71731/01
WyrokETPCz2005-07-26ECLI:CE:ECHR:2005:0726JUD007173101
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa zmniejszenia nadmiernych opłat sądowych w sprawie rozwodowej, prowadząca do odrzucenia apelacji i kasacji, naruszyła prawo skarżącej do dostępu do sądu, gwarantowane przez art. 6 ust. 1 Konwencji?Ratio decidendi
Trybunał uznał, że w sprawach dotyczących stanu cywilnego, które nie mają charakteru majątkowego, wymagana jest szczególna staranność ze strony władz krajowych. Stwierdził, że opłata sądowa w wysokości 10 000 zł za apelację w sprawie rozwodowej była nadmierna i nieproporcjonalna do zdolności skarżącej do jej uiszczenia, zwłaszcza że jej jedyne aktywa (300 000 zł z podziału majątku) miały zabezpieczyć jej i dzieci przyszłość. Sądy krajowe nie zabezpieczyły prawidłowej równowagi między interesem państwa w pobieraniu opłat a prawem skarżącej do wniesienia apelacji, co doprowadziło do naruszenia istoty prawa dostępu do sądu.Stan faktyczny
Skarżąca, Bogusława Kniat, była stroną pozwaną w sprawie rozwodowej w Polsce. Po orzeczeniu rozwodu przez Sąd Okręgowy w Poznaniu, skarżąca wniosła apelację, sprzeciwiając się ustaleniom sądu co do rozkładu pożycia i odpowiedzialności. Sąd nakazał jej zapłatę 10 000 zł opłaty sądowej od apelacji. Mimo dwukrotnych wniosków o zwolnienie lub częściowe zwolnienie z opłaty, argumentując trudną sytuację finansową i proponując wpłatę 3300 zł, sądy krajowe oddaliły jej wnioski i odrzuciły apelację, a następnie kasację, z powodu nieuiszczenia pełnej kwoty. Sądy uznały, że skarżąca nie udokumentowała swojej sytuacji finansowej lub że jej sytuacja była dobra z uwagi na otrzymane 300 000 zł z podziału majątku.Rozstrzygnięcie
Trybunał jednogłośnie uznaje, że doszło do naruszenia Art. 6 § 1 Konwencji. Trybunał uznaje, że pozwane państwo ma wypłacić skarżącej 6000 euro z tytułu szkody niemajątkowej i 1250 euro z tytułu kosztów i wydatków. Trybunał oddala pozostałą część roszczenia skarżącej o zadośćuczynienie.Pełny tekst orzeczenia
EUROPEJSKI TRYBUNAŁ PRAW CZŁOWIEKA
CZWARTA SEKCJA
SPRAWA KNIAT przeciwko POLSCE
(SKARGA nr 71731/01)
WYROK – 26 lipca 2005
W sprawie Kniat przeciwko Polsce,
Europejski Trybunał Praw Człowieka (Czwarta Sekcja), zasiadając jako
Izba składająca się z następujących sędziów:
Pan Nicolas BRATZA, Przewodniczący,
Pan J. CASADEVALL,
Pan G. BONELLO,
Pan R. MARUSTE,
Pan S. PAVLOVSCHI,
Pan L. GARLICKI,
Pan J. BORREGO BORREGO, sędziowie,
oraz Pan M. O’BOYLE, Kanclerz Sekcji,
obradując na posiedzeniu zamkniętym 5 lipca 2005 r.,
wydaje następujący wyrok, który został przyjęty w tym dniu:
POSTĘPOWANIE
1. Sprawa wywodzi się ze skargi (nr 71731/01) wniesionej w dniu 14 li-
stopada 2000 r. przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej do Trybunału na pod-
stawie artykułu 34 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych
Wolności („Konwencja”) przez polską obywatelkę panią Bogusławę Kniat
(„skarżąca”).
2. Skarżąca była reprezentowana przez panią Marię Moś prawnika prak-
tykującego w Poznaniu. Rząd Polski („Rząd”) reprezentowany był przez swo-
ich pełnomocników, pana K. Drzewickiego, a następnie pana J. Wołąsiewicza
z Ministerstwa Spraw Zagranicznych.
