylül 1997 tarihli iddianamesinde, Savcı, silahlı örgüte yardımda bulunmak suçundan   dolayı Türk Ceza Kanunu’nun 169. maddesi uyarınca baꢀvuranın mahkumiyetini talep   etmiꢀtir. Savcı baꢀvuranı özellikle, PKK organı olan Med-TV’deki bir televizyon yayını   sırasında, Kürt sorunu hakkındaki görüꢀlerini sormadan önce Abdullah Öcalan’a “Sayın   Baꢀkan” diye hitap etmekle itham etmiꢀtir. Esasa iliꢀkin görüꢀlerinde, mevcut davada, Türk   Ceza Kanunu’nun 169. maddesi ile öngörülen suçu oluꢀturan unsurların bir araya gelmediğine   kanaat getirerek Savcı, baꢀvuranın beraatını talep etmiꢀtir.   Kasım ve 27 Kasım 1995 ve 25 Aralık 1997 tarihli kararlarla, Ankara Devlet Güvenlik   Mahkemesi, dört davanın, 1995/26 numaralı tek dosyada birleꢀtirilmesine karar vermiꢀtir.   Aralık 1995 ve 24 Kasım 1998 tarihleri arasında Ankara Devlet Güvenlik   Mahkemesi’ndeki yargılama sırasında, yurtdıꢀında bulunan baꢀvuranın katılmadığı yirmi dört   duruꢀma gerçekleꢀtirilmiꢀtir.   Baꢀvuran, 24 Kasım 1998 tarihli duruꢀmaya katılmıꢀ ve savunmasının hazırlanması için süre   talebinde bulunmuꢀtur. Aynı gün baꢀvuran tutuklanmıꢀtır.   Baꢀvuranın hazır bulunduğu on beꢀ duruꢀma daha gerçekleꢀtirilmiꢀtir. Ankara Devlet   Güvenlik Mahkemesi’ne sunduğu 15 Nisan 1999 tarihli layihasında baꢀvuran, suçsuz   olduğunu dile getirmiꢀ ve ifade özgürlüğü hakkına atıfta bulunmuꢀtur.   Baꢀvuran 6 Eylül 1999 tarihinde, yargılamaların askıya alınması ve basın ve yayım yoluyla   iꢀlenen suçlara iliꢀkin olarak verilen cezaların infazının ertelenmesine iliꢀkin 4454 sayılı yasa   uyarınca tahliye edilmiꢀtir.   Kasım 1999 tarihli karar ile Ankara Devlet Güvenlik Mahkemesi, 1995/26 sayılı davanın   kapsamındaki atılı suçların tamamından dolayı, Türk Ceza Kanunu’nun 169. ve 312/2   maddesi ile 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu’nun 8. maddesi uyarınca, baꢀvuranı, dört   yıl altı ay ağır hapis, iki yıl hapis ve 500.160.000 TL (yaklaꢀık 1.300 Euro) para cezasına   çarptırmıꢀtır. Ankara Devlet Güvenlik Mahkemesi, aynı kararla, baꢀvuranın tutuklanmasına   karar vermiꢀ ve dava sürecindeki tutukluluğunun baꢀvuranın baꢀka bir yargılamadan dolayı   cezasını çektiğini dönemle birleꢀmesi nedeniyle baꢀvuranın tutuklu bulunduğu dönemin   toplam süreden düꢀürülmesinin gerekli olmadığını belirtmiꢀtir.   Kasım 1999 tarihli karar, her suça isnat edilen cezayı detaylandırmıꢀtır.   Temmuz 1993 tarihli iddianameye iliꢀkin olarak: Ankara Devlet Güvenlik Mahkemesi,   baꢀvuranın konuꢀmasının, Türk Ceza Kanunu’nun 312/2 maddesi uyarınca “sınıf, ırk, bölge   farkı gözeterek halkı kin ve düꢀmanlığa tahrik” edebilecek bölümler içerdiğine kanaat   getirmiꢀ ve baꢀvuranı bir yıl hapis ve 160.000 TL para cezasına çarptırmıꢀtır.   Ekim 1993 tarihli iddianameye iliꢀkin olarak: baꢀvuranın konuꢀmasının yukarıda sözü   edilen bölümlerine atıfta bulunarak Ankara Devlet Güvenlik Mahkemesi, bu bölümlerin   ayrımcı propaganda kaynaklı olduğuna kanaat getirmiꢀ ve baꢀvuranı bir yıl hapis ve   500.000.000 TL para cezasına çarptırmıꢀtır.   