71545/12

© Ministerstwo Spraw Zagranicznych, www.mfa.gov.pl/en - Permission to re-publish this translation has been granted by the Polish Ministry of Foreign Affairs for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC © Ministerstwo Spraw Zagranicznych, www.msz.gov.pl - Zezwolenie na publikację tego tłumaczenia zostało udzielone przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych wyłącznie w celu zamieszczenia w bazie Trybunału HUDOC EUROPEJSKI TRYBUNAŁ PRAW CZŁOWIEKA Nota informacyjna nt. orzecznictwa Trybunału nr 192 Styczeń 2016 r. L.E. p. Grecji – skarga nr 71545/12 Wyrok z 21.01.2016 r. [Sekcja I] Art. 4 Obowiązki pozytywne Art. 4 ust. 1 Handel ludźmi Niedociągnięcia w odpowiedzi na zawiadomienie o przestępstwie handlu ludźmi: naruszenie Fakty – Skarżąca, która jest pochodzenia nigeryjskiego, przybyła do Grecji w 2004 r. z pomocą K.A. w zamian za zastaw na poczet długu w wysokości 40.000 euro. Gdy znalazła się na terytorium greckim, K.A. rzekomo skonfiskował jej paszport i zmusił ją do pracy jako prostytutka. Była zatrzymywana kilkakrotnie za prostytucję i naruszenie przepisów dotyczących wjazdu i pobytu cudzoziemców. W listopadzie 2006 r., kiedy była zatrzymana, oczekując na wydalenie, skarżąca złożyła zawiadomienie przeciwko K.A. i jego małżonce D.J. Pomogła jej w tym organizacja pozarządowa Nea Zoi, która udziela wsparcia o charakterze praktycznym i psychologicznym kobietom, które zostały zmuszone do prostytucji, z którą pozostawała ona w kontakcie od około dwóch lat. Dyrektor Nea Zoi został przesłuchany i potwierdził twierdzenia skarżącej. Prawo – art. 4 (a) Ustawodawstwo obowiązujące w przedmiotowym czasie – Właściwe przepisy prawa przewidywały dla skarżącej skuteczną i praktyczną ochronę. (b) Kwestia wystarczającego charakteru środków operacyjnych podjętych w celu ochrony skarżącej – Kluczową datą był dzień, w którym skarżąca wskazała funkcjonariuszom policji, że jest ofiarą handlu ludźmi. Od tej daty służby policyjne podjęły natychmiastowe działania, powierzając skarżącą departamentowi wyspecjalizowanemu w zwalczaniu handlu ludźmi. Dodatkowo, umorzono toczące się wobec niej postępowanie w sprawie wydalenia i wydano jej pozwolenie na pobyt umożliwiające pozostanie na terytorium Grecji. Wreszcie, skarżącą oficjalnie zakwalifikowano jako ofiarę handlu ludźmi. Jednakże, status ten został przyznany dopiero dziewięć miesięcy po złożeniu zawiadomienia przez skarżącą, częściowo dlatego, że zeznanie złożone przez dyrektora Nea Zoi nie zostało w odpowiednim czasie włączone do akt sprawy w wyniku niedopatrzenia ze strony władz policyjnych. Okres ten nie mógł być uznany za rozsądny, szczególnie, że zaniechanie władz mogło mieć negatywne skutki dla sytuacji osobistej skarżącej, gdyż jej zwolnienie mogło się z tego powodu opóźnić. Wynika z tego, że zwłoka w uznaniu skarżącej za ofiarę handlu ludźmi stanowiła poważne zaniedbanie z punktu widzenia środków operacyjnych, które władze te mogły były podjąć, by ją chronić. (c) Skuteczność dochodzenia policyjnego oraz postępowania sądowego – W odniesieniu do uniewinnienia D.J., w 42-stronnicowym wyroku i po uwzględnieniu zeznań kilku świadków – osób zamieszanych w sprawę, sąd przysięgłych uznał, że nie udowodniono, że oskarżona zmusiła skarżącą do prostytucji. Sąd przysięgłych nie może być oskarżany o wydanie arbitralnego lub niewystarczająco uzasadnionego wyroku stanowiącego naruszenie obowiązku proceduralnego przewidzianego na mocy art. 4. W odniesieniu do kwestii, czy dochodzenie policyjne było odpowiednie – władze policyjne zareagowały niezwłocznie na zawiadomienie skarżącej, a wstępne dochodzenie zostało zakończone we właściwym czasie. Jednakże, szereg aspektów postępowania było niezadawalających. Po pierwsze, zawiadomienie skarżącej zostało początkowo odrzucone przez prokuratora, który nie miał dostępu do zeznania złożonego w charakterze świadka przez dyrektora organizacji pozarządowej Nea Zoi. W dodatku, właściwe władze sądowe nie podjęły rozpatrywania zawiadomienia skarżącej z urzędu po dodaniu tego zeznania. To skarżąca doprowadziła do podjęcia postępowania. Wreszcie, dopiero w czerwcu 2007 r. prokurator zarządził wszczęcie postępowania karnego. Nie wyjaśniono tego okresu bezczynności, który trwał ponad pięć miesięcy. Te działania lub zaniechania skutkowały przedłużeniem czasu, jaki upłynął między ujawnieniem zaskarżonej sytuacji a wszczęciem postępowania karnego przeciwko K.A. i D.J. Okres ten był natomiast kluczowy dla zapewnienia szybkiego postępu w postępowaniu. Po drugie, szereg niedociągnięć we wstępnym dochodzeniu i śledztwie w sprawie podważył ich skuteczność. Tak więc, nie zarządzono żadnych środków, gdy zdano sobie sprawę, że K.A. nie zamieszkuje pod adresem, gdzie prowadzono nadzór. Wzmocnienie poszukiwań K.A. wydawało się natomiast kluczowe w tym czasie, zważywszy że D.J., jego domniemana wspólniczka, została już wezwana na przesłuchanie przez policję w ramach wstępnego dochodzenia. Po trzecie, doszło do znaczących opóźnień zarówno w trakcie wstępnego dochodzenia, jak i śledztwa w sprawie, w odniesieniu do których nie przedstawiono żadnych wyjaśnień. Wreszcie, odnosząc się w szczególności do K.A., głównego domniemanego sprawcy czynów handlu ludźmi przeciwko skarżącej, dowody nie wskazują, by poza wpisaniem jego nazwiska do policyjnej bazy danych osób poszukiwanych policja podjęła dalsze wymierne kroki w celu odnalezienia go i postawienia przed sądem. A zatem, na przykład, w aktach sprawy nic nie wskazuje, by władze greckie nawiązały kontakt lub zainicjowały współpracę z władzami nigeryjskimi w celu zatrzymania K.A. W świetle powyższego, brak było niezwłoczności w podejmowaniu działań operacyjnych na korzyść skarżącej i nastąpiły niedociągnięcia w odniesieniu do obowiązków proceduralnych Państwa Greckiego na gruncie art. 4 Konwencji. Rozstrzygnięcie: naruszenie (jednomyślnie). Art. 41: 12.000 euro z tytułu szkody niemajątkowej. (Zobacz także zestawienie tematyczne (factsheet) Niewolnictwo, poddaństwo i praca przymusowa)    © Council of Europe/European Court of Human Rights Niniejsze streszczenie przygotowane przez Kancelarię nie wiąże Trybunału. Link do Not informacyjnych nt. orzecznictwa