3. Skarżąca zarzucała, iż została pozbawiona przysługującego jej prawa
dostępu do sądu.
4. Skarga została przydzielona Czwartej Sekcji Trybunału (art. § 1 Regulaminu Trybunału). W ramach tej Sekcji została powołana Izba
(art. 27 § 1 Konwencji) do rozpatrzenia tej sprawy, jak stanowi art. 26 § 1 Re-
gulaminu Trybunału.
Przekonsultowawszy strony postępowania, Przewodniczący Izby zdecy-
dował, iż w celu właściwego sprawowania wymiaru sprawiedliwości, postę-
powanie w niniejszej sprawie powinno być prowadzone równolegle z postę-
powaniem w sprawach Podbielski przeciwko Polsce oraz Jedamski i Jedamska
przeciwko Polsce (skargi o numerach 39199/98 i 73547/01) (art. 42 § 2 Re-
gulaminu).
5. Decyzją z 17 czerwca 2003 r. Trybunał uznał skargę za dopuszczalną.
Następnie skarżąca i Rząd przedstawili obserwacje co do meritum
(art. 59 § 1 Regulaminu).
6. 1 listopada 2004 r. Trybunał zmienił skład swoich Sekcji (art. 25 § 1).
Niniejsza sprawa została przypisana do nowo ukonstytuowanej Czwartej Sek-
cji (artykuł 52 § 1 Regulaminu).
FAKTY
I. OKOLICZNOŚCI SPRAWY
7. Skarżąca urodziła się w 1956 r. i mieszka w Poznaniu, w Polsce.
8. W bliżej nieokreślonym terminie w 1997 r. mąż skarżącej wniósł po-
wództwo o rozwód do Sądu Okręgowego w Poznaniu. Skarżąca nie wyrażała
zgody na rozwód i poprosiła o oddalenie pozwu.
9. 1 listopada 1997 r. sąd wydał zarządzenie tymczasowe nakazujące mę-
żowi skarżącej łożenie 2500 zł na zaspokojenie potrzeb rodziny.
10. 21 września 1999 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu wydał wyrok orze-
kający rozwód. Sąd stwierdził, że rozkład pożycia małżeńskiego był zupełny
i trwały oraz że oboje małżonkowie byli za to odpowiedzialni. Ustalił on,
że wpis ostateczny w wysokości 10 000 zł powinien być poniesiony przez obie
strony postępowania w równym stopniu (po 5000 zł każdy z małżonków).
11. 20 października 1999 r. skarżąca odwołała się od wyroku orzekające-
go rozwód. Sprzeciwiła się ona ustaleniom faktycznym poczynionym przez
sąd okręgowy w odniesieniu do rozkładu pożycia małżeńskiego i jej odpo-
wiedzialności za tenże rozpad. Prosiła także sąd o stwierdzenie, że zdrada
jej męża była główną przyczyną ustania ich pożycia małżeńskiego.
12. 25 października 1999 r. sąd nakazał skarżącej zapłatę 10 000 zł
za wniesienie apelacji.
13. 3 listopada 1999 r. skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od tej opłaty
sądowej. Podniosła ona w szczególności, że opłata sądowa od wniesienia ape-
lacji stanowiła w istocie wpis tymczasowy, który powinien być określony sto-
sownie do paragrafu 11 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 17 grud-
nia 1996 r. w sprawie określenia wysokości wpisów w sprawach cywilnych.
Z tego powodu opłata sądowa nie mogła przekraczać wpisu tymczasowego
w sprawach rozwodowych, który wynosił 600 zł.
Skarżąca uzasadniała dalej, że była w trudnej sytuacji finansowej
i że nie była w stanie uiścić przedmiotowego wpisu. Podkreśliła także,
że kwota żądana od niej była nadzwyczaj wysoka i bez jakiegokolwiek związ-
ku z jej standardem życia.
14. 8 listopada 1999 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu oddalił jej wniosek,
stwierdzając, że skarżąca „nie udokumentowała swojej sytuacji finansowej
uniemożliwiającej jej uiszczenie opłaty sądowej”. Sąd uznał, że skarżąca
nie przedstawiła dokładnego oświadczenia przedstawiającego jej sytuację fi-
nansową.