Nisan 1995 tarihli iddianameye iliꢀkin olarak: baꢀvuranın yaptığı konuꢀmalara ve yazılarına   atıfta bulunan Ankara Devlet Güvenlik Mahkemesi, video kayıtlarına dayanarak baꢀvuranın   E.R.N.K bayrağı altında konuꢀma yaptığını ve sözkonusu makalelerin yayımladığı Berxwedan   dergisinin örgütün propaganda aracı olduğunu belirtmiꢀtir. Baꢀvuranın eylemlerinin genel bir   değerlendirmesini yapmasının ardından, Devlet Güvenlik Mahkemesi, bu eylemleri, ayrımcı   olarak nitelendirmiꢀtir. Devlet Güvenlik Mahkemesi, manevi destek yoluyla silahlı bir örgüte   yardımda bulunduğu gerekçesiyle, Türk Ceza Kanunu’nun 169. maddesi ve 3713 sayılı   yasanın 5. maddesi uyarınca baꢀvuranı, dört yıl altı ay ağır hapis ve üç yıl kamu hizmetinden   men cezasına çarptırmıꢀtır.   Eylül 1997 tarihli iddianameye iliꢀkin olarak: 3 Eylül 1999 tarihinde ceza davası devam   etmekte iken, 4454 sayılı yasa yürürlüğe girmiꢀtir. Sözkonusu yasa, 12 Temmuz 1997   tarihinden önce yazılı ve görsel basın yoluyla iꢀlenen cezalar hakkındaki davaların ve   cezaların infazının askıya alınmasını öngörmekteydi. Bu durumda Ankara Devlet Güvenlik   Mahkemesi, davanın üç yıl süre ile ertelenmesi gerektiği sonucuna ulaꢀmıꢀtır.   Nisan 2000 tarihinde, baꢀvuran, AĐHS’nin 10. maddesine atıfta bulunarak 4 Kasım 1999   tarihli karara karꢀı temyiz baꢀvurusunda bulunmuꢀtur. Diğer argümanları arasından, baꢀvuran,   Türk Ceza Kanunu’nun 169. maddesi uyarınca verilen mahkumiyetinin Yargıtay içtihadına   aykırı olduğunu belirtmiꢀtir. Baꢀvurana göre, sadece yazılı ve sözlü söylemlerden oluꢀan   kanıtlara dayalı olarak Türk Ceza Kanunu’nun 169. maddesi kapsamında bir suç iꢀlendiği   sonucuna ulaꢀılması kabuledilemezdir. Baꢀvuran, konuꢀma kaydı ve konuꢀma kaydının   çözümlenmesinde uygulanan yönteme itiraz etmiꢀ ve kanıt değerlerini tartıꢀma konusu   yaparak, Yargıtay içtihadının gerektirdiğinin aksine sözkonusu unsurların hiçbir hukuki   mesnedi bulunmadığını belirtmiꢀtir. Baꢀvurana göre, konuꢀma kaydının çözümlenmesi   konuꢀmayı yapanların hangi taraf olduğuna açıklık getirmemiꢀtir. Son olarak baꢀvuran,   Ankara Devlet Güvenlik Mahkemesi’ni, hakkında mahkumiyet kararı vermeden önce   kendisine görüꢀlerini sunma imkanı tanımamakla itham etmiꢀtir. Baꢀvuran, beraatını ve   tahliyesini talep etmiꢀtir.   Yargıtay’a sunulan Savcının esasa iliꢀkin yazılı görüꢀü baꢀvurana tebliğ edilmemiꢀtir.   Mayıs 2000 tarihinde, baꢀvuranın talebi üzerine Yargıtay’da bir duruꢀma   gerçekleꢀtirilmiꢀtir. Baꢀvuranın avukatları duruꢀmada hazır bulunmuꢀlardır. Yine 9 Mayıs   tarihli kararla Yargıtay ilk derece mahkemesinin kararını onamıꢀtır.   Karar, baꢀvuranın avukatlarının hazır bulunmadığı 24 Mayıs 2000 tarihinde Yargıtay   tarafından tefhim edilmiꢀtir. Hiçbir yazılı tebliğ yapılmamıꢀtır.   Sözkonusu karar Ankara Devlet Güvenlik Mahkemesi nezdinde bulunan dosyaya eklenmiꢀ ve   Haziran 2000 tarihinde tarafların dikkatine sunulmuꢀtur.   Ocak 2001 tarihli bir karar ile 4616 sayılı yasa uyarınca 4 Kasım 1999 tarihli kararın infazı   ertelenmiꢀtir. 5 Ocak tarihli kararda, kararın ertelenmesinden itibaren beꢀ yıl içinde aynı   nitelikli baꢀka bir suç iꢀlendiği takdirde belirlenen cezanın infaz edileceği belirtilmiꢀtir.   