15. 20 listopada 1999 r. skarżąca wniosła zażalenie na to postanowie-
nie. Twierdziła, że przedłożyła właśnie oświadczenie majątkowe zgodnie
z art. 113 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego. Sąd apelacyjny oddalił
jej odwołanie 30 listopada 1999 r. Postanowienie to nie zawierało żadnego
uzasadnienia.
16. 16 grudnia 1999 r. Sąd Okręgowy w Pozaniu nakazał skarżącej
wniesienie w ciągu 7 dni opłaty sądowej w wysokości 10 000 zł od apelacji
z 20 października 1999 r. pod rygorem odrzucenia pisma.
17. 10 stycznia 2000 r. skarżąca wniosła drugi wniosek o zwolnienie
od opłat sądowych. Podniosła ona, że mając na względzie swoje zasoby fi-
nansowe, była w stanie wpłacić jedynie kwotę 3300 zł. Skarżąca uzasadniała,
że nie była zatrudniona, a jej jedynymi środkami były wpłaty od męża z tytułu
spłaty rat udziału w majątku wspólnym. Twierdziła ponadto, że nie odłoży-
ła pieniędzy na koszty postępowania sądowego, ponieważ nie oczekiwała,
że będą one tak wysokie. Podkreśliła także, że sprawa była stosunkowo pro-
sta, jednak przedmiot postępowania był dla niej istotny, ponieważ odnosił się
do jej stanu cywilnego. Dodatkowo wskazała, że w innych bardziej skom-
plikowanych postępowaniach (dotyczących podziału własności małżeńskiej)
Sąd Okręgowy w Poznaniu nakładał na każdą stronę postępowania umiarko-
waną opłatę sądową w wysokości 4660 zł.
18. 13 stycznia 2000 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu oddalił wniosek o czę-
ściowe zwolnienie od opłat sądowych i odrzucił apelację od wyroku orzeka-
jącego rozwód z 21 września 1999 r. z powodu niewykonania postanowienia
sądu, nakazującego skarżącej opłacenie wpisu sądowego od wniesienia ape-
lacji. Sąd stwierdził, że skarżąca nie zdołała wykazać, czy uiszczenie wpisu
w pełnej wysokości pogorszyłoby znacznie jej standard życia.
19. 28 stycznia 2000 r. skarżąca wniosła zażalenie na to postanowienie. lutego 2000 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu oddalił to odwołanie. Stwier-
dził, że sytuacja finansowa skarżącej była dobra, ponieważ otrzymała wła-
śnie 300 000 zł od swego męża z tytułu udziału w majątku wspólnym, które
to spłaty zostały określone w postępowaniu o podział własności małżeńskiej
oraz otrzymymać miała kolejne spłaty.
20. 20 marca 2000 r. skarżąca wniosła kasację do Sądu Najwyższego
na to postanowienie. Powtórzyła ona argumenty podniesione w jej wcześniej-
szych wnioskach.
21. 29 marca 2000 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu nakazał jej zapłatę 000 zł od wniesionej kasacji.
22. 5 kwietnia 2000 r. skarżąca złożyła wniosek o częściowe zwolnie-
nie od opłat sądowych w postępowaniu kasacyjnym. Podniosła ona, że była
w stanie uiścić wpis w kwocie nieprzekraczającej 3 300 zł. Twierdziła także,
że jej sytuacja finansowa była trudna, ponieważ nie była zatrudniona i jej je-
dynymi środkami była określona suma otrzymywana od męża; kwota ta mu-
siała być jednak wydatkowana nie tylko na jej potrzeby, ale także utrzymanie
jej dwojga nieletnich dzieci z nią zamieszkujących.
23. 17 kwietnia 2000 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu oddalił jej wniosek.
Postanowienie nie zawierało uzasadnienia.
24. Skarżąca nie wniosła opłaty w wysokości 10 000 zł. W związku z tym maja 2000 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu odrzucił jej skargę kasacyjną
z powodów formalnych.
25. 26 maja 2000 r. skarżąca wniosła zażalenie na to postanowienie. maja 2000 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu nakazał skarżącej zapłatę 2000 zł
z tytułu wniesienia zażalenia.
26. 6 czerwca 2000 r. skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od opłat
sądowych w postępowaniu zażaleniowym. 9 czerwca 2000 r. sąd ponownie
nakazał jej uiścić wpis w wysokości 2000 zł.
27. 9 czerwca 2000 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu oddalił jej wniosek
o zwolnienie od opłat w postępowaniu zażaleniowym. Postanowienie to zo-
stało podtrzymane w dniu 12 lipca 2000 r.
II. WŁAŚCIWE PRAWO KRAJOWE I PRAKTYKA
28. Przepisy prawa stosowane w przedmiotowym czasie oraz kwestia prak-
tyki są przedstawione w § 23-33 wyroku wydanego przez Trybunał 19 czerwca r. w sprawie Kreuz p. Polsce (skarga nr 28249/95, ETPCz 2001-VI; zob.
także Jedamski i Jedamska p. Polsce, nr 73547/01), §§ 29-39).
Polskie prawo zawiera jednak specjalne uregulowania odnoszące się
do spraw o rozwód. Powód zobowiązany jest uiścić wpis tymczasowy w mo-
mencie wniesienia powództwa o rozwód do sądu. Następnie sąd ustala osta-
teczny wpis sądowy w wyroku orzekającym rozwód.
Art. 31 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w spra-
wach cywilnych (wraz ze zmianami) stanowi odpowiednio, co następuje:
„1. Od pism wnoszonych w sprawach o prawa niemajątkowe albo w spra-
wach o prawa majątkowe, w których wartości przedmiotu sprawy nie da się usta-
lić w chwili jej wszczęcia, przewodniczący określa wpis tymczasowy.
2. W orzeczeniu kończącym sprawę w pierwszej instancji sąd ustala sumę
wpisu ostatecznego w sprawach o prawa niemajątkowe, mając na względzie stan
majątkowy strony obciążonej kosztami oraz rodzaj sprawy i stopień jej zawiło-
ści, a w sprawach o prawa majątkowe – zależnie od wartości przedmiotu sprawy
ustalonej w toku postępowania”.
§ 11(6) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 17 grudnia 1996 r.,
stanowi:
„Wpis tymczasowy w granicach od 30 zł do 600 zł określa się od pozwu
w sprawie o rozwód”.
PRAWO
I. DOMNIEMANE NARUSZENIE ARTYKUŁU 6 § 1 KONWENCJI
29. Skarżąca zarzucała, że w związku z nadmiernymi opłatami sądowymi
żądanymi od niej za rozpatrzenie jej apelacji od wyroku orzekającego rozwód,
została ona pozbawiona dostępu do sądu w celu ustalenia jej praw cywilnych.
Art. 6 § 1 Konwencji w stosownej części stanowi:
“Każdy ma prawo do sprawiedliwego... rozpatrzenia jego sprawy przez ... sąd
... przy rozstrzyganiu o jego prawach i obowiązkach o charakterze cywilnym ...”.
A. Stanowiska stron
1. Skarżąca
30. Skarżąca twierdziła, że jej sprawa wymagała specjalnej staranności
ze strony władz, gdyż dotyczyła kwestii jej stanu cywilnego.
Jej odwołanie skierowane było przeciwko samemu wyrokowi orzekające-
mu rozwód, jak i ustaleniu sądu, że rozkład pożycia małżeńskiego był zupełny
i trwały.
31. Podkreślała ona ponadto, że sąd określił jej sytuację finansową wy-
łącznie na podstawie ustalonej kwoty 300 000 zł, którą otrzymała od swo-
jego byłego męża w wyniku postępowania o podział majątku wspólnego.
Twierdziła ona, że nie było uzasadnionym żądanie od niej wydania części tej
sumy na opłaty sądowe, która powinna zabezpieczyć ją i jej małoletnie dzieci
na przyszłość. Skarżąca wskazała także, że suma żądana od niej była nadzwy-
czaj wysoka i niewspółmierna do przeciętnego standardu życia w Polsce.
32. Podsumowując, zwróciła się do Trybunału o stwierdzenie, że przysłu-
gujące jej prawo dostępu do sądu zostało naruszone.
2. Rząd
33. Rząd twierdził, że apelacja skarżącej była skierowana wyłącznie
przeciwko ustaleniu sądu, dotyczącego odpowiedzialności za rozkład pożycia
małżeńskiego. Przed ustaleniem ostateczniej wysokości wpisu Sąd Okręgo-
wy w Poznaniu w sposób staranny sprawdził sytuację finansową i zdolność
do wpłacenia wymaganej kwoty. Ocena faktów i prawa dokonana przez sąd
okręgowy została następnie potwierdzona przez sąd apelacyjny.
34. Rząd podkreślił, że miesięczny dochód skarżącej był znacznej wy-
sokości i nie można stwierdzić, by żądany od niej wpis mógł spowodować
uszczerbek w jej sytuacji finansowej. W ocenie Rządu sądy nie działały arbi-
tralnie, oceniając sytuację finansową skarżącej.
35. Dalej podkreślał on, że to do skarżącej należało udowodnienie,
że nie była w stanie uiścić opłat sądowych. Jak wynikało z postanowienia
sądu okręgowego z 8 listopada 1999 r. i 13 stycznia 2000 r., nie uczyniła ona
tego. W związku z tym sądy oceniły jej sytuację finansową na podstawie do-
wodów, które zostały zebrane podczas postępowania o rozwód.
36. Według Rządu wysokość opłaty sądowej nałożonej na skarżącą była
całkowicie uzasadniona interesem wymiaru sprawiedliwości i była oparta
na obiektywnej ocenie jej sytuacji finansowej.
37. Podsumowując, Rząd prosił Trybunał o stwierdzenie, iż nie doszło
do naruszenia art. 6 Konwencji.
B. Ocena Trybunału
1. Ogólne zasady wynikające z orzecznictwa Trybunału
38. Trybunał przypomina, że w swym wyroku w sprawie Kreuz p. Polsce
(cytowany powyżej, § 60) zajmował się on już kwestią, czy wymóg uisz-
czania wysokich opłat sądowych za rozpatrzenie sprawy przez sądy cywilne
może być uważany za ograniczenie prawa dostępu do sądu.
39. W związku z tym Trybunał uznał, że wysokość opłat sądowych okre-
ślona w świetle szczególnych okoliczności niniejszej sprawy, włączając zdol-
ność skarżącej do ich uiszczenia oraz etap postępowania, na którym ograni-
czenie zostało nałożone, stanowią czynniki, które są przedmiotowe dla okre-
ślenia, czy jednostka mogła korzystać z przysługującego jej prawa dostępu
do sądu, a jej „… sprawa była rozpatrzona przez sąd”.
2. Zastosowanie powyższych zasad do niniejszej sprawy
40. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Trybunał oceni, czy w szcze-
gólnych okolicznościach niniejszej sprawy faktycznie nałożone opłaty stano-
wiły dla skarżącej ograniczenie istoty jej prawa dostępu do sądu.
41. Trybunał po pierwsze zauważa, że niniejsza sprawa nie miała cha-
rakteru majątkowego, lecz dotyczyła stanu cywilnego skarżącej. Trybunał
stwierdzał już wielokrotnie, że szczególna staranność ze strony władz krajo-
wych wymagana jest w sprawach dotyczących stanu cywilnego i zdolności
prawnej (zob. na przykład Bock p. Niemcom, wyrok z 29 marca 1989 r., Series
A nr 150, s. 23, § 49).
Podczas gdy w sprawach odnoszących się do roszczeń majątkowych
można powiedzieć, że istnieje bezpośredni związek pomiędzy przedmiotem
postępowania a opłatą sądową, gdyż opłata ta zależy od kwoty, której zain-
teresowana osoba zdecydowała się dochodzić. Taki związek nie występuje
w sprawach dotyczących sporów o prawa niemajątkowe. Ponadto nie wydaje
się, by obowiązek uiszczenia specjalnej opłaty za rozpatrzenie sprawy rozwo-
dowej był usprawiedliwiony interesem wymiaru sprawiedliwości.
42. Po drugie, Trybunał chciałby podkreślić, że postępowanie apelacyjne
miało dla skarżącej zasadnicze znaczenie. Była ona stroną pozwaną w postę-
powaniu i jej apelacja była w gruncie rzeczy skierowana przeciwko samemu
wyrokowi orzekającemu rozwód, jak i ustaleniom sądu, iż rozkład pożycia był
zupełny i trwały. Sprzeciwiała się ona także orzeczeniu, iż obie strony były
odpowiedzialne za rokład pożycia (zobacz § 10 i 11 powyżej).
43. Trybunał ponadto zauważa, że pomimo powtarzanej przez skarżącą
woli wpłacenia 30% wpisu sądowego, tj. 3300 zł (zob. § 17 i 22 powyżej),
sądy krajowe nie wzięły pod uwagę możliwości nałożenia na skarżącą obni-
żonej opłaty sądowej.
44. Prawdą jest, że zebranie i ocena materiału dowodowego należy przede
wszystkim do kompetencji sądów krajowych. Jednak rolą Trybunału pozosta-
je ocena, czy sądy te wykonując swoje władcze uprawnienie do krytycznej
oceny dowodów, działają zgodnie z art. 6 § 1 (zob., mutatis mutandis, Kreuz
p. Polsce, cytowany powyżej § 64). W obecnej sprawie Trybunał uważa, że
władze sądowe odmówiły przyjęcia argumentu skarżącej, że nie była ona w
stanie opłacić wpisu sądowego i oceniły jej sytuację finansową wyłącznie na
podstawie kwoty 300 000 zł, którą otrzymała lub miała otrzymać od swego
byłego męża na podstawie postępowania o podział majątku wspólnego (zob.
§ 19 powyżej). W tym względzie Trybunał zauważa, że skarżąca otrzymała
spłaty od swego męża z tytułu udziału w majątku wspólnym. Niemniej jednak
suma ta stanowiła jedyne jej aktywa i nie wydaje się uzasadnione żądanie, by
część tej sumy została wydana na opłaty sądowe, zamiast przeznaczyć ją na
zabezpieczenie podstawowych potrzeb i przyszłości swojej i swoich dzieci.
45. Oceniając całość okoliczności sprawy i mając na względzie w szcze-
gólności to, co było istotne dla skarżącej w postepowaniu, Trybunał uważa,
że władze sądowe nie zabezpieczyły prawidłowej równowagi pomiędzy,
z jednej strony, interesem państwa w pobieraniu opłat sądowych od rozpatry-
wanych skarg oraz, z drugiej strony, interesem skarżącej do wniesienia apela-
cji od wyroku orzekającego rozwód.
46. Wpis sądowy żądany od skarżącej za rozpatrzenie jej apelacji był nad-
mierny. Na skutek tego apelacja została odrzucona ze względów formalnych.
To zdaniem Trybunału naruszyło istotę prawa dostępu do sądu.
47. Z powyższych względów Trybunał stwierdza, że odmowa zmniejsze-
nia opłaty sądowej za wniesienie przez skarżącą apelacji stanowiła niepropor-
cjonalne ograniczenie prawa dostępu do sądu wyższej instancji. Odpowiednio
Trybunał stwierdza, że nastąpiło nauszenie art. 6 § 1 Konwencji.
II. ZASTOSOWANIE ARTYKUŁU 41 KONWENCJI
48. Ar. 41 Konwencji stanowi:
„Jeśli Trybunał stwierdzi, że nastąpiło naruszenie Konwencji lub jej proto-
kołów, oraz jeśli prawo wewnętrzne zainteresowanej Wysokiej Układającej się
Strony pozwala tylko na częściowe usunięcie konsekwencji tego naruszenia, Try-
bunał orzeka, gdy zachodzi potrzeba, słuszne zadośćuczynienie pokrzywdzonej
stronie”.
A. Szkoda
48. Skarżąca domagała się zadośćuczynienia w wysokości 36 000 zł
za szkodę majątkową. Kwota ta odpowiadała wartości trzyletnich świadczeń
na utrzymanie, które skarżąca spodziewała się uzyskać, jeśli jej apelacja
nie zostałaby odrzucona z powodów formalnych. Ponadto domagała się ona
kwoty 30 000 zł za szkodę niematerialną, cierpienia moralne oraz ból spowo-
dowany naruszeniem Konwencji.
49. Rząd stwierdził, że kwoty te były nadmierne. Ponadto podnosił on,
że nie było bezpośredniego związku pomiędzy dochodzoną szkodą materialną
a rzekomym naruszeniem Konwencji. W szczególności w związku z tym, iż do-
tyczyła ona hipotetycznego dochodu, który skarżąca spodziewała się otrzymać.
50. Co się tyczy szkody majątkowej, to Trybunał stwierdza na podsta-
wie przedstawionych dowodów, że skarżąca nie zdołała dowieść, iż docho-
dzona szkoda majątkowa była w istocie spowodowana przez pozbawienie
jej dostępu do sądu. Odpowiednio nie istnieje uzasadnienie dla przyznania
jej z tego tytułu zadośćuczynienia (zob., mutatis mutandis, Kudła p. Polsce
[GC], nr 30210/96, § 164, ETPCz 2000-XI).
51. Z drugiej strony, Trybunał przyznaje, że skarżąca poniosła szkodę
niemajatkową, która nie może być wystarczająco zrekompensowana poprzez
stwierdzenie naruszenia Konwencji. Dokonując swej oceny na zasadach słusz-
ności, Trybunał przyznaje skarżącej z tego powodu 6000 euro.
B. Koszty i wydatki
52. Skarżaca domagała się także 5 000 zł z tytułu kosztów i wydatków
poniesionych przed sądami krajowymi. Prosiła ona także o 5 000 zł za repre-
zentowanie jej przed Trybunałem.
53. Rząd podniósł, że żądania skarżącej były nadmierne.
54. Trybunał dokonał oceny roszczenia w świetle zasad ustalonych
w swym orzecznictwie (Kudła p. Polsce wyrok cytowany powyżej, § 168).
Stosując rzeczone kryteria do niniejszej sprawy i dokonując oceny na zasa-
dach słuszności, Trybunał odrzuca roszczenie o koszty i wydatki w postępo-
waniu krajowym. Odnośnie postępowania przed Trybunałem stwierdza on,
że uzasadnionym jest przyznanie skarżącej 1250 euro.
C. Odsetki za zwłokę
55. Trybunał uważa, że odsetki za zwłokę w wypłacie odszkodowania
powinny być ustalone zgodnie z marginalną stopą procentową Europejskiego
Banku Centralnego plus trzy punkty procentowe.
Z TYCH PRZYCZYN TRYBUNAŁ JEDNOGŁOŚNIE
1. Uznaje, że doszło do naruszenia Art. 6 § 1 Konwencji;
2. Uznaje, że
(a) pozwane państwo ma wypłacić skarżącej w ciągu trzech miesięcy
od dnia, kiedy wyrok stanie się prawomocny zgodnie z art. 44 § 2 Kon-
wencji, kwotę 6000 euro (sześć tysięcy euro) z tytułu szkody niema-
jątkowej i 1250 euro (jeden tysiąc dwieście pięćdziesiąt euro) z tytu-
łu kosztów i wydatków, które mają być przeliczone na złote polskie
według kursu z dnia realizacji wyroku, plus jakikolwiek podatek, jaki
może być pobrany od tej kwoty;
(b) zwykłe odsetki według marginalnej stopy procentowej Europejskiego
Banku Centralnego plus trzy punkty procentowe będą płatne od tej
sumy od wygaśnięcia powyższego trzymiesięcznego terminu do mo-
mentu zapłaty;
3. Oddala pozostałą część roszczenia skarżącej o zadośćuczynienie.
Sporządzono w języku angielskim i obwieszczono pisemnie 26 lipca r., zgodnie z art. 77 § 2 i 3 Regulaminu Trybunału.
Michael O’BOYLE
Kanclerz
Nicolas BRATZA
Przewodniczący
145
© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 13.07.2026. · Źródło