Baꢀvuranın talebi üzerine ve 18 Haziran 2003 tarihli kararla, 4 Kasım 1999 tarihli karardan   itibaren iꢀlemeye baꢀlayan üç yıl süresinin geçmesinden dolayı 4454 sayılı yasa uyarınca   cezanın ertelenmesi hakkındaki hüküm kısmı tüm sonuçları ile birlikte iptal edilmiꢀ ve   baꢀvuranın adli sicili silinmiꢀtir.   HUKUK   I. AĐHS’NĐN 10. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA   Baꢀvuran, yaptığı konuꢀmalar ve yazdığı yazılar nedeniyle mahkum edilmesinin AĐHS’nin   10. maddesi ile öngörülen ifade özgürlüğü hakkına müdahale oluꢀturduğunu ileri sürmektedir.   A. Kabuledilebilirliğe iliꢀkin   Hükümet, cezanın infazının ertelenmesi göz önüne alındığında baꢀvuranın mağdur sıfatı   taꢀıdığını ileri süremeyeceği kanaatindedir.   Baꢀvuran, cezanın ertelenmesi kararının ancak 5 Ocak 2001 tarihinde verildiğini o sırada   zaten kendisinin hapis cezasının bir bölümünü çektiğini belirtmektedir.   AĐHM, 5 Ocak 2001 tarihli karar ile Ankara Devlet Güvenlik Mahkemesi’nin, 4 Kasım 1999   tarihli kararın ertelenmesine hükmettiğini gözlemlemektedir. Đꢀbu baꢀvurunun AĐHM’ye   sunulmasının ardından verilen ek baꢀka bir kararla Ankara Devlet Güvenlik Mahkemesi, 4   no’lu yargılamanın yok hükmünde olduğu ve tüm ilgili sonuçlarını sildiğini ilan etmiꢀtir.   AĐHM, baꢀvuran lehine verilen bir kararın, ulusal makamlar tarafından AĐHS’nin ihlal   edildiğinin alenen veya esastan kabul edilip ihlalin telafisinin sağlanmadığı durumlarda,   sözkonusu kiꢀinin “mağdur” sıfatını ortadan kaldırmadığı hatırlatmaktadır (Amuur-Fransa, 25   Haziran 1996 tarihli karar, Ergin-Türkiye (no:5), baꢀvuru no: 63925/00, 16 Haziran 2005,   Yaꢀar Kaplan-Türkiye, baꢀvuru no: 56566/00, 24 Ocak 2006, Aslı Güneꢀ-Türkiye, baꢀvuru   no: 53916/00, 27 Eylül 2005). Mevcut davada, baꢀvuran, yaklaꢀık on dört ay sonra verilen   cezanın ertelenmesi kararına kadar mahkumiyetinden kaynaklanan kısıtlamalara maruz kalmıꢀ   ve kamu hizmetinden yasaklanmıꢀtır.   AĐHM, mağdur sıfatına iliꢀkin olarak Hükümet’in yaptığı ön itirazı reddetmektedir. Baꢀka   açılardan bakıldığında kabuledilemezlik unsuru bulunmadığını kaydeden AĐHM baꢀvuruyu   kabuledilebilir ilan eder.   B. Esas Hakkında   AĐHM, dava konusu mahkumiyet kararının, AĐHS’nin 10/1 maddesinin güvence altına aldığı   baꢀvuranın ifade özgürlüğü hakkına müdahale oluꢀturmasının taraflar arasında ihtilafa neden   olmadığını kaydetmektedir. Müdahalenin kanun tarafından öngörüldüğüne de itiraz   edilmemektedir.   AĐHM, Hükümet’in, ulusal güvenliği, torak bütünlüğünü ve kamu güvenliğini, ihtilaflı   müdahalenin yasal amacı olarak öne sürdüğünü gözlemlemektedir.   Baꢀvuran, bu hususta görüꢀ bildirmemiꢀtir.   AĐHM, müdahalenin, AĐHS’nin 10/2 maddesi anlamında toprak bütünlüğünün korunması gibi   yasal bir amaç güttüğü kanaatindedir (Bkz. diğerleri arasından, Yağmurdereli-Türkiye,   baꢀvuru no: 29590/96, 4 Haziran 2002; Ergin, 16 Haziran 2005). Mevcut davada uyuꢀmazlık   sözkonusu tedbirin “demokratik bir toplumda gerekli olup olmadığının” tespit edilmesi   sorununa dayanmaktadır.   Hükümet’e göre, yazılar ve konuꢀmalar, PKK’nın eylemlerini ulusal özgürleꢀme eylemleri   olarak sunduğundan ve Türk toplumunda farklı gruplar arasında kesinlikle ꢀiddete ve   düꢀmanlığa teꢀvik eden bölücü bir propaganda sözkonusu olduğundan baꢀvuranın   mahkumiyeti demokratik bir toplumda gerekliydi.   Hükümet, etkili entelektüel kiꢀi statüsünün baꢀvurana, sıradan bir kiꢀiye kıyasla ifade   özgürlüğü hakkını kullanırken daha çok görev ve sorumluluk yüklediğini savunmaktadır.   Baꢀvuran hakkında alınan önlemler, devletin yaꢀamsal çıkarlarını tehlikeye sokan eylemleri   belirlemek için yetkililerin sahip oldukları takdir payının ötesine geçmemekte ve AĐHS’nin   10. maddesinin 2. paragrafına dayanmaktadır.   Baꢀvuran, mahkumiyetinin demokratik bir toplumda hiçbir ꢀekilde gerekli olmadığı   kanaatindedir: söylemleri, nefrete veya ꢀiddete teꢀvik etmemekte, silahlı direniꢀ çağrısında   bulunmamaktadır. Sözkonusu konuꢀma ve yazıların, “PKK ile varolan durum” üzerinde   etkisi yoktur. Ayrıca kendisini mahkum eden yasaların tamamı vatandaꢀın ifade özgürlüğünün   korunması amacıyla kaldırılmıꢀ ve düzenlemeye, ifade özgürlüğüne getirilecek sınırlamalar   için gerçek ve yakın tehlike ilkesi getirilmiꢀtir. Böylece, sözkonusu mahkumiyet AĐHS’nin   10. maddesini ihlal etmiꢀtir.   AĐHM, iꢀbu baꢀvurudakine benzer sorunları ortaya koyan davalarda daha önce AĐHS’nin 10.   maddesinin ihlal edildiği sonucuna ulaꢀmıꢀtır (Bkz. özellikle Ceylan – Türkiye, baꢀvuru no:   23556/94; Öztürk-Türkiye, baꢀvuru no: 22479/93; Đbrahim Aksoy; Karkın; Kızılyaprak-   Türkiye, baꢀvuru no: 27528/95, 2 Ekim 2003).   Đçtihadı ıꢀığında mevcut davayı inceleyen AĐHM, yazılarda ve konuꢀmalarda kullanılan   terimler ile bunların söylendiği veya yayımlandığı bağlama özellikle dikkat etmiꢀtir. Bu   çerçevede AĐHM, göreceği davanın bulunduğu koꢀulları özellikle terörle mücadeleye bağlı   zorlukları göz önüne almıꢀtır (Đbrahim Aksoy; Incal-Türkiye, 9 Haziran 1998; Yalçın Küçük-   Türkiye, baꢀvuru no: 28493/95, 5 Aralık 2002). AĐHM, 1995/26 numaralı dosyada birleꢀtirilen   farklı yargılamalar arasında bir ayrım yapmanın gerekli olduğu kanaatindedir.   1. 1, 2 ve 4 no’lu yargılamalar   AĐHM, öncelikle, 1, 2 ve 4 no’lu yargılamaların konusu olan ihtilaflı yazı ve konuꢀmalarda,   baꢀvuranın açıkça taraf tutarak ve coꢀkulu bir biçimde Kürt Halkını, PKK’yı ve bu örgütün   liderini savunduğunu not etmektedir.   AĐHM, Ankara Devlet Güvenlik Mahkemesi’nin ihtilaflı konuꢀma ve yazıların halkı kin ve   düꢀmanlığa teꢀvik eden ifadeler içerdiği ve bölücülüğü savunduğuna kanaat getirdiğini tespit   etmektedir.   Đç hukuk mercilerinin vermiꢀ oldukları kararlardaki gerekçeleri inceleyen AĐHM, bunların   baꢀvuranın ifade özgürlüğüne yapılan müdahaleyi haklı kılmaya yetmediğine kanaat   getirmektedir (mutatis, mutandis, Sürek-Türkiye (no:4), baꢀvuru no: 24762/94, 8 Temmuz   1999). AĐHM, yazı ve konuꢀmalardaki bazı söylemlerin bölücülüğü savunsa ve düꢀmanlık   anlamı taꢀısa da bunların ꢀiddet kullanımına, silahlı direniꢀe ve baꢀkaldırıya teꢀvik etmediğini   ve ꢀiddet içeren bir söylemin sözkonusu olmadığını gözlemlemektedir, AĐHM’ye göre bu   dikkate alınacak temel unsurdur (Sürek-Türkiye (no:1), baꢀvuru no: 26682/95; Gerger-   Türkiye, baꢀvuru no: 24919/94, 8 Temmuz 1999).   2. 3 no’lu yargılama   AĐHM, 3 no’lu yargılamanın 1,2 ve 4 no’lu yargılamalardan ayrı olarak incelenmesi gerektiği   kanaatindedir.   Ankara Devlet Güvenlik Mahkemesi, Almanya’da yaptığı iki konuꢀma ve PKK’nın   propaganda organı olan Berxwedan dergisinde yayımlanan iki yazısı nedeniyle baꢀvuran dört   yıl altı ay hapis cezasına mahkum etmiꢀtir. Zira Ankara Devlet Güvenlik Mahkemesi, bu yazı   ve konuꢀmaların PKK’ya manevi destek içerdiğine ve sözkonusu söylemlerin silahlı bir   örgüte yardım olarak nitelendirilebileceğine kanaat getirmiꢀtir. Baꢀka bir değiꢀle baꢀvuran,   dile getirdiği fikirleri nedeniyle cezalandırılmıꢀtır.   AĐHM, mahkumiyete neden olan tek kanıt unsurunun ifade biçimleri olması nedeniyle ulusal   mahkemelerin suçu nasıl nitelendirdikleri üzerinde durmaya gerek olmadığı kanaatindedir   (Bkz. Sever ve Aslan-Türkiye, baꢀvuru no: 33675/02, 12 Nisan 2007, mutatis, mutandis,   Çakar-Türkiye baꢀvuru no: 42741/98, 23 Ekim 2003 ve Emir-Türkiye, baꢀvuru no: 10054/03,   Mayıs 2007).   AĐHM bununla birlikte, “oğullarınızı savaꢀa gönderin” diye seslenerek dinleyicilere açıkça   silahlı direniꢀ çağrısında bulunmasından dolayı 27 Kasım 1994 tarihinde yapılan konuꢀmanın,   no’lu yargılamanın konusunu oluꢀturan diğer yazı ve konuꢀmalardan ayrıldığını   gözlemlemektedir. ꢁiddete teꢀvikin açıkça sözkonusu olduğu tespitinde bulunulduğunda   (Sürek-Türkiye, (no:3)) baꢀvuru no: 24735/94, 8 Temmuz 1999) AĐHM, uygulanan ceza   “zorunlu bir sosyal ihtiyacı” karꢀılayacak nitelikte ve ilgilinin mahkumiyetini haklı kılmak   için yetkililer tarafından öne sürülen gerekçeler “ilgili ve yeterli” olduğu sürece bir   konuꢀmanın AĐHS’nin 10. maddesinin korumasından faydalanamayacağını vurgulama gereği   duymaktadır (sözü edilen Sürek).   Ayrıca AĐHM, yapılan müdahalenin orantılılığının belirlenmesinde, cezanın niteliği ve   ağırlığının dikkate alınacak unsurlar olduğu kanaatindedir. Bu bağlamda AĐHM, birleꢀtirilen   dört yargılamanın tamamı için baꢀvuranın toplam altı yıl altı ay hapis ve yaklaꢀık 1.300 Euro   tutarında para cezasına mahkum edildiğini kaydetmektedir. AĐHM özellikle özgürlükten   yoksun bırakma cezasının ağır olduğunu belirtmektedir.   Yukarıda söylenenler göz önüne alındığında, izlenen yasal amaçla arasında makul bir   orantılılık bağı bulunmadığından ihtilaflı müdahalenin “demokratik bir toplumda gerekli   olduğu” kabuledilemez.   Bu durumda AĐHM, AĐHS’nin 10. maddesinin ihlal edildiği sonucuna ulaꢀmıꢀtır.   II. AĐHS’NĐN 6. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA   Baꢀvuran, davasının makul bir sürede görülmemesinden ve Yargıtay Savcısı’nın görüꢀünün   kendisine tebliğ edilmemesinden ꢀikayetçidir. Baꢀvuran, AĐHS’nin 6. maddesine atıfta   bulunmaktadır.   AĐHS’nin 10. maddesi kapsamında ulaꢀtığı ihlal tespitini göz önüne alarak AĐHM, iꢀbu   baꢀvuru ile sunulan esas hukuki sorunu incelediği kanaatindedir.   Dava konusu olayların tamamını ve tarafların argümanlarını dikkate alarak AĐHM, AĐHS’nin   6. maddesine dayalı olarak yapılan diğer ꢀikayetlerin ayrıca incelenmesine gerek olmadığına   kanaat getirmektedir (Kamil Uzun-Türkiye, baꢀvuru no: 37410/97, 10 Mayıs 2007; Balçık ve   diğerleri-Türkiye, baꢀvuru no: 25/02, 29 Kasım 2007).   III. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI HAKKINDA   A. Tazminat   Baꢀvuran, maddi ve manevi zarar olarak 50.000 YTL (yaklaꢀık 30.000 Euro) talep etmektedir.   Bu bağlamda baꢀvuran, hapis cezasını, üç yıl boyunca kamu hizmetinden yasaklanmasını,   ödediğini dile getirdiği ancak belgelendirmediği para cezasını ve ulusal mahkemeler önünde   2.000 Euro tutarında yapmıꢀ olduğu yargılama masraflarını öne sürmektedir.   Hükümet, bu talebin dayanaksız ve aꢀırı olduğu kanaatindedir.   Maddi zarara iliꢀkin olarak AĐHM, baꢀvuranın para cezasını ödediğini kanıtlama imkanı   sağlayan hiçbir belge sunmadığını belirtmektedir. Bu durumda baꢀvurana, maddi zarara   iliꢀkin olarak ödeme yapılmasına gerek olmamaktadır. Manevi zarara iliꢀkin olarak ise AĐHM,   sözkonusu müdahalenin “demokratik bir toplumda gerekli” kabuledilemeyeceği sonucuna   ulaꢀtığını hatırlatmaktadır. Bu nedenle AĐHM, baꢀvurana, hakkaniyete uygun olarak 3.000   Euro manevi tazminat ödenmesine karar vermiꢀtir.   B. Yargılama masraf ve giderleri   Baꢀvuran, AĐHM önünde yapmıꢀ olduğu yargılama masraf ve giderleri için 750 Euro   istemekte, avukatlık ücretinin, posta, çeviri ve fotokopi masraflarının ödenmesini talep   etmektedir. Baꢀvuran, bu taleplerini belgelendirmemiꢀtir.   Hükümet, bu iddialara karꢀı çıkmaktadır.   AĐHM içtihadına göre, bir baꢀvuran yargılama masraf ve harcamaların geri ödemesini ancak   gerçekliği, gerekliliği ve makul oranda olduğu ortaya konulduğu sürece elde edebilir. Mevcut   davada sahip olduğu unsurları ve sözü edilen kriterleri göz önüne alarak AĐHM, baꢀvuranın   yargılama masraf ve giderlerine iliꢀkin talebini reddetmektedir.   C. Gecikme faizi   Gecikme faizi Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı orana üç   puanlık bir artıꢀ eklenerek belirlenecektir.   BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, AĐHM, OYBĐRLĐĞĐYLE,   1. Baꢀvurunun kabuledilebilir olduğuna;   2. AĐHS’nin 10. maddesinin ihlal edildiğine;   3. AĐHS’nin 6. maddesi kapsamında yapılan ꢀikayetlerin ayrıca incelenmesine gerek   olmadığına;   4. a) AĐHS’nin 44/2. maddesi gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay içinde   ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden YTL’ ye çevrilmek üzere, miktara   yansıtılabilecek her türlü vergiden muaf tutularak, Savunmacı Hükümet tarafından   baꢀvurana, 3.000 Euro (üç bin Euro) ödemesine;   b) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar, Avrupa   Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan fazlasına eꢀit   oranda eꢀit oranda basit faizin uygulanmasına;   5. Adil tatmine iliꢀkin diğer tüm taleplerin reddine;   KARAR VERMĐꢁTĐR.   Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM iç tüzüğünün 77/2. ve 77/3. maddelerine   uygun olarak 22 Nisan 2008 tarihinde yazıyla bildirilmiꢀtir